1943 жылғы Екінші дүниежүзілік соғыстағы әуе шайқасы
Second Schweinfurt raid
1943 ж. Екінші Швейффурт шайқасы: АҚШ-тың 8-ші әуе армиясы мен Германияның Люфтваффесі арасындағы шайқас. Маңызды өнеркәсіптік нысандарды бомбалау, өндірістің төмендеуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1943 жылғы екінші дүниежүзілік соғыстың әуе шайқасы
1943 World War II air battle
1943 жылдың тамызында бірдей нысаналарды бомбалау
the bombing of the same targets in August 1943
Екінші Швайнфурт шабуылы, сондай-ақ "Қара бейсенбі" деп аталды, 1943 жылдың 14 қазанында нацистік Германияда АҚШ-тың 8-ші әуе армиясы мен неміс Люфтваффесінің күштері арасында болған екінші дүниежүзілік соғыстың әуе шайқасы болды. Американдық бомбалаушылар шарлы подшипниктер зауыттарына стратегиялық бомбалау шабуылын жүргізді, мақсаты – соғыс машиналарын жасау үшін маңызды бөлшектердің өндірісін азайту. Бұл Швайнфурт зауыттарына жасалған екінші шабуыл еді. Американдық барлау қызметінің мәліметінше, тамыздағы Швайнфурт-Регенсбург операциясы арқалық өндірісін 34 пайызға төмендеткен, бірақ көптеген бомбалаушы ұшақтары жойылған. Американдық күштерді қайта құру үшін жоспарланған келесі шабуыл кейінге жылдырылды. Эскадрильялар жаңадан құрылғаннан кейін, алынған сабақтарға сүйене отырып, қайта оралу миссиясының жоспары өзгертілді. Жоспарлаушылар операцияның бастапқы және соңғы кезеңдерін қамту үшін қосымша эскорт ұшақтарын қосты және күшті бөлудің орнына барлық күшті Швайнфуртқа бағыттап жіберді. Бұл өзгерістерге қарамастан, ұсақ апаттардың тізбегі және неміс әуе шабуылына қарсы күштердің тиімділігінің артуы салдарынан жағдай нашарлады. Миссияға 291 "B-17" ұшақ жөнелтілді, олардың 60-ы жоғалып кетті, тағы 17-сі ауыр зақымданып, жарамсыз деп танылды, ал 121-і әртүрлі деңгейде соғыс зақымдануына ұшырады. Жоғалғандар шабуылға қатысқан күштің 26 пайызынан асты, ал ұшақ экипаждарының жоғалтулары да ауыр болды – 2900 адамның 650-і, яғни бомбалаушы экипаждарының 22 пайызы қаза тапты. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Армия Әуе күштерінің американдық ресми тарихы шығынның тым үлкен болғанын мойындады, сондықтан USAAF төрт ай бойы мақсатқа оралмады: "Шындығында, Сегізінші әуе армиясы Германиядағы әуе басымдылығын уақытша жоғалтты". Операция сәтсіз аяқталды. Бомбалаушылар неміс истребительдерінің шабуылына ұшырады, ал 1943 жылдың жазында резервтерді құруға жасалған қате дайындық осындай қымбат операцияларды жалғастыруға мүмкіндік бермеді. Миссияның бастапқы және соңғы кезеңдерінде жанармай бактарымен жабдықталған 24 эскадрилья "Спитфайр" ұшақтарымен сүйемелдеді. Одақтас әуе күштерінің стратегиясы кемшіліктерге толы еді. RAF бомбалаушы әскерінің бас қолбасшысы Артур Харрис шарлы подшипниктердің неміс соғыс экономикасы үшін маңызды екенін мәлімдеген барлық ақпаратты күмәнді санады. Харрис америкалықтармен ынтымақтастықтан бас тартты, өйткені шарлы подшипниктер нысаналары "әмбебап құрал" деп есептеді. Соғыстан кейінгі талдау Харристің наразылықтарының дұрыс екенін көрсетті. Немістер шарлы подшипниктердің үлкен қорын жинап, Еуропаның түкпір-түкпірінен, әсіресе Италиядан, Швециядан және Швейцариядан жабдықтау алды. Бұл салаларға қарсы операция сәтті болғанымен, көп нәтиже бермес еді. 1945 жылға қарай немістер бұрынғыдан да көп резерв жинады.
The second Schweinfurt raid, also called Black Thursday, was a World War II air battle that took place on 14 October 1943, over Nazi Germany between forces of the United States 8th Air Force and German Luftwaffe fighter arm (Jagdwaffe). The American bombers conducted a strategic bombing raid on ball bearing factories to reduce production of these vital parts for all manner of war machines. This was the second attack on the factories at Schweinfurt. American wartime intelligence claimed the first Schweinfurt–Regensburg mission in August had reduced bearing production by 34 percent but had cost many bombers. A planned follow up raid had to be postponed to rebuild American forces. As the squadrons rebuilt, plans for the return mission were modified based on the lessons learned. Planners added additional fighter escorts to cover the outward and return legs of the operation and sent the entire force against Schweinfurt alone, instead of splitting the force. Despite these changes, a series of minor mishaps combined with the ever increasing efficiency of the German anti aircraft effort proved to be devastating. Of the 291 B 17 Flying Fortresses sent on the mission, 60 were lost, another 17 damaged so heavily that they had to be scrapped and another 121 had varying degrees of battle damage. Losses represented over 26 percent of the attacking force and losses in aircrew were equally severe, with 650 men lost of 2,900, 22 percent of the bomber crews. The American Official History of the Army Air Forces in the Second World War acknowledged losses had been so great that the USAAF would not return to the target for four months, "The fact was that the Eighth Air Force had for the time being lost air superiority over Germany". The operation was a failure. The bomber formations were left exposed to attacks by German fighters and the faulty preparations for the creation of reserves in the summer of 1943 meant that such costly operations could not be sustained. An escort of 24 squadrons of Spitfires equipped with drop tanks was provided on the first and last leg of the mission. The strategy of the Allied air forces was flawed. Arthur Harris, Air Officer Commanding RAF Bomber Command questioned the intelligence that claimed ball bearings to be vital to the German war economy. Harris refused to cooperate with the Americans, believing ball bearing targets to be a "panacea". Post war analysis has shown Harris's objections to be correct. The Germans had built up enormous reserves of ball bearings and were receiving supplies from all over Europe, particularly Italy, Sweden and Switzerland. The operation against these industries would, even if successful, have achieved little. By 1945, the Germans had assembled more reserves than ever.
Өмірбаян
Швайнфурт және оның айналасындағы зауыттар Германияның шарлы подшипниктер өндірісінің маңызды бөлігін құрады. Кугельфишер зауыты өндірістің 22 пайызын, Vereinigte Kugellagerfabriken I және II – 20 пайызын, ал Фихтель & Sachs зауыты – тағы бір пайызын өндірді. 1942 жылы неміс шарлы подшипниктерінің тапшылығы анықталғаннан кейін, 1943 жылғы наурызда Біріккен бомбалау шабуылының екінші ең маңызды Pointblank саласы деп аталды. Осыған байланысты, Швайнфурттың шарлы подшипниктер зауыттары тамыздағы Швайнфурт-Регенсбург миссиясынан кейін екінші әуе шабуылына таңдалды.
Factories in and around Schweinfurt accounted for a significant amount of German ball bearing production. The Kugelfischer plant produced 22 percent, the Vereinigte Kugellagerfabriken I and II produced 20 percent, and another one percent came from the Fichtel & Sachs factory. After the supposed German ball bearing "bottleneck" had been identified in 1942 and ball bearings had been named the second most vital Pointblank industry for the Combined Bomber Offensive in March 1943, Schweinfurt's ball bearing plants were selected for a second air raid after being bombed during the August Schweinfurt–Regensburg mission.
Миссия
Әрбір үш бомбалаушы қанаты бір топтан бір-бірден истребительдермен, P 47 Thunderbolts эскадрильясымен сүйемелдеуге тиіс болды. Истребительдер түсініксіз себептермен қосымдык жанармай бактарын қолданбады, бұл олардың сүйемелдеу радиусын шектеді. Бір истребитель эскадрильясы 29 B-24 эскадрильясын сүйемелдеу үшін бағытын өзгертіп, нашар ауа райы болғандықтан Эмденге диверсиялық миссияға ауысты. 291 B-17-нің 229-ы екі топта Швайнфурт қаласындағы қала аумағы мен шарлы подшипник зауыттарына шабуыл жасады: бірінші топ сағат 1439–1445 аралығында, екінші топ сағат 1451–1457 аралығында бомбалады. Олар 186 ұшақтың жойылғанын мәлімдеді, бұл немістердің 35-38 ұшақтың нақты жоғалғанынан төрт есе көп. 60 B-17 ұшағы жоғалды, екеуі жөндеуге келмейтіндей зақымдалды және 13-і зақымдалды; қаза болғандардың саны 5 өлген, 40 жараланған және 594 жоғалып кеткен адамды құрады. Нашар ауа райы салдарынан бомбалаушылардың құрамы шашырап, осал болды. Люфтваффе әскери барлау офицерлері бомбалаушылардың көп санынан тереңдеу шабуыл күдікті деп санады. Jagdgeschwader 3 Udet истребитель қанаты бомбалаушыларды жағалаудан кешіп өтетін кезде ұстап алды, бірақ P-47 истребительдері жеті Bf 109-ды атып түсіріп, бір ғана P-47-ді жоғалтты. Дегенмен, бір P-47 Herongate маңында апатқа ұшырады, ал екіншісі базаға бір дөңгелекті қонған кезде жоғалды. Нидерландыда Люфтваффе истребитель қанаттарының тағы екі "аталған" бөлімшелері, JG 1 Oesau және JG 26 Schlageter, қайта-қайта шабуыл жасады. 305-ші бомбалау тобы бірнеше минут ішінде 16 B-17 ұшағының 13-ін жоғалтты. B-17 ұшақтары бомбалаудан кейін отын құйып, қайта қаруланған истребительдердің шабуылына ұшырады (JG 11 18 B-17 ұшағын жойды). Неміс истребительдері мен зениттік артиллерия 13 бомбалаушыны атып түсірді, ал 12 бомбалаушы қатты зақымдалып, қайтып келген кезде апатқа ұшырады немесе жарамсыз деп танылды. Тағы 121 бомбалаушы орташа зақыммен қайтып келді. 2900 экипаж мүшесінің шамамен 254-і қайтып оралмады (65-і тұтқын ретінде аман қалды), ал бесеуі қаза тапты және 43-і жараланды (594-і жоғалып кеткендер ретінде тіркелді). Ең көп зардап шеккен американдық бөлімшелердің бірі – 306-шы бомбалау тобы болды. Олар 100 адамнан айырылды: 35-і миссия кезінде немесе жарақаттан қайтыс болды, ал 65-і тұтқынға алынды. 305-ші бомбалау тобы 130 адамын (87%) жоғалтты, оның ішінде 36 адам қаза тапты. "Қара бейсенбі" шабуылы кезінде JG 1 және JG 11 қорғаныс күш-жігеріне USAAF ұрыс формацияларына қарсы BR 21 басқармайтын ракеталарын кеңінен қолдану кірді, өйткені екі Люфтваффе истребитель қанаты да алты ай бұрын осы қаруды қолдана бастады.
Each of the three bomber wings was to be escorted by fighters from a single group with multiple squadrons of P 47 Thunderbolts. The fighters were inexplicably not employing drop tanks which limited their escort range. One fighter outfit was sidetracked to escort a squadron of 29 B 24s that switched to a diversion mission to Emden because of the bad weather forecast. Some 229 of 291 B 17s hit the city area and ball bearing plants at Schweinfurt in two groups: the first group bombed at 1439–1445 hours, the second group at 1451–1457 hours. They claimed 186 Luftwaffe aircraft more than four times the Germans’ actual losses of 35 38 aircraft. Sixty B 17s were lost, two damaged beyond repair and 13 damaged; casualties amounted to five KIA, 40 WIA and 594 MIA. The bomber formations were spread out and vulnerable because of bad weather. The Luftwaffe military intelligence officers had suspected a deep penetration air raid because of the substantial amount of bombers. Jagdgeschwader 3 Udet fighter wing intercepted the bombers as they crossed the coast but P 47s succeeded in shooting down seven Bf 109s while losing just one P 47. However one P 47 was also lost when it crashed at Herongate and another during a one wheel landing on base. Over the Netherlands elements of two more "named" Luftwaffe fighter wings, JG 1 Oesau and JG 26 Schlageter made repeated attacks. The 305th Bomb Group lost 13 of its 16 B 17s in minutes. The B 17s were attacked after bombing by fighters that had refueled and rearmed (JG 11 downed 18 B 17s). A total of 13 bombers were shot down by German fighters and flak and 12 bombers were damaged so badly that they crashed upon return or had to be scrapped. Another 121 bombers returned with moderate damage. Of 2,900 crewmen, about 254 men did not return (65 survived as prisoners of war), while five killed in action and 43 wounded were in the damaged aircraft that returned (594 were listed as missing in action). Among the most seriously affected American units was the 306th Bomb Group. It lost 100 men: 35 died on the mission or of wounds and 65 were captured. The 305th Bomb Group lost 130 men (87%), with 36 killed. The defensive efforts of both JG 1 and JG 11 during the "Black Thursday" raid are said to have included substantial use of the BR 21 unguided stand off rockets against the USAAF combat boxes, as both Luftwaffe fighter wings had started use of the ordnance some six months earlier.
Салдары
Швайнфурт зауыттары ауыр зақымдалғанмен, миссия ұзақ мерзімді нәтижеге қол жеткізе алмады. Зауыттардағы шарлы подшипниктердің өндірісі тек 6 аптаға тоқтатылды, ал Германияның соғыс өнеркәсібі шарлы подшипниктердің мол қорына және өндірістің үлкен артығына сүйене алды. Сонымен қатар, шарлы подшипниктерді бомбалау қаупін азайту үшін шашыратып орналастырды. Осының салдарынан, генерал Генри Х. Арнольдтың «Қара бейсенбідегі Швейнфурт шабуылында 60 [түсірілген/құлаған] американдық бомбалаушының жоғалуы кездейсоқ болды» деген мәлімдемесіне қарамастан, Германияның тереңіне күзетсіз күндізгі бомбалаушылардың шабуылдары 1944 жылдың ақпан айына дейін тоқтатылды. Ауыр бомбалаушыларды соғыс кезеңіндегі белгілі бір ресурстарға қарсы пайдалану стратегиясының тағы бір мысалы – Екінші дүниежүзілік соғыстың Мұнай кампаниясы, ол RAF бомбалаушылар командасының бастамасымен 1941 жылдың тамызында басталды, бұл Гитлердің Кеңес Одағына шабуыл жасағаннан кейін екі ай өткен соң, ал АҚШ соғысқа кірер алдында алты ай бұрын болды. Бұл күрес 1943 жылдың маусым айының соңында күндіз АҚШ Әуе күштерінің қосылуымен үздіксіз жалғасты. Мұнай кампаниясының маңыздылығы кейде Оверлорд операциясына дайындық сияқты маңызды оқиғаларға байланысты төмендеді, ол 1944 жылдың маусымында ауыр бомбалаушылардың қолдауын қажет етті, бірақ көп ұзамай күндіз және түні шабуылдар қайта басталды, 1944 жылдың күзінен бастап неміс Вермахтының отынмен және майлау материалдарымен қамтамасыз етілуін тоқтатты.
Although the Schweinfurt factories were badly hit, the mission failed to achieve any lasting effect. The production of ball bearings in the factories was halted for only 6 weeks and Germany's war industry could easily rely on its substantial inventory of ball bearings as well as a large production surplus. In addition, the ball bearing facilities were dispersed to reduce their bombing risk. Consequently, despite General Henry H. Arnold's claim that the Black Thursday "loss of 60 [downed/ditched] American bombers in the Schweinfurt raid was incidental", unescorted daylight bomber raids deep into Germany were suspended until the February 1944 Big Week missions with P 51B Mustang escorts that included additional Schweinfurt day/night USAAF/RAF bombing on the 24th. Another example of the strategy of using heavy bombers against a particular wartime resource, the Oil Campaign of World War II was essentially started by the RAF Bomber Command as early as August 1941 – two months after Hitler's invasion of the Soviet Union, and six months before the United States entered the war. It went forward relentlessly from that time with the USAAF joining in on the efforts by late June 1943 during daylight. The Oil Campaign had its priority diminished from time to time with important events, such as the lead up to Operation Overlord, which by June 1944 demanded heavy bomber support for a time, but soon thereafter the relentless attacks by day and night resumed, starving the entire German Wehrmacht military of fuel and lubricants from the autumn of 1944 onwards.