Қалалық велосипедтер: Құндылығы мен қолданысы

Қалалық велосипедтер: Жұмысқа бару, қала ішінде жылдам және ыңғайлы саяхаттау үшін арналған. Еуропалық, голланд велосипедтері туралы толық ақпарат!

19 мин оқу

100%

Дереккөз: Utility bicycle — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Практикалық қолдануға арналған велосипед (жұмысқа бару, көлік)

Пайдалы велосипед, қалалық велосипед, қалалық велосипед, еуропалық қалалық велосипед (ЕҚВ), голланд велосипеді, классикалық велосипед немесе жай ғана қалалық велосипед – бұл өте қысқа, салыстырмалы түрде баяу қозғалыс үшін жасалған велосипед. Бұл әлемде кең таралған велосипед түрі, күнделікті қысқа қашықтықты (күнде 5-6 км-ден аспайтын) қарапайым киіммен, суықтан қоңыл желге дейінгі ауа райында жүруді жеңілдету үшін құрылған. Сондықтан бұл велосипед, негізінен демалыс және жарысқа арналған велосипедтерге, мысалы, туристік велосипедтерге, жол велосипедтеріне және тау велосипедтеріне қарағанда, өте қысқа қашықтықтағы практикалық көлік құралы болып табылады. Пайдалы велосипедтер әлемдегі ең көп таралған түрі және дамып келе жатқан елдердегі басым бөлігін құрайды. Қалалық велосипедтер жеке меншікте болуы немесе қоғамдық велосипедтерді ортақ пайдалану жүйесінің бөлігі ретінде қолданылуы мүмкін. Олар, әдетте, қалалық ортаға көбірек сәйкес келеді, сондықтан жылдамдық пен тиімділіктен гөрі қысқа қашықтыққа ыңғайлылық пен практикалық тұрғыдан көбірек назар аударады. Олар әдетте сәл иілген, жазыққа жақын және жоғары орналасқан рульге ие, бұл пайдаланушыға тік отыруға мүмкіндік береді. Оларда азырақ жылдамдық бар және көбінесе жол велосипедтерінен ауыр болады. Олардың жоғарғы орталық рамасы диагональды болуы мүмкін, бұл оңай отыру және түсуге мүмкіндік береді, сондай-ақ тауарларды тасымалдау үшін артқы немесе алдыңғы рамаға ие болуы мүмкін. Седел әдетте басқа велосипедтерге қарағанда үлкен, ал көпшілігі тізбек пен дөңгелектерді майдан немесе ластан қорғаумен жабдықталған.

Тарих

Велосипедтер техникалық тұрғыдан велосипед деп аталатын бұрыннан-ақ олардың пайдалы қасиеттері үшін жарнамаланды. Дэнди атты және "сүйек сындыратын" велосипед жасаушылар оларды жылқыға арзан, пайдалы балама ретінде пайдалануға үміттенді. Дегенмен, оның қауіптілігі, құны, ыңғайсыздығы және сол кездегі әйелдерге қойылған шектеулер оны негізінен бай, тәуекелге баратын жас жігіттердің арасында, көбінесе демалыс және спорт үшін танымал етті. Пенни-фартингтің дамуы бұрынғы үлгілердің пайдалы мақсатынан алшақтады, оның тұрақсыздығы мен көп жүк тасу қиындығы себеп болды. Бұл велосипедтерді спорт пен демалыс үшін тәуекелге дайын жас жігіттердің пайдалану тенденциясын күшейтті. Осыған қарамастан, 1874 жылы Парижде газет және қор нарығы үшін хабар жеткізушілердің пенни-фартингте жүргендері туралы ең алғашқы жазбалар табылды. Ұзақ күткені – қауіпсіз велосипедтің енгізілуі, ол алғаш рет пайдалы мақсаттар үшін жақсы жұмыс істейтін велосипед жасауға мүмкіндік берді, "кедейдің жылқысы" деп аталатын. Осы даму 1890 жылдардағы велосипедтік жарылысқа себеп болды. Велосипедтік жарылыс кезінде велосипедтерді пайдаланудың басты мақсаты әлі де спорт пен демалыс болды, бірақ олар полиция, пошта қызметкерлері, жеткізушілер, коммуналдық қызметкерлер және барлық сынып, нәсіл және жыныстағы адамдардың қарапайым көлігі ретінде де көптеген мамандықтарда қолданылды. АҚШ-та жарылыс аяқталғаннан кейін, пайдалану спорт пен демалыстан қарапайым көлік құралына күрт өзгерді. 1902 жылы, жарылыс аяқталуға жақын келгенде, велосипедшілердің көбі практикалық мақсаттар үшін велосипедпен жүрді. Өндірушілер арасындағы бәсекелестік пен тұтынушылардың бағаға сезімталдығының артуына байланысты велосипедтердің бағасы күрт төмендеді; пайда азайды және көптеген велосипед өндірушілері бизнестен шықты. Ұлыбританияда да осыған ұқсас жағдай болды, бірақ кейбір өндірушілер көліктік велосипедтерге көшуді жақсырақ басқара алды, тіпті жұмысшы табының көптеген адамдары велосипедпен жүруге кіріскендіктен екінші жарылыс туралы әңгімелеуге дейін барды. Сонымен қатар, британдық өндірушілер шетелдегі дамып келе жатқан нарықтарға, әсіресе Үндістан, Қытай және Жапонияға қол жеткізе алды. АҚШ сияқты елдерде, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін пайдалы велосипедтердің қолданылуы дерлік жойылды, содан кейін бірнеше британдық және итальяндық роудстер велосипедтерінің танымалдылығы қысқа мерзімге өсті. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері пайдалы велосипедтер Нидерланды, Қытай және дамып келе жатқан әлемнің көп бөлігінде танымал болып келеді.

Bicycles have been promoted for their utilitarian strengths since before they were technically known as bicycles. The dandy horse and the boneshaker were hoped to become an inexpensive utilitarian alternative to horses by their makers. However the inherent danger, cost, discomfort, and restrictive gender roles of the day, kept it popular mainly with wealthy adventurous young men, and mainly for recreation and sport. The development of penny farthing moved away from the utilitarian goal of earlier forms, with its less stable ride, and difficulty carrying much baggage. It furthered the trend of bicycles to be used by young men, willing to take risks, for sport and recreation. Despite this, we find the earliest mention of working bikes in 1874, in Paris, as couriers, for a newspaper and the stock market riding penny farthings. It was the introduction of the safety bicycle that was successful for the first time to build a bicycle that worked well for utilitarian purposes, "a poor man's nag". It was this development that was the cause of the bicycle boom of the 1890s. The main use of bicycles during the boom was still sport and recreation, but additionally they were adopted by many professions such as police, postal workers, delivery men, municipal workers and for basic transportation of people of all classes, races, and genders. In the US, after the boom, use changed dramatically from sport and recreation to basic transportation. By 1902, as the boom was coming to an end, nearly all cyclists were cycling for practical purposes. The price of bicycles dropped dramatically, due to increased competition between makers and more price conscious consumers; profits dried up and many of the cycling manufacturers went out of business. The history is similar in the UK, but there some of the manufacturers were better able to handle the transition to transportation based cycling, even to the point of talking of a second boom due to so many working class people taking up cycling. Additionally the British makers were able to tap into the developing markets overseas, primarily India, China, and Japan. In countries like the US, the use of utility bicycles all but disappeared until after the Second World War, when a few British and Italian roadster type bicycles saw a brief upsurge in popularity. Since the Second World War, utility bicycles have remained popular in countries like the Netherlands, China, and much of the developing world.

Технологиялық жетістіктер

1890 жылдардан бері әлемдегі көптеген тұтыну велосипедтері үшін тек қана шамалы механикалық жақсартулар жасалды. Шындығында, Азиядағы көптеген велосипедтерде әлі де тағанды тежегіштер қолданылады. Бұған бір ерекшелік – бензинмен жұмыс істейтін қозғалтқыштар мен беріліс қораптары түріндегі қосымша қозғалтатын жүйелерді дамыту болды. 1900 жылдан кейін Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында пайда болған мотовелосипедтер, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батыс Еуропада үлкен танымалдылыққа ие болды. Әдетте, бір немесе екі ат күші бар кішкентай екі тактілі қозғалтқыш, стандартты роудстер велосипедін мотовелосипедке айналдыратын дөңгелекке тиетін жетек механизмімен жабдықталған. Олар әлі де адам күшімен жүргізілуі мүмкін болғандықтан, көптеген елдердің тіркеу жүйелерінде велосипед ретінде қарастырылды. Моторлы тұтыну велосипеді немесе циклмотор, қымбат көліктер мен мотоциклдерге қол жеткізе алмайтын соғыстан кейінгі еуропалық тұтынушылардың үлкен бөлігіне ұзақ қашықтыққа жүруге, жылдам қатынасқа және әмбебаптыққа мүмкіндік берді. 1962 жылы Мольтон велосипедінің пайда болуы дәстүрлі тұтыну велосипедінің тұжырымдамасына жаңа көзқарас әкелді. Кішкентай, оңай тасымалданатын рамалар мен дөңгелектерді, сондай-ақ амортизацияны пайдалана отырып, Мольтон велосипеді велосипедтердің жалпы қоғамдық қолданысын және басқа да жаппай көлік түрлерімен үйлесімділігін ескере отырып жасалды. 1990 жылдары дәстүрлі тұтыну велосипедін жақсарту мақсатында бірнеше велосипед үлгілері ұсынылды. Олардың көпшілігі жеңіл металл рамаларды, жаңа тежегіш және беріліс жүйелерін, сондай-ақ электрондық навигация және мониторинг көмегін пайдалануға бағытталған.

Қолдану

Пайдалы велосипедтер негізінен қысқа қашықтыққа саяхаттау, шаруа істеу, дүкенге бару, демалу немесе тауарларды тасымалдау үшін қолданылады. Пайдалы велосипедтер пошта қызметінде, соғыста және ірі кәсіпорындарда (зауыттар, қоймалар, әуежайлар, киностудиялар және т.б.) қызметкерлерді тасымалдау үшін де қолданылуы мүмкін. Кейбір елдерде жергілікті немесе ұлттық мемлекеттік органдар қоғамдық велосипедтерді ортақ пайдалану бағдарламасы аясында велосипедтердің толық паркін пайдаланады немесе басқарады. Пайдалы велосипед – әлемнің көптеген дамып келе жатқан елдерінде ең көп таралған велосипед түрі. Көптеген дамыған және пост-индустриалды елдерде жеке көлік ретінде велосипедтердің орнын автокөліктер басса да, отын бағасының өсуі және қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықтар көптеген адамдарды күнделікті түрлі шаруалар үшін қайтадан пайдалы велосипедтерге көшуге итермеледі. Мақсатты түрде жасалған пайдалы велосипедтер қол жетімді емес немесе жергілікті жағдайларға сәйкес келмейтін елдерде көптеген велосипедшілер гибридтік велосипедтер, жол велосипедтері, тау велосипедтері немесе саяхаттау велосипедтерін сатып алып, оларды жұмысқа бару және жалпы пайдалану үшін пайдаланады, көбінесе ескі немесе қолданылған модельдерді жаңартады. Қытай, Үндістан, Жапония, Нидерланды, Дания және Бельгияның Фламанд аймағы сияқты бірнеше елдер пайдалы велосипедтердің түрлерін өндіруді жалғастыруда. Сонымен қатар, Deutsche Post Германияның көптеген қалаларында пошта жеткізу үшін пайдалы велосипедтің бір түрін пайдаланады.

Дизайн

Пайдалы велосипедтер көбінесе тік құбырлы рамаға ие болады, осылайша оларға отыру оңай, бір жылдамдықты немесе ішкі ступицалық берілістермен жабдықталады, сондай-ақ күтіп-ұстау қажеттілігін азайту үшін барабанды тежегіштер, жүргізушінің киімін таза ұстау үшін саз қорғаушылар, тізбекке алжапқыштардың немесе кең шалбардың ілігіп қалуынан сақтайтын тізбек қорғаушы, артқы дөңгелекке немесе тежегіштерге ұзын пальто немесе юбканың ілігіп қалуынан сақтайтын юбка қорғаушы, оңай тоқтату үшін орталық тіреу және жеке заттарды немесе сауда сөмкелерін тасымалдауға арналған себет немесе жүк көтергіш орнатылады. Көлік велосипедінің дәстүрлі түрі – роудстердің салмағы 16–23 кг (35-тен 50 фунтқа дейін) болуы мүмкін. Рама, дөңгелектер/жұлдызшалар және шиналар сияқты бөлшектер жоғары өнімділік емес, беріктігі, қауіпсіздігі және сенімділігі үшін таңдалады. Сонымен қатар, пайдалы велосипедтер жол велосипедтерімен салыстырғанда материалдарды жобалау және инженерлік тұрғысынан технологиялық жаңалықтарды аз қамтиды, бірақ ерекшеліктер де бар. Атап айтқанда, кішкентай дөңгелекті Моултон портативті пайдалы велосипедтері озық инженерияны қолданып, салмағын азайтады. Көбінесе пайдалы велосипедтер тік отыру позыциясына ие. Рульдер көбінесе артқа иілген және орындықтан жоғары орналасқан, сондықтан жүргізуші өз отыру позыциясын өзгертпей басқару элементтерін пайдалана алады. Орындық та артқы дөңгелек осінің үстінде, емес, төменгі қабырғаның үстінде орналасқан, бұл педаль тебуді қиындатады. Кейбір адамдар бала орындығын немесе тіркемені қосады. Велосипедтің бөлшектерінің, дизайнының және мүмкіндіктерінің үйлесімі функционалдық пен (қысқа қашықтықта) жайлылықты салмақ есебінен қамтамасыз етеді, бұл бастапқы мақсатына сәйкес пайдаланғанда (жергілікті қатынас және қысқа саяхаттар) жеткілікті келісімдік болып табылады.

Stadsfiets анықтауышы термин ретінде

Голландиялық stadsfiets велосипедінде әдеттегі пайдалы велосипедтерге тән барлық мүмкіндіктер бар. Нидерланд тіліндегі "fiets" және "stadsfiets" сөздері тиісінше "велосипед" және "қалалық велосипед" деген мағынаны білдіреді. Stadsfiets – толық жабдықталған еуропалық қалалық велосипед саналады және келесідей ерекшеліктерімен сипатталады: тік отыру позасы, толық жабық тізбек қорғағышы, юбкаға арналған қорғағыш, O құлып, кірістірмелі беріліс, динамо-доңғалақ, қолмен басқарылатын шағын ескерту қоңырауы және кірістірмелі фаралар. Еуропалық қалалық велосипедтің неміс және голланд үлгілері ұқсас, алайда арасында айырмашылықтар бар. Ағылшын роудстері дизайн, сыртқы түрі және мақсаты жағынан ұқсас. Басты айырмашылық – континенттік велосипедтерде тік отыру үшін рульдің орны жоғарырақ болады және оларда сымды тежегіштер жиі кездеседі. Ұлыбританияның бұрынғы колонияларындағы мәдени және саудалық ықпалының нәтижесінде роудстер әлі де жергілікті өндірісте және әлемнің көптеген елдерінде қолданылады.

Дәстүрлі және заманауи дизайн

Дәстүрлі еуропалық стильдегі қалалық велосипедте төмен көміртекті, жоғары кернеулі болаттан жасалған рама, хромдалған аксессуарлармен қара бояу, мөлдір емес юбка қорғағышы, бөтелке динамосы, қарапайым динамомен жұмыс істейтін шамдар және бір жылдамдықты немесе 3 жылдамдықты ішкі берілісті ступицасы болады. Қазіргі заманғы қалалық велосипедтер Еуропаның көптеген қалаларында, оның ішінде Амстердам мен Копенгагенде жиі кездеседі. Голландиялық және Даниялық қалалық велосипедтері көбінесе мөлдір юбка қорғағышы, қарадан басқа түстер, алюминий қорытпасы немесе хром-молибден болатынан жасалған рама, алдыңғы амортизациялық вилка, амортизациялық орындық тірегі, ступицалық динамо, қозғалыс және қараңғылықты анықтаумен динамо жарықтандыру, магниттік шамдар, 7 немесе 8 жылдамдықты ступицасы, реттелетін тіреуіш, балалар орындықтары және алдыңғы вилкаға ендірілген фара сияқты мүмкіндіктерді қамтиды. Жаңа неміс үлгілері керісінше, «азырақ – көбірек» философиясын ұстанады.

Гибридтік немесе жолаушылар велосипедтеріне қарағанда жарамдылығы

Толық жабдықталған қалалық велосипедтердің қолайлылығы мен қолжетімділігі жергілікті ландшафт, қаланың тығыздығы, автомобильдердің қозғалысы, ауа райы және велосипед инфрақұрылымы сияқты бірнеше факторларға байланысты. Дәстүрлі еуропалық қалалық велосипедтер қысқа қашықтыққа, қалалық жерлердегі жазық жерлерде жиі жүруге арналған. Дегенмен, мұндай велосипедтер Швейцарияның таулы аймақтарында да қолданылады, бірақ олардың салмағы ауыр және геометриясы тиімді емес болғандықтан, онда олар өте сирек кездеседі, мысалы, Базель мен Берн қалаларында күнделікті сапарлардың 23% және 15% велосипедпен жасалады. Толық жабдықталған еуропалық қалалық велосипед немесе ауыр тұрмыстық роудстердің салмағы 16–23 кг (35–50 фунт), ал орташа жол жарысы велосипедінің салмағы 6–10 кг (14–22 фунт), ал қазіргі заманғы тау велосипедінің, туристік велосипедтің немесе гибридтік қалалық велосипедтің, жол велосипедінің немесе кросс велосипедтің салмағы 10–13 кг (22–29 фунт) аралығында болады. Еуропалық қалалық велосипедтің темір қаңқасы, оның тізбек қорғағышы, тізбек қабығы және басқа да ерекшеліктері жол велосипедінен гөрі ауыр және көтерілуге қиын. Болаттан жасалған велосипедті тасымалдау мен сақтау қиын, сондықтан ол қоғамдық көлікпен жүретін немесе жоғарғы қабаттарда тұратын немесе жұмыс істейтін велосипедшілер үшін ең жақсы таңдау болмауы мүмкін. Еуропалық велосипедтер көбінесе бизнестің немесе тұрғын үйдің сыртында, тіпті нашар ауа райында да құлыпталған күйде сақталады. Тасымалдау мен сақтауды жеңілдету үшін еуропалық қалалық велосипедтерді жасаушылар қала велосипедтеріне ұқсас мүмкіндіктерді бүктелетін велосипедтерге де қосады. Нидерландыда көптеген заманауи қалалық велосипедтер алюминий қорытпасынан жасалған қаңқамен де қолжетімді, бұл салмақты едәуір азайтып, ауыр велосипедтерге байланысты практикалық қиындықтарды ішінара шешеді. АҚШ-та, жылына көп күн шуақты болатын қалаларда немесе қала маңында тұратын американдықтар дәстүрлі түрде жол жарысы велосипедтерін, спорттық/туристік велосипедтерін немесе тау велосипедтерін күнделікті жүру үшін немесе тұрмыстық мақсаттар үшін пайдаланады. Кез келген ауа райында пайдалану үшін АҚШ сатып алушылары дәстүрлі Stadsfiets немесе тұрмыстық роудстерге қарағанда айтарлықтай жеңіл машиналарды сатып алуға бейім, оның орнына жол немесе тау велосипедтерінен алынған гибридтік қалалық велосипедтерді немесе жол велосипедтерін таңдайды. Соңғылары көбінесе жеңіл қаңқаларды және жоғары жылдамдықтағы жолдарда да, тік жерлерде де пайдалануға арналған кең ауыспалы диапазондарды қолданады. Салмақты азайту үшін кейбір гибридтік қалалық немесе жол велосипедтерінде әдетте көптеген аксессуарлар болмайды, тек қана крылалар, жүк тасуға арналған сөрелер және мүмкін жартылай тізбек қорғағышы, сондай-ақ алдыңғы және артқы шамдар қосылады. Олардың кішігірім көлемі мен жеңіл салмағы оларды кеңселерге және тұрғын үйлерге алып кіруге мүмкіндік береді, бұл велосипедтерге қарсы вандализм мен ұрлықтың жоғары деңгейі бар елдерде (түсті ақшалай құны аз ескі немесе тозуға ұшыраған модельдердің де) артықшылық болып табылады. Еуропалық қалалық велосипедтердің көпшілігі жыл бойы сыртқы ортада сақтауға арналған, тіпті күнделікті велосипед пайдалану жыл бойы жоғары болатын Скандинавияда да. Сондықтан еуропалық қалалық велосипедтерді әрқашан үйге кіргізудің қажеті жоқ және оларды сыртқа шығарып, дұрыс құлыптауға болады. Ұрлық пен вандализмді болдырмау үшін еуропалық қалалық велосипедтің қаңқасы мықтырақ, орындық пен доңғалақтары жылдам босамайды және артқы доңғалақтың құлпы жабылады. Ұрлық пен вандализмнің алдын алу үшін велосипедті үйге кіргізу ұсынылады, бірақ бұл тығыз қалаларда әрқашан мүмкін емес.

The suitability and availability of fully outfitted city bikes depends on multiple factors, including local terrain, city density, car traffic, weather, and bicycle infrastructure. Traditional European city bikes are optimized for short distance, frequent transportation over flat terrain in urban settings. However, such bikes are also used in hilly Switzerland—although they're an extremely rare sighte there, due to their heavier weight and inefficient geometry—, including Basel and Bern, where 23% and 15% of daily trips are made by bicycle respectively. A fully outfitted European city bike or heavy utility roadster typically weighs 16–23 kg (35–50 lbs), compared with 6–10 kg (14–22 lbs) for the average road racing bike and 10–13 kg (22–29 lbs) for the typical modern mountain bike, touring bicycle, or hybrid city bike, commuter, or cross bike. A steel frame European city bike with hub gear, chain case, and other features is heavier and more difficult to ride uphill than a road bike. A steel frame bike is more cumbersome to carry and store, so it might not be the best choice for commuters needing to transport their bicycles on public transportation nor cyclists living or working in upper floor residences. Instead, European city bikes are often locked and stored outside businesses or residences, even during inclement weather. For easier carrying and storage, makers of European city bikes provide features similar to city bikes on folding bicycles. In the Netherlands, many modern city bikes are also available with an aluminum alloy frame, significantly reducing weight to partly overcome the practical difficulties with a heavier bike. In the United States, Americans living in cities or suburbs with many days of sunshine per year have traditionally used road racing bicycles, sport/touring bicycles, or mountain bikes for general commuting or utility purposes. For all weather use, U. S. buyers tend to purchase substantially lighter machines than the traditional Stadsfiets or utility roadster, instead choosing hybrid city bikes or commuter bikes derived from road or mountain designs. The latter frequently employ lightweight frames and wide gear ranges for use on higher speed roadways as well as steep terrain. To save weight, some hybrid city or commuter bikes do not usually possess many accessories, adding only fenders, a rack, and perhaps a partial chainguard, as well as front and rear lights. Their smaller bulk and lighter weight often permits them to be carried into offices and residences, an advantage in countries with extremely high rates of bicycle vandalism and theft (even of older or obsolete models with little monetary value). Most European city bikes are designed to withstand year round outdoor storage, even in frigid Scandinavia where daily bike usage remains high year round. Thus, European city bikes need not always be brought indoors and can be left outside, properly locked. To deter theft and vandalism, the European city bike has a tougher frame, non quick release seat and wheels, and a rear wheel lock. To prevent theft or vandalism, it is ideal to bring the bike indoors, but this is not always possible in dense cities with compact living quarters.

Артқа бұрышталған рульдер

Еуропалық қалалық велосипедтің рулі артқа қарай бұрылып, тік отыру қалпына ие. North Road стиліне ұқсас рульдер орташа көтеріліп, денеге қарай иілгендіктен, адам жүргендей толық тік қалпында отыруға мүмкіндік береді. Мінген адам басқа көлік жүргізушілеріне оңай көрінеді және жол қозғалысын, қауіпті жағдайларды жақсы көре алады. Рульдің пішініне байланысты, дүкендегі қаптарды, құлыптарды және басқа да заттарды сырғанамай рульге іліп қоюға болады. Бұл рульді басқаруды қиындатады, бірақ рама мен алдыңғы вилканың тұрақты геометриясы бұл кемшілікті толықтырады.

Кескілік

Еуропалық қалалық велосипедтің маңызды ерекшелігі – кірістірмелі беріліс қорабы. Кірістірмелі беріліс қорабы жүйесі, қозғалыссыз беріліс ауыстыру мүмкіндігі, тегіс ауысулар, кең ауқымды қатынастарды қамтамасыз ету және аз күтімді қажет ету арқасында, ауыстырғыштық жүйеге қарағанда пайдалануды жеңілдетеді. Кірістірмелі хабқа екі емес, бір ғана ауыстырғыш қажет, сондықтан ол спорттық велосипедтерге қажетті жылдамдықтардың көбірек санын қамтамасыз ететін екі ауыстырғыштан гөрі пайдалануға ыңғайлы. Еуропалық қалалық велосипед немесе роудстерде әдетте 3, 5, 7, 8 немесе 11 жылдамдық болады. Кейбір жоғары сапалы модельдерде Rohloff 14 жылдамдықты кірістірмелі беріліс қорабы қол жетімді. Batavus компаниясы, үнемі өзгермелі беріліс қатынасымен жабдықталған NuVinci кірістірмелі хабы бар, толық мүмкіндіктерге ие қалалық велосипедтердің бірнеше үлгілерін шығарады. NuVinci, 8 жылдамдықты кірістірмелі хабқа шамамен бірдей ауқымға (шамамен 300%) ие, және осы ауқымдағы кез келген қатынасты таңдауға болады. Көптеген велосипедтерде, қажет болған жағдайда велосипедтің берілісін жоғары немесе төмен өзгертуге болады, мысалы, көтерілуді жеңілдету үшін алдыңғы тізбекті кішірек және/немесе артқы тіректі үлкен етіп орнату арқылы. Кірістірмелі беріліс қорабы толық жабық тізбек корпусын пайдалануға мүмкіндік береді, бұл күтімді азайтады. Кірістірмелі беріліс қорабының тиімділігі, таза және дұрыс реттелген ауыстырғыштық жүйеге қарағанда төмен, бірақ күтімсіз тазалау мен реттеусіз де тиімділігін сақтайды. Кірістірмелі беріліс қорабы жүйесі ауыстырғыштық жүйеге қарағанда ауыр. Кірістірмелі беріліс қорабындағы негізгі қозғалатын бөліктер жабық болғандықтан, жөндеу ауыстырғыштық жүйеге қарағанда қиын. Егер кірістірмелі хаб бұзылса, кейде оны жөндеуден гөрі ауыстыру тиімдірек болады.

Тұрақты геометрия

Иілген сайман мен бұрышты тік құбыр тұрақты, дірілдемейтін рульді қамтамасыз етеді, бұл мінгенге бір қолмен бағыттауға мүмкіндік береді, ал екінші қолы сигнал беруге немесе артқы сөреге жүк орнатуға босатылады. Еуропалықтар бос қолын қолшатыр немесе ұялы телефон ұстауға, немесе өз велосипедімен келе жатқан баланың иығынан ұстап, оны жолда дұрыс позицияда бағыттауға қолданады. Артқы тежегіш те бір қолмен жүруге қолайлы, себебі рульдегі бір қол бағыттау үшін ғана керек, тежеу үшін емес. Тұрақты еуропалық қалалық велосипед жүргендей тік күйде қауіпсіз жүруді қамтамасыз етеді; ол өте жылдам жүргендей сенімді және ыңғайлы сезіледі. Қауіпсіз қалалық велосипед құламай оңай бұрылуға және рульге ілінген сауда сөмкелері мен құлыппен сенімді түрде қозғалуға қабілетті болуы керек.

Динамо, автоматты жарықтар және магниттік жарықтар

Үйірмелі динамо велосипедте орнатылған жарықтандыру жүйесін қамтамасыз етеді, бұл бөтелке (жаға қабырғасы) динамосының қатты шуы мен жоғары қарсылығын болдырмайды, сондай-ақ батареяларға тән сенімсіздік, жоғары құн, экологиялық кәдеге жарату мәселесі және техникалық қызмет көрсетуді де болдырмайды. Үйірмелі динамо LED немесе галогендік алдыңғы және артқы жарықтарды қуаттандырады. Жарықтарда кіріктірілген жарық қайтаратын элемент бар. Артқы жарық артқы жақтауға немесе крылоға таза орнатылады. Фара мен артқы фарадағы кіріктірілген жарық қайтаратын элемент LED немесе шамға жақын орналасқан немесе оны қоршап тұрады. Кіріктірілген жарықтар дұрыс бағытталған, яғни түзетуді қажет етпейді. Жаңа жүйелерге конденсатормен қуатталатын тұрақ жарығы кіреді, ол конденсатор арқылы бірнеше минут бойы жұмыс істейді. Бұл велосипедтің жылдамдығы сағатына бірнеше километрден төмен түскенде жарықтың сөнуіне жол бермейді, жарықтың мөлшерін әртүрлі жылдамдықтарда теңестіреді және төмен жылдамдықтарда жарықты сақтайды. Жаңа жүйелер қараңғылық пен қозғалысты анықтау негізінде автоматты түрде қосылу мүмкіндігін қамтиды. Бұл бөтелке динамосын қолмен орналастыру қажеттілігін немесе орнатуға уақыт жұмсауды болдырмайды, күндізгі жағдайларға қарамастан, дайын және кепілді жарықтандыруды қамтамасыз етеді. Үш күйлі қосқышта Өшіру, Қосу және Автоматты режимдері бар. Үйірмелі динамо велосипедке фара мен артқы жарықты орнатуға кеткен уақытты және велосипед тұраққа қойылғанда оларды алып жүру қажеттілігін болдырмайды. Кіріктірілген жарық жүйесі батареяның тоқтауын болдырмайды және түнде жарықсыз жүргені үшін айыппұл төлеуден сақтайды. Көптеген даттық велосипедтерде электромагниттік индукция арқылы қуатталатын жарықтар орнатылған. Жарықтар велосипед дөңгелектеріне орнатылады, бұл батареяларды қажет етпейді және дәстүрлі динамоларға қарағанда жүргізушіге аз қарсылық тудырады.

Қалтаға салынған фаралы алдыңғы аспа

Алдыңғы аспалы бұранда жоғары сапалы, қазіргі заманғы стильдегі еуропалық қалалық велосипедтерде кең таралған. Бұл көбінесе серіппелі/майлы немесе пневматикалық/майлы аспалы бұранда болып келеді, оның компрессиясы мен қайтарылуы реттеліп тұрады. Дәстүрлі роудстер велосипедтерінде алдыңғы аспасы болмайды немесе серіппеге негізделген, қозғалысы және реттелу мүмкіндігі шектеулі алдыңғы аспасы болады. Кейбір жоғары сапалы модельдерде фара алдыңғы бұранда мен қанатша жинағына енгізілген. Бұл вандализмге қарсы кедергі жасайды, сымдарды қорғайды және сыртқы сымдар мен кабельдердің санын азайтады.

О-блоктау

O-қақпақ – велосипед ұрлығының алдын алатын, меншік иесін анықтайтын, артқы дөңгелекті рамаға бекітетін (жеке құлыптау мүмкіндігімен) және кабельді қосуға арналған құлып саңылауы бар велосипед құрылғысы. O-қақпақ сақиналық немесе дөңгелек құлып деп те аталады. O-қақпақ велосипедті сыртқы жерде қоюды жеңілдетеді, өйткені оны біреудің жылдам айдап кету қаупін азайтады. O-қақпақ жеңіл және көзге түспейді. Оны дүкен алдында велосипедті тоқтатқанда сияқты, өте жылдам және ыңғайлы түрде құлыптауға болады. O-қақпақ меншік дауларын болдырмауға да көмектеседі, себебі O-қақпақтың кілті бар адам велосипедтің иесі екені дәлелденеді. Жаңа O-қақпақтарында броньды кабельді бекітуге арналған саңылау бар, бұл велосипедшіге раманы, дөңгелекті және отырғышты құлыптауға мүмкіндік береді. O-қақпақтар барлық құлыптар сияқты шектеулі деңгейде қауіпсіздік қамтамасыз етеді. Ең жоғары қауіпсіздік үшін бірнеше құлыпты бірге пайдалану қажет. Копенгаген мен Жапонияда O-қақпақ көбінесе жеке пайдаланылады; велосипедтер ұрлыққа қарсы сақтандырылады және велосипед құлыпталғанын көрсету үшін иесі кілтті көрсетуі керек. Кілт құлыпты ашқанда ғана алынып тасталады. Басқа жерлерде O-қақпақ раманы қауіпті объектіге бекітумен бірге немесе иесі жақын болғанда жеке пайдаланылады, бұл велосипедті айдап кетудің алдын алуға көмектеседі.

Төбе қорғаны

Сырты қорғаныш (немесе пальто қорғаныш) велосипедті негізгі мінген адам үшін де, артқы жақтағы жолаушы үшін де әдеттегі киіммен пайдалануға мүмкіндік береді. Сырты қорғаныш суық пен жаңбырда жүруге қолайлы жағдай жасайды, себебі ол пальто, плащ, көйлек, юбка, шарф немесе жүк тасымалдауды жеңілдетеді; көбірек киім киіп, сырты қорғаныш пен тізбекті қорғаумен бірге пайдаланғанда қысқы велосипед тежеуге болады. Бұл сондай-ақ, спицаларға ілігіп қалмай, түрлі заттарды артқы жаққа тасымалдауға мүмкіндік береді. Сырты қорғаныш қысқы немесе кең киімдердің артқы тежегіш, О-құлып және спицалар жиналатын жерге ілігіп қалуына жол бермейді. Сырты қорғаныш пен О-құлып біріңғай жүйе құрайды. О-құлып киімді ұстап алады, сондықтан сырты қорғанышпен толықтыру қажет. О-құлып сырты қорғаныштағы тесіктен өтеді. Дәстүрлі, көне үлгідегі қалалық велосипедте тығыз (көместі) матадан жасалған сырты қорғаныш болса, заманауи еуропалық қалалық велосипедте мөлдір пластиктен жасалған қорғаныш бар.

Толық жабық тізбекті қорғау

Толығымен жабық тізбек қорғағышы және шаңдық қоршаулар май немесе кірден қорғайды. Тізбек қорғағышы велосипедті әдеттегі киіммен, ешқандай дайындық шараларынсыз – мысалы, шалбар ұстағыштарын тағып немесе шалбардың аяғын түйреп алу қажеттілігінсіз пайдалануға мүмкіндік береді. Толық қорғағыш киімге майдың тиюіне және шалбардың тізбекке немесе алдыңғы тісті дөңгелекке ілігіп қалуына кедергі келтіреді. Жаңа үлгілер жартылай тізбек қорғағышын қолданса да, ол тізбектің кездейсоқ түрде шалбарға ілігіп, ластауына мүмкіндік береді, егер шалбар бекітілмеген болса. Толық тізбек қорғағышы сондай-ақ судың, лайдың және құмның тізбекке және алдыңғы тісті дөңгелекке шашырауынан сақтап, қозғалтқыш жүйесін (тізбек және сыртқы тісті дөңгелектерді) таза және тиімді ұстайды, бұл тозуды арттырып, қозғалтқыш жүйесінің тиімділігін төмендетуі мүмкін. Артқы дөңгелектің тесігін жөндеу үшін толық жабық тізбек қорғағышын жартылай бөлшектеп, артқы дөңгелекті алу керек немесе дөңгелекті алмай, сол жерде жөндеу керек.

Толық фендерлер саздан қорғайтын қақпақшалармен

Фендерлер алюминийден немесе пластиктен жасалған, кейде артқы фендердің төменгі жағына артқы шам бекітіледі. Артқы фендердің салыстырмалы түрде төменгі бөлігі, артынан келе жатқан велосипедшіге жолдың кір-қоқысын шашыратуды азайтады. Велосипедке енгізілген фендерлер таза әрі қауіпсіз бекітуді қамтамасыз етеді және велосипед рамасына үйлеседі.

Қоса беріліп жасалған барабанды тежегіштер

Еуропалық қала велосипедтерінің көпшілігінде дөңгелекті тежегіштердің орнына жабық барабанды тежегіштер немесе артқы педальды тежегіш қолданылады. Барабанды тежегіштері бар велосипед жауын-шашын кезінде тоқтауға арналған: жауын-шашын кезінде барабанды тежегіштер дөңгелекті тежегіштерге қарағанда тоқтату күші мен сенімділігі жоғарырақ, бірақ құрғақ ауа райында керісінше. Жабық барабанды тежегіштер дөңгелекті немесе дискілі тежегіштерге қарағанда аз күтімді қажет етеді және сыртқы әсерге ұшырайтын дискілі тежегіштерге қарағанда берік. Барабанды тежегіштер жүк тасып, ұзақ және күшті төмен қарай тежеуге емес, баяу және орташа жылдамдықпен пайдалануға арналған. Мұндай ауыр тежеу кезінде барабанды тежегіштердің тоқтату қабілеті төмендеп, тоқтау мүмкіндігін жоғалтуы мүмкін, ал дөңгелекті тежегіштер дөңгелекті қыздырып, тереудің жарылуына себеп болуы мүмкін. Барабанды тежегіштердің танымал моделі – Shimano Rollerbrake, ол барабанды тежегіштің күрт іске қосылуын және қажеттен артық ұстауын болдырмайтын механизммен жабдықталған. Барабанды тежегіштер дөңгелекті тежегіштерге қарағанда ауыр.

Багаж тасымалдауышы

Голландиядағы дәстүр бойынша жолаушыны артқы сөреде, бүйірлі отырып теңгеріле отырып тасымалдау қабылданған. Бұл берік сөре жолаушының салмағын көтеріп, құламай, велосипедті жылжытуға мүмкіндік береді. Стандартты белдік жиынтығы сөреге жақсы бекітіліп, қолайлы тасымалдау мүмкіндігін қамтамасыз етеді. 2-ден 4-ке дейінгі серіппелі белдіктерге арналған стандартты тіліктер бар. Сөре велосипед дизайнымен біріктірілген; артқы шам көбінесе сөренің артқы жағына орнатылады. Дания велосипедтері әдетте серіппелі қысқышы бар артқы сөрелермен жабдықталады.

Шиналар мен дөңгелектер

Шиналар тесілуге төзімді, сондықтан сорғы мен тесілген шинаны жөндеуге арналған құралдарсыз жүруге болады. Ені әдетте орташадан кеңге дейін, 38–44 мм (1.5–1.75 дюйм) болып келеді, бұл жылдамдық, беріктік және серпімділік арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Бұл, мысалы, Schwalbe Marathon шиналары сияқты, жартылай жылтыр жол шиналары. Мұндай шиналар тау велосипеді шиналарынан жылдамырақ және тыныш, ал жарыс велосипеді шиналарынан берік және сенімді. Бүйір қабырғаларындағы шағылыстыратын жолақтар дөңгелектерді жай ғана шағылыстырғыш ретінде емес, дөңгелек ретінде көрінуге мүмкіндік береді. Бұл велосипедті түнде көлік жүргізушілеріне көрінуге көмектеседі, арнайы шағылыстыратын киім мен қосымша шамдарсыз. Көбінесе 710 мм (28 дюйм) 700B немесе 700C дөңгелектері қолданылады, олар 660 мм (26 дюйм) дөңгелектерге қарағанда тегіс жүруді қамтамасыз етеді. Голландияның дәстүрлі қалалық велосипедтерінде өте қалың спицалар жүк көтеру қабілетін арттырады. Ұрлықтың алдын алу үшін алдыңғы және артқы дөңгелектерде жылдам құлыптағыштардың орнына ось бұрандалары қолданылады. Еуропалық қалалық велосипедтер велосипед жүруге қолайлы аймақтарда қысқа қашықтықтарға арналған, берік шиналары бар велосипедтер ретінде қолданылады. Бұл мүмкіндіктер құралдарсыз немесе жылдам құлыптағыштарсыз жүруге ыңғайлы.

Платформалық педальдар

Платформа педальдері әдеттегі аяқ киіммен пайдалануға болады.

Седел

Седел әдетте орташа кеңдікте, жұмсақ төселген және көбінесе ілініп тұрады. Жедел ажыратылмайтын орындық, ұрлықтың алдын алу үшін оны құлыптау немесе алып тастау қажеттігін жояды. Бұл мүмкіндіктер тік отыру позын ескере отырып, жайлылықты арттырады. Кейбір седелдерде бойлық ойықтар болады, бұл кіндік аймағына қысым түсірмеуге көмектеседі. Бұндай ойықтар кіндік аймағына қысымнан ғана емес, отырғыш сүйектердің ауыруынан және седелден пайда болатын жаралардан да сақтайды.

Бір, екі немесе реттелетін тірек

Велосипедте тұрақ бар, ол көбінесе екі аяқты немесе орталық тұрақ болып келеді, бұл балалар немесе жүк тасығанда велосипедтің тұрақты болуын қамтамасыз етеді. Балама ретінде, ұзындығы реттелетін тұрақ көлбеу бетке және жүктемеге қарамастан тұраққа қоюға мүмкіндік береді. Тұрақ велосипедті кез келген тегіс немесе көлбеу бетте сыртқы тіреудің қажеті болмастан тік тұруға мүмкіндік береді.

Басқа ерекшеліктері

Қоңырау Еуропадағы велосипедтердің стандартты жабдығы болып табылады және Дания, Польша және Германия сияқты кейбір Еуропа елдерінде заңмен міндетті. Сонымен қатар, велосипедтің алдыңғы және артқы шағылыстырғыштары, себеттер, балалар орындықтары және желқалқан сияқты қосымша мүмкіндіктер де бар.

БАҚ және саясат

1997 жылы АҚШ президенті Билл Клинтон Данияның Копенгаген қаласына жасаған сапарының естелігі ретінде City Bike One деп аталған еуропалық қалалық велосипед сыйға берілді.