Кіріспе
Локро (кечуа тіліндегі рукру сөзінен) – Анд таулары бойында кең таралған, ежелгі Анд цивилизацияларымен байланысты, қою, қалың қабақтан жасалған дәмді сорпа. Бұл Перу, Боливия, Эквадор, Чили, Парагвай, Солтүстік-Батыс Аргентина және Оңтүстік-Батыс Колумбияның ұлттық тағамдарының бірі.
Locro (from the Quechua ruqru) is a hearty thick squash stew, associated with Native Andean civilizations, and popular along the Andes mountain range. It is one of the national dishes of Peru, Bolivia, Ecuador, Chile, Paraguay, Northwest Argentina and Southwestern Colombia.
Құрамы
Бұл тағам – Оңтүстік Американың Анд тауларында кеңінен танымал, қарақұмық, жүгері, бұршақ және картоп немесе қабақ сорпасы. Кейбір аймақтарда локроны папа-хола деп аталатын, ерекше дәмі бар және өз өңірінен тыс жерлерде табу қиын картоптан жасайды. Басты ингредиенттер – қабақ, жүгері, ет (әдетте сиыр еті, кейде кептірілген сиыр еті немесе чоризо) және көкөністер. Басқа ингредиенттер әртүрлі, көбінесе пияз, бұршақ, қабақ немесе қырыққабат кіреді. Оны көбінесе қыста жейді. Эквадорда яхуарлокро деп аталатын нұсқасы танымал. Оған қойдың ішегі мен қойдың қаны қосылады. Аргентинада оның тұтынуы Солтүстік-Батыс және Куйодан елдің басқа аймақтарына тарады. Аргентинаның Неукен провинциясында жүгерімен жасалған локродан басқа, бұршақтан дайындалатын локроның түрі бар, ал Аргентинаның Солтүстік-Шығысында локро маңыздан да жасалады. Аргентиналық локроның түбіндік-американдық шығуына қарамастан, Аргентинада кем дегенде үш ғасыр бойы дайындалуы еуропалық гастрономиялық үлестерді біріктіреді: мысалы, шошқа еті, чоризо, қарын және көптеген дәмдеуіштер еуропалықтар (әсіресе испандар) қосты. Локроның бірнеше классикалық түрлері бар: жүгері, бұршақ, маңыздан жасалған және бидайдан жасалған, бірақ тәжірибелі аспаз осы түрлердің екеуін немесе одан да көп түрлерін біріктіріп, барлық ингредиенттерді қосатын тамаша нұсқа жасауға болады. Аргентиналық локро көптеген рецепттер бойынша дайындалады, оның бірден-бір өзгермейтін бөлігі – көкөніс негізі және бірнеше сағат бойы азайған отта пісіру тәсілі. Аймаққа байланысты, оған жаңа немесе кептірілген сиыр еті (шарқуи), ішек-қарны (ішек, қарын, қабырға, тізе, құйрық, құлақ және тері), шұжық, шошқа қабырғасы және бекон қосылады; ет бөлек пісіріліп, содан кейін көкөністерге қосылады, олардың ішінде қабақ ерекше көзге түседі (әсіресе жапалло плом деп аталатын дөңгелек, сұр түрі), ол локроға сары түс береді, сондай-ақ ақ жүгері дәндері, бұршақ және тіпті бидай дәндері қосылады. Аргентинада ақ жүгерімен жасалған локро көбірек ұнатылады. Ұнтақталған жүгері дәндерінен жасалған локро франголло деп аталады, себебі көкөністердегі крахмал дайындаманы крем тәрізді тығыздыққа жеткізеді. Бұл қысқы, мол және қоректі тағам. Оған маймен (немесе маймен), ұнтақталған чили, паприка, жасыл пияз және тұзбен дайындалған дәмді соус, кикиримичи қосылады. Жұмсақ локро (тығыз және әртүрлі және көптеген ингредиенттері бар) локро пульсудо деп аталады; ал етсіз немесе аз ингредиенттері бар және қалың, жабысқақ консистенциясы бар локро хуасхалокро (кечуа тілінен – wakcha luqru) деп аталады. Хуасхалокроға жақын гастрономиялық сорт – моте. Аргентинада локроның комбари бұрышы бар нұсқасы, Солтүстік-Батыстың кейбір аймақтарында және әсіресе Ла Риоха провинциясының кейбір аймақтарында, калорияға толы және өте дәмді болғандықтан пульсудо деп те аталады. Локро кастрюлі – калориясы мен қоректік заттары көп тағам, оны қыста немесе суық аймақтарда жеуге болады. Ол 1 және 25 мамыр күндері, Май революциясы мен 1810 жылы 25 мамырда құрылған алғашқы Аргентина патриоттық үкіметінің құрылуын еске алатын күні кеңінен тұтынылады. Осы себепті, ол аймақтық және дәстүрлі тағамнан патриоттық даталарды тойлау үшін Аргентинаның ұлттық тағамдарының біріне айналды: Аргентинаның екі патриоттық күні – 1810 жылдан бері Аргентинаның нақты тәуелсіздігі күні 25 мамыр және 1816 жылы Сан-Мигель-де-Тукуманда Аргентинаның тәуелсіздігі жарияланған 9 шілде. 25 мамыр мен 9 шілдеде мектептерде берілетін сүт және бәлішпен шоколад инфузиясы таңғы ас дәстүрлі, ал дәстүрлі мате косидомен салыстырғанда, ол жыл бойы көптеген мемлекеттік мектептерде, әскери казармаларда және полктерде беріледі. Содан кейін үйлену тойында қонақтарға локроның шағын кастрюльдерімен шақыру әдет-ғұрыпқа айналды. Салқын күндері ересектер ыстық локроға Аргентинаның малбегі сияқты жақсы қызыл шарапты қосады, ал локро ыстық күндері желінсе, жаңа және жемісті аргентиналық торронтес ақ шарабы артық болады. Виктор Эго Дукроттың айтуынша, аргентиналық локро Аргентинаның тәуелсіздік соғысы кезінде және әсіресе Гаучо соғысында Аргентинаның ұлттық тағамдарының бірі болды, сол кезде Солтүстік армиясының сафтарында соғысқан гаучолар Аргентинаның солтүстік-батысындағы типтік пісірілген тағамды Аргентинаның пампе, литораль, куяна және т.б. аймақтарына таратты; 1910 жылғы 25 мамырдағы Май революциясының жылдығында локроның екі негізгі патриоттық күнінде ұлттық тағам ретінде ресми түрде қабылдануы мүмкін (бірақ осы мәселе бойынша заңнама белгілі емес).