Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Финве мен Мириел – Ж.Р.Р. Толкиннің әйгілі туындыларындағы ойдан шығарылған кейіпкерлер. Финве – Нольдор эльфтерінің тұңғыш патшасы; ол халқын Орта жерден Аманның бақытты патшалығы Валинорға жетелеп саяхатқа шығарады. Оның бірінші әйелі – Мириел, ол өлмейтін эльфтердің арасында ерекше, өйткені Сильмарилдерді жасаған Фейанорды дүниеге келтіргенде қайтыс болады; оның рухы кейін құдайша Вала патшайымы Вайреге қызмет етеді. Финве Валинор тарихында алғаш рет кісі өлтірген болады: оны Сильмарилдерді ұрлауға құмар Моргот атты қараңғы Лорд өлтіреді. Осы оқиға Нольдордың Валинордан Орта жердегі Белериандқа қашуына және оның қасіретті салдарына бастама береді. Толкин өзінің туындыларында Финве мен Мириелдің тарихының маңыздылығына тоқталып, егер Финве басқаша шешім қабылдағанда, Орта жердің тарихы жақсырақ болар еді деген пікірін білдіреді. Толкин Мириелдің өмірден қол үзгеніне байланысты қабылданған шешімін апатты деп бағалап, оны адамзаттың Киелі кітаптағы құлдырауымен байланыстырды. Ғалымдар Финве мен Мириелді Орта жердегі эльфтердің кейінгі қасіретті тарихы үшін кінәлі деп талқылап жатыр. Олар Мириелдің шеберлігімен ерекше көзге түскенін және осы шеберлігін ұлы Фейанорға жеткізгенін айтады: оның нағыз аты – Куруфинве, Толкиннің жасаған тілдерінің бірі – Квеньяда «Шебер Финве» деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ, Мириелдің өлімінен кейін Фейанордың бақылаусыз және араздық тудыратын әрекеттерінен туған ұзақ мерзімді салдарлар туралы пікір білдіреді.
Finwë and Míriel are fictional characters from J. R. R. Tolkien's legendarium. Finwë is the first King of the Noldor Elves; he leads his people on the journey from Middle earth to Valinor in the blessed realm of Aman. His first wife is Míriel, who, uniquely among immortal Elves, dies while giving birth to their only child Fëanor, creator of the Silmarils; her spirit later serves the godlike Vala queen Vairë. Finwë is the first person to be murdered in Valinor: he is killed by the Dark Lord Morgoth, who is intent on stealing the Silmarils. The event sets off the Flight of the Noldor from Valinor back to Beleriand in Middle earth, and its disastrous consequences. Tolkien commented on the importance of the story of Finwë and Míriel on his legendarium, stating that had Finwë chosen differently, the whole course of Middle earth's history would have been better. Tolkien called Míriel's decision to let go of life disastrous; he associated it with the Biblical Fall of man. Scholars have debated whether Finwë and Míriel were to blame for the subsequent disastrous history of the Elves in Middle earth. They have remarked that Míriel was extremely skilful in craftsmanship, and passed on her skill to her son Fëanor: his true name, Curufinwë, means "Skill Finwë" in one of Tolkien's constructed languages, Quenya. They have commented, too, on the lasting consequences of Míriel's death, through Fëanor's uncontrolled and divisive actions.
Орта жүзде
[[Файл:Эльфтердің көшіп-қонулары мен туыстық қарым-қатынастары. Бірінші дәуірдегі Арда. Эльфтер Орта Жерде оянады (оң жақта). Эльвэ, Финвэ және Ингвэ өз халқына Валардың шақыруына бағынуға және Валинорға (сол жақтағы жасыл жебелер) аттануға кеңес береді, бірақ кейбіреулері бас тартады, соның салдарынан Эльфтердің алғашқы айырылысы (Сундерингі) пайда болады. Финвені Мелькордың өлтіруі Нольдорлардың Орта Жерге қайта оралуына (оң жақтағы қызыл жебелер) себеп болады.
[[File:Elvish Migrations and Kindreds. svg|thumb|upright=2|Arda in the First Age. The Elves awaken in Middle earth (right). Elwë, Finwë, and Ingwë encourage their peoples to obey the call of the Valar and travel to Valinor (green arrows to the left), but some refuse, causing the first Sundering of the Elves. Finwë's killing by Melkor leads in turn to the Flight of the Noldor (red arrows to the right) back to Middle earth.