Уильям Прайс: Уэльский врач, активист және неодруид

Кіріспе

Уэльстік дәрігер және саяси белсенді (1800–1893) британдық медицина авторы Уильям Прайс (4 наурыз 1800 – 23 қаңтар 1893) – Уэльстік дәрігер және саяси белсенді, ең алдымен Уэльстік ұлтшылдықты, чартизмді қолдауымен және нео-друидтік діни қозғалысқа қатысуымен танымал. Тарихшылар Прайсты Виктория дәуіріндегі Уэльстің ең маңызды тұлғаларының бірі деп сипаттайды. Рудри, Керфилиде жұмысшы отбасында дүниеге келген Прайс Уэльске оралғанға дейін Лондонда медициналық білім алды, содан кейін демократия және барлық адамдар үшін азаматтық және саяси құқықтар туралы чартистердің идеяларына қызығушылық танытты. 1839 жылғы чартисттік Ньюпорт көтерілісінен кейін ол үкімет тарапынан қудаланудан қашып Францияға қашып кетті, онда Уэльстің Ұлыбританиядан тәуелсіздігін болжайтын ежелгі болжам бар екеніне сенімді болды. Уэльске оралғаннан кейін Прайс темір дәуірінде өмір сүрген кельт ритуалшылары – ежелгі друидтардың дінін қайта жаңғыртуға тырысты. Осылайша ол 18 ғасырдың соңында Иоло Морганвгтың қызметінен бастап дамып келе жатқан нео-друидтік қозғалыстың көрнекті жақтаушыларының біріне айналды. 1884 жылы қайтыс болған ұлын кремациялағаннан кейін Прайс тұтқындалды және ағылшын заңдары бойынша кремация заңсыз деп санайтын адамдар сотқа берді; алайда ол оны тыйым салатын ешқандай заң жоқ екенін сәтті дәлелдеді, бұл 1902 жылғы кремация туралы заңның қабылдануына жағдай жасады. Ол қайтыс болғаннан кейін 20 мың адам бақылаған салтанатты рәсімде кремацияланды. Барлық адамдардың тең құқықтарын, вегетариандық өмір салтын, вакцинаға күдікпен қарауды және кремацияны қолдаған, ал вивисекция мен некеге қарсы болған сенімдерімен танымал болды, олардың кейбіреулері сол кезде өте даулы болды. Ол «ексцентриктік» және «радикал» ретінде кеңінен танылды. Ол қайтыс болғаннан кейін кейбір адамдар оны «барлық уақыттағы ең ұлы уэльстіктердің бірі» деп еске алады. Ол өмірінің көп бөлігін өткізген Ллантрисант қаласында оған арналған тұрақты көрме және ескерткіш ашылды.

Welsh physician and political activist (1800–1893)
the British medical author

William Price (4 March 1800 – 23 January 1893) was a Welsh physician and political activist best known for his support of Welsh nationalism, Chartism and involvement with the Neo Druidic religious movement. Historians have characterised Price as one of the most significant figures in Wales in the Victorian era. Born into a working class family in Rudry, Caerphilly, Price underwent medical training in London before returning to Wales, becoming interested in the Chartists' ideas regarding democracy and civil and political rights for all men. Following the failed Chartist Newport Rising in 1839, he escaped government prosecution by fleeing to France, where he became convinced that an ancient prophecy predicted that he would achieve Welsh independence from the United Kingdom. Returning to Wales, Price tried reviving what he believed to be the religion of the ancient druids, Celtic ritualists active during the Iron Age. In doing so, he became one of the most prominent proponents of the Neo Druidic movement, something that had been developing since Iolo Morganwg's activities in the late 18th century. After cremating his dead son in 1884, Price was arrested and put on trial by those who believed cremation was illegal under English law; however, he successfully argued that there was no legislation that specifically outlawed it, which paved the way for the Cremation Act 1902. Upon his death, he was cremated in a ceremony watched by 20,000 onlookers. Known for adhering to beliefs such as supporting equal rights for all men, vegetarianism, vaccine hesitancy and cremation while opposing vivisection and marriage, some of which were highly controversial at the time, he has been widely known as an "eccentric" and a "radical". Since his death he has been remembered by some people as "one of the great Welshmen of all time". A permanent exhibition and statue dedicated to him has been inaugurated in the town of Llantrisant, where he had lived for much of his later life.

Ерте өмір: 18001821

Уильям Прайс 1800 жылдың 4 наурызында Гламгорганширдегі Кэрфиллидің жанындағы Рудри маңындағы "Тинь и коэдкаэ" ("шегеленген егістік шағын шаруашылығы", tyddyn + y + coetgae) фермасындағы коттеджде дүниеге келді. Оның әкесі, сондай-ақ Уильям Прайс (1761 ж.т.), Англия шіркеуінің діни қызметкері, Оксфордтағы Иисус колледжінде оқыған. Ол 1485 жылы Босворт шайқасында Генри VII жағында шайқасқан және батылдығымен танылған уэльс дворяны Рис Фор ап Маредудтың немересі Эллис Прайстың ұрпағы деп есептеледі. Оның анасы Мэри Эдмундс (1767–1844) ата-анасының үйленбес бұрын әжесіне қызметші болып жұмыс істеген, білімі жоқ уэльс әйелі болды. Олардың некесі даулы болды, себебі Мэри Уильямнан әлеуметтік жағдайы төмен болды, бұл 18 ғасырдың соңында британдық қоғамда тыйым салынған нәрсе еді. Олар Махен шіркеуінде үйленді. 1793 жылғы 27 қаңтардағы "South Wales Star" газетінде қауымдағы балалар шеруден кейін Уильямның әкесінің (қуаныштан толы) билеп, оны көрсетіп, "Dwi wedi ei ddwyn hi!, edrychwch!, edrychwch!" деп айқайлап, жолға жүгіргенін еске алды ("Мен оны алдым, қараңыз, қараңыз!"). Олардың тағы үш баласы болды: Элизабет (1793–1872), Мэри (1797–1869) және Энн (1804–1878). Ересек Прайс диагнозы қойылмаған психикалық аурудан зардап шегіп, болмашын нәрсеге ашуланып, зор күшпен ашуға бой алдыратын. Ол жергілікті көлдерде киімсіз немесе жалаңаш жүзіп, бірнеше күн бойы қалтасына жыландар жинаған. Ағаштардан қабық сызып, оны күйдіріп, кейде белгілі бір сөздерді айтатын, сондай-ақ тастарға түкіріп, олардың құндылығын арттырады деп сенді. Оның әрекеттері жергілікті қоғамға қауіп төндірді; бірде ол өзінің тікенегінен таяқ алып жатқан әйелге оқ атқан, ал екіншісінде басқа адамға өткір зат лақтырған. Үйде уэльс тілі Уильямның негізгі тілі болды, бірақ ол үйінен екі шақырым жерде орналасқан Макендегі мектепте ағылшын тілін үйренді. Мектепте үш жыл оқыса да, 10-13 жасында ол көптеген емтиханды тапсырып, өзін жақсы оқушы ретінде көрсетті. Алты ай үйде болғаннан кейін, ол әкесі заңгер болуын қалағанына қарамастан, дәрігер болуды шешті. 1814 жылы Кэрфиллиге көшіп, ол сәтті хирург Эван Эдвардстың шәкірті болды және оқу ақысын отбасы мүшелерінің ақшасымен төледі. Осы игіліктің бірі, оның інісі, Сомерсеттегі Мерриотттан Томас Прайс, оқуын тастауға кеңес берді, себебі бұл Прайс отбасына үлкен қаржылық жүктеме салады, бірақ Уильям оқуын жалғастыруда әрі қарай талап етті. 1820 жылы Прайс Эдвардспен шәкірттік кезеңін аяқтады және қаржысы жеткіліксіз болғанына қарамастан, оқуын жалғастыру үшін Лондонға көшті. Сент-Пол соборының жанында тұрып, ол Уильям Близардтың жетекшілігімен Уайтчепелдегі Лондон ауруханасына бір жылдық оқуға түсті. Сонымен қатар ол Сент-Бартоломей ауруханасында тіркелді, онда хирург Джон Абернетидің басшылығымен оқыды. Оқуын қаржылай қолдау үшін бай клиенттерге көмектесіп, Прайс ақырында Англия Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі болды, оған Близард, Абернети және басқалар қол қойған сертификат берілді. Лондондағы оқуын аяқтағаннан кейін Үндістанға саяхаттауды жоспарлаған, бірақ оның орнына Уэльске оралып, жалпы тәжірибелі дәрігер болып жұмыс істеді.

William Price was born in a cottage at the farm Ty'n y coedcae ('the smallholding of the hedged field', tyddyn + y + coetgae) near Rudry near Caerphilly in Glamorganshire on 4 March 1800. His father, also named William Price (b. 1761), was an ordained priest of the Church of England who had studied at Jesus College, Oxford. It is believed that he was a descendent of Ellis Price, the grandchild of Rhys Fawr ap Maredudd, a Welsh nobleman chiefly known for his valour at the Battle of Bosworth Field in 1485, where he fought on the side of Henry VII. His mother, Mary Edmunds (1767–1844), was an uneducated Welshwoman who had worked as a maidservant for his paternal grandmother prior to his parents' marriage. Their marital union was controversial because Mary was of a lower social standing than William, something which was socially taboo in late 18th century British society. They married at Machen church. In a South Wales Star article in 27 January 1793, children of the congregation recalled that after the procession, William's father (who was full of glee) ran onto the road dancing and pointing her out, shouted: "Dwi wedi ei ddwyn hi!, edrychwch!, edrychwch!" ("I have taken her, look!, look!.") The couple had three other surviving children, Elisabeth (1793–1872), Mary (1797–1869) and Ann (1804–1878). The elder Price suffered from an undiagnosed mental illness, acting erratically and experiencing fits of violent rage. He bathed either fully clothed or naked in local ponds, and collected snakes in his pockets for days at a time. Carrying a saw around, he removed bark from trees, then burned it while muttering certain words, also spitting onto stones, believing that it improved their value. His actions led to him becoming a threat to the local community; in one instance he fired a gun at a woman whom he claimed was taking sticks from his hedgerow, and in another hurled a sharp implement at another man. At home, Welsh was William's primary language, but he learned to speak English at school, which was located two miles from his home, in Machen. Although only staying at school for three years, between the ages of 10 and 13, he passed most exams and proved himself a successful student. After spending six months living at home, he decided to become a doctor despite his father's insistence that he become a solicitor. Moving to Caerphilly, in 1814 he became apprenticed to successful surgeon Evan Edwards, and paid for his tuition with money supplied by various family members. One of these benefactors, his uncle the Reverend Thomas Price of Merriott, Somerset, advised him to give up this education, arguing that it was putting too great a financial strain upon Price's family, but William was insistent that he should continue. In 1820, Price's apprenticeship with Edwards came to an end, and despite his lack of funds, he moved to London in order to continue his studies. Taking up lodgings near to St Paul's Cathedral, he entered The London Hospital in Whitechapel for a year of instruction under Sir William Blizard. He also registered at St Bartholomew's Hospital, where he was under the instruction of surgeon John Abernethy. Gaining employment caring for wealthy clients to help financially support his studies, Price eventually became a member of the Royal College of Surgeons of England, being awarded with a certificate signed by Blizard, Abernathy and others. Contemplating travelling to India following the culmination of his studies in London, he instead decided to return to Wales, where he worked as a general practitioner.

Уэльстік ұлтшылдық және чартизм: 18211839

Карьерасының басында Прайс Уэльске оралып, Пентирх темір зауытында дәрігер болып жұмыс істеді. Ол бұл кезде жақын жердегі үйге қоныстанды, оны «Ynys y Llewod Duon» («қара арыстандар аралы») деп атады, кейде оны «Ynys үйі» деп те атады. Дәрігерлік білімі алғаннан кейін, ол Глинтаффтағы Крейг-ир-Хелфада жеке медициналық практикасын ашып, жеті жыл бойы сол жерде қызмет етті. Кейіннен ол Жоғарғы Боаттағы «Порт и Гло» («көмір порты») деген ферманы жалға алды, ол заңгердің ұлы Гроверге тиесілі болған. Прайс фермасын ешкілер мен малмен толтырды, олар үй маңындағы және айналасындағы жасыл ағаштарға көп зиян келтірді, бұл оның үй иесін шығару туралы бұйрық беруге мәжбүр етті, бірақ Уильям оған бағынбады. Гровер Прайс кетпеген жағдайда шығару туралы сотқа шақыру қағазын жолдады. Соның салдарынан, «халықтың үлкен қызығушылығымен» оның барлық малын жолға жіберді. Прайс қалу құқығын қорғап, үйдің ең шеткі бөлмесіндегі креслосына отырып, кетуден бас тартты, оны креслода алып шығып, сыртқа, жолға қойды. Ол сол кездегі әдеттен тыс көрініс алды, мысалы, түлкі терісінен жасалған бас киім киді (дәрігер ретіндегі емдік қабілетін білдіретін), зәңгір көк киім киді, сақалын ұзартты және шашын кеспеді. Ол сондай-ақ 1844 жылы Понтипридде друидтық шаралар ұйымдастырып, есдифод өткізуге тырысты, бірақ ешкім келмеді, сондықтан ол жалғыз қызын шараға бард ретінде қабылдады. 1855 жылы ол Мэртир Тидфил көшелерінде өзін Мэрдин деп атаған, жартылай жалаңаш адаммен және ешкімен бірге Уэльстің ұлттық философиясын ұстанатын «Ивориттер» қоғамының шеруін басқарды. Понтипридте мұражай мен мектеп салу туралы ұзаққа созылған арманына оралып, Уэльс мәдениетін жаңғыртуға ынта тілеген жергілікті жер иесі сэр Бенджамин Холл оған өз жерін пайдалануға рұқсат берді, бірақ Прайс пен Холлдар кейіннен келіспеді және жоба тоқтатылды. Тоқтатылған жобадан қалған қарыздармен Прайс 1861 жылы тағы да Францияға қашып кетті. Осы кезде ол ұлттық баспасөзге хат жаза бастады, өзі және Уэльс тарихы туралы әртүрлі мәлімдемелер жасады, мысалы, ол Оңтүстік Уэльстің Иесі екенін және «Грек кітаптарының барлығы – біздің тіліміздегі ежелгі бардтардың еңбектері!!!!!!! Гомер Каерфилидің жанындағы У-Ван ауылында дүниеге келген. Ол Каерфили қамалын салған. Қытайлықтардың ең көне кітаптары осыны куәландырады!!» 1866 жылы Прайс Уэльске оралып, қызының анасы Энн Морганның қайтысынан кейін өзінің жеке өмірін бастағанын көрді. Ол Ллантрисант қаласына қоныстанды, онда сәтті жеке медициналық практикасын ашты. Ол сол кезде жиырма бір жаста болған жас фермердің қызы Гвенлиан Льюэллинді (1859–1948) жаңа серіктесі ретінде алды, өзінің қарттығына қарамастан. Бұрынғы некеге қарсы мәлімдемелеріне қарамастан, ол 4 наурызда 1881 жылы, Прайстың 81 жасқа толу күнінде Гвенлианмен друидтық той жасады. Понтипридтегі Рокинг Стоунде өткен бұл рәсімде Прайс түскі уақытта күнге жүзбен бұрылып сөз сөйледі, ал Үш Грейс ретінде киінген әйелдер қатысты. Салтанатты шара көп көрерменді тартты, олар, хабарларға сәйкес, бүкіл шараны қызықты деп тапты. Осы аралықта, 1871 жылы ол өзінің ойлап тапқан валлий тілінде жазған кітабын жариялады, ол ежелгі Уэльстің нағыз тілі деп сенді. «Әкемнің еркі» деп аударылған кітабында Прайс ғаламның ең жоғарғы Құдай Әкемен жылан жұмыртқасынан жаратылғанын түсіндірді. Алайда бұл еңбек сол кезде көп назар аудармады және көп ұзамай ұмытылып кетті.

Early in his career, Price returned to Wales, where he was employed at Pentyrch Ironworks as a medical attendant. At this time he lived at a property nearby which he named Ynys y Llewod Duon ('island of the black lions') which was sometimes referred to as the 'Ynys house'. Becoming a trained doctor, he then set up his medical practice at Craig yr Helfa in Glyntaff, remaining there for seven years. He later rented a farm in Upper Boat called Porth y Glo ('coal port') which was owned by the son of a solicitor, Mr Grover. Price filled his farm with goats and cattle which ate and inflicted considerable damage to green trees around the property and throughout the neighbourhood, which prompted his landlord to serve him an eviction notice, which William dismissed. Mr Grover initiated an action of ejection after Price refused to leave. As a consequence and with "intense popular excitement", all of his animals were set loose onto the highway. Price, who was protesting his right to stay, secured himself onto his chair in the furthest room in the house refusing to leave, was carried out in his chair and was then placed outside on the road. He began developing an appearance that was unconventional at the time, for instance wearing a fox fur hat (signifying his healing powers as a doctor) and emerald green clothing, as well as growing his beard long and not cutting his hair. He also began attempting to hold Druidic events, organising an eisteddfod at Pontypridd in 1844, but nobody turned up, and so, solitarily, he initiated his daughter as a bard at the event. In 1855 he then led a parade of the Ivorites, a friendly society that held to a philosophy of Welsh nationalism, through the streets of Merthyr Tydfil, accompanied by a half naked man calling himself Myrddin (the Welsh name for Merlin) and a goat. Returning to his long held idea of building a museum and school at Pontypridd, a local landowner, Sir Benjamin Hall, who wanted to encourage the revival of Welsh culture, allowed him to use his own land, although Price and the Halls subsequently fell out and the project was scrapped. Left with debts from the aborted project, Price once more escaped to France in 1861. Around this time, he began writing to the national press, making exaggerated statements about himself and Welsh history, for instance claiming that he was Lord of the Southern Welsh and that "All the Greek Books are the Works of the Primitive Bards, in our own Language!!!!!!! Homer was born in the hamlet of Y Van near Caerphili. He built Caerphili Castle the oldest Books of the Chinese confess the fact!!" In 1866, Price returned to Wales, finding that his daughter had grown up to live her own life following her mother, Ann Morgan's, death. He settled in the town of Llantrisant, where he opened a new medical practice, which proved to be a success. He eventually took a young farmer's daughter, Gwenllian Llewelyn, (1859–1948) who at the time was only twenty one years old, to be his new partner, despite the fact that he was an old man by this time. Despite his earlier pronouncements against marriage, he organised a druidic wedding ceremony through which he married Gwenllian on 4 March 1881, on Price's 81st birthday. Taking place at the Rocking Stone in Pontypridd, it involved Price addressing the sun at noon, and women dressed as the Three Graces were involved. The ceremony attracted a large audience, who, according to reports, found the whole proceeding amusing. Meanwhile, in 1871, he had published a book, written in his own invented form of Welsh that he believed was the true language of the ancient Welsh. In the work, which had a title that translated as The Will of My Father, Price conceptualised the universe being created out of a snake's egg by a supreme Father God. However, this work was largely ignored at the time and soon fell into obscurity.

Кейінгі өмір және кремацияны қорғау: 18831893

Прайс өзін «күннің қартайған бас жұбысы» деп жариялады және «друидтік болжам» арқылы, сондай-ақ өзінен кейін із кешер ұл туғыза алмағанына риза болмағандықтан, жыныстық қатынас үшін таза қыз іздеді; Гвенлиан (немесе қысқаша «Гвен»), сол кезде 18 жаста болған, оның жаңа серігі ретінде таңдалды. Гвен мен Прайстің тұңғыш баласы 1883 жылдың 8 тамызында дүниеге келді. Иезудің денесіне жергілікті дәрігер қанаптық зерттеу жасады және бала табиғи себептерден қайтыс болды, өлтірілмеген деген қорытындыға келді. Сондықтан Прайс бала өлтірумен айыпталмады, бірақ оның орнына Кардифф сот залында полиция заңсыз деп санайтын жерлеудің орнына кремация жасағаны үшін сотталды. Прайс заңда кремацияның заңдылығы туралы айтылмағанын, сондай-ақ заңсыз екені де айтылмағанын мәлімдеді. Судья Стивен мырза келісті. Прайс босатылып, Ллантрисантқа оралды. 14 наурызда ол ұлын жеке друидтік дұғаларымен өртеді. 1885 жылы Уокинг крематорийінде Жаннет Пикерсгиллдің (1814–1885) сүйегін алғаш рет ресми түрде өртеді, ал келесі жылы он кремация жасалды. 1892 жылы Манчестерде крематорий ашылды, одан кейін 1895 жылы Глазгода, 1896 жылы Ливерпульде және 1903 жылы Бирмингем крематорийі ашылды. Сот ісіне бұқаралық ақпарат құралдарының қызығушылығы Прайстің танымал болуына себеп болды, ол көп ұзамай осы атақты пайдаланып, әрқайсысы үш пениге сатылатын, оның жеңісін еске түсіретін, ғарыштық жұмыртқа мен оны салған жылан бейнеленген үш жүз медаль сата бастады. Ол лекция оқуға және қоғамдық шараларға қатысуға шақырыла бастады, бірақ бұл оның үлкен жетістіктерге қол жеткізуіне әкелмеді, өйткені көптеген тыңдаушылары оның философиясын немесе қызыл матадан тігілген, жасыл әріптермен кестеленген киімін түсінбеді. 1884 жылдың соңында Прайс әйелі екінші баласын дүниеге әкелді, оны Прайс сонымен қатар Иезу Грист деп атады, ал 1886 жылдың 27 мамырында оған Пенелопен есімді қыз дүниеге келді. Ол ұлының маңызды болашаққа ие екеніне сенді, ол оның есімін алған Иса Мәсіхтің қайта оралуы туралы болжамдалған, және ол жер бетінде билік ететінін болжады. Гвен Уильямнан бірнеше жыл бұрын ажырасып кеткен, бірақ балаларын күтуді жалғастырды. Осы арада 1892 жылы ол өзінің тұңғыш ұлы кремацияланған Кэрлан төбесінде 60 футтан аса биіктіктегі, шыңында ай тәрізді белгісі бар бағана орнатты және өзінің жерлеу рәсімі сол жерде де өтуін қалағанын атап өтті. Прайс 1893 жылдың 23 қаңтары түнінде Ллантрисанттағы үйінде қайтыс болды. Өлімге жақын екенін білгенде, соңғы сөздері «Маған шампанша әкеліңдер» болды. Ол шампанша ішіп, көп ұзамай қайтыс болды. 1893 жылдың 31 қаңтарында Прайс өзінің өсиеттеріне сәйкес, Ллантрисантқа қарап тұрған төбеде ағаш өзегінен және екі тонна көмірден тұратын отқа өртеліп, жерленді. Бұл шараны 20 000 адам бақылады, ал оның отбасы, Уэльстің дәстүрлі киімдері мен оның друидтік киімдерінің қоспасында киінген, оның өсиеттеріне сәйкес, «дене күлін сақтауға тырыспайды, бірақ олар «жерді өсіруге және гүлдерге көмектесу үшін бүкіл жер бетіне таратылады» деп жазылған еді».

Price proclaimed himself a 'High priest of the sun grown old' and via a 'druidic prophecy' and feeling dissatisfied that he had not produced a son that would succeed him, he sought out a virgin to copulate with; Gwenllian (or shortened to 'Gwen'), who was 18 at the time, was chosen as his new partner. Gwen and Price's first child was born on 8 August 1883,

A post mortem was performed on Iesu's body by a local doctor, who concluded that the child had died of natural causes and had not been murdered. Price was therefore not charged with infanticide, but was instead tried in a Cardiff courtroom for performing cremation rather than burial, which the police believed to be illegal. Price argued that while the law did not state that cremation was legal, it also did not state that it was illegal either. The judge, Mr. Justice Stephen, agreed. Price was freed, and returned to Llantrisant to find a crowd of supporters cheering for his victory. On 14 March, he was finally able to give his son a cremation involving his own personal Druidic prayers. In 1885 the first official cremation of the remains of Jeanette Pickersgill (1814–1885) took place at Woking Crematorium, and ten cremations are recorded as being performed in the following year. A crematorium opened in Manchester in 1892, followed by one in Glasgow in 1895, Liverpool in 1896 and Birmingham Crematorium in 1903. The media interest in the court case had made Price famous, and he soon began to capitalise on this fame, selling three hundred medals, each depicting the cosmic egg and the snake that laid it, commemorating his victory, which sold at threepence each. He began to be invited to give lectures and attend public functions, but these did not prove to be particular successes, with much of his audiences not understanding either his philosophies, or his attire, which was made out of red cloth and embroidered with green letters. In late 1884, Price's wife gave birth to their second child, whom Price also named Iesu Grist, and on 27 May 1886 she then bore him a daughter, whom they named Penelopen. He believed that his son had an important future ahead of him, being the prophesied second coming of Jesus Christ, his namesake, and predicted that he would come to reign over the earth. Gwen separated from William a few years before his death but continued looking after their children. Meanwhile, in 1892 he erected a pole which was over 60 feet high, with a crescent moon symbol at its peak, on top of Caerlan hill where his first son had been cremated, and noted that he wanted his funeral to take place there as well. Price died at his home in Llantrisant on the night of 23 January 1893. His final words, when he knew that he was near death, were "Bring me a glass of champagne". He drank the champagne and died shortly afterward. On 31 January 1893, Price was cremated on a pyre of a timber core and two tons of coal, in accordance with his will, on the same hillside overlooking Llantrisant. It was watched by 20,000 people, and overseen by his family, who were dressed in a mix of traditional Welsh and his own Druidic clothing, it was noted, as accordance to his will and testament, that; 'no attempt shall be made to preserve the ashes of the body, but that they shall be "spread all over the earth to help the grass and flower to grow"'.

Мұра

Прайс қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, оны еске алуға арналған балладалар жазылып, кейбір жылдар бойы жергілікті аймақта таралды. 1896 жылы Кардиффте оның өмірін еске алу көрмесі өткізілді, оған қоса оның өмірбаянынан тұратын памфлет жарық көрді. 1992 жылы оның құрметіне ескерткіш бақ ашылып, қалалық келушілер орталығында оның көрмесі ұйымдастырылды. Тарихшы Рональд Хаттон кейіннен оны «Уэльс тарихындағы ең жарқын тұлғалардың және Викториялық Британиядағы ең керемет тұлғалардың бірі» деп сипаттады. 2020 жылы американдық актер Роберт Дауни-младший доктор Уильям Прайсті жаңа Голливудтық бейімдемедегі доктор Долиттл рөлін сомдау үшін шабыт көзі деп атады. Дауни кішінің уэльс акцентіне қатысты сын көп болды. Уилл Хамфрис The Sunday Times газетінде былай деп жазды: «Голливуд актері Виктория дәуіріндегі жалаңаяқ друидтан шабыттанған уэльс акцентімен сөйлегенде, тіпті сөйлемегені де жақсырақ болар еді».