Кіріспе

Хорватиядағы арал. Крес ауданы көршілес Крк аралымен шамалас. 2011 жылы Кресте 3079 адам тұрды. Бұрын Крес және көршілес Лошин аралдары біртұтас болған, бірақ қазір олар каналмен бөлініп, Осор қаласынан басталатын көпірмен қосылған. Крестің жалғыз тұщы су көзі – Врана көлі.

Тарих

Крес палеолит дәуірінен бері қоныстанған. Ежелгі заманда Крес пен Лошинь Апсиртид деп аталған. Бұрын екі арал біріккен, бірақ сауда қажеттіліктері үшін Осор маңында жасанды түрде қазылған канал арқылы бөлінген. Оның атауы классикалық антикалық дәуірге дейінгі кезеңге дейін жетеді және прото-индоеуропалық *(s)quer ("жартас") сөзінен шыққан. Қала ежелгі гректермен құрылып, қоныстанған кезде Херсос (Χέρσος) деп аталды, грек тілінде бұл "шөлейт жер", "өңделмеген жер" немесе "құрғақ бұталы жер" деген мағынаны білдіреді. Кейін "Херсос" сөзі "Креста" болып өзгерді, содан кейін қазіргі "Черсо Крес" атауы пайда болды. Крес б.з.б. бірінші ғасырына дейін гректердің билігінде болды, содан кейін Рим империясы оны Либурния провинциясының бір бөлігіне қосты. Италияның аралдағы билігі ұзаққа созылмады. Италияның Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Осі державаларымен одақтасуына байланысты, Крес 1947 жылы көрші аралдармен және Истрия түбегімен бірге Югославияға берілді. Көптеген тұрғындары аралды материкке немесе шетелге кеткендіктен, аралда ауыл шаруашылығы төмендеді. Нәтижесінде, бұрынғы ауыл шаруашылығы жерлері жергілікті өсімдіктермен жаппай өсті. Соңғы кезде, көбінесе зейнеткерлер аралға қайта оралуда. Туризм маңызды салаға айналды және халық саны маусымға қарай айтарлықтай өзгеріске ұшырайды.

Врана көлі

Крестің өзінің тұщы сулы көлі бар, ол өте қатаң күзетіледі және онда жүзуге немесе балық аулауға рұқсат жоқ. Ол көршілес Лошиньге де сумен жабдықтайды. Бұл көлем бойынша Хорватиядағы ең үлкен көл және Шығыс Еуропадағы ең терең тұщы сулы көлдердің бірі, ең терең нүктесі теңіз деңгейінен төменге түседі.

Флора мен фауна

Крес аралында улы емес жыландардың көптеген түрлері мекендейді, оның ішінде Elaphe quatuorlineata және Zamenis longissimus түрлері бар. Аралда жойылып бара жатқан еуразиялық грифон құсқұрттың салыстырмалы түрде ірі көбейетін популяциясы бар, оларды арал үстінде көбінесе ұшып жүргенін көруге болады.

Климат

Крестің басты бөлігі Кёппен климаттық жіктелімі бойынша орташа ендіктегі ылғалды субтропиктік климатқа (Кёппен: Cfa) жатады. Қыстары салқын әрі ылғалды, Бора желдерімен сипатталады, ал жаздары ыстық және құрғақ, жазғы ыстық Жерорта теңізі климатына (Csa) жақын. Оңтүстіктегі Лошинь аралында нағыз жазғы ыстық Жерорта теңізі климаты (Csa) басым, суық және ылғалды қыстармен және ыстық, айқын құрғақ жаздармен ерекшеленеді.