Кіріспе

589 жылғы синод, онда вестготтар Испаниясы католик шіркеуіне қосылды.

Толедоның үшінші соборы (589 жыл) вестготтар Испаниясының католик шіркеуіне кіргенін белгілейді және батыс христиандығына "filioque" ережесін енгізумен танымал. Собор сонымен қатар яһудилерге шектеулер қойды, ал елдің католик дініне өтуі яһудилермен үнемі қақтығысқа себеп болды.

Ариандық готтар

IV ғасырда епископ Вулфила (шамамен 310 – 383) гот тілі үшін жазу жүйесін ойлап тапты, Киелі кітапты гот тіліне аударды және готтарды ариандық христиандыққа көштірді. Вестготтар батысқа қарай жылжу кезінде латын христиандарымен кездесті, олар үшін ариандық дұрыс емес еді. Визиготтар өздерінің ариандық сенімдерінен айнымады және католик шіркеуіне қосылудан бас тартты.

Біріктіру әрекеттері

Толедодағы соборға дейін король Рекард өз мемлекетіндегі діни алауыздықты шешу үшін епископтардың ресми емес жиналыстарын өткізген. Екінші жиналыста ариан және католик епископтары өз пікірлерін білдірді, ал Рекард ариан епископтарының ешқайсысы да емдеу арқылы кереметке қол жеткізбегенін көрсетті. Соңғы жиналысқа тек католик епископтары қатысты, сонда Рекард католик дінін қабылдады.

Епископ Леандер мен Рекард патша

Бұл кеңесті Севилья епископы Леандер ұйымдастырды, ол арийлік вестгот патшаларын дінге қайтару үшін талмай еңбек етті және Рекардты мұнда келтіре алды. Хроникашы Иоанн Биклароның мәлімдемесіне сәйкес, абат Евтропий кеңестің күнделікті басқаруын жүзеге асырды. 589 жылдың мамыр айында Леандер патша атынан епископтар мен ақсүйектерді жинады. Дегенмен, король Рекард пен епископ Леандер кеңеске барлық сегіз арий епископын қатысуға көндіре алды.

Ашылу

Кеңес 4 мамырда үш күндік дұға мен оразамен басталды. Содан кейін патша Рекардтың өзінің мойындау хаты нотариус тарапынан жоғарыдан оқылды. Оның теологиялық тұжырымдамасы Үштік және Ариандық ұстанымдарды нақты анықтап, Рекардтың жаңадан қол жеткізген православиесін бекітіп, жазбалардан кеңінен цитата келтіргендігі оның іс жүзінде патша үшін, әлдеқайда Леандердің қатысуымен жазылғанын көрсетті.

Декларациялар

Онда Рекард Құдай оған готтарды жалған ұстаздардың адастырған нағыз дінге қайтаруды бұйырғанын мәлімдеді. (Шындығында, оларды арийлік Ульфила христиандыққа өткізген, бірақ Леандердің мақсаты келісімге келу болды.) Ол готтар ғана емес, басқалардың кінәсінен ереске түскен суэбтер де сенімге оралғанын айтты. Осы ұлттарды ол епископтар арқылы Құдайға арнады, олардан жұмысты аяқтауды сұрады. Содан кейін ол Арийді және оның ілімін қарғысқа ұшыратты, Никея, Константинополь, Ефес, Халкидон соборларын қабылдағанын жариялады және хризмамен немесе қол қою арқылы шіркеуге қабылданғаннан кейін Ариандыққа қайта оралғандардың барлығына қарғыс жариялады; содан кейін Никея және Константинопольдің иман жолдарын, сондай-ақ Халкидонның анықтамасын ұстанды, ал құжат Рекард пен оның патшайымы Баддоның қолтаңбаларымен аяқталды. Бұл жариялау барлық қауымның қолдауына ие болды. Сосын католик епископтарының бірі жиналған епископтарды, дін қызметкерлерін және готтардың беделді өкілдерін Ариандықтан бас тартып, Католик дінін қабылдағанын ашық жариялауға шақырды. Олар бұрыннан-ақ патшамен бірге шіркеуге өткенде осылай жасағанын, бірақ бұйрыққа бағынатындарын айтты.

Қасиеттілер

Содан кейін Арий мен оның ілімдеріне қарсы 23 анафема келді, одан кейін Никея және Константинопольдің дін қағидалары мен Халкидон анықтамасы жазылды. Бәріне 8 арий епископы шіркеу қызметкерлерімен және барлық гот ақсүйектері қол қойды. Епископтар: Барселоналық Угнас, Валенсиялық Убилигисклус, Паленсиялық Мурила, Висеулық Суннила, Туйлық Гардингус, Луголық Бечила, Портолық Аргиовитус және Тортозалық Фроисклус. Сегіз есімнің де шығу тегі германдық. Төрт есім бұрынғы суэвтер патшалығындағы епископтықтардан шыққан, бұл Леовигильд жеңіске жеткен соң католик епископтарын ариандықтармен ауыстырғанын көрсетеді.

Жабылу

Іс-шара Леандердің готтардың дінге өтуі туралы жеңісті уағызымен аяқталды, оны оның бауыры Изидор «Готтардың дінге өтуі және шіркеудің жеңісі туралы уағыз» (Homilia de triumpho ecclesiae ob conversionem Gothorum) ретінде сақтап қалды.

Кеңестің әсері

Яһудилерге қарсы тыйымдар көп ұзамай оларды дінге көшіру талаптарымен алмастырылды, бұл визиготтар Испаниясынан Сеутаға және Солтүстік Африкадағы визиготтарға жақын аумақтарға яһудилердің жапсарылысына әкелді. Сол жерде, 711 жылғы маврлардың басып кіру кезінде пайдалы одақтастық пен ақпаратпен қамтамасыз ететін, қуғынға ұшырағандар мен наразылардың қауымы құрылды. "Filioque" сөйлемшесі латын тілінде сауатты Батысқа тарады, бірақ грек тілінде сөйлейтін Шығысқа таралмады. Франктар оны қабылдады, бірақ оның қолданылуы 9-ғасырда дау тудырды. Оның қолданылуы 1000 жылдан кейін Римге жетті және Шығыс православиесі мен католиктер арасындағы Ұлы жарыққа (1054) себеп болды.