Кіріспе

Troughton & Simms – британдық ғылыми аспаптар өндіруші компания. Ол 1826 жылы Эдвард Траутон қарт жасында Уильям Симмсті серіктес етіп алғанда құрылды. 1915 жылы компания шектеулі серіктестікке айналып, 1922 жылы Т. Кук және Ұлдарымен бірігіп, Кук, Траутон және Симмс компаниясын құрды. Компанияның тамыры 1764 жылы Джон Траутон (1716-1788) бастаған аспап жасау ісіне дейін жетеді. Бұл іс тікелей алдымен Джон Траутонға (1739-1807) және кейін Эдвард Траутонға (1756-1835) берілді. 1826 жылы Эдвард Траутон Уильям Симмсті серіктес ретінде қабылдады.

Шығу тегі

1756 жылы Джон Траутон Сениор Корней, Камберлендтен Лондонға келіп, Томас Хитпен аспап жасаушылық шәкірттігін аяқтағаннан кейін өз бизнесін құрды. 1769 жылы оның жүрегіндегі інісі Джон Траутон кіші, ағасымен шәкірттігін бітірген соң, жеке іс бастады. 1782 жылы ол Бенджамин Коулдың бизнесін, Флит-стриттегі "Орридің белгісі" деп аталатын дүкенде орри жасаушының бизнесін өз мойнына алды. Сол кездегі жұмысының басым бөлігі – навигация, геодезия және астрономиялық аспаптар үшін шеңберлерді қолмен бөлудің қиын өнерін меңгерген басқа шеберлерге қызмет көрсету болды. 1789 жылы ол ағасы Эдвард Траутонды серіктес етіп алды. Ұзындық жөніндегі кеңес 1828 жылы таратылды, бірақ артиллерия кеңесі (қазіргі Ординарлық карта жасау қызметі) 1791 жылы Ұлыбританияның триангуляциясы бойынша жұмысты бастады. Бұл Троутонның жұмысындағы өзгеріске әкелді – астрономиялық және навигациялық еңбектерден жерді зерттеуге көшуге. Уильям Симмс 1815 жылы алтын шеберлігі бойынша шәкірттігін аяқтап, теңіз компастарын жасаумен айналыса бастады. Шамамен 1825 жылы ол Траутон жасаған астрономиялық шеңберді жөндеуге және қайта бөлуге шақырылды. Бұл жұмысты аяқтағаннан кейін, ол Эдвард Траутонға жаңа бөлу әдісін сипаттаған мақала жазды, бұл әдіс қозғалтқыштан дәл, ал ролик қолданудан жылдам болды. Эдвард Траутон 1826 жылы Уильям Симмсті серіктес ретінде қабылдады.

Осы кезеңдегі Траутонның ең танымал аспаптарына Армағ обсерваториясындағы Экваториалдық телескоп (1795), Гринвич Корольдік обсерваториясындағы Мұралық шеңбер (1812) және Гринвич Корольдік обсерваториясындағы Транзит телескопы (1816) кіреді.

Траутон & Симс өнеркәсіптік революция кезінде

1828 жылы Джордж Эверест Үндістаннан оралып, Симмстен Үндістанды зерттеуге қолданылатын құралдарды жөндеуді сұрады. Теодолиттерді дала жағдайларына аз сезімтал ету үшін Эверест ауырлық орталығы төмен болатын жаңа үлгіні ұсынды. 1834 жылы Парламент ғимараты өртеніп, ұзындықтың жаңа ұлттық стандарттарына тапсырыс берілді. 1835 жылы Джордж Эйри Корольдік астроном болып тағайындалды және жаңа құралдарға тапсырыс берді. Ірі құймалар Модслей мен Рансомға тапсырылды. Оптикалық бөлшектерді көбінесе Доллонд жеткізді. 1830 жылдардың басынан 1850 жылдарға дейін Ұлыбританияда теміржол құманы болды, нәтижесінде деңгейлер мен теодолиттерге сұраныс арта түсті. Troughton & Simms 1851 жылы Ұлы көрмеде өнімдерін көрсетті. Уильям Симмс 1860 жылы қайтыс болды, ал фирма Уильям Симмс кішісі мен оның туысы Джеймсті серіктес етті. Оптикалық шыны технологиясы үлкен линзалар жасауға мүмкіндік берді, олар француз және неміс өндірушілерінен, мысалы, Гвинандтан және Мерцтен алынды. 1866 жылы Гарвард колледжінің обсерваториясы транзит пен спектроскопқа тапсырыс берді, ол 1870 жылы жеткізілді. Жеткізудің кешігуі жиі кездесетін сияқты, бұл бір жағынан дәлдік талаптарына, екінші жағынан жүзеге асырылып жатқан іскерлік көлеміне байланысты болды. 1860 жылы Troughton & Simms Чарлтон қаласында жаңа өндіріс орталығын ашты. Әлемнің түкпір-түкпірінен стандартты өлшем таяқтарына сұраныс болды, ал 1876 жылы олар Трафальгар алаңында және Гринвич Корольдік обсерваториясында орнатылған Империялық Ұзындық стандарттарын жеткізді. Фирма әлемнің барлық обсерваториялары үшін қабырғалық шеңберлер, транзиттік шеңберлер, секстанттар және басқа да астрономиялық құралдар сияқты жүздеген астрономиялық құралдарды өндірді. Осы кезеңнің соңына қарай Франция, Германия және АҚШ сияқты елдер өздері құралдар жасауға қол жеткізді, сондықтан Troughton & Simms өнімдерінің көбін британдық нарыққа бағыттады. Бұл кезеңдегі ерекше құралдарға Гринвич Корольдік обсерваториясындағы Troughton & Simms Альтазимут рефракторы (1847) және Токио астрономиялық обсерваториясы үшін Troughton & Simms Астрономиялық телескопы (1880) жатады.

Troughton & Simms 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында

1887 жылға қарай Troughton & Simms компаниясы Charlton зауытында 200 адамды жұмысқа алған. Әскери өндіріс британ үкіметі үшін сәйкес келу қашықтығын анықтағыштарды (coincidence rangefinders) өндірумен маңызды болды. Олардың клиенттерінің арасында Италия теңіз флоты, Ресей үкіметі және Австро-Венгрия гидрографиялық департаментінің обсерваториясы болды. Осы кезеңдегі мерзімі көрсетілмеген жарнамаларда «он бес жыл ішінде біздің деңгейлер мен теодолиттердің өндірісі 23 000 дананы құрады» деген мәлімдеме келтірілген. Олардың бүкіл әлемдік сатылымын көрсететін нәрсе – құралдардың әлемнің түкпір-түкпірінде жиі кездесуі. Troughton & Simms әдетте өнімдеріне сериялық нөмірлер қоймағандықтан, оларды мерзімдеу қиын. «Troughton & Simms» атауы бастапқыда мыс қаріппен (copperplate font) ойылып жазылған, кейіннен ол әлдеқайда қарапайым қаріпке ауыстырылды. 1915 жылы Джеймс Симмс қайтыс болды, ал бизнес оның ұлдарына өтті. Олар компанияны жауапкершілігі шектеулі компанияға айналдырды. 1915 жылдан кейін өнімдерінде кездесетін компания атауы «Troughton & Simms Ltd» болып өзгерді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін бизнес және ұзақ мерзімді перспективалар нашар болды, ал 1922 жылы Troughton & Simms компаниясын Йорк қаласындағы T. Cooke & Sons сатып алып, Cooke, Troughton & Simms деп өзгертті. Осы кезеңдегі ерекше құралдарға инженерлер мен геодезистер пайдаланатын 6 дюймдік теодолит және «Troughton & Simms» атауынан кейін «Ltd» жазуының болмауы арқылы 1915 жылға дейін мерзімделгенге болатын стандартты геодезист деңгейі жатады.