Кіріспе

1912 жылы Сакидің (Гектор Хью Манро) жазған қысқа әңгімесінен түсірілген фильм. "Средни Ваштар" әңгімесі 1900-1911 жылдар аралығында жазылып, алғаш рет 1911 жылы "Кловис хроникалары" жинағында жарияланған. Ол опера, кино, радио және теледидарға бейімделген.

Сюжет

Конрадин – 10 жастағы дені нашар бала, ол өзінің қатал, үстем және басқаруға ұмтылған туысы миссис Де Ропптың қамқорлығында өмір сүреді. Ол тірі әлемнен қашу үшін де, сонымен қатар күшті болуы үшін де өзінің жарқын қиялына сенеді. Миссис Де Ропптың қысымшылық күтіміне қарсы шығып, Конрадин пайдаланылмаған бақта екі жануарды жасырын ұстайды: ол өте жақсы көретін тауық пен қорқатын және торға тігілген тоқты. Бірте-бірте Конрадин тоқтыны құдай ретінде қастерлей бастайды, оған Средни Ваштар деп ат қояды. Ол оған апта сайын құлшылық етеді, гүлдер мен жидектер, ал ерекше жағдайларда ұрланған мускат жаңғағын сыйлайды. Миссис Де Ропп Конрадиннің бақшаға баруына алаңдайды. Ол тауықты тауып сатады. Ол Конрадинге сату туралы хабарлайды, наразылық күтеді, бірақ таңқаларлықтай, бала жауап бермейді. Бірақ жасырын түрде ол құлшылық ету рәсімдерін өзгертеді және құдайынан белгісіз игілік сұрайды: «Маған бір нәрсе жаса, Средни Ваштар». Конрадиннің бақшаға баруы тоқтамайынша, миссис Де Ропп одан әрі тергеу жүргізеді және торды табады. Гвинея шошқаларын күдіктене, ол Конрадиннің бөлмесін қарастырып, кілтті табады және бақшаға түседі, Конрадинге үйден шығуға тыйым салады. Ол кеткен кезде Конрадин жеңіліске мойынұсынып, құдайының нақты емес екенін және туысы жеңіспен шығатынын түсінеді. Бірақ, біраз уақыттан кейін миссис Де Ропптың қайта оралмауынан кейін Конрадин жеңіс әнін шырқауға көшеді. Соңында ол тоқтының бақшадан шығатынын көреді, оның жауы мен тамағы қараңғы, ылғал дақтармен жабылған. Ол бақшаға құлайды. Қышқыл жүзді қызметші шай ішуге шақырып, миссис Де Роппты сұрайды. Конрадин оған бақшаға кеткенін айтады және өзіне майлы тост дайындайды. Ол тосты жеп отырғанда, қызметшінің айқайлары, ас үй қызметкерлерінің көмекке шақырулары және кейін үйге ауыр нәрсе әкелінгенін естиді. Дауыстар қызу пікірталас жүргізеді, кім балаға жаңалықты жеткізу керектігін талқылайды, ал Конрадин тыныш күйде өзіне тағы бір тост дайындайды.

Бейімделулер

1941 жылдың 15 қыркүйегінде "Средни Ваштар" бейімделуі CBS радиосының "Орсон Уэллс шоуы" сериясының премьералық эпизодымен басталды. Бланш Юрка миссис Де Ропп рөлін, Конрад Биньон Конрадин рөлін, ал Бренда Форбс Матильда рөлін сомдады. "Средни Ваштар" үш рет камералық опера ретінде қойылды. 1988 жылы композитор Роберт Стьэдман мен автор Ричард Адамс 75 минуттық "Средни Вашта" атты опера жазды. 1996 жылы Кубада туған композитор Хорхе Мартин және либреттошы Эндрю Джофф Америка камералық оркестрімен бірге Сакидің әңгімелеріне негізделген төрт камералық операдан тұратын "Жануар мен Супержануар" жинағын жасады, оның ішінде "Средни Ваштар" да болды. Мартин сонымен қатар "Средни Ваштар" бойынша фортепианолық фантазия жазды. 2010 жылы бұл әңгімені Николас Павкович пен Джим Кохенур қайта бейімдеп, Сан-Франциско музыка консерваториясында орындады. Бұл әңгіме американдық теледидарға бейімделіп, 1961 жылдың 24 тамызында "Ұлы жындылар туралы әңгімелер" атты жындылар антологиясы сериясында көрсетілді. "Средни Ваштар" 1979 жылы режиссер Джон Баллардтың "Жетім" атты қорқыныш фильмінің негізі болды, ол "Жұма күні 13-і: Жетім" деп те белгілі. 1980 жылы "Spine Chillers" үшін бейімделді. 1981 жылы британдық режиссер Эндрю Биркиннің "Средни Ваштар" атты қысқаметражды фильмі BAFTA сыйлығын жеңіп алды және "Оскар" сыйлығына ұсынылды. 2003 жылы Анжела М. Мюррей Шотландиядағы оқиғаларға және көлеңкелі қуыршақтарға негізделген BBC-нің "Tartan Shorts" сериясы үшін әңгіменің нұсқасын жасады. "Средни Ваштар" тағы екі Саки әңгімесімен бірге 2007 жылы BBC4 телеарнасында "Кім мисс Де Роппты өлтірді?" бағдарламасы үшін бейімделді. Том Бейкер 1978 жылы BBC-нің "Түнгі оқиға" сериясының бөлігі ретінде оқиғаны оқыды. Бұл оқиға чех режиссерлерін үш рет шабыттандырды: 1980 жылы Вацлав Бедричтің мультфильмі, 1981 жылы Мартин Фалтиннің Герасимов атындағы кинематография институтының түлектері үшін түсірген фильмі және 1995 жылы Павел Маректің ФАМУ-дың түлектері үшін түсірген фильмі. Бұл тіпті чех рок-тобына да шабыт берді, олар өздерін осы оқиғаның атымен атады.