Жапон соққы техникалары

Кіріспе

Жапондық соққылау техникалары

Жапондық жекпе-жек өнерінде атаме (当身) термині денеге соққы беруді немесе ұруды білдіреді, буынларды бұрудан, тұтқындаудан, ұстау техникаларынан және лақтырулардан өзгеше. Атеми қарсыластың кез келген дене бөлігіне, сондай-ақ қарсыластың денесінің кез келген бөлігімен жіберуге болады. Олар күшті соққы беруге немесе «жұмсақ» күшті пайдалануға қабілетті. Каратэ – соққылы атамеге бағытталған әдеттегі жекпе-жек өнері. Нервтер мен қысымдық нүктелердің орналасуы, мысалы, белгілі бір акупрессура әдістерінде қолданылатындай, сондай-ақ атаме үшін нысаналарды таңдауға көбінесе әсер етеді (кюсю қараңыз). Дене мүшелерінің өмірлік маңызды бөліктеріне соққы беру қарсыласты өлтіруге немесе қабілетсіз етуге мүмкін: күн тіркесіне, жаққа, мұрынның астына, көзге, жыныс мүшелеріне немесе жақ астына. Дәстүрлі жапондық жекпе-жек өнерінде (дзюдо, джиу-джитсу және айкидоның алғашқылары) атаме жиі қолданылмайды, себебі олар қарулы қарсыластарға қарсы шайқас алаңында қолданылуы тиіс еді. Дегенмен, кейбір ерекшеліктер бар. Атеми өздігінен толыққанды техника болып табылуы мүмкін, бірақ олар қарсыластың тепе-теңдігін уақытша бұзу (көзішіні қараңыз) немесе оны шешу үшін де жиі қолданылады. Бұл айкидода атаме қолданылуының басты ерекшелігі. Көз, бет немесе іштің осал бөлігі сияқты жерге ауыр бірақ өлімге жеткізбейтін соққы беру, лақтыру немесе буынды бұғаттау сияқты зиянды техникаға жол ашады. Тіпті соққы тимесе де, қарсылас алаңдап, инстинктивті түрде денесін қисайтып (мысалы, бетке соққыдан кейін басын артқа тартып) тепе-теңдігін жоғалтуы мүмкін. Атеми техникаларының дамуы жапондық жекпе-жек өнерінің, әсіресе джиу-джитсудың эволюциясынан туындады. Сенгоку дәуіріндегі джиу-джитсудың алғашқы стильдері Жапонияда қарусыз күресу үшін жасалған, самурай шайқас алаңында қаруын жоғалтқан жағдайда қолдануға арналған. Джиу-джитсудың мақсаты қарсыласты қарусыздандырып, оның қаруын оған қарсы пайдалану болды. Сондықтан денеге соққылар шектеулі болды, себебі қарсылас ауыр қару-жарақ киген болар еді. Алайда, Эдо дәуіріндегі джиу-джитсудың кейінгі стильдерінде денеге қолмен соққы беру көбірек таралды, өйткені толыққанды әскери қақтығыстар азайды. Бұл джиу-джитсумен айналысатын қарсылас қару-жарақ кимейтін және атаме вазаның негізін құрайтын өмірлік маңызды нүктелер көбірек ашық болатындығын білдірді.

In Japanese martial arts, the term atemi (当身) designates blows or strikes to the body, as opposed to twisting of joints, strangleholds, holding techniques and throws. Atemi can be delivered by any part of the body to any part of the opponent's body. They can be percussive or use "soft" power. Karate is a typical martial art focusing on percussive atemi. The location of nerve and pressure points, such as might be used for certain acupressure methods, also often informs the choice of targets for atemi (see kyusho). Some strikes against vital parts of the body can kill or incapacitate the opponent: on the solar plexus, at the temple, under the nose, in the eyes, genitals, or under the chin. Traditional Japanese martial arts (the ancestors of judo, jujutsu, and aikido) do not commonly practice atemi, since they were supposed to be used on the battlefield against armoured opponents. However, there are certain exceptions. Atemi can be complete techniques in and of themselves, but are also often used to briefly break an opponent's balance (see kuzushi) or resolve. This is the predominant usage of atemi in aikido. A painful but non fatal blow to an area such as the eyes, face, or some vulnerable part of the abdomen can open the way for a more damaging technique, such as a throw or joint lock. Even if the blow does not land, the opponent can be distracted, and may instinctively contort their body (e. g., jerking their head back from a face strike) in such a way that they lose their balance. The development of atemi techniques arises from the evolution of the Japanese martial arts, in particular jujutsu. Early styles of jujutsu from Sengoku era Japan were created as a means of unarmed combat for a samurai who had lost his weapons on the battlefield. The purpose of jujutsu was to disarm the opponent and use their own weapon against them. As such, strikes to the body were limited as the intended victim would have been wearing extensive body armour. However, in later styles of jujutsu from Edo period Japan empty handed strikes to the body became more common as full scale military engagement began to decline. This meant that the jujutsu practitioner's opponent would not have been wearing armour and the vital points that form the crux of atemi waza were more exposed.

Атеми вазаның түпнұсқасы

Кодокан дзюдосы, Дзигоро Кано жасаған нұсқасы бойынша, оны шабыттандырған әртүрлі дзюдзюцу стилінен алынған атэми ваза (当て身技) немесе денеге соққы беру техникаларын да қамтиды. Алайда, бұл техникалар спорттық жарыс репертуарынан шығарылды, ол тек лақтырулар (нагэ ваза) және құлыптаулар (кансэцу ваза) шегінде ғана қалады. Өзін-өзі қорғау және катада оқытылса да, кейде бейресми рандориде қолданылатын болса да, соққы беру техникалары спорттық дзюдо жарыстарының ережелерінде тыйым салынған.