Кіріспе

Ақпаратты жеткізу үшін аңызда қолданылатын әдістер тізімі. Аңыздық техника (әдеби көркем әңгімелерде әдеби тәсіл, әдеби құрал немесе көркем құрал ретінде танылған) – аңыз авторы өз ниетін жеткізу үшін қолданатын нақты әдістердің бірі. Яғни, аңыз құрылымын жоспарлау және жасау кезінде аудиторияға ақпарат беру, әсіресе аңызды дамыту үшін қолданылатын стратегия, көбінесе оны толық, күрделі немесе қызықты ету мақсатында. Кейбір ғалымдар бұл тәсілді аңыздық режим деп те атайды, бірақ бұл термин әңгіме айту үшін түсініктеме пайдаланудың нақты тәсілін де тарырақ мағынада білдіре алады. Аңыздық тәсілдер барлық аңыздық туындыларда кездесетін аңыздық элементтерден өзгеше.

Орнату

Атау Анықтама Мысал Орта Орта – повесть немесе көркем шығармадағы уақыт және географиялық орналасқан жер. Әдеби элемент ретінде орта, әңгіменің негізгі фонын және көңіл-күйін қалыптастырады, көбінесе оны әңгіме әлемі деп атайды. Джеймс Джойстің "Улисс" романы Ирландияның Дублин қаласында, 16 маусым 1904 жылы бір күннің ішінде өтеді. Роман Оңтүстіктегі Сэндиковтен Солтүстіктегі Хоутхедке дейін созылады, Дублиннің орналасқан жерлерін егжей-тегжейлі сипаттайды, бұл Гомердің "Одиссеясындағы" орындарға ұқсас. Леопольд Блумның 7 Экклс-стриттегі үйі қазіргі заманғы Итака рөлін атқарады, ал басқа да маңызды орындар "Одиссеяның" әртүрлі эпизодтарын көрсетеді. Сондай-ақ, Тайып Салихтің "Солтүстікке көші-қон маусымы" (1966) романында ортаның маңызы зор. Оқиға Суданның Уад Хамед ауылында басталып, кейін Лондон, Англияға көшеді. Екі орынның арасындағы бұл қарама-қайшылық, басты кейіпкер Мұстафа Саидтың өзінің туған жері мен Батыс арасындағы мәдени, әлеуметтік және психологиялық күресін көрсетеді. Уад Хамед дәстүр мен ауылдық өмірді бейнелейді, ал Лондон – заманауилық пен отаршылдық әсерін көрсетеді. Салих ортаны өзіндік ерекшелік, мәдени қақтығыс және отаршылдықтың ұзаққа созылған әсерін зерттеу үшін шеберлікпен пайдаланады.

Жер учаскелері

Атау Анықтама Мысал Артқы оқиға – Баяндалып жатқан оқиғаларға алдын ала түсетін оқиғалар, өткен оқиғалар немесе қазіргі жағдайларға мән беретін астарындағы оқиғалар. "Сақиналардың Иесі" трилогиясы 3021 жылдың соңында, Үшінші дәуірде салыстырмалы түрде қысқа мерзімде орын алса да, повестегі оқиғаларға дейін, Бірінші және Екінші дәуірде болған мифологиялық және тарихи оқиғаларды көрсетеді. Чеховтың мылтығы – Драмалық принцип, онда повестегі әр элементтің маңызы болуы керек, артық немесе кездейсоқ нәрселер алынып тасталады. "Повесте маңызы жоқ нәрсені жойыңыз. Егер бірінші тарауда қабырғада ілінген мылтық туралы айтсаңыз, екінші немесе үшінші тарауда ол міндетті түрде атылуы керек. Атылмаса, онда ол онда ілінгеннің қажеті жоқ". – Антон Чехов Клиффхэнгер – Повесте шешілмеген аяқталу, көрерменді шешімін күту үшін келесі бөлімге қайтару үшін жасалады. "Декстер" және "Брейкинг Бэд" сияқты телешоулардың көптеген бөлімдері кейіпкердің қиын жағдайда қалуымен аяқталады (құқық қорғау органдары ұстауы мүмкін, билік тарапынан жария болуы мүмкін немесе отбасы мүшесі немесе досы кейіпкердің құпиясын біліп қоюы мүмкін). Эвкатастрофа – Дж. Р. Р. Толкин ұсынған, басты кейіпкердің апатқа ұшырауы секілді көрінетін, бірақ оның орнына жақсылыққа апарып соқтыратын жағдай. Peripety/peripateia-ға қарама-қарсы. "Сақиналардың Иесі" кітабының соңында Голлум Фрододан Сақинаны күшпен алып қояды, бұл Сауронның Орта Жерді басып алуы мүмкін екенін көрсетеді. Алайда, Голлум тым қуанып, лаваға құлап түседі, Сақина жойылды және Сауронның күшімен бірге оның билігі де құлады. Бір жағынан, Голлум Фродо мен Сақина Жинағының барлық трилогия бойынша Сақинаны От тауының жүрегіндегі от көліне лақтыруға ниеттенгенін істеді. Флэшбэк (немесе аналепсис) – Уақыт реттілігін өзгерту, кейіпкерлерді оқиғаның басына қайтару. Мысалы, "Мың бір түннің" ертегілеріндегі "Үш алма" оқиғасы жас әйелдің денесі табылғаннан басталады. Кейіннен кісі өлтіруші өзін ашады және оқиғаның басында оның денесі табылған оқиғаларға дейін болған оқиғаларды еске түсіреді. Флэшфорвард (немесе пролепсис) – Повесте уақыт бойынша алға секіріп өту. Флэшфорвард көбінесе болашақта болуы күтілетін, болжамдалған немесе ойластырылған оқиғаларды көрсетеді. Олар әлі орын алмаған, бірақ жақын арада егжей-тегжейлі айтылатын оқиғаның маңызды бөліктерін де аша алады. Чарльз Диккенстің "Рождестволық ән" романында Мистер Скрудж болашақтың рухын көреді. "Жоғалғандар" телесериалының кейінгі маусымдарында да жиі кездеседі. Алдын ала болжау – Автордың повесте әлі орын алмаған оқиғаларды білдіртпей, бірақ қасақана көрсету әрекеті. Сондай-ақ, қайталанатын белгілеу және Чеховтың мылтығын қараңыз. Мысалы, повесте қыздың назарына жүгінетін ұлдар арасындағы ұрыс-керісті тоқтатуға тиіс кейіпкер басталады, бұл кейіпкер мен оның егіз інісі арасындағы кешкі ас кезіндегі дауға әкелетін оқиғаларды алдын ала болжау үшін енгізілген. Қиыршық әңгіме немесе әңгіме ішіндегі әңгіме – Негізгі оқиғаға енгізілген қысқа әңгімелер тізбегі. Ерте мысалдары: Панчатантра, Калила және Димна, "Мың бір түн" және Декамерон. Заманауи мысалдары: Брайан Жактың 1999 жылғы "Люк туралы аңыз", Рамсей Вудтың 2011 жылғы "Калила және Димна" жаңартуы, "Көрестік және интрига туралы аңыздар" деген атпен және София де Мелло Брейнер Андресеннің 1964 жылғы "Данияның рыцары" (O cavaleiro da Dinamarca). Фрейминг құрылғысы – Шығарманың басында және соңында кездесетін бір ғана іс-әрекет, сахна, оқиға, жағдай немесе маңызды элемент. Фрейминг құрылғыларын қолдану арқасында қиыршық әңгімелер пайда болады. "Мың бір түнде" патшаның жаңа әйелі Шехерезада – фрейминг құрылғысы. Ол патшаға "1001 оқиғаны" айтады, өлім жазасын түннен түнге кейінге шегеру үшін. Алайда, оның мақсаты – оқырманға да сол 1001 оқиғаны айту. In medias res – Оқиғалар тізбегінің ортасынан бастау. Аңыздардағы ерекше форма. Бұл эпостық өлеңдерде қолданылады, мысалы, оны қабылдау міндетті. Луис де Камоэстің "Лузиада" немесе Гомердің "Илиада" және "Одиссеясы" – осыған мысалдар. Соңғы шығарма Одиссейдің үйіне, Итакаға оралуынан басталады, содан кейін Троя соғысынан кейін он жылдық саяхатын еске түсіреді. "Лузиада" Үндістанға теңіз сапарының ортасынан басталады және саяхаттың басталуын, сондай-ақ Португалия тарихын түсіндіреді. Повестің басында оқырманды қызықтырып, оқуын жалғастыруға итермелейтін бастама. Кез келген ғылыми еңбек көбінесе қызықты фактімен басталады. Очи – Ракуго немесе кобанашидің аяқталуын білдіретін сөз ойынының ағынының кенеттен үзілуі. Ракуго – көбінесе 30 минутқа соқатын, күтпеген соңғы нәрсемен аяқталатын жапондық сөздік ойын-сауық, ол оти (құлау) немесе саге (төмендеу) деп аталады. Отидің ондаған түрлері кодификацияланған және танылған. Алғашқы кобанаши – отимен аяқталатын қысқа комедиялық оқиға. Повестегі сюжеттің бағытында немесе күтілетін нәтижесінде күтпеген өзгеріс. Сондай-ақ, сюжеттік аяқталуды қараңыз. "Мың бір түннің" ертегілерінің бірі – "Үш алма" оқиғасы. Балықшы табылған құлыптан ішінде өлі дене бар екенін көреді, ал екі түрлі адам өзінің кісі өлтіруші екенін мәлімдейді, бірақ тергеушінің құлы екені шығады. Поэтикалық әділет – Жақсылықтың соңында сыйлық алуы немесе жамандықтың жазалануы, кейіпкердің өзінің іс-әрекеттерімен байланысты ирониялық жағдай. Мысалы, Wile E. Coyote Road Runner-ді ұстау үшін құрылғы ойлап табады, бірақ өзінің құрылғысының құрбаны болады. Дантенің "Тозағында" әрбір күнәнің жазасы – поэтикалық әділеттің символдық мысалы. Уақыт саяхатының парадоксы – Уақыт саяхатшысының уақытқа қайта оралуын "алдын ала белгілейтін" оқиғалар тізбегіне түсіп қалуы. "Доктор Ху" сериалында басты кейіпкер өзінің болашақ кейіпкері жасаған әрекеттердің нәтижесінде уақытқа қайта оралуға мәжбүр болады. Құбырлы жағдай – Назарды маңызды нәрседен аудару. Мысалы, детективтік әңгімелерде кінәсіз адам маңызды жағдайды жасыру үшін әдейі күдікті етіп көрсетіледі. Өзіндік орындалатын болжам – Жасалғаннан кейін орындалатын болжам. Ерте мысалдары: Эдип туралы аңыз және Махабхаратадағы Кришна туралы оқиға. "Гарри Поттер" романында Лорд Вольдеморт Сибилл Трелонидан Дәмбелдорға жасалған болжамды естігенде, шілде айының соңында туған, Вольдеморттан үш рет қашқан және тірі қалған бала оған тең болады. Осы болжамның нәтижесінде Лорд Вольдеморт Гарри Поттерді іздеп, оны өлтіруге тырысты. Оның ата-анасы оны қорғап өлді, ал Вольдеморт Гарриге өлтіру қарғысын жібергенде, ол кері қайтып, Вольдеморттың күшін жойды және Гарри Поттерге ерекше қабілет пен қара мырзамен байланыс сыйлады. Әңгіме ішіндегі әңгіме (Гиподигезис) – Басқа оқиғада айтылатын оқиға. Сондай-ақ, қиыршық әңгіме қараңыз. Стивен Кингтің "Төрт мұнара" сериясынан "Кілт арқылы соққан жел" романында басты кейіпкер өзінің серіктеріне өткен шақтағы оқиғаны айтады, ал ол оқиғада басқа, тікелей байланысы жоқ оқиғаны айтады. Жарылысқа дейін санау – Жақындап келе жатқан апаттың қаупі – көбінесе триллерлерде қолданылады, онда құтқару және қашу маңызды элементтер болып табылады. Постапокалиптикалық роман "..." романында.

Перспектива

Атау Анықтама Мысал Аудиторияның орнындағы кейіпкер Аудиторияның сұрақтары мен күмәнін білдіретін, олармен аудиторияның өзін-өзі тануы мүмкін кейіпкер. Детективтік және ғылыми фантастикада жиі қолданылады, онда кейіпкер орталық кейіпкерден белгілі бір істерді қалай атқарғанын сұрайды, осы арқылы оны әдістерін (көрнекті аудиторияға) түсіндіруге итермелейді, немесе білімді адамнан оқиғаның алғашқы тарихын түсіндіруді сұрайды. Шерлок Холмс әңгімелеріндегі доктор Уотсон. Скотт Зұлымды Сет Грин ойнады, доктор Зұлымның ұлы. «Остин Пауэрс» фильмдеріндегі Зұлым. «Доктор Кто» сериалындағы серік рөлі, көбінесе қазіргі заманғы адам, шетелдік Докторға жағдайды түсіндіруге мүмкіндік береді, көрермендердің игілігі үшін. «Сопрано» сериалындағы доктор Дженнифер Мелфи. Автордың орнындағы кейіпкерлер көбінесе авторлардың жеке көзқарастарын қолдау үшін жасалады. Кейде олардың қасақана немесе қасақана емес, идеалданған нұсқасы. Мэри Сью немесе Гэри Стю – бұл өзін-өзі идеалданған түрде енгізудің бір түрі. Платонның жазбаларындағы Сократ. Платон диалогтарында ешқашан өз дауысымен сөйлемейді. Екінші хатында: «Платонның ешқандай жазбасы жоқ және болмайды, бірақ қазір оның жазғандары деп айтылатын нәрселер – бұл әдемі және жаңа Сократтың жазбалары». Төртінші қабырғаны бұзу Автор немесе кейіпкер аудиторияға тікелей сөйлейді (тікелей тілдесу делінеді). Бұл оқырманға немесе көрерменге көрсетіліп отырғанның ойдан шығарылған екенін мойындауға немесе олардың оқиға әлеміне кіруін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. «Сезам көшесі» кейіпкерлері көбінесе өз көрермендеріне тікелей сөйлейді, бұл олардың аудиториясы – балалардың сенімі жоғары болғандықтан мүмкін. «Карточкалар үйі» (House of Cards) ағылшындық саяси драмасы және оның американдық нұсқасы да көрермендерге басты кейіпкер Фрэнк Андервудтың ойларын және жоспарларын білу үшін осы әдісті жиі қолданады. Феррис Бюллер «Феррис Бюллердің демалыс күні» фильмінде жиі аудиторияға тікелей сөйлейді. Таныс емес ету Күнделікті затты алып, оны ерекше, беймәлім түрде көрсету, осы арқылы оны жаңаша көруге мүмкіндік беру. Бұл термин 20 ғасырдың басындағы орыс әдебиет сыншысы Виктор Шкловскийдің «Техника ретінде өнер» еңбегінде пайда болды. Свифттың «Гулливердің саяхаттары» романында Гулливер алыптар еліне барып, алып әйелдің терісін көргенде, жақыннан қарағанда оны тегіс және әдемі емес деп санайды. Таныс емес етудің тағы бір әдісі – оқиғаны (фабула) деформацияланған сюжет (сюжет) арқылы «жағымсыз» ету. Лоренс Стерннің таныс емес сюжеті «Тристрам Шэнди» романын таныс емес етеді, бұл оқырманды оқиғаға назар аударуға және оны жаңсақ көруге мәжбүрлейді. Бірінші тұлғада баяндау Кейіпкердің, әсіресе басты кейіпкердің, көзқарасынан баяндалған мәтін, егер кейіпкер оқиғаны өзі айтып жатқандай болса. (Төртінші қабырғаны бұзу бұл форматтың мүмкіндігі, бірақ міндетті емес.) Марк Твеннің «Хаклберри Финннің оқиғалары» романында атау кейіпкері баяндаушы ретінде пайдаланылады, ал Шерлок Холмс негізінен Уотсонның көзқарасынан баяндалады. «The Wolf of Wall Street» фильмінде басты кейіпкер фильмдегі оқиғаларды толықтай баяндайды, бұл сурет пен диалогтан ғана алуға болмайтын түсініктілікті қамтамасыз етеді. Сиқырлы реализм Шындық әлемдегі оқиғаларды, бірақ сиқырлы элементтермен сипаттау, көбінесе жергілікті әдет-ғұрыптар мен ойлап тапқан сенімдерді қамтиды. Қалалық фантастикадан ерекшелігі – бұл оқиғаның фокусы сиқырдың өзінде емес. Габриэль Гарсия Маркес және Хорхе Луис Борхес сияқты латын америкалық авторлар арасында ерекше танымал. Басқа жерлерде Салман Рушдидің шығармалары жақсы мысалдар келтіреді. Көп көзқарас Оқиғаның бірнеше кейіпкерлердің көзқарастарынан айтылуы, олардың түрлі көзқарастары, эмоциялары және оқиғаларға куәгерлердің немесе қатысушылардың пікірлері қамтылады, бұл басқа кейіпкерлер сезіне алмайтын жағдайларға қатысты. Роберт Олтманның фильмдері. Роберто Боланоның «2666» романында еуропалық әдебиет сыншылары, чилилік философия профессоры, афроамерикандық журналист, Санта-Терезадағы кісі өлтіруді тергейтін детективтер және Бенно фон Архимбольди есімді белгісіз неміс жазушысы бар. Владимир Набоковтың «Сары от» романында әдебиет профессоры Джон Шейд, Шейдтің көршісі және әріптесі Чарльз Кинботе және Зембла патшасы Чарльз жайында айтылады. Кинботе – ең сенімсіз баяндаушы. Екінші тұлғада баяндау Тікелей тілдесу стилінде, екінші тұлғада жазылған мәтін. Джей МакИнернидің «Жарқын шамдар, үлкен қала» романы. Ішкі монолог Автордың әңгімелеу және стильдік құралдарын пайдаланып, өңделмеген ішкі монолог сезімін жасау, синтаксис пен тыныш белгілерінің секіріктері арқылы кейіпкердің үзінді ойларын және сезімдерін көрсету. Нәтижесінде, сюжеті бар нақты перспектива пайда болады. Бос жазумен шатастыруға болмайды. Мысалы, «Улисс» романы. Бір сәтте Леопольд Блум Дублин қаласынан келе жатып: «Ананас тас, лимон плитка, қантты таяқша. Қантты қыздар христиан бауырына кремдерді тиеп салып жатыр. Кейбір мектептік сыйлықтар. Құрсақтарына зиянды». Үшінші тұлғада баяндау Оқиғадағы оқиғаларға әсер етпейтін бейтарап баяндаушының көзқарасынан жазылған мәтін. Кез келген оқиғаға толық көңіл бөлген немесе кейбір кейіпкерлерге, кейіпкерлер тобына немесе орынға байланысты болуы мүмкін. «Мұз және от әні» романы әр тарауда ауысатын бірнеше үшінші тұлғадағы баяндаушылармен жазылған. «Мастер және Маргарита» романында толық көңіл бөлген баяндаушы қолданылған.

Стиль

Атау Анықтама Мысал Аллегория Адамның мінез-құлқы немесе тәжірибесі туралы шындықтарды немесе жалпыламаларды, символдық, ойдан туған кейіпкерлер мен оқиғалар арқылы бейнелеу. С.С. Льюистің "Арыстан, Сиқыршы және Киім Шкафы" – Асланның Мәсіх, ал Эдмундтың Яһуда рөлін сомдаған діни аллегория. Аллитерация – бірдей әріпті немесе дауыссыз дыбысты көршілес немесе тығыз байланысты сөздердің басында қайталау. "V for Vendetta" фильмінде басты кейіпкер аллитерацияны көп пайдалана отырып, бірнеше монолог айтады, мысалы: "Міне! Көріністе, қарапайым вадевильдік ветеран, Тағдырдың ықпалымен құрбан да, қылмыскер де болатын. Бұл сыртқы көрініс – тек жалған мақтан емес, ол халық дауысының қалдығы, қазір бос, жоғалып кеткен, өйткені бір кезде өмірлік дауысты шынайылық қазір олар бұрын қорлаған нәрсеге құрмет көрсетеді. Бірақ, осы батыл сапарда өткен бір қайғылы жағдай жанданып, осы зиянды және қатыгез зиянды күштерді жеңуге ант берді, алдамшылық пен зорлық-зомбылықпен еркіндіктің бұзылуына кепілдік берді. Тек қана кек алу ғана шешім. Кек алудың құндылығы бар, өйткені оның құндылығы мен шынайылығы бір күні абайсыздарды және ізгілерді ақталады. Шындығында, бұл сөз тіркесінің вихиссоизы кіріспеге қарағанда тым көп сөзді, сондықтан сізбен кездесуге және мені V деп атауға мүмкіндік беру – менің үлкен құрметім". Көбейту (реторика) – Жазушы сөйлемнің құндылығы мен түсінігін арттыру үшін оған қосымша ақпарат қосу арқылы қолданылатын әдеби тәсіл. Мысалы: Түпнұсқа сөйлем: Дипломдық жұмыс қиын болды. Көбейту арқылы: Дипломдық жұмыс қиын болды: ол кең көлемді зерттеу, деректерді жинау, сауалнамалар, сұхбаттасулар және көптеген іс-шараларды қажет етті. Анаграмма – Сөздің немесе сөз тіркесінің әріптерін ауыстыру арқылы жаңа сөз тіркесін немесе сөз құрастыру. Мысалы, "дебет картасы" сөзінің анаграммасы – "нақты емес". Көріп отырғаныңыздай, екі тіркесте де бірдей әріптер қолданылады. Әріптерді араластыру арқылы әзіл-қалжың жасауға болады. Асиндетон – Сөйлемдерді бөліп көрсету үшін жалғаушылар (мысалы, және, немесе, бірақ) қолданбай, сөйлемдерді біріктіру. Мұндай жағдайда сөйлемдерді үзіліс белгілерімен бөліп көрсетеді. Мысалы, Джон Кеннеди 1961 жылғы 20 қаңтарда: "Біз кез келген құнды төлейміз, кез келген ауыртпалықты көтереміз, кез келген қиындыққа шыдаймыз, кез келген досымызды қолдаймыз, кез келген жауымызға қарсы тұрып, еркіндіктің сақталуын және табысын қамтамасыз етеміз". Батос – Стильдің жоғары деңгейден қарапайым деңгейге кенеттен ауысуы, күлкілі әсер тудырады. Көп жағдайда бұл әдейі жасалмайды, бірақ батос әзіл-қалжың жасау үшін қолданылуы мүмкін. Балерина әдемі түрде саусақтың ұшында тұрып, бір аяғын артқа созды, ол өрт сөндіру гидрантына жақын тұрған итті еске салды. Кезура – Ызылдырық, әсіресе, жырдың ортасына жақын болатын үзіліс, және сканерлеуде қос тік сызықпен белгіленеді. Бұл тәсіл көбінесе поэтикалық жолдың грамматикалық жағынан алдыңғы жолдың соңымен енемпен байланысты болуымен поэтикалық жолдың ішінде кездеседі. Мысалы: "Өзіңді таны. ‖ Құдайды сканерлеуге болмайды" (Александр Поуптың "Адам туралы эссесінен"). Қашықтық әсері – Көрермендерді кейіпкерлермен сәйкестендіруден аулақ ұстау, оларды салқын түрде зерттеуге мүмкіндік беру. Бұл тәсілді XX ғасырдың драматургы Бертольд Брехт танымал еткен. Драматикалық визуализация – Объектіні немесе кейіпкерді егжей-тегжейлі түрде бейнелеу, немесе көріністі көрерменге көбірек визуалды немесе қиялға толы ету үшін ым-ишараларды және диалогты миметикалық түрде көрсету. Бұл тәсіл кем дегенде "Араб түндері" сияқты бұрыннан бар. Эуфуизм – Жазу немесе сөйлеудің жасанды, өте күрделі тәсілі. Джон Лайлидің "Euphues" (1579) романынан алынған. "Өз ақымақтықтарыңнан өкініп, басқалардың қателіктерін еске түсіріп, күнәдан жиренгенің артық емес пе?" (Euphues, 1, дана неаполитанның дәрісінен). Гипербола – Күшті сезімдерді ояту немесе сөзбе-сөз қабылдауға болмайтын әсер қалдыру үшін қолданылатын әдейі шамадан тыс айту. Гиперболаның себебі – маңыздылығын, әзіл-қалжың немесе күлкілі әсер беру. Салли енді құпиясын жасыра алмады. Оның жүктілік құрсағы ол тұрған планетадан да үлкен еді. Бейнелеу – Сипаттау сөздерін қолдана отырып, әсіресе адамның сезімдерін пайдалана отырып, бір көріністің психикалық бейнелерін қалыптастыру. Дене сезімдері де солай. Аяқ киімдері оның аяғынан шығып, терідей сыңғырлаған кезде, кішкентай шатыр бірден ашытқы мен балық базарының иісімен толды. Оның аяқ-қолдарының терісі қызыл, шикі және сезімтал. Ауаның иісі с...

Тақырып

Атау анықтама мысал Ирония Күтілетін нәрсе мен шындық арасындағы бұл қарама-қайшылық үш түрде кездеседі: жағдайлық ирония, онда жағдай күтілген мен болған арасындағы айырмашылықты көрсетеді; драмалық ирония, онда кейіпкер көрерменге белгілі болған маңызды ақпаратты білмейді (мұндағы қарама-қайшылық кейіпкер мен көрермен арасындағы хабардарлық деңгейлерінде); және сөздік ирония, онда біреу бірдеңе айтса, мағынасы басқаша болады. Сөздік ирония мен сарказм арасындағы айырмашылық өте нәзік және көбінесе дау тудырады. Ирония ұғымы көбінесе күнделікті қолданыста дұрыс түсінілмейді. Қиын жағдайлар мен сәйкес келмейтін оқиғалар ирония емес (сондай-ақ трагедия да емес). «Қолданылудағы дау» бөлімін қараңыз, сондай-ақ «трагедия» терминін қараңыз. Бір адам өзі туралы болжам естиді. Оның осы болжамды орындалуына жол бермеуге тырысуы оның орындалуына себеп болады. Метафора бейнелі тіл арқылы қиял құруға шақыру. Оның көздерінен мұңайып, өзендей жас ақты. Тақырыптық үлгілеу Әңгіменің әртүрлі эпизодтары мен кадрларында қайталап келетін тақырыптық идеялар мен моральдық мотивтерді тарату. Шебер жасалған әңгімелерде тақырыптық үлгілер әртүрлі оқиғалар мен кадрлардың ортақ аргументін немесе маңызды идеясын күшейтуге көмектеседі. Джеймс Джойстың «Улисс» романының әр тарауы.

Кейіпкер

Атауы Түрі Ескертпелер Антропоморфизм Жануарларға адам сипаттарын беру арқылы тұлғаландырудың бір түрі. Мысалы, Карло Коллодидің "Пиноккионың басынан өткендері" немесе Льюис Кэрроллдың "Алиса Әлемдегі оқиғаларындағы" Чешир мысығы. Хамартия Бастапқыда зор күшке ие болған кейіпкердің трагикалық құлдырауына себеп болатын мінез кемшілігі. Бұл трагикалық қателік деп те аталады. Эдип өз әкесін өзінің кім екенін білмегендіктен өлтіреді. Патостық қателік Кейіпкердің (әдетте басты кейіпкердің) көңіл-күйін атмосфераға немесе жансыз заттарға көшіру. Антропоморфизм және проекциямен байланысты. Мысалы, Уильям Шекспирдің "Король Лир" трагедиясындағы дауыл, Лирдің психикалық күйзелісін көрсетеді. Тұлғаландыру Абстракт ұғымдарға сипат беру үшін метафоралар мен теңеулерді қолдану. "Ромео мен Джульетта" пьесасының 1-ші актісінің 2-ші көрінісінен алынған: "Сәуір айы әдемі киіммен / Ақсаң қыстың ізінен келеді".