Кіріспе

Боксшы Мэтью Барни (1967 жылдың 25 наурызында туған) – американдық заманауи суретші және кинорежиссер. Оның туындылары география, биология, геология және мифология арасындағы байланыстарды, сондай-ақ сексуалдық қатынас, жыныстық байланыс және қақтығыс сияқты маңызды тақырыптарды зерттейді. Оның ерте туындылары перформанс пен бейнеленумен үйлескен мүсіндік инсталляциялар болды. 1994 және 2002 жылдар аралығында ол "Кремастер циклын" жасады – бес фильмнен тұратын серия, оны "Гардиан" газетінің журналисі Джонатан Джонс "авангардтық кино тарихындағы ең фантастикалық және керемет жетістіктердің бірі" деп сипаттады. Ол сонымен қатар "Drawing Restraint 9" (2005), "River of Fundament" (2014) және "Redoubt" (2018) жобаларымен де белгілі.

Өмір және мансап

Мэтью Барни 1967 жылы 25 наурызда Сан-Франциско, Калифорнияда екі баланың кішісі болып дүниеге келді және 7 жасқа дейін сол жерде өмір сүрді. 1973 жылдан 1985 жылға дейін ол Айдахо штатының Бойзе қаласында тұрды, онда оның әкесі Бойзе мемлекеттік университетінде тамақтандыру қызметін басқаратын жұмысқа орналасты және ол бастауыш, орта және жоғары мектепте білім алды. Оның ата-анасы ажырасып, анасы – абстрактты суретші.

1985 жылы Барни Йель университетіне футбол ойнауға шақырылды және медицина факультетіне түсуді жоспарлады, бірақ сонымен қатар өнерді де оқымақшы болды. Ол Бруклин Хайтстегі пәтерде бірге тұратын адаммен бірге тұрды. 2013 жылдың қыркүйегіне қарай Барни мен Бьорк енді бірге болмады; Бьорк 2015 жылы шығарған Vulnicura альбомында осы ажырасу туралы айтты. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, Барни Квинс штатындағы Лонг-Айленд-Ситиде студиясын сақтап тұрды.

Тартылатын шектеу (1987 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Drawing Restraint сериясы 1987 жылы студиялық эксперименттер сериясі ретінде басталды, онда дамудың спорттық моделіне сүйене отырып, өсу тек шектеу арқылы жүреді: бұлшық ет қарсылыққа ұшырайды, кеңейеді және ыдырайды, ал емделу кезінде күшейеді. Денені сөзбе-сөз шектеп, сурет салуға тырысқанда, Drawing Restraint 1–6 (1987–89) видео және фотосуреттер арқылы жасалған құжаттамалар болды. Drawing Restraint 7 сюжеттік желінің және кейіпкерлердің енуін білдіреді, нәтижесінде үш арналы видео, сондай-ақ суреттер мен фотосуреттер сериясы пайда болды, осы үшін Барни 1993 жылғы Венеция биенналесінде Aperto жүлдесін алды. Он көрнекіліктерден тұратын Drawing Restraint 8 сериясы 2003 жылғы Венеция биенналесіне қосылды және Drawing Restraint 9 (2005) повесінің дамуын болжады. Ұзақметражды фильм, Бьорк саундтрегі, ірі масштабты мүсіндер, фотосуреттер мен суреттерден тұратын үлкен жоба, Drawing Restraint 9 Синто діні, шай рәсімдері, кит аулау тарихы және майдың орнына тазартылған мұнайдың қолданылуы сияқты тақырыптарға негізделген. Барнидің Drawing Restraint 9 арқылы жасаған жұмысының толық шолуы 2006 жылы Сан-Францискодағы Заманауи өнер мұражайында өтті, онда 150-ден астам әртүрлі материалдардан жасалған туындылар қойылды. Drawing Restraint 10–16 (2005–07) – бұл ертеректегі Йельдегі туындыларын еске түсіретін, нақты орынға арналған қойылымдар. Drawing Restraint 17 және 18 2010 жылы Базельдегі Schaulager-де "Жара мен шегемен дұға парағы" көрмесімен бірге, Drawing Restraint 18 сериясы арқылы Drawing Restraint сериясының шолуы ретінде орындалды. Drawing Restraint 19 сурет салу құралы ретінде скейтбордты қолданады. Скейтборд декінің астына графит блогы орнатылады. Скейтбордшы тегіс бетте мұрынмен (тақтаның алдыңғы бөлігіндегі дөңгелек, қозғалыс бағытына қарай еңкейіп) жүргізеді, тақтаның мұрынын алға қарай иіп, артында графит сызығын қалдырады. Бұл туынды "Good Wood" атты қайырымдылық көрмесі мен аукционының бөлігі болды, ол Power House Productions компаниясының Мичиган штатының Детройт қаласындағы Ride It мүсіндер паркіне қаржы жинауға бағытталған. Бұл көрсетілімді скейтбордшы Лэнс Маунтин орындады, фотограф Джо Брук түсірді және Juxtapoz Magazine журналы 2013 жылғы ақпан айындағы санында жариялады. Тақтаны People Skate and Snowboard сатып алды және ол Мичиган штатының Киго Харбор қаласындағы жалғыз дүкенінде қойылған.

Кремастер циклі (1994-2002)

Мэтью Барнидің эпикалық Cremaster циклі (1994–2002) – шығармашылық процестерді зерттейтін, өзін-өзі қамтитын эстетикалық жүйе болып табылады. Ол бес толық метражды фильмнен тұрады. Цикл тек кинолық тұрғыдан ғана емес, сонымен қатар суреттер, сызбалар, мүсіндер және инсталляциялар арқылы әр эпизодқа байланысты суретші жасаған туындылар арқылы да көрініс табады. Оның идеялық бастауы – еркектердің кремастер бұлшық еті, ол сыртқы күштерге жауап ретінде ұйқыбездердің жиырылуын реттейді. Барнидің көп жылдық серігі Джонатан Беплер фильмдердің саундтректерін жазды және аранжировкалады. Жоба, жыныстық ерекшеленудің эмбриондық процесі кезінде репродуктивті органдардың орналасуына қатысты анатомиялық мақналарға толы: Cremaster 1 – ең «көтерілген» немесе ерекшеленбеген күйді, ал Cremaster 5 – ең «төмен түскен» немесе ерекшеленген күйді көрсетеді. Цикл, ерте жыныстық даму кезеңінде, процесстің нәтижесі әлі белгісіз болған сәттерге қайта-қайта оралады. Барнидің метафоралық әлемінде, осы сәттер таза мүмкіндіктерді білдіреді. Цикл сегіз жыл бойы дамыған сайын, Барни форманың жасалуын зерттеу үшін биологиядан асып, биография, мифология және геология сияқты басқа салалардан алынған повестволық үлгілерді қолданды. Суреттер, сызбалар және мүсіндер әр фильмнің негізгі сюжетінен туындайды. Барнидің суреттері пластикқа оралған және көбінесе сюжеттен алынған сәттерді бейнелейтін диптихтер мен триптихтер түрінде ұсынылады. Оның графит және вазелинмен салған суреттері жобаның идеялық негізін құрайтын маңызды аспектілерді көрсетеді.

Фундамент өзені (2006-2014 жж.)

"Фундамент өзені" үш актілі опера түрінде жасалған және Норман Мейлердің "Ежелгі кештер" романымен шартты түрде байланысты. Фильмнің орталық сахнасы – марқұм автордың Бруклин Хайтстағы пәтерінің көшірмесінде өткен Мейлердің жаназасына арналған абстракциялық көрініс. Онда Мэгги Гилленхол, Пол Дьяматти, Элейн Стрич, Эллен Бурстин, Питер Дональд Бадаламенти II, Джоан Ла Барбара және джаз перкуссиясы шебері Милфорд Грейвс қатысады.

Редуб (2018-2021)

Барни 2017 жылы екі сағаттық "Redoubt" атты жаңа фильм түсіре бастады, оның премьерасы 2019 жылдың наурызында өтті. Ол АҚШ-тың Айдахо штатындағы Саутоунт жотасында түсірілген және Диана мен Актеон аңызы сияқты бірнеше миф қабаттарын, сондай-ақ Саутоунт тауларына қасқырларды қайта енгізудің күрес тудырған мәселесіне және металлургияға сілтемелер арқылы "табиғи әлемдегі адамзаттың орнын" талқылайды. Йель университетінің өнер галереясы "Redoubt" фильмін 2019 жылдың 1 наурызында фильмден шабыттанған үлкен қола және мыс мүсіндері мен электрожұптамамен жасалған өрнектер көрмесімен бірге көрсетті. Бұдан кейін көрме UCCA Пекинге (2019-2020), содан соң Лондондағы Хейвард галереясына (2020-2021) сапарлады.

Өнер көрсету

Барни бұрын көрермендер алдында тікелей өнер көрсетуді зерттеді. REN және Guardian of the Veil шығармалары Норман Мейлердің «Ежелгі кештер» романынан шабыттанған Египет символизмінің ритуалдық зерттеуі арқылы «Кремастер циклінің» тілін қайта қарастырады. Guardian of the Veil 2007 жылдың 12 шілдесінде Англиядағы Манчестер халықаралық фестивалінде өтті. REN 2008 жылдың 18 мамырында Лос-Анджелесте өтті. Оның 2010 жылдың 2 қазанындағы «KHU» өнері, Джонатан Беплермен бірлесіп, «Ежелгі кештер» романынан шабыттанған жеті бөліктен тұратын өнер сериясының екінші бөлігі, Детройтте өтті. 2009 жылдың маусым айында Барни мен Элизабет Пейтонның «Екінің қаны» атты бірлескен өнері Грекияның Гидра аралында орналасқан Deste Foundation-ның «Слатерхаус» көрмесінің ашылуында орындалды. Екі сағаттық қойылымда суға түсушілер жақын маңдағы шағын шығанақтан бірнеше ай бойы су астында сақталған суреттер салынған витринаны алып шықты. Балықшыларға ұқсас процессия баспалдақпен істі көтеріп шықты. Бір сәтте, өлі акула істің үстіне қойылды, ал балықшылар галереяға қарай, іс пен акуланы көрермендер мен ешкілер үйірімен бірге алып жүрді. «Слатерхаус» та витрина ашылып, су құйылды, суреттер ашылды. Ақырында акула пісіріліп, қонақтарға ұсынылды.

Мемлекеттік жобалар

2017 жылдың маусым айында Барни, жергілікті өнер кураторы Брэндон Стосуй және басқа да суретшілер Лонг-Айленд Ситидегі студиясына "Remains Board" орнатты. Бұл тақта – Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Манхэттеннің орталық бөлігінен көрінетін, АҚШ президенті Дональд Трамптың бірінші мерзімінде қалған күндерді, сағаттарды және минуттарды кері санап көрсететін үлкен жеті сегментті цифрлық сағат. "Remains Board" алғашында Джош Фадемнің физикалық комедиядан тұратын ұзақ орындалысы кезінде жарықтандырылды. 2021 жылғы инаугурация күні сағат 12:00-де Liturgy тобынан Хейла Хант Хендрикс сағат 00:00:00-ге жақындағанда "Remains Board" астында гитарамен жеке орындау жасады.

Көрмелер

1990 жылы Нью-Йорктегі Althea Viafora галереясында екі топтық көрмеге қатысқаннан кейін, 2000/2001 маусымда Вена мемлекеттік операсында Барни "Қауіпсіздік пердесі" көрме сериясы аясында 176 шаршы метрлік үлкен сурет жасады, бұл көрме "museum in progress" ұйымдастырған болатын. Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы ұйымдастырған "Мэтью Барни: Кремастер циклы" көрмесі, циклдың барлық туындыларын қамтыды және 2002 жылдың маусым айында Кельндегі Людвиг мұражайында алғаш рет көрсетілді, содан кейін Париж қаласындағы Модерн өнер мұражайына және Нью-Йорктегі Гуггенхайм мұражайына сапар шекті. 2005 жылы 21 ғасыр заманауи өнер мұражайы (Каназава) "Drawing Restraint" сериясының кең ауқымды көрмесін ұйымдастырды, ол Лиумге (Сеулдегі Samsung өнер мұражайы), Сан-Францискодағы заманауи өнер мұражайына, Серпентин галереясына (Лондон) және Венадағы Кунстхалле Венаға жол тартты. 2014 жылы Барни Мюнхендегі Haus der Kunst-те "Негізгі өзен" көрмесін ұйымдастырды. Бұл көрме кейіннен Тасманиядағы Ескі және Жаңа өнер мұражайына (Гобарт) және Лос-Анджелестегі Заманауи өнер мұражайына көшті. "Негізгі өзен" Кремастер циклынан бергі ең ірі фильмдік жоба және Лос-Анджелестегі алғашқы маңызды жеке мұражайлық көрмесі деп есептелді. 2019 жылы Йель университетінің өнер галереясы "Мэтью Барни: Редубт" көрмесін өткізді, бұл 2015–16 жылдары Лос-Анджелестегі Заманауи өнер мұражайында "Негізгі өзен" көрмесінен бергі АҚШ-тағы алғашқы жеке мұражайлық көрме болды.

Санаткерлік талдау

Барнидің жұмысы сыншылардың оң және теріс пікірлерін қозғады. Барнидің шығармашылығы перформанс суретшілері Крис Берден мен Вито Акончимен салыстырылды, ал кейбір сыншылар Барнидің өнері коммерциялық құндылықты және блокбастерлерді бір мезгілде сынға алып, мақтайтынын айтады. Кремстер сериясының жұмбақ сипатына тоқталып, Александра Келлер мен Фрейзер Уорд былай деп жазады:

Эстетика саласындағы еңбектерімен танымал философ Артур С. Данто, Барнидің масондық символика сияқты белгілер жүйесін пайдалануының маңыздылығын атап өтіп, оның жұмысын жоғары бағалады. Басқалары Барнидің туындылары – сюрреализмнің заманауи көрінісі екенін мәлімдейді. Крис Чангтың сөзімен айтқанда, Барнидің Cremaster фильмдері «толыққанды құпия, герметикалық және субъективтік болғанымен, сіз көретін ең жұмбақ әдемі эксперименттік фильм кадрларын ұсынады». «Барнидің жұмысы – жаңа ғасырдың жаңа бастамасы ма?» – деп сұрайды Time журналына жазған Ричард Лакайо. «Бұл бір адамның ана құрсағына қайта оралу туралы қиялына арналған барлық бейнелердің жиынтығы сияқты, бастауға деген күшті құштарлық сезімі. Сол жерде әдемі де, қызықты да нәрсе мәңгілік қалыптасуда. Ол дүниеге жаңа өмір әкеле ме?» Барнидің 2007 жылғы Манчестер халықаралық фестивалі үшін жасаған жұмысы әртүрлі бағаларға ие болды. «Барни – нағыз шебер. Ол шексіз қиялын бір тақырыпқа жұмсағанда, оның тереңдігіне бойлап, ойыңызда мәңгі сақталатын суреттер мен идеяларды жасайды», – деп жазады өнер тарихшысы Ричард Дормент The Daily Telegraph газетінде. Kanye West те Барнидің жұмысына әуеленеді және оны өзінің "Famous" әніне түсірген бейнеклипке ықпал еткен деп есептейді.

Сыйлықтар мен марапаттар

"Еуропа 2000" сыйлығы, "Аперто" 93, 45-ші Венеция биенналесі, 1993 жыл. Гюго Босс сыйлығы, Гуггенхайм мұражайы, 1996 жыл. Джеймс Д. Феланның бейне өнері сыйлығы, Бей Ареа Видео Коалициясы, Сан-Франциско қоры, 1999 жыл. Глен Димплекс сыйлығы, Ирландия қазіргі заманғы өнер мұражайы, Дублин, 2002 жыл. "Кайзер Ринг" сыйлығы, заманауи өнер мұражайы, Гослар, Германия, 2007 жыл. Golden Gate Persistence of Vision сыйлығы, 54-ші Сан-Франциско халықаралық кинофестивалі, 2011 жыл.

Жарияланымдар

Кирк, Кара. Мэттью Барни: Жаңа жұмыс. Сан-Францискодағы заманауи өнер мұражайы, Сан-Франциско, 1991 жыл. Уэйкфилд, Невилл және Ричард Флуд. "Асқақ" таблеткасы үшін "Жүгіру машинасы". Бойманс ван Бёнинген мұражайы, Роттердам, 1995. Барни, Мэтью. 4-ші топтағы Кремастер. Картье қоры, Париж және Барбара Гладстон галереясы, Нью-Йорк, 1995. Кертес, Клаус. Мэттью Барни: "Қойманың 7-томы". Cantz Verlag, Остфильдерн, Германия, 1996 жыл. Барни, Мэтью. Кремастер 1. Kunsthalle Wien, Базельдегі қазіргі заманғы өнер мұражайы, Базель, 1997. Барни, Мэтью. Кремастер 5. Портикус, Франкфурт және Барбара Гладстон галереясы, Нью-Йорк, 1997. Флуд, Ричард және Мэтью Барни. Кремастер 2. Уолкер өнер орталығы, Миннеаполис, 1999 жыл. Барни, Мэтью. 3-ші топтағы Кремастер. Гуггенхайм мұражайы, Distributed Art Publishers, Inc., Нью-Йорк, 2002. Барни, Мэтью. Мэттью Барни/Кремастер циклі. Мейнтинг Хаус Сквер, Темпл Бар, Дублин, 2002 жыл. Спектор, Нэнси және Невилл Уэйкфилд. Мэттью Барни: Кремастер циклі. Гуггенхайм мұражайының басылымдары және Гарри Н. Абрамс, Inc., Нью-Йорк, 2002. Кварэн, Гуннар Б. және Нэнси Спектор. Мэттью Барни: Кремастер циклі. Astrup Fearnley Museet for Moderne Kunst, Осло, 2003 жыл. Макки, Фрэнсис, Ханс Ульрих Обрист және Мэтью Барни. "Қойманы шектеу" томы 1. Walther König, Кельн, 2005 жыл. Хасегава, Ицуко және Шиничи Накагава. "Қойманы шектеу" томы 2. Uplink Co., Токио, 2005 жыл. Барни, Мэтью. "Қойманы шектеу" томы 3. Leeum Samsung өнер мұражайы, Сеул, 2005. Барни, Мэтью. "Қойманы шектеу" томы 4. JMc & GHB Editions, Нью-Йорк және Sammlung Goetz, Мюнхен, 2007. Уэйкфилд, Невилл. "Қойманы шектеу" томы 5. Walther König, Кельн, 2007. Барни, Мэтью. Мэттью Барни. Mönchehaus мұражайы, заманауи өнерге арналған, Гослар, Германия, 2007. Барни, Мэтью, Карстен Лёкман және Стефан Урбашек. Мэттью Барни. Kunstverlag Ingvild Goetz, Мюнхен, 2007. Барни, Мэтью және Ольга Гамбари. Мэттью Барни: қазіргі заманғы мифология. Fondazione Merz, Турин, 2009. Кук, Ангус. Мэттью Барни және Элизабет Пейтон: "Екінің қаны". Deste қоры, қазіргі заманғы өнерге арналған, Грекия, Walther König, Кельн, 2009. Барни, Мэтью. "Қойманы шектеу" томы 6. Schaulager/Laurenz Foundation, Базель, 2010 жыл. Барни, Мэтью. Мэттью Барни: KHU бағдарламасы. Barney Studio, Нью-Йорк, 2010 жыл. Барни, Мэтью. Мэттью Барни: "Жара және шеге" дұғалық парағы. Schaulager, Швейцария және Schwabe Verlag Basel, Базель, 2010 жыл. Барни, Мэтью. Мэттью Барни: DJED бағдарламасы, Gladstone Gallery, Нью-Йорк, 2011. Дерво, Изабелл. Көтерілетін ыдыс: Мэттью Барнидің суреттері. The Morgan кітапханасы және мұражайы, Нью-Йорк, 2013. Энвезор, Окуи, Хилтон Альс, Дидрих Дидрихсен, Хоми К. Баба, Дэвид Уолш және Луиза Нери. Фундамент өзені. Н. Й.: Skira Rizzoli, Нью-Йорк, 2014 жыл. Барни, Мэтью, Памела Франкс және Элизабет Ходермарски. Мэттью Барни: Редуб. Conn: Йель университетінің баспасы, Нью-Хейвен, 2019. Барни, Мэтью, Памела Франкс және Элизабет Ходермарски Филип Тинаридің кіріспесімен. 马修 · 巴尼:堡垒. Мәдениет және өнер баспасы, Пекин, 2019.