Кіріспе

Дэвид Фостер Уоллесстің 1996 жылғы «Infinite Jest» романы – американдық жазушы Дэвид Фостер Уоллесстің 1996 жылғы романы. Энциклопедиялық роман ретінде жіктелетін «Infinite Jest» романы «Time» журналының 1923 және 2005 жылдар аралығында жарық көрген 100 ең жақсы ағылшын тіліндегі роман тізіміне енген. Романның дәстүрден тыс повестволеу құрылымы бар және онда жүздеген толыққанды түсіндірмелер келтірілген, олардың кейбіреулерінің өзінде қосымша түсіндірмелер бар. Роман алғашқы жылы 44 000 дана сатылып, бестселлер атанды және содан бері дүние жүзінде миллионнан астам данаға жетті.

Орнату

Романның болашақ әлемінде АҚШ, Канада және Мексика бірігіп Солтүстік Америка Ұлттары Ұйымы (О.Н.А.Н.) деп белгілі супермемлекет құрайды (онызмға сілтеме). Корпорацияларға әр күнтізбелік жылға атау құқығын сатып алу мүмкіндігі беріледі, дәстүрлі сандық белгілер корпоративтік аттармен аталатын құрметті атаулармен алмастырылады. Бұл оқиға бірнеше "аталған" жылдарды қамтиды, бірақ оқиғаның көп бөлігі "Ересектерге арналған іш киім жылы" (Y. D. A. U.) кезінде өтеді. АҚШ президенті Джонни Джентльдің (АҚШ-ты тазалау платформасымен үгіт жүргізген, сонымен бірге ешбір америкалыққа ыңғайсыздық тудырмауға тырысқан "тазалыққа құмар" адам) бұйрығымен, бұрынғы Солтүстік-Шығыс АҚШ және Оңтүстік-Шығыс Канаданың көп бөлігі алып қауіпті қалдықтар полигонына айналды. Бұл аймақ Канадаға "сыйға" берілді және шекараның жылжуына байланысты американдықтар бұл жерді "Ұлы Қуыс" деп атайды.

Инканденза отбасы

Хал Инканденза – Инканденза отбасының ең кіші баласы және романның, әрине, басты кейіпкері, себебі оқиғалардың барлығы дерлік оның Е.Т.А.-дағы өміріне байланысты. Хал өте зерек және дарынды, бірақ өз қабілеттеріне (содан кейін психикалық денсаулығына) сенімсіз. Оның досы Майкл Пемулис оны Inc деп атайды, ал ол Е.Т.А. туннельдерінің тыныштығында марихуана тартуды ұнатады. Оның ата-анасымен қарым-қатынасы қиын. Ол эйдетикалық жадыға ие, Оксфорд ағылшын сөздігін жаттап алған, және анасы сияқты достары мен туыстарының грамматикасын түзетеді. Халдың психикалық күйзелісі мен айналасындағылардан алшақтауы романның соңғы хронологиялық эпизодында толыққанды аяқталады, онда оның сөйлеу әрекеттері мен бет-әлпеті басқаларға түсініксіз болады. Халдың соңғы хал жағдайының себебі белгісіз; мүмкін себептері – марихуананы тастау, Майкл Пемулис алған есірткі, Хал бала кезінде жеген саңырауқұлақ, және үздік теннисші болу үшін жылдар бойы жаттығудан туған психикалық бұзылу. Аврил Инканденза, туған тегі Мондрагон, Инканденза отбасының билігін қолданатын анасы және Джеймстің әйелі. 197 см (6 фут 5,5 дюйм) бойындағы, әдемі франкофондық квебек азаматшасы, ол күйеуінің өзіне-өзі қол жұмсағаннан кейін Энфилд теннис академиясындағы маңызды тұлғаға айналады және мектептің жаңа директоры Чарльз Тависпен қарым-қатынас бастайды немесе жалғастырады, ол да канадалық және Аврилдің асырап алған немесе жартылай ағасы. Оның ер адамдармен сексуалдық қарым-қатынасы туралы әртүрлі пікірлер бар; Джон "No Relation" Уэйнмен болған қарым-қатынасы суреттелген. Аврил кір және ауру, жабық есіктер мен төбеден жарықтан қорқады, сондай-ақ агорафобияға шалдыққан. Ол Е.Т.А. мен мектепте тұратын екі кіші ұлы, Хал мен Марионы қадағалауға үрейлі қажеттілік сезінеді; Аврил мен Орин енді байланыста емес. Джеймс Инканденза балаларымен тек оның арқылы ғана байланыса алады деп сенеді. Орин отбасын тұқым қуалайтын манипуляциямен және таңдаудың иллюзиясымен басқарады. Оның отбасылық лақап аты – "Мем". Джеймс Орин Инканденза-младший, Аврилдің күйеуі және Ориннің, Марионың және Халдың әкесі, оптика саласындағы сарапшы және кинорежиссер, сондай-ақ Энфилд теннис академиясының негізін қалаушы (бірақ ол Е.Т.А. ісін Чарльз Тависке жүктейді). Кішкентай актер Джеймс О. Инканденза аға (1960-шы жылдары "Гладтың адамы" рөлін сомдаған) ұлы Джеймс Младший "Infinite Jest" (сонымен қатар "Көңіл көтеру" немесе "самиздат" деп те аталады) атты жұмбақ және өлімге азғыратын фильмді жасады, бұл оның соңғы жұмысы болды. Ол өзінің көптеген фильмдерінде, соның ішінде өлімге душар еткен "Көңіл көтеру" фильмінде ұлы Ориннің әдемі әйелі Джоэл ван Дайнді пайдаланды. Ол кітапта көбінесе флэшбэктерде немесе "көлеңке" ретінде көрінеді, ол 54 жасында бас басын микротолқынды пешке салып, өзіне-өзі қол жұмсады. Ол "Жабайы түйе" вискиін ішетін алкоголик. Оның отбасылық лақап аты – "Өзі". Орин оны "Ашулы Stork" немесе (бір рет) "Қайғылы Stork" деп те атайды. Марио Инканденза – Инкандензалардың екінші ұлы, бірақ оның биологиялық әкесі Чарльз Тавис болуы мүмкін. Туғаннан бері ауыр кемшіліктері бар – макроцефалия, гомодонтика, брадикинезия, және 45 градус бұрышта тұрады немесе жүреді, сонымен қатар ақыл-ойы "баяу", бірақ ол әрдайым көңілді және мейірімді. Ол сондай-ақ Джеймстің камера және режиссердің көмекшісі болған, кейіннен әкесі Академия аумағында салған студиялық жабдықтар мен кинозертхананы мұра еткен жас автор. Күтпегендей, ол Мадам Психоздың қараңғы радиошоуының жанкүйері, себебі оның дауысы оған таныс. Хал, Мариодан кіші болғанымен, оған қолдау көрсететін үлкен ағасы сияқты әрекет етеді, оны "Бубу" деп атайды. Орин Инканденза – Инкандензалардың үлкен ұлы. Ол Феникс Кардиналс командасының ойыншысы және әйелдерді ұнататын, және Халдан басқа отбасының барлық мүшелерінен алыстаған. Ориннің Жоелге деген қызығушылығы оның анасы алғыс айту кешінде оның бетіне қышқыл тастағаннан кейін жоғалғаны айтылады, бірақ Орин Жоелдің әкесімен болған күмәнді қарым-қатынасын ажырасу себебі ретінде келтіреді, бірақ кейіннен ол романтика болмағанын мойындайды. Орин кейіннен жас аналарға қызығушылық танытады; Хал бұл оның әкесінің өліміне анасын кінәлі деп санайтынын болжайды. Джоэлдің досы Молли Ноткиннің айтуынша, Ориннің "анасымен көптеген шешілмеген мәселелері бар". Ориннің әкесімен қарым-қатынасы шиеленіскен. Оның әкесі Джоэлге "оның анасының қатысуы мен араласусыз өзінің зақымдалмаған ұлдарымен қалай сөйлесетінін білмейтінін" айтады. Ориннің тыныштық таппауына болмайды.

Энфилд теннис академиясы

Майкл Пемулис, Allston, Массачусетс қаласынан шыққан жұмысшы отбасының жасөспірім ұлы және Хэлдің ең жақсы досы. Пемулис – мектепте әзіл-қалжыңға құмар адам және есірткі сатумен айналысады, сонымен қатар математикадан өте жақсы біледі. Бұл, оның шектеулі, бірақ өте нақты допты лақтыру қабілетімен үйлесіп, оны мектептегі бірінші Эшатон шебері етті. Эшатон – компьютерлік көмекпен ойналатын, кезектік ядролық соғыс ойыны, ол ойыншылардан ойын теориясын және теннис доптарын нысанаға тиімді лақтыруды талап етеді. Роман Пемулистің Эшатонмен ойнаған күндерінен (ойын 12-14 жастағы балалар ойнайды) ұзақ уақыт өткеніне қарамастан, Пемулис әлі де ойынның барлық уақыттағы ең үздік ойыншысы деп есептеледі және ол ойынның соңғы апелляциялық инстанциясы болып қала береді. Оның інісі Мэтти – бала кезінде әкесінен сексуалдық зорлық көрген гомосексуал. Джон "Ешқандай қатысы жоқ" Уэйн, E.T.A. турнирінің жеңімпазы. Ол қорқынышты түрде тиімді, өзін-өзі бақылай алады және кортта машина сияқты. Уэйннің сөздері баяндамада тікелей келтірілмейді; оның мәлімдемелерін баяндаушы немесе басқа кейіпкерлер қайталайды. E.T.A.-ға келгеннен бері оның Канада азаматтығы жойылды. Оның әкесі Квебекте асбест кенішінде ауырған адам, ол Джонның "Шоуда" (кәсіби теннис) "бұның бәрінен оны құтқару үшін" "нақты ақша" табуын үміттенеді. Пемулис Уэйннің Эвриль Инкандензамен қарым-қатынаста екенін біледі, ал кейінірек Хэлдің де бұл туралы білетіні белгілі болады. Уэйн Квебектің радикалды сепаратистерін қолдауы немесе оларға көмектесуі мүмкін. Орто "Қараңғылық" Стайс, Хэлдің тағы бір жақын досы. Оның есімі грек тіліндегі "орто" ("түзу") түбірінен және "кеңістік" деген мағына беретін "стис" ағылшын тіліндегі жұрнағынан тұрады, ол "аралық" сөзінен шыққан. Ол тек қара түсті өнімдері бар брендтерді жақтайды және әрқашан толығымен қара киім киеді, сондықтан оның лақап аты солай. Кітаптың соңында Стайс үш сеттен тұратын теннис матчында Хэлді жеңіске жақын келтіреді, одан кейін оның маңдайы терезеге тоңып қалады, ал оның төсегі бірнеше секунд ішінде төбеге қарай жылжып немесе таңқаларлық түрде көтеріліп тұрады. Стайске Джеймс Инкандензаның әруағы келгенін көрсететін белгілер бар.

"Эннет" үйі - есірткі мен алкогольді заттарды қалпына келтіру үйі

Дон Гетли, бұрынғы ұры және Демеролға тәуелді болған, қазіргі уақытта Эннет үйінің кеңесшісі. Романның негізгі кейіпкерлерінің бірі – Гетли дене бітімінен өте алып, өзіне-өзі сенбесе де, Анонимді алкоголиктердің адал мүшесі. Ол бірнеше канадалық ер адамдармен туған жанжалдың салдарынан ауыр жарақат алады, ал романның көп бөлігінде Бостон ауруханасында жазылып жатқандағы ой-толғаныстары суреттеледі. Гетлидің балалық шағы қиын болған. Әкесі анасына зорлық көрсеткен. Орта және жоғары мектепте оқыған жылдары Гетлидің дене бітімі оны футболдағы дарынды ойыншыға айналдырды. Есірткіге тәуелділік пен ұрлықпен айналысқан кезінде ол романға енген көптеген квебек сепаратистік ұйымдарының бірінің жетекшісі М. Дюплессиді қазақстандық түрде өлтіріп алады. Гетлиге Джеймс О. Инканденза мен Лайлдың көрінулері болады. Джоэлл ван Дайн, сонымен қатар "Мадам Психоз" (лат. metempsychosis) деп те танылады, бұл атты ол Джеймс Инкандензадан фильмдерінде түскенде алған (кейіннен "60+/−" радиошоуындағы эфирлік аты ретінде де қолданған). Ол Джеймспен Орин Инкандензамен колледждегі қарым-қатынасы арқылы танысқан, ол оны "Барлық уақыттың ең әдемі қызы" немесе P. G. O. A. T. деп атаған. Ол өте тәуелділік тудыратын "Көңіл көтеру" фильмінде пайда болады, "жаңа туған сәбиге" арналған линзаға, тіпті бесікте тұрғандай, қарайды және оны кешірім сұрайды, оның беті танылмас даражада бұрмаланған. Жастық шағында өте әдемі болған Джоэлл кейіннен Жарақаттанған және өте қиын деформацияланғандар одағының (U. H. I. D.) мүшесі болады және бетін жасыру үшін жамылғы киеді. Молли Ноткиннің айтуынша, Джоэллдің беті анасы лақтырған қышқылдың құмырасынан зардап шеккен, ол Джоэллдің әкесіне тигізуді көздеген, ол оған (Джоэллге) ғашық екенін айтқан. Джоэлл жамылғы киетінін айтады, өйткені оның керемет тартымдылығы өмірі бойы мазалаған, Оринмен кездескенше әлеуметтік және романтикалық оқшаулануға ұшыратқан. Джоэлл Ноткиннің ванна бөлмесінде "өз картасын жоюға" (яғни, өзін-өзі өлтіруге) тырысады, ол еркін кокаинді көп мөлшерде жұтып қойып, Эннет үйіне тұрушы ретінде түседі. Гетли мен Джоэлл бір-біріне қызығушылық танытады.

"Түсті орындықтардағы қастандықшылар"

Les Assassins des Fauteuils Rollents (A. F. R.), дөңгелек креслодағы өлтірушілер, — Квебек сепаратистік тобы. (Романдағы басқа да қате француз сөздері мен тіркестерімен үйлесімді болу үшін «rollents» сөзі «roulants» орнына қолданылады.) Олар АҚШ Канада мен Мексиканы Солтүстік Америка Ұлттары Ұйымына (О.Н.А.Н.) қосылуға мәжбүрлегеннен кейін пайда болған осындай топтардың бірі, бірақ А.Ф.Р. ең қауіпті және радикалды. Басқа сепаратистік топтар мемлекеттік тәуелсіздікке қанағат тұтады, ал А.Ф.Р. Канаданың О.Н.А.Н.-нан бөлініп шығуын және Американың ластанған «Ұлы ойысы» деп аталатын сыйын қабылдамауын қалайды (немесе, Хэл мен Орин болжайтындай, бұл Квебекке тәуелсіздік беру үшін Канадаға қысым жасау мақсатында жасалған сылтау). А.Ф.Р. өз мақсатына жету үшін «Шексіз әзіл» романын террористік қару ретінде іздейді. А.Ф.Р. тарихы шахтерлер ұлдарының пойыз жолының бойында тізіліп, қарсы келе жатқан пойыздың алдынан секіру үшін жарысқан балалық ойынға дейін жетеді, сол ойында көптеген адамдар қаза тапты немесе мүгедек болды (содан кейін дөңгелек креслолар пайда болды). Тек бір шахтер ұлы (ұятты жағдай) секіруге батыл болмады — Бернард Уэйн, ол Э.Т.А.-ның Джон Уэйнімен туыс болуы мүмкін. Квебек тұрғыны Аврилдің Джон Уэйнмен, сондай-ақ А.Ф.Р.-дің Гийом Дюплессис және Лурия Перекпен байланыстары, Аврилдің де А.Ф.Р.-мен байланысы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сондай-ақ, Э.Т.А. проректоры Тьерри Путринкурдың осы топқа қатысы бар екенін көрсететін дәлелдер де бар. Реми Марат — Хью/Хелен Стиплимен құпия сөйлесетін «Дөңгелек креслодағы өлтірушілер» тобының мүшесі. Марат төрттік агент: А.Ф.Р. оны үштік агент деп санайды, тек А.Ф.Р.-ға сатқандай көрінеді, ал Марат пен Стипли оның оларға сатқандай көрінуге ғана тырысқанын біледі. Ол бұл әйеліне (бас сүйегі жоқ туылған) «Белгісіз қызметтер» кеңсесінен медициналық көмек алу үшін жасап жатыр. Романның соңында Марат швейцариялық есірткіге тәуелді адам кейпінде Эннет үйіне енгізілуге жіберіледі.

Стиль

Infinite Jest – бұл постмодерндік энциклопедиялық роман, ұзындығымен, егжей-тегжейлілігімен және 388 түсіндірмеге ие болуымен, соның ішінде кейбіреулерінде тағы да түсіндірмелермен танымал. Оны метамодернист және гистериялық реализм деп те атайды. Уоллестің "білімнің энциклопедиялық көрнекілігі". Роман хронологиялық сюжеттік дамудан және түйінделген шешімнен қашып, көптеген интерпретацияларға мүмкіндік береді – бұл туралы рецензияларда жиі айтылады. Уоллес романның сюжетінің шешілуін көздегенін, бірақ тікелей емес, жанама жолмен екенін бірнеше рет мәлімдеді; редакторының шешімнің болмауына қатысты алаңдаушылығына жауап ретінде ол "барлық жауаптар [бар], бірақ соңғы беттен кейін" деді. Чарли Роузбен сұхбаттасуда Уоллес романның көптеген түсіндірмелерді қолдануын мәтіннің сызықтығын бұзудың, бірақ оқиғалық байланысты сақтап қалудың тәсілі ретінде сипаттады. Майкл Сильверблатттың Bookworm радио бағдарламасындағы жеке сұхбатында Уоллес сюжет пен түсіндірмелердің Сиерпински тығыздауынан үлгіленген фракталдық құрылымға ие екенін айтты.

Тақырыптар

Роман көптеген тақырыптарды қамтиды, оның ішінде есірткіге (сондай-ақ секске және даңққа) тәуелділік, одан бас тарту, қалпына келу, өлім, отбасылық қарым-қатынастар, жоқ немесе қайтыс болған ата-аналар, психикалық денсаулық, өзіне-өзі қол жұмсау, мұң, ойын-сауық, кино теориясы, медиа теориясы, тіл білімі, ғылым, Квебек сепаратизмі, ұлттық ерекшелік және теннис – метафизикалық қызмет ретінде.

Әдеби байланыстар

Infinite Jest көптеген әдебиеттердің бұрынғы еңбектеріне тікелей немесе аллюзиялар арқылы сілтеме жасайды. Атауынан көрініп тұрғандай, романның бір бөлігі "Гамлет" пьесасына негізделген. Энфилд теннис академиясы Данияға сәйкес келеді, оны Джеймс (Патша Гамлет) және Эвриль (Ханым Гертруда) басқарады. Джеймс қайтыс болғаннан кейін оның орнын Чарльз (Клаудиус) алады, ол Эврильдің дарынды ұлы Халдың (Принц Гамлет) әкесі. Пьесадағыдай, ұлының міндеті - әкесінің атын ақтау үшін басталып кеткен психикалық күйзеліспен күресу. Тағы бір байланыс – "Одиссея", онда ұлы Телемах (Хал) өзінің үстем анасы Пенелопадан (Эвриль) бөлініп, жоқ әкесі Одиссей (Джеймс) туралы шындықты табуы керек. (Бұл үлгі "Улисс" романында да қайталанады, ол Дублиннің реалистік нұсқасында, түрлі тұрғындармен, дәл сол сияқты Infinite Jest негізінен Бостонның реалистік бейнесінде, әртүрлі халықпен бейнеленген.) Бір көріністе Хал телефон арқылы Оринге аяқ тырнақтарын қоқыс себетіне кесудің "қазір телемахириямен айналысу сияқты көрінеді" дейді. Орин одан кейін Хал телеметрияны айтқанын сұрайды. Кристофер Бартлетт Халдың қателігі Телемахқа тікелей сілтеме екенін дәлелдеді, ол "Одиссеяның" алғашқы төрт кітабында әкесі өлген деп ойлайды. Тимоти Джейкобс "Қарамазов ағайындыларына" жасалған сілтемелерді талдады, ол Оринді нигилистік Дмитрийдің, Халды Иванның, ал Марионы қарапайым және жақсы Алошаның бейнесі ретінде қарастырды. Көрермендерінің кез келген басқа нәрсеге қызығушылығын жоғалтатын фильмді Монти Пайтонның "Әлемдегі ең қызықты әзіл" скетчімен және Роберт Нозиктің "тәжірибе машинасымен" салыстырған.

Сыни қабылдау

Infinite Jest-тің кеңінен сатылуына себеп болды, ал Уоллес көпшілікке танымал тұлғаға айналуға бейімделуге мәжбүр болды. Ол ұлттық журналдарда сұхбат берді және 10 қалалық кітап турнесіне қатысты. Little, Brown баспасы кітаптың ауырлығын маркетингтік маңыздылығымен байланыстырып, 4000 адамға "шексіз ләззат" және "шексіз стиль" романы туралы құпия хабарламалар тіркелген открыткалар сериясын жіберді. Rolling Stone журналы Уоллестің "жеңіске толы" кітап турнесін жасырау үшін репортер Дэвид Липскиді жіберді – бұл журналдың 10 жылдан бері жас автордың өмірін жариялаған алғашқы репортері болды. Сұхбат журналда жарияланбады, бірақ Липскидің 2010 жылы жарық көрген "Әрине, сіз өзіңіз боласыз" атты New York Times бестселлеріне айналды, ал 2015 жылы оның "Турдың соңы" фильмі осы кітаптың бейімделуі болды. Алғашқы сын-пікірлер Infinite Jest-тің танымалдылығына үлкен үлес қосты, олардың көпшілігі оны маңызды әдеби оқиға деп сипаттады. Steven Moore "Review of Contemporary Fiction" журналында осы кітапты "постмодернизмнің терең зерттелуі" деп атады. 2004 жылы Chad Harbach кейінге қарап, Infinite Jest-тің "соңғы отыз жылдың орталық американдық романы сияқты көрінетінін, кіші жұмыстардың айналасында орналасқан тығыз жұлдыз" деді. 2008 жылы New York Times газетінде бұл туынды "шамадан тыс, сонымен бірге құбылмалы – шамамен 1100 беттік, ойды қозғайтын өнертабыс пен таң қалдыратын әдемілікке толы" деп сипаттады. Оның көлемі мен күрделілігі оны түсініксіз және құпиялы етеді. Time журналы осы романды 1923 және 2005 жылдар аралығында жарық көрген ағылшын тіліндегі 100 үздік роман тізіміне қосты. Уоллестің ең маңызды туындысы ретінде Infinite Jest "Уоллес туралы зерттеулер" атты жаңа ғылымның орталығында тұр, ол, The Chronicle of Higher Education журналының мәліметінше, "қатаң ғылыми зерттеу саласына айналуға жақын". Барлық сыншылар осылай бағаламады. Кейбір алғашқы сын-пікірлер, мысалы, Michiko Kakutani-дің The New York Times газетіндегі пікірі, жазудың өнертабысын мойындап, бірақ кітаптың ұзақтығы мен сюжетіне сын айтты. Ол романды "Уоллестің ойынан өткеннің бәрін қамтитын үлкен энциклопедия" деп атады. London Review of Books журналында Dale Peck роман туралы былай деп жазды: "бір сөзбен айтқанда, бұл қорқынышты. Мен басқа сөздерді де қолдана аламын: ісінген, жалықтыратын, артық, және, бәлкім, ең бастысы – бақылаусыз". Йель университетінің гуманитарлық ғылымдар профессоры Harold Bloom оны "жарайсыздау" деп атады және "таланты байқалмайтын" (романда Bloom-ның өзінің еңбектері "тұрған" деп сипатталады) деді. Уоллестің 2000 жылға дейінгі шығармаларын қарастырған A. O. Scott Infinite Jest туралы былай деді: "[Р]омандағы Пинхон сияқты элементтер өте ерікті және екінші қол сияқты сезіледі. Олар кешкі ас дастарханында баланың өте ерте өнер көрсетуі сияқты әсерлі, және солай болғандықтан, ашуланып, көрсетуге деген құштарлықтан туғандай көрінеді". Кейбір сыншылар бастапқы пікірлерін өзгертті. 2008 жылы A. O. Scott Infinite Jest-ті "өте үлкен, замананың рухын сіңіріп алған роман, ол оның буыны үшін әдеби амбицияның деңгейін белгіледі" және Уоллесті "оның буынының ең дарынды ақылы" деп атады. James Wood өзінің жағымсыз пікірін өкінді: "Дэвид Фостер Уоллеспен аздап баяуласам ғой". Infinite Jest Kakutani-дің "Ex Libris: 100 Books to Read and Reread" кітабындағы ұсынылған кітаптардың бірі.

Бейімделулер

Драматург Кен Кэмпбелл мыңжылдыққа «Бейкілсіз тамаша» романының бейімдемесін жасау бойынша жұмыс істеді. Оның жоспары – әрқайсысы 23 доллар төлеп, бір апта бойы сахнада өнер көрсететін 1000 қатысушыны жинау болатын. Алайда, бұл жоба іске аспады. 2012 жылы неміс театр ұжымы Hebbel am Ufer 24 сағаттық авангардтық, ашық аспан астындағы театрлық қойылым жасады. «Бейкілсіз тамаша» романы фин тіліне аударылып, 2023 жылдың қаңтарында Yle радиосы арқылы алты бөлімнен тұратын радиоспектакль ретінде көрсетілді.

Танымал мәдениетте

"Парктер мен демалыс" эпизоды "Партридж" романына түрлі сілтемелер енгізеді. Мысалы, Энн мен Крис "Incandenza Pemulis Ата-ана үйлесімділігі тестін" тапсырады, ал Энннің сүек ауруы кеңесшісі доктор Ван Дайн С.Т.Тэвис медициналық орталығында жұмыс істейді. The Decemberists тобының "Calamity Song" бейнеклипі романның Эшатон тарауын қайта жасайды. MC Lars және Wheatus-тың "Finite Jest" музыкалық бейнеклипі Уоллес романының сюжетін Халдың көзқарасынан баяндайды, кітаптан көріністерді көшіріп алады. 2009 жылы бір жаз бойы "Infinite Jest" романын оқу мақсатымен құрылған Infinite Summer онлайн кітап клубы өтті. Онда белгілі жазушылар, музыканттар және медиа тұлғаларының күнделікті пікірлері жарияланды. 2006 жылы We Are the Fury рок тобы романның атымен аталатын Infinite Jest атты EP шығарды. Fury хардкор панк тобы өз альбомын романның бастапқы атынан алған Failed Entertainment деп атады. The 1975 инди-поп-рок тобының "Surrounded by Heads and Bodies" әнінің атауы романның бірінші жолынан шабыттанды. Топтың жетекші вокалисі Мэтти Хили осы кітапты емделу кезінде оқыған.