Карло Кривелли (1430-1495) – италиялық Ренессанс суретшісі. Венецияда туып, Анконада жұмыс істеген, өнерде қатаң готикалық стильді сақтаған. Суретшінің өмірі мен шығармашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық Ренессанс суретшісі (шамамен 1430 – шамамен 1495 ж.)
Italian Renaissance painter (c. 1430–c. 1495)
Карло Кривелли (Венеция, шамамен 1430 ж. – Асколи Пикено, шамамен 1495 ж.) – консервативті кеш готикалық әсемдік сезімталдығына ие итальяндық Ренессанс суретшісі. Ол өмірінің басында Венетода болды, онда Виварини, Скварчоне және Мантеньяның ықпалына түсті. 1458 жылға дейін Венетоны тастап, өмірінің қалған бөлігінің көп бөлігін Анкона маркасында өткізді, онда ол өзінің ерекше жеке стилін қалыптастырды, ол оның венециялық құрдасы Джованни Беллини стилінен өзгеше.
Carlo Crivelli (Venice, c. 1430 – Ascoli Piceno, c. 1495) was an Italian Renaissance painter of conservative Late Gothic decorative sensibility, who spent his early years in the Veneto, where he absorbed influences from the Vivarini, Squarcione, and Mantegna. He left the Veneto by 1458 and spent most of the remainder of his career in the March of Ancona, where he developed a distinctive personal style that contrasts with that of his Venetian contemporary Giovanni Bellini.
Ерте өмір
Кривели шамамен 1430-35 жылдары Венецияда суретшілер отбасында дүниеге келді және көркемдік білімін сонда және Падуада алды. Кривелидің мансабының егжей-тегжейі әлі де сирек: ол 1436 жылға дейін сурет салған Якобелло дель Фиореден оқыған деген аңыз бар; сол кезде Кривели, әдетте, жас бала болған. Ол Венециядағы Виварини мектебінде де білім алды, содан кейін Венециядан Падуаға кетіп, онда Франческо Скварчионенің шеберханасында жұмыс істеген деп саналады. Кейіннен, 1457 жылы үйленген әйелмен байланысы үшін алты айға түрмеге отырды, ал 1459 жылы Далмациядағы Задар қаласына (қазір Хорватияның бір бөлігі, бірақ сол кезде Венецияның иелігінде болған) кетіп қалды.
Crivelli was born around 1430–35 in Venice to a family of painters and received his artistic formation there and in Padua. The details of Crivelli's career are still sparse: He is said to have studied under Jacobello del Fiore, who was painting as late as 1436; at that time Crivelli was probably only a boy. He also studied at the school of Vivarini in Venice, then left Venice for Padua, where he is believed to have worked in the workshop of Francesco Squarcione and then, after being sentenced in 1457 to a six month prison term for an affair with a married woman, left in 1459 for Zadar in Dalmatia (now part of Croatia, but then a Venetian territory).
Мансап
1457 жылы зинақорлық үшін түрмеге қамалғанда, ол өз шеберханасының иесі болған. Ол қол қойған суреттердегі жазбалар 1468 жылдан бастап Фермо қаласының жанындағы Масса Ферманадағы Сан-Сильвестро шіркеуіндегі алтарьлық бейнеден, 1493 жылға дейін Милан қаласындағы Брера галереясындағы «Қайтыс Христос, Иоанн, Мария және Мария Магдалинамен» суретіне дейін созылады. Суретші өзінің венециялық тегін қолтаңбасы арқылы жариялағанмен, көбінесе «Венециялық Карло Кривелли» деген сияқты әртүрлі нұсқаларды қолданған, Кривелли негізінен Анкона маркасында, әсіресе Асколи Пикено және оның айналасында жұмыс істеген көрінеді. Бүгінде Венецияда оның тек екі суреті сақталған, екеуі де Сан-Себастьяно шіркеуінде орналасқан. Өмірінде майлы бояу өте танымал болғанына қарамастан, ол тек темпера техникасында және тақтайшаларда сурет салған, бірақ оның кейбір туындылары кенепке көшірілген. Оның әшекейлі тегілген алтын жалатылған фонға деген бейімділігі – оның консервативті талғамының белгісі, оның бір бөлігі меценаттарының талаптарымен шартталған. Оның ертедегі көп бөліктік суреттерінің тек біреуі – 1473 жылы жасалған Асколи Пикенодағы алтарьлық бейне, түпнұсқа жақтауында және бастапқы орнында (қала соборында) толығымен сақталған. Қалғандары бөлшектелген, ал олардың панельдері мен пределлердегі көріністері бірнеше мұражайларға таратылған. Кривеллешілер деп аталатын замандастары, еліктеушілері мен ізбасарларының біркелкі емес тобы, оның стилінің әртүрлі аспектілерін әртүрлі деңгейде бейнелейді.
He was master of his own shop when sent to prison for adultery in 1457. The dates he signed on the pictures that survive extend from 1468 on an altarpiece in the church of San Silvestro at Massa Fermana near Fermo to 1493 on The Dead Christ between St John, the Virgin and Mary Magdalene in Milan's Brera Gallery. Though the artist advertised his Venetian origins with his signature, often some variation on Carolus Crivellus Venetos ("Carlo Crivelli of Venice"), Crivelli seems to have worked chiefly in the March of Ancona, and especially in and near Ascoli Piceno. Only two pictures can be found today in Venice, both in the church of San Sebastiano. He painted in tempera only, despite the increasing popularity of oil painting during his lifetime, and on panels, though some of his paintings have been transferred to canvas. His predilection for decoratively punched gilded backgrounds is one of the marks of this conservative taste, in part imposed by his patrons. Of his early polyptychs, only one, the altarpiece from Ascoli Piceno, dated 1473, survives in its entirety in its original frame, and still in its original location (the city's Cathedral). All the others have been disassembled and their panels and predella scenes are divided among several museums. An amorphous band of contemporaries, imitators and followers, termed Crivelleschi, reflect to varying degrees aspects of his style.
Жұмыс
Филоренциядағы өмірінде пайда болған натуралистік бағыттардан өзгеше, Кривелли стилі әміршіл Халықаралық готикалық сезімталдықты сақтауды жалғастырады. Оның қалалық пейзаждары құнды тастардай әсем әрі күрделі аллегориялық бөлшектерге толы. Ол көгалды ландшафтты фон ретінде ұнататын, ал оның туындыларын әдетте әсем гирлендалар түрінде бейнеленетін жемістер мен гүлдерді сәндік мотивтер ретінде қолдану арқылы тануға болады. Бұл ерекшелік Кривеллидің жұмыс істеген Франческо Скварчионенің Падуя шеберханасының да белгісі болып табылады. Оның суреттері Умбриялық замандастарына тән сызықтық сипатқа ие. Кривелли – өзгеше ерекшеліктері бар суретші. Оның замандасы Джованни Беллиниден айырмашылығы, оның туындылары «жұмсақ» емес, керісінше, анық және нақты контурмен, егжей-тегжейлі назармен сипатталады. Оның trompe l'œil қолдануы, көбінесе Солтүстік Ренессанс суретшілері, мысалы, Рожиер ван дер Вейденнің туындыларында кездесетін нәрсемен салыстырылады, және ол панельде гипстен жасалған әшекейлер мен қару-жарақ сияқты көтерілген нысандарды қамтиды. Францискан мен Асколи доминикан қауымдарының тапсырысымен жасалған Кривеллидің туындыларының барлығы діни мазмұнды. Оның суреттері көбінесе Мадонна мен бала бейнелері, Пиета және полиптих деп аталатын, сол кезде сәннен шығып қалған алтарьлық суреттерден тұрады. Азапқа толы суреттерге толы, мысалы, Мәсіхтің қолы мен қабырғасындағы терең жаралар, қайғыдан аузы қисайып, азап шеккен адамдардың бейнелері Кривеллидің туындылары өз демеушілерінің рухани қажеттерін қанағаттандырады. Мұндай ультра реалистік, кейде мазасыздық тудыратын ерекшеліктері сыншыларды Кривеллидің суреттерін «гротеск» деп сипаттауға итермеледі, дәл солтүстік итальяндық суретші Козимо Тура сияқты. Оның туындылары көптеген беделді тапсырыстарға ие болды және демеушілерінің талғамына сай келгені анық. Карло Кривелли шамамен 1495 жылы Маркеде (вероятно, Асколи Пиченода) қайтыс болды. Оның кіші інісі Витторио Кривелли, олар кейде бірлесіп жұмыс істеген. Германиядан/Австриядан Анкона маркасына көшіп келген суретші Пьетро Алеманно оның шәкірті және серігі болды. 1459 жылы жұмыс істеген Якобеллоның шәкірті Донато Кривелли де Карлоның туысы болуы мүмкін.
Unlike the naturalistic trends arising in Florence during his lifetime, Crivelli's style continues to represent the courtly International Gothic sensibility. His urban settings are jewel like and full of elaborate allegorical detail. He favored verdant landscape backgrounds, and his works can be identified by his characteristic use of fruits and flowers as decorative motifs, often depicted in pendant festoons, which are also a hallmark of the Paduan studio of Francesco Squarcione, where Crivelli may have worked. His paintings have a linear quality identified with his Umbrian contemporaries. Crivelli is a painter of marked individuality. Unlike Giovanni Bellini, his contemporary, his works are not "soft", but clear and definite in contour with marked attention to detail. His use of trompe l'œil, often compared with that found in the works of Northern Renaissance painters like Rogier van der Weyden, includes raised objects, such as jewels and armor modeled in gesso on the panel. Commissioned by the Franciscans and Dominicans of Ascoli, Crivelli's work is exclusively religious in nature. His paintings consist largely of Madonna and Child images, Pietà, and the altarpieces known as polyptychs that were increasingly unfashionable. Often filled with images of suffering, such as gaping wounds in Christ's hands and side and the mouths of mourners twisted in agony, Crivelli's work fulfills the spiritual needs of his patrons. These ultra realistic, sometimes disturbing qualities have often led critics to label Crivelli's paintings "grotesque", much like his fellow Northern Italian painter, Cosimo Tura. His work attracted numerous prestigious commissions and must have appealed to the taste of his patrons. Carlo Crivelli died in the Marche (probably Ascoli Piceno) around 1495. Vittorio Crivelli, with whom he occasionally collaborated, was his younger brother. Pietro Alemanno, a painter who immigrated to the March of Ancona from Germany/Austria, was his pupil and collaborator. Donato Crivelli, who was also a pupil of Jacobello and was working in 1459, may be of the same family as Carlo.
Беделі
Оның өлімінен кейін оның туындылары назарынан тыс қалды, ал Вазаридің «Ең көрнекті суретшілер, мүсіншілер және сәулетшілердің өмірбаяны» еңбегі, әсіресе флоренциялық көзқарастан келгендігімен ерекшеленеді, оны есімдердің тізіміне енгірмеген. Ол, әсіресе Ұлыбританияда, Рафаэльге дейінгі суретшілер дәуірінде қайта дамыды, олардың көптегені, соның ішінде Эдвард Берн-Джонс, оның туындыларын бағалады. Оның атағы сол қозғалыспен бірге сарқылып кетті, бірақ оның туындылары туралы жаңа жазбалар және Лондондағы Ұлттық галереяда оның туындыларын қайта ілуі оған жаңаша қызығушылық тудырды. Сюзан Сонтаг 1992 жылғы «Кэмп» туралы жазбаларында былай деп жазды: «Кэмп – бұл Карло Кривеллидің суреттері, олардың шынайы әшекейлері, алдамшылықпен салынған жәндіктері және қабырғалардағы жарықтары».
His work fell out of favor following his death and Vasari's Lives of the Most Excellent Painters, Sculptors, and Architects, which is notably Florentine in its outlook, does not mention him. He had something of a revival, especially in the UK, during the time of the pre Raphaelite painters, several of whom, including Edward Burne Jones, admired his work. His reputation faded with that movement, but recent writings on his work and a rehanging of his work in the National Gallery, London, have brought him renewed attention. Susan Sontag in Notes on "Camp" (1992) wrote: "Camp is the paintings of Carlo Crivelli, with their real jewels and trompe l'œil insects and cracks in the masonry."