Жатырдың іріңді қабынуы: Симптомдар, себептері және емдеуі
Pyometra
Жануарлардағы (итжекөрушілерде) және адамдарда кездесетін жатырдың қабынуы – пиометра. Симптомдары мен қауіпті салдары туралы біліңіз! Ветеринарлық көмек маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пиометра немесе пиометрит – жатырдың инфекциялық қабынуы. Көбінесе бұл ауру ерекше аналық иттерге тән деп белгілі болғанымен, адамдарда да кездеседі. Сонымен қатар, пиометра сиыр, жылқы, ешкі, қой, шошқа, мысық, қоян, хомяк, күзен, егеуқұйрық және теңіз шошқаларының аналықтарында да байқалады. Кез келген ит немесе мысық иесі пиометраның жедел дамуы мен емделмеген жағдайда қауіпті салдарынан хабардар болуы керек, себебі бұл маңызды ауру. Адамдардағы жедел апендицитке ұқсас, өйткені екеуі де ішкі органдардағы іріңді жиналыс (эмпиема) болып табылады.
Pyometra or pyometritis is a uterine infection. Though it is most commonly known as a disease of the unaltered female dog, it is also a notable human disease. It is also seen in female cattle, horses, goats, sheep, swine, cats, rabbits, hamsters, ferrets, rats and guinea pigs. Pyometra is an important disease to be aware of for any dog or cat owner because of the sudden nature of the disease and the deadly consequences if left untreated. It has been compared to acute appendicitis in humans, because both are essentially empyemas within an abdominal organ.
Белгілері мен симптомдары
Ашық пиометраның ең айқын белгісі – жақында қызған аналықтың кіндігінен іріңнің шығуы. Дегенмен, жабық пиометраның белгілері нашар байқалады. Екі түрдің де белгілеріне құсу, тәбет жоғалту, әлсіздік, су ішу және зәр шығарудың көбеюі жатады. Пиометрамен ауыраған аналық иттің үштен бірінен кемінде температура көтеріледі. Пиометра – жатыр қабығының гормоналдық және құрылымдық өзгерістерінің салдары. Бұл кез келген жаста, туған немесе тумаған, алғашқы немесе он жасқа дейін қызған кезде болуы мүмкін, бірақ ит үлкейген сайын жиірек кездеседі. Аналық үшін ең қауіпті кезең – ең жоғары қызбасы аяқталғаннан кейінгі сегіз апта. Әдетте, осы кезеңде қызба кезінде ашық болған жатыр мойны жабыла бастайды, ал ішкі қабаттар қалыпқа келеді. Бірақ, кейбір жануарларда осы уақытта прогестеронға дұрыс емес жауап ретінде эндометрийдің (жатырдың ішкі қабығының) кистоздық гиперплазиясы (кистоздық эндометрийлік гиперплазия (CEH)) пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, қынаптан жатырға көшіп келген бактериялар (әсіресе E. coli) өсуге қолайлы ортаны табады, себебі прогестерон сонымен қатар шырыш секрециясын күшейтеді, жатыр мойнын жабады (жатырдан дренаж жасауға кедерілді етеді) және жатырдың жирылуын азайтады. Жатыр мойнының жағдайы – бұл жағдайдың ауырлығын анықтайтын маңызды фактор. Егер жатыр мойны ашық болса, инфекциялы материал организмнен шыға алады, бұл емдеуді әлдеқайда оңай және қауіпсіз етеді. Бұл ашық пиометра деп аталады. Егер жатыр мойны толық жабық болса, кіндіктен ірің шықпайды, аппендициттегідей жатыр жарылуы мүмкін және ірің ішек қуысына құйылып, перитонитке және мүмкін тез өлімге әкелуі мүмкін. Бұл жабық пиометра деп аталады.
The most obvious symptom of open pyometra is a discharge of pus from the vulva in a female that has recently been in heat. However, symptoms of closed pyometra are less obvious. Symptoms of both types include vomiting, loss of appetite, depression, and increased drinking and urinating. Fever is seen in less than a third of female dogs with pyometra. Pyometra is a result of hormonal and structural changes in the uterus lining. This can happen at any age, whether she has bred or not, and whether it is her 1st or 10th heat, although it becomes more common as the dog gets older. The main risk period for a female is for eight weeks after her peak standing heat has ended. Normally during this period, the cervix, which was open during her heat, begins to close, and the inner lining begins to adapt back to normal. However, cystic hyperplasia of the endometrium (inner lining of the uterus) – known as cystic endometrial hyperplasia (CEH) – may occur at this time for some animals, as an inappropriate response to progesterone. Under these circumstances, bacteria (especially E. coli) that have migrated from the vagina into the uterus find the environment favorable to growth, especially since progesterone also causes mucus secretion, closes the cervix (preventing uterine drainage), and decreases uterine contractility. The condition of the cervix is a major factor in the severity of the condition. If the cervix is open, the infected material can leave the body, and this is far easier and safer to treat. This is known as open pyometra. If the cervix is fully closed, there is no discharge from the vulva, and like in appendicitis, the uterus may rupture and pus escapes into the abdomen, causing peritonitis and possible rapid death. This is known as closed pyometra.
Гормоналды әсерлер және жұптасудың дұрыс болмауы
Диэструс кезінде жұптаспау мақсатымен эстрадиол алған аналық жануарлар, эстроген эндометрийдегі прогестерон рецепторларының санын арттырғандықтан, ауыр сырқаттарға шалдығу қаупіне тап болады. Диэструс кезінде эстрадиол алған аналық жануарлардың 25 пайызында пиометра дамиды. Пиометра мысықтарда сирек кездеседі, себебі прогестерон тек жұптасқаннан кейін ғана жұмыртқалықтардан бөлінеді. Сонымен қатар, мысықтарда бұл ауруға шалдығу қаупі түрлеріне қарай өзгеше болады.
Females that have received estradiol as a mismating shot in diestrus are at risk for more severe disease because estrogen increases the number of progesterone receptors in the endometrium. 25 percent of females receiving estradiol in diestrus develop pyometra. Pyometra is less common in female cats because progesterone is only released by the ovaries after mating. Also in cats, the risk of developing the disease differs depending on breed.
Емдеу
Пиометраны емдеудің ең маңызды аспектісі – дереу қолдаушы күтім көрсету болып табылады. Ұрғашы иттер көбінесе септикалық жағдайда және шокта болады (септикалық шоққа қараңыз).
The most important aspect of treatment of pyometra is quick action to provide supportive care. Female dogs are often septic and in shock (see septic shock).