Абраванель әулеті: тарихы мен тамырлары

Кіріспе

Еврей отбасы

Абраванел (ʾAbravanʾēl немесе ʾAbarbənəʾēl) отбасы, сондай-ақ Абарбанель, Абрабанель, Авраванель, Барбернель немесе Барбанель деп те аталады – сөзбе-сөз мағынасы "Аб" ("әке") раббан ("жұбын") ел ("Құдайдың") – ең көне және ең беделді еврей отбасыларының бірі. Ол Орта ғасырларда Иберия түбегінде алғаш рет танымал болды. Отбасы мүшелері өздерінің тегін Киелі кітаптағы Дәуіт патшаға дейін жетеді дейді. Бұл отбасының мүшелері Севильяда, Кордобада (Испания провинциясы), Кастилия-Леонда және Калатаюдта өмір сүрді. Севильяда оның ең көрнекті өкілі Дон Джуда Абраванел тұрған. Дон Джуда Абраванел Санчо IV (1284–95) және Фердинанд IV (1295–1312) тұсында қазынашы және салық жинаушы болды. 1310 жылы ол және басқа да еврейлер Кастилия тажына Алгесирас қамалын қаржыландыру үшін берілген қарыздарға кепілдік берді. Ол Кастилияның almoxarife ("табыс жинаушы") болған болуы мүмкін. Кейін Дон Джуда Абраванел отбасымен Португалияның Лиссабон қаласына қашып, яһуди дініне қайта оралып, үкіметте маңызды лауазымдарды атқарды. Оның ұлы Джуда (1471 жылы қайтыс болды) Португалия инфанты Фердинандтың қаржы қызметінде болды, ол өсиетімен (1437) оған 506 000 рейс-бланк сомасын қайтаруға бұйырды. Кейіннен ол Браганса герцогының қызметінде болған. Оның экспорттық бизнесі оны Фландриямен сауда қатынастарына да әкелді. Ол Дон Исаак Абрабанельдің әкесі және Джуда Абрабанель Леоне Эбрео мен Самуэль Абрабанельдің атасы. Севильялық Самуил де сол отбасының көрнекті мүшесі болды. Менахем б. Зерах оның туралы былай деп жазды: "Ол ақылды, даналарды жақсы көретін, олармен дос болатын, оларға жақсылық жасайтын және уақыттың тығырығына қарамастан, оқуға құштар болатын". Кастилия сарайында оның зор ықпалы болды. 1388 жылы Андалусияда патша қазынашысы болды. 1391 жылғы еврейлерге қарсы көтерілістер кезінде ол Хуан Санчес (де Севилья) атымен христиан дінін күштеп қабылдады және Кастилияда бақылаушы болып тағайындалды. Альфонсо Альварес де Вильясандиноның "Кансьонеро де Баена" поэмасындағы бір үзінді оған қатысты деп есептеледі. Сэмюэл Абраванел, Дон Джуда Абраванелдің немересі Валенсияда қоныстанды, ал Сэмюэлдің ұлы Джуда (немесе Дон Джуданың өзі) Португалияға кетті. Иуданың ұлы Исаак Кастилияға оралды, ол 1492 жылы еврейлер Испаниядан қуылғанға дейін сонда тұрды. Содан кейін Исаак үш ұлы Яһуда, Жүсіп және Самуилді ертіп Италияға барды. Олардың ұрпақтары, сондай-ақ отбасының басқа мүшелері, кейіннен Пиреней түбегінен келген, XVI ғасырдан бастап Нидерландыда, Англияда, Ирландияда, Германияда, Түркияда, Грецияда және Америка құрлығында өмір сүрді. Иберия халқының арасында отбасының жоғары мәртебесі Салоникадағы ладинолық мақал-мәтелде көрсетілген: "Ya basta mi nombre ke es Abravanel", немесе "Менің атым жеткілікті, менің атым Абраванел".

The Abravanel family ( ʾAbravanʾēl or ʾAbarbənəʾēl), also spelled as Abarbanel, Abrabanel, Avravanel, Barbernell, or Barbanel – literally meaning Ab ("father") rabban ("priest") el ("of God") – is one of the oldest and most distinguished Jewish families. It first achieved prominence on the Iberian peninsula during the Middle Ages. Its members claim to trace their origin to the biblical King David. Members of this family lived in Seville, Córdoba (Spanish province), Castile Leon, and Calatayud. Seville is where its most prominent representative, Don Judah Abravanel, once dwelt. Don Judah Abravanel was treasurer and tax collector under Sancho IV (1284–95) and Ferdinand IV (1295–1312). In 1310 he and other Jews guaranteed the loans made to the crown of Castile to finance the siege of Algeciras. It is probable that he was almoxarife ("collector of revenues") of Castile. Don Judah Abravanel and his family later fled to Lisbon, Portugal, where they reverted to Judaism and filled important governmental posts. His son, Judah (died 1471), was in the financial service of the infante Ferdinand of Portugal, who by his will (1437) ordered the repayment to him of the vast sum of 506,000 reis blancs. Later he was apparently in the service of the Duke of Braganza. His export business also brought him into trade relations with Flanders. He was father of Don Isaac Abrabanel and grandfather of Judah Abrabanel Leone Ebreo and Samuel Abrabanel. Another eminent member of the family was Samuel of Seville, of whom Menahem b. Zerah wrote that he was "intelligent, loved wise men, befriended them, was good to them and was eager to study whenever the stress of time permitted." He had great influence at the court of Castile. In 1388 he served as royal treasurer in Andalusia. During the anti Jewish riots of 1391 he was forcibly converted to Christianity under the name of Juan Sánchez (de Sevilla) and was appointed comptroller in Castile. It is thought that a passage in a poem in the Cancionero de Baena, attributed to Alfonso Álvarez de Villasandino, refers to him. Samuel Abravanel, Don Judah Abravanel's grandson, settled in Valencia, and Samuel's son, Judah (and perhaps Don Judah himself), left for Portugal. Isaac, the son of Judah, returned to Castile, where he lived until the time of the great expulsion of the Jews from Spain in 1492. Then, with his three sons, Judah, Joseph, and Samuel, Isaac went to Italy. Their descendants, as well as other members of the family who arrived later from the Iberian peninsula, have lived in the Netherlands, England, Ireland, Germany, Turkey, Greece and American continent since the sixteenth century. The high relative status of the family among the people of Iberia is indicated by a Ladino saying in Thessaloniki: Ya basta mi nombre ke es Abravanel, or "My name is enough, and my name is Abravanel."

Дәуіт патшаның ұрпағы деп есептеледі

Дон Исаак Абраванел өзінің шежіресі Дәуіт патшадан басталатынын жазған, бірақ бұл мәлімдеме деректердің жетіспеуіне байланысты күмәндануға себеп болды.