Кіріспе

Нью-Йорк қаласынан шыққан американдық суретші (1920–2011)

Джордж Клэр Тукер, кіші (5 тамыз 1920 – 27 наурыз 2011) – американдық бейнелі суретші. Оның туындылары сиқырлы реализм, әлеуметтік реализм, фотореализм және сюрреализммен байланыстырылады. Ол өз туындыларындағы бейнелерді фотосуреттегідей табиғи түрде бейнелейді, бірақ суреттерде тегіс түстер, белгісіз перспектива және қиял немесе арман сияқты сезім тудыру үшін алаңдататын үйлесімдер қолданылады. Ол өзінің туындыларын сиқырлы реализм немесе сюрреализммен байланыстыруға келіспейді, себебі ол: "Мен санаға соншалықты күшпен әсер еткен шындықты суреттеуге тырысамын, одан ол арман ретінде қайта оралады, бірақ мен армандарды немесе фантазияны суреттеуді мақсат етпеймін".

Ерте өмір

Джордж Тукер 1920 жылдың 5 тамызында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келді, және өмірінің алғашқы алты жылын сол жерде өткізді. Оны анасы Анжела Монтехо Роура, оның түбі ағылшын, неміс және испан-кубалық, және әкесі Джордж Клэр Тукер, оның түбі ағылшын және француз текті болған, тәрбиеледі. Оның діни тәрбиесі Эпископалдық шіркеуде жүрді. Ұлы депрессия кезінде отбасы Нью-Йорк штатының Беллпорт қаласында тұрды. Оның Мэри Тукер Грэм есімді бір әпкесі болды. Ол бала кезінде сурет салу сабақтарын алды және жас кезінің көп бөлігін Фогг өнер мұражайында өткізді.

Әсерлер

Тукер 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басында Бруклинде өмір сүрді. Ол 1943-1945 жылдары Реджинальд Марш басшылығымен Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттері лигасынде оқыды. Кеннет Хейс Миллер Тукердің туындыларына әсер етіп, суреттің мағынасын жеткізу үшін экспрессивті эмоциялардың орнына формаға баса назар аударуды ұсынды. Тукер Гарри Стернбергті Лигадағы жақсы ұстаз деп есептеді, себебі ол өткір, сынға ұштаған сұрақтар қоятын. Даниэль В. Томпсонның «Темпера бояу техникасы» деген кітабын оқығаннан кейін, Тукер дәстүрлі Ренессанс сурет салу әдісімен сурет салуға кірісті. Тукер оның әсіресе баяу қолданылуын жоғары бағалады. Тукер өзінің өсуіне басқа өнердің де қажет екенін мойындады. Ол бос уақытының көп бөлігін сурет және мүсін туралы кітаптар оқып, ежелгі заманнан бастап 20 ғасырға дейінгі өнерді зерттеумен өткізіп, көркемдік көзқарасын дамытуға тырысты. Ол әсіресе классикалық мүсінге, фламанд суреті мен мүсініне, итальяндық Ренессанс суреті мен мүсініне, Голландияның алтын ғасыры суретіне, 17 ғасыр француз өнеріне, Neue Sachlichkeit өнеріне және 1920-1930 жылдардағы мексикалық өнерге қызығушылық танытты. Тукерге ықпал еткендердің ішінде итальян суретшілері Паоло Уччелло мен Пьеро делла Франческа, американ суретшілері Джаред Френч, Эдвард Хоппер, Пол Кадмус, Оноре Десмонд Шаррер және Генри Коернер бар.

Көркемдік мансап

Оның ең танымал суреттері күшті әлеуметтік түсініктемеге ие және көбінесе оның «қоғамдық» немесе «саяси» туындылары ретінде сипатталады. Олардың кейбіреулері: «Метро» (1950), «Үкіметтік бюро» (1955–1956), «Күту бөлмесі» (1956–1957), «Түскі ас» (1964), «Теллер» (1967), «Күту бөлмесі II» (1982), «Корпоративтік шешім» (1983) және «Терминал» (1986). Бұл туындылар ерекше ықпалды, себебі олар қазіргі заманғы қалалық өмірдің жалпыға ортақ тәжірибесінен нәр алады. Көптеген суреттерде әлеуметтік оқшаулану мен жалғыздық нақты бейнеленген. Модерн заманның анонимдігі, жаппай өндірісі және қарқынды өмірі кешірімсіз, көлеңкесіз, қараңғы жарық астында бейнеленеді, бұл алаңдаушылық және оқшаулық сезімін тудырады. Көптеген тік сызықтардың қолданылуы қысымшылықпен реттелген, тікбұрышты сәулетке әкеледі. Пәндерге қызмет ету үшін салынған бұл геометриялық сәулет оларды физикалық тұрғыдан басып тастайды. Тукер заманауи қоғамның да осылай әрекет ететінін сезді. «Ландшафт фигуралармен» (1966) туындысында заманауи өмір жеке тұлғадан айырылған, жансыз ритуалдардың түрмесіне айналады. «Уорд» (1970–1971) мысалында кеңістік көбінесе қысылады, науқастардың төсектері бастан аяққа дейін тізіліп, жүруге шамалы орын қалдырады, адамзат қатаң ұйымдастырылған торлармен шектеледі. Бұл суреттер бейнеленген жағдайға қатысты әр адамның бақылаусыздығын көрсетеді. Тукер бейнелейтін адамдар көбінесе эмоцияларға берілмейді, мақтансамайды және сирек жеке тұлғаны көрсетеді. Олар біркелкі киім киіп, жеке еркіне емес, әлеуметтік жағдайға байланысты әрекет етеді. «Супермаркет» (1973) суретінде қарапайым сатып алушыларды жарықтандырылған тұтыну тауарлары қоршап тұр, олар адамдар сияқты оңай көшіріледі. Тукердің «қоғамдық» бейнелері қатал және салтанатты болса, оның «жеке» бейнелері көбінесе жақын және оң. Олардың кейбіреулеріне «Терезелер» сериясының (1955–1987) он суреті, «Есіктер» (1953), «Гитара» (1957), «Туалет» (1962) және «Айналар» сериясы (1962–1971) кіреді. Бұл суреттердің көптегені әйел денесін талдау кезінде сұлулық пен жамандық, жастық пен қарттық арасындағы қарама-қайшылықты көрсетеді. Көп жағдайда кеңістік пердемен немесе жақын қабырғамен қысылады, көрерменге басты кейіпкердің символдық жекелігін көрсету үшін. Қағаз фонарьлар да Тукердің «жеке» туындыларында жиі кездесетін мотив болып табылады, олар көбінесе адамдар арасында бөліседі, бұл бүкіл көрініске жағымды көңіл-күй сыйлайтын жұмсақ, жылы жарық маяқтары. «Бақ-бақшадағы той» (1952), «Жазғы үйде» (1958) және «Фонарьлар» (1986) суреттерін қараңыз. Тукердің стиліндегі адамдар ерекше танылады. Көбінесе олар қаңқаға ұқсайды және уақыт пен кеңістікте қатып қалғандай көрінеді, бірақ әрине, жазық емес. «Су жауып жүргендер» (1952) немесе «Акробаттар» (1950–1952) суреттерін қараңыз. Тіпті бұл суреттердегі адамдар «қоғамдық» туындыларға қарағанда жекеленген болса да, бір суреттегі адамдар бір беттің әртүрлілігі ретінде бейнеленеді, ұқсас шаштың түсі мен дене ерекшеліктері бар, олар жалпылықты біріктіреді және ерекшелейді. Тіпті бұл «жеке» суреттерде де әлеуметтік пікірлер бар. «I дауыстар» (1963) суретінде екі бірдей адам, жұқа есікпен бөлінген, бірақ бір-бірімен сөйлесе алмайды. Ол американдық қоғамдағы түсініспеушілік пен қарым-қатынассыздыққа қатты алаңдайтын. Тукердің суреттеріндегі адамның бет-әлпеті көбінесе сезімтал болмаса да, бұл суреттерде ым-ишара, символизм және жарық арқылы ауыр эмоционалдық тондар бар. «Есік» (1969–70), «Қораптағы адам» (1967) және «Түнгі I» (1963) суреттерін қараңыз. Ол діни туындылар да жасаған. Оның жеті панельдік «Жеті тағам» атты сәнді суреттік туындысы Вермонт штатының Виндзор қаласындағы жергілікті шіркеуінде орналасқан. «Екінші кешкі ас» (1963) суретінде екі ақ адамның алдында нанның үстінде дұға ететін қара нәсілді адам бейнеленген, бұл соңғы кешкі ас туралы заманауи жаңарту ретінде оңай танылады. «Дұға ететін қыз» (1977), «Орант» (1977), «Махаббатшылар» (1982) және «Құшақтасу II» (1984) суреттері шынайы рухани байланысты бейнелеуде көңіл көтеріп отыр. Бұл төрт суреттегі эмоциялардың қатар орналасуы руханилықтың және Тукерге деген сүйіспеншіліктің маңыздылығын көрсетеді. Тукердің алғашқы көрмесі 1946 жылы Қазіргі заманғы өнер мұражайында «Он төрт америкалық» болды. 1974 жылы Сан-Францискодағы Көркемсурет мұражайлары «Джордж Тукер: Суреттер, 1947–1973» атты ретроспектива ұйымдастырды. 1989 жылы Ричмонд университетінің Марш галереясында Тукерге арналған көрме өтті. Аддисон америкалық өнер галереясы, Ұлттық академия мұражайы, Пенсильвания көркемөнер академиясы, Колумб өнер мұражайы және Уитни америкалық өнер мұражайы Джордж Тукерге арналған көрмелер өткізді. DC Moore Gallery оның мұрасын қорғайды. Джордж Тукердің туындылары туралы монография жазған Томас Х. Гарвер: «Бұл қоғамдық санада қалған күшті суреттер. Әркім «Иә, мен сол бетсіз жағдайда болғанмын» дей алады, тіпті ол жүргізуші куәлігіне өтініш беру үшін кезекте тұрса да», - деді. Ол көптеген суреттерін бір тақырыпқа арнады, күрделі идеяларды толыққанды жеткізу үшін көптеген мүмкін нұсқаларды зерттеді. 1950 жылдардың ортасында Тукер ұзақ жылдар бойы серігі болған суретші Уильям Р. Кристофермен танысты және олар Нью-Йорк қаласында бірге өмір сүрді. Олар 1960 жылы Вермонт штатының Хартленд қаласында салған үйге көшті. Бұл жұбайлар Азаматтық құқықтар қозғалысына қатысты және 1965 жылы Селмадан Монтгомериге дейінгі шерулердің біріне қатысты. Ол 1965 жылдан 1968 жылға дейін Нью-Йорк өнер студенттері лигасынан сабақ берді. Ол қыстарын Малагада, Испанияда өткізді. Кристофердің 1973 жылы қайтысынан кейін бірнеше жыл өткен соң Тукер католик дініне ауысты. Оның діні оған өте маңызды болды, себебі ол жергілікті шіркеуімен тығыз байланыста болды. Тукер бүйрек жеткіліксіздігінен Вермонт штатының Хартленд қаласындағы үйінде 90 жасында қайтыс болды.