Кіріспе

Колвилл үнді резервациясы – АҚШ-тың солтүстік-батыс бөлігінде, Вашингтон штатының солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан үнді резервациясы. Оны федералды түрде танылған Колвилл резервациясының Біріккен тайпалары (Colville Reservation Confederated Tribes) мекендейді және басқарады. 1872 жылы құрылған бұл резервация қазіргі уақытта Оканоган округінің оңтүстік-шығыс бөлігінде және Ферри округінің оңтүстік жартысында орналасқан. Сонымен қатар, ол Челан округіндегі, Челан қаласының солтүстік-батысындағы жерлерді қоса, Вашингтон штатының шығысындағы басқа да сенімді жерлерді қамтиды. Резервацияның атауы британдық отаршылардың Хадсон шығанағы компаниясының лондондық губернаторы Эндрю Колвиллдің құрметіне аталған Форт Колвиллден алынған. Біріккен тайпалардың саны он екі түпкі тайпадан тараған 8700 адамды құрайды. Бұл тайпалар ағылшын тілінде былай аталады: Колвилл, Неспелем, Санпоил, Лейкс (Британдық Колумбияның Жебелі көлдері немесе Синикст), Палус, Веначи, Челан, Энтиат, Метоу, Оңтүстік Оканаган, Синкиус Колумбия және Джозеф басшысының Нез Персе тайпасы. Спокан тайпасының бір бөлігі де резервация құрылғаннан кейін осы жерге қоныстанды. Резервацияда ең көп қолданылатын жергілікті тіл – Колвилл Оканаган тілі, ол салишан тілдеріне жатады. Нез Персе және Палус тайпалары сахап тілінде сөйлейтін болса, қалған тайпалар басқа салишан тілдерінде сөйлейді.

Тарих

1850-ші жылдардың ортасында британдықтар мен американдықтардың келуіне дейін 12 түпкі халық тайпасының ата-бабалары азық-түлік көздерін жинау үшін маусымдық циклдарды ұстанған. Олар лосось және басқа балықтар үшін өзендерге, жидектер мен бұғы үшін тау шалғындарына, ал тамырлар үшін жазыққа көшіп барды. Олардың дәстүрлі аумақтары негізінен Колумбия, Сан-Поил, Неспелем, Оканоган, Снейк және Уоллова сияқты су жолдарымен топтастырылған. Көптеген тайпалардың ата-бабалары өздерінің түпкі аумақтарында және Солтүстік-Батыстағы басқа аймақтарда (соның ішінде Британдық Колумбияда) басқа жергілікті халықтармен бірге тамақ жинау, тойлау, сауда және спорт пен құмар ойындарын қамтитын дәстүрлі шаралар өткізген. Олардың өмірі рухани және дәстүрлі түрде табиғаттың циклдерімен байланысты болды. XIX ғасырдың ортасында еуропалық американдық қоныс аударушылар жергілікті халықтармен сауда үшін бәсекелесе бастағанда, көптеген тайпалар батысқа қарай көшіп-қонуға кірісті. Сауда-саттық және оның тауарлары олардың өмірінің маңызды бөлігіне айналды. Бір кезде Ұлыбритания мен АҚШ Орегон аймағын, ал бұрынғысы Колумбия округін таласты. Екеуі де 1846 жылғы Орегон келісіміне қол жеткенге дейін аумақты иеленді, ол 49-шы параллельдің оңтүстігінде АҚШ-тың құқығын бекітті. Олар сол аумақтарда тұратын түпкі халықтардың ешқайсысын азаматтар деп санамады және олардың ұлттық талаптары бойынша жерлерге құқығы жоқ деп есептеді. Алайда, түпкі халықтардың діндері мен дәстүрлеріне сәйкес, бұл аумақ жаратылыс кезінен бастап олардың туған жері болған. Бұл аймақты 10 000 жылдан астам уақыт бойы бірінен соң бірі қалыптасқан түпкі мәдениеттер мекендеген. Президент Филлмор Вашингтон территориясын құру туралы заңға қол қойды және ол теміржол бағыттарын зерттеу кезінде үндістермен кездесу үшін АҚШ Армиялық инженерлер корпусының майоры Исаак Стивенсті Үнді істерінің комиссары етіп тағайындады. Стивенс Вашингтон территориясындағы халық үшін «резервациялар» құруды ұсынатын есеп жазды. Есепте «табиғи құқықтар мен әдет-ғұрыптарға қайшы» деп айтылған, АҚШ үндістерден сатып алмай-ақ, резервацияларға айналатын жерлерді беруі керек. 1854 жылы келіссөздер «әсіресе ақ адамдар қоныстанған жерлердің маңында, жерлерге үндістердің талаптарын жою және тайпалар мен тайпалардың бөлшектерін үндістердің қажеттіліктеріне сәйкес келетін бірнеше резервацияларға шоғырландыру және мүмкіндігінше, елдің қоныстануына кедергі келтірмеу үшін орналастыру» мақсатымен жүргізілді. Осы уақыт ішінде американдықтардың қоныстануы түпкі халықтармен ресурстар үшін жанжал мен бәсекелестікті тудырды. Бұл 1856 жылдан 1859 жылға дейін соғыс болған Якима соғысына әкелді. Келіссөздер 1865 жылға дейін сәтті болмады. Суперинтендант МакКенни кейін былай деді: Бұл есептен осы үндістермен сауда жасаудың қажеттілігі анық көрінеді. Олар қазір бүкіл елдегі ең жақсы ауыл шаруашылығы жерлерін иеленді және олар осы жерлерге талассыз құқық талап етеді. Ақ қожалар өздерінің аумақтарына үнемі талап қояды және жиі-жиі индейлердің нақты жақсартуларына шабуыл жасайды. Егер түпкіліктілердің құқықтарын бекітетін және ақ адамның агрессиясын шектейтін келісім-шарт жасалмаса, жағдай ел тыныштығы үшін апатты болып көрінеді. Үндістердің бір бөлігі барлық тегін сыйлықтардан бас тартқаны, үкімет нақты сатып алу жолын ашу үшін қанағаттанарлық ұсыныстар жасамайынша, осы елге иелік ету туралы шешімді көрсетеді. [7] Түпкі американдықтармен қарым-қатынасты жақсартуға ұмтылып, президент Грант 1872 жылғы 9 сәуірде «Үнді резервациясын» құру туралы жарлық шығарды. Бұл бірнеше миллион акр жерді құрайтын, өзендер, ағындар, ағаш ормандар, шөптесін жерлер, минералдар, өсімдіктер мен жануарлар бар. 11 тайпаның адамдары (Колвилл, Неспелем, Сан-Поил, Лейкс (Синикст), Палус, Веначи, Челан, Энтиат, Метхоу, оңтүстік Оканоган және Мозес Колумбия) жаңа Колвилл үнді резервациясында өмір сүру үшін тағайындалды. Бұл жерлер Колумбия өзенінің батысында орналасқан. Үш айдан аз уақыт өткен соң, президент 2 шілдеде тағы бір жарлық шығарды, бұл резервацияны батысқа қарай жылжытып, шығыс пен оңтүстік Колумбия өзенінен батыстағы Оканоган өзеніне және Канада шекарасына дейін жетеді. Жаңа резервация кішірек болды, Оканоган өзенінің, Метоу аңғарының және Колумбия мен Пенд д'Орейль өзендері бойындағы басқа да үлкен аймақтардағы ...

Колумбия өзенінің ластануы

Колумбия өзенінің бойындағы Колвилл үнді резервациясының жерлері, Британдық Колумбия, Канададағы Трейл қаласындағы Тек Коминко балқыту зауытынан төмен қарай орналасқан. Онжылдап бұл тарихи балқыту зауыты өзінің қалдықтарын Рузвельт көліне құятын өзенге төгіп келді. 2004 жылы ластанудың құрамында сынап, қорғасын және мырыш бар екені белгілі болғанда, Колвилл біріккен тайпаларының екі өкілі Тек Коминко металл компаниясына қарсы "Пакотас против Тек Коминко металл" азаматтық сот процесін бастады. Колумбия өзенінен ауланатын балық – Колвилл халқының дәстүрлі тағамы, олар балықты "өмір сүру, мәдени және рухани қажеттіліктер үшін" аса құнды деп санайды.

Сипаттама

Резервация жерді қамтиды, оның құрамында: Колвилл конфедерацияланған тайпалары үшін федералдық сенімгерлік статуста ұсталатын тайпалық жерлер, жеке Колвилл тайпасының мүшелеріне тиесілі жерлер (олардың көпшілігі де федералдық сенімгерлік статуста ұсталады) және басқа тайпалық немесе тайпалық емес ұйымдарға тиесілі жерлер бар. Резервацияда 7 587 адам тұрады (2000 жылғы халық санағы бойынша), оның ішінде Колвилл тайпасының мүшелері мен тайпаға жатпайтын адамдар бар. Көпшілігі шағын елді мекендерде немесе ауылдық жерлерде тұрады. Конфедерациялық тайпалардың тіркелген мүшелерінің шамамен жартысы резервацияда немесе оның жанында тұрады. 2015 жылғы тайпаның тізілімі бойынша, 9 500 тіркелген мүшесі бар. Резервациядағы ірі қалалар мен кенттерге Омак (бір бөлігі), Неспелем, Инчелиум, Келлер және Кули бөгеті (бір бөлігі) кіреді. 1997 және 1998 жылдары Колвилл конфедерацияланған тайпалары резервацияны құрған жарлыққа қол қойылғанының 125 жылдығын тойлады.

Үкімет

Конфедерациялық тайпалар мен Колвилл үнді резервациясы Колвилл Бизнес Кеңесімен басқарылады. Неспелемдегі Үнді істер бюросының (BIA) Агенттігінде орналасқан әкімшілік штаб-пәтерінен Колвилл Бизнес Кеңесі тұрақты, жартылай штаттан және маусымдық қызметкерлерден 800-ден 1200 адамға дейін жұмысқа орналастыратын, көп миллиондық, түрлі салалы әкімшілікке бақылау жасайды. Колвилл Бизнес Кеңесінің мүшелері қайта сайлануға болатын екі жылдық мерзімге сайланады. Жоғарыда аталған әрбір заңнамалық округтен төрт кеңес мүшесі сайланады, халық саны аз Келлер округінен басқа, ол екі мүше сайлайды. Әр жыл сайын әр округтен Бізнес Кеңесінің жартысы сайлауға түседі. Сайлаулар маусымның ортасында өткізіледі, дауыс беру алдын ала белгіленген орындарда (әдетте жергілікті қоғамдық орталықтарда) немесе пошта арқылы жүзеге асырылады.

Заң шығару округтері

Тұқымға төраға мен Колвилл іскерлік кеңесі басшылық етеді, соңғысы тайпалық заңнамалық округтерден сайланған мүшелерден тұрады. Олар былай: Омак ауданы: Халық саны бойынша ең ірі аудан, резервацияның солтүстік-батыс бөлігін құрайды: Оканоган аңғары және Омак қаласының шығыс бөлігі. Оканоган өзені резервацияның батыс шекарасы болып табылады және Омак қаласының резервациялық бөлігін белгілейді. Неспелем ауданы: Бұл резервацияның батыс-орталық бөлігі, Неспелем аңғары мен Кули бөгеті қаласының бір бөлігін қамтиды. Резервация бас кеңсесі Неспелем қаласының жанындағы Үндістер істері бюросының агенттік кампусында орналасқан. Кули бөгетінде Колумбия өзені де қала шегінде резервация шекарасы қызметін атқарады. Келлер ауданы: Бұл резервацияның шығыс-орталық аймағы, атап айтқанда Сан-Поил аңғары Колумбия өзеніне дейін, Сан-Поил өзенінің саласы бойымен және қолмен жасалған Рузвельт көлінің жиегі. Инчелиум ауданы: Бұл резервацияның солтүстік-шығыс бөлігі.

Сот тармағы

Колвилл тайпалық соты – Колвилл тайпалық апелляциялық соты мен Колвилл іс тілшілік сотынан тұратын жеке үкімет тармағы. Соттардың міндеті – Колвилл резервациясының Біріккен тайпаларының заңдарын түсіндіру және орындау. Колвилл іс тілшілік сотының бас судьясы бизнес кеңесі тарапынан алты жылға тағайындалады және тағайындалғаннан кейін үш жыл өткен соң, жалпы құрамының сенімсіздік дауысына жатады.

Экономика

Колвилл тайпалық федералды корпорациясы (CTFC) экономикалық дамуды басқаруға жауапты. Ол "құмар ойындары, демалыс және туризм, бөлшек сауда, құрылыс және ағаш өнімдерін қамтитын" 13 кәсіпорынды басқарады. CTFC Вашингтон штатының солтүстік-шығысындағы экономикалық көшбасшы. "Корпорация 800-ден астам адамды жұмысқа орналастырған" және жыл сайын 120 миллион доллардан астам кіріс табады. Үш жылдық дамудан кейін, 2013 жылы тайпалар Колумбия өзеніндегі лосось популяциясын қалпына келтіруге көмектесу мақсатында Chief Joseph бөгетінің төменгі жағында лосось шабақтарын өсіру үшін Chief Joseph шабақшасын ашты. Бірінші жылы олар 1,9 миллион шабақ шығарды. 2017 жылы толық қуаттылықпен жұмыс істегенде 2,9 миллион шабақ шығаруды күтіп отыр. Әдетте, олардың тек бір пайызы ғана ересек болып қайта оралады.

Білім

Келлер мектеп ауданы балабақшадан бастап 6-сыныпқа дейінгі оқушыларға білім береді. Колвилл тайпаларының оқушылары салыстырмалы түрде жақын орналасқан Уилбур орта мектебінде, Лейк Рузвельт орта мектебінде немесе Республика орта мектебінде оқуға мүмкіндік алады. Тарихи тұрғыдан американдық индейлерге қатысты жағымсыз пікірлердің болуына байланысты, Келлердегі оқушылар көбінесе еуропалық американдықтар тұратын Республика, Вашингтон қаласындағы мектепке бармайды. Оқушылар кейде кемсітушілікке және жаман түсініктерге ұшырайды, сондай-ақ Уилбур, Кули Дам және резервацияға жақын орналасқан басқа қалаларда да. Паскаль Шерман үнді мектебі Омақ қаласының сыртында, Сент-Мэри миссиясында орналасқан. Бұл резервациядағы жалғыз индейлерге арналған пансиондық мектеп, қазіргі уақытта балабақшадан 9-сыныпқа дейінгі оқушыларға білім береді. Инчелиум мектеп ауданы мен Лейк Рузвельт орта мектебі резервацияның физикалық шекараларындағы жалғыз мемлекеттік 1-12 сыныптық мектептер болып табылады. Тайпалар өз колледждерін ашпағандықтан, оқушылар резервацияда жоғары білім алуға көп мүмкіндіктерге ие емес. Спокан тайпалық колледжі мен Салиш Кутенай колледжі Неспелемдегі Агенттік кампусында бірлескен жобаны жүзеге асырып жатыр. Споканның қоғамдық колледждерінің Инчелиумда филиалы бар. Венатчи аңғары колледжінің солтүстік кампусы Омақ қаласында орналасқан. Резервациядан келген көптеген студенттер штаттың төрт жылдық колледждеріне, мысалы, Шығыс Вашингтон университетіне, Вашингтон мемлекеттік университетіне, Орталық Вашингтон университетіне, Гонзага университетіне (индейлерге қызмет ету үшін құрылған католик университеті) немесе Вашингтон университетіне түседі. Heritage College сондай-ақ Омақтағы Венатчи аңғары колледжінің солтүстік кампусы ғимаратында кейбір курстар мен бакалаврлық дипломдарды ұсынады.