Кіріспе

Кубалық-америкалық драматург және педагог

Нило Круз – кубалық-америкалық драматург және педагог. Ол "Анна тропиктерде" пьесасы үшін 2003 жылғы драматургия саласындағы Пулитцер сыйлығын алғаннан кейін, Николас Дантеден кейін осы сыйлыққа ие болған екінші латын американдығы атанды.

Алғашқы жылдар

Круз 1960 жылы Кубаның Матансас қаласында Тина мен Нило Круз ағаның отбасында дүниеге келген. 1970 жылы отбасы «Бостандық рейсімен» Флорида штатының Майами қаласындағы Кішкентай Гаванаға көшіп келді және кейіннен АҚШ азаматтығын алды. Оның театрға деген қызығушылығы 1980 жылдардың басында актерлік және режиссерлікпен айналысудан басталды. Ол бірінші Майами-Дейд қоғамдық колледжінде, содан кейін Нью-Йорк қаласына көшіп, кубалық Мария Ирен Форнестен сабақ алды. Форнес Крузды Браун университетінде сабақ беріп жүрген Паула Фогельге ұсынды, ол 1994 жылы магистратураны (М.Ф.А.) бітірді. Круз өзінің гомосексуалдығын ашық айтады.

Мансап

2001 жылы Круз Флорида штатының Корал Гейблс қаласындағы «Жаңа театрдың» резидентуралық драматургі болды, онда ол «Тропиктердегі Анна» пьесасын жазды. «Жаңа театрдың» көркемдік директоры Рафаэль де Аха «Тропиктердегі Анна» пьесасының әлемдік премьерасын қойып, режиссерлік етті. Пьеса 2003 жылғы Пулитцер сыйлығына және Штайнберг сыйлығына ие болды. Пулитцер және Штайнберг сыйлықтарын алғаннан кейін Эмили Манн Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Маккартер театрында қойылымды режиссерлік етті, ал пьеса Бродвейде алғаш рет көрсетілді, бас рөлде Джимми Смитс ойнады. Круздың шығармаларын дамытып, сахналаған театрлардың қатарында Нью-Йорктің «Публикалық театры», «Нью-Йорк театр шеберханасы», «Пасадена театры», Маккартер театры, «Орегон Шекспир фестивалі», «Оңтүстік жағалау репертуары», «Альянс», «Жаңа театр», «Флорида сахнасы» және «Кокос Гроув театры» бар. Круз Франк Уайлдхорнның «Гавана» мюзиклінің либреттосын жазды. Оның Пасадена театрында жоспарланған әлемдік премьерасы театрдың 2010 жылы банкротқа ұшырауына байланысты кейінге қалдырылды. Круз пьесаларды испан және ағылшын тілдеріне аударған. Оның «La vida es sueño» («Өмір – түс») пьесасының ағылшын тіліндегі адаптациясы мен аудармасы 2007 жылы «South Coast Repertory» театрында алғаш рет көрсетілді. Ол 2012 жылы «Asolo Repertory Theatre» театрында ағылшын және испан тілдерінде кезекпен қойылған «Гамлет, Кубаның ханзадасы» қойылымының сценарийін испан тіліне аударды. Круз көптеген марапаттар мен стипендияларға ие болды, оның ішінде екі NEA/TCG Ұлттық театр суретшісінің резидентуралық гранты, Рокфеллер қоры гранты, Сан-Францисконың W. Alton Jones сыйлығы, Кеннеди орталығының Жаңа американдық пьесалар қоры сыйлығы және АҚШ суретшілерінің стипендиясы. Круз перулік-американдық композитор Габриэла Лена Франкпен тығыз байланыста жұмыс істейді. Бүгінгі күнге дейін олар сопрано Даун Апшоу және Сент-Пол камералық оркестрі үшін «La centinela y la paloma» («Құтқарушы және көгершін») атты оркестрлік әндер жинағын (2011 жылдың ақпанында Жоана Карнейро жетекшілігімен премьерасы өткен); 2013 жылдың мамырында сопрано Джессика Ривера, меццо-сопрано Рейчел Каллоуэй, Сан-Франциско қыздар хоры және Беркли симфониясы үшін «The Saint Maker» шығармасын; он бір музыканттан тұратын ансамбль мен баяндаушы үшін «Journey of the Shadow» (2013 жылдың сәуірінде Сан-Франциско камералық оркестрінің премьерасы); 2017 жылдың мамырында Андрес Орозко Эстрада жетекшілігімен Хьюстон симфониясы үшін сопрано, баритон, оркестр және хорға арналған «Conquest Requiem» шығармасын (2022 жылдың қарашасында Нэшвилл симфониясы Naxos лейблі үшін жазбаға түсіреді); және Лос-Анджелес операсы үшін контртенор, хор және фортепианоға арналған «Cinco Lunas de Lorca» («Лорканың бес айы») атты қысқаша опералық шығарманы аяқтады. Олардың ең соңғы жобасы – Сан-Диего операсы мен Сан-Франциско операсының тапсырысы бойынша 2022 жылдың қазан айында премьерасы болады деп жоспарланған «El último sueño de Frida y Diego» («Фрида мен Диегоның соңғы арманы») атты екі актілі опера. Круз композитор Джимми Лопестің «Bel Canto» операсының либреттосын жазды, оның әлемдік премьерасы 2015 жылдың 7 желтоқсанында Чикагодағы Лирикалық операда өтті. Круздың ең соңғы жұмысы – Рауль Мендес, Присцилла Лопес, Ханния Гиллен, Фрэнки Дж. Альварес, Майкл Рудко және Кэти Веласкес қатысқан «Bathing in Moonlight» («Ай сәулесінде шомылу») атты әлемдік премьера. Эмили Маннның режиссерлігімен «Ай сәулесінде шомылу» 2016 жылдың 9 қыркүйегінен 9 қазанына дейін Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Маккартер театрында көрсетілді. «Ай сәулесінде шомылу» – Эдгертон қорының «Жаңа пьеса» сыйлығының және 2016 жылғы Гринфилд сыйлығының иегері. Круз «New Dramatists» түлегі және Браун университетінде, Айова университетінде және Йель университетінде драматургиядан сабақ берген. Қазіргі уақытта Нью-Йорк және Майамиде тұрады.

Марапаттар мен құрметтер

2003 жылы Круз «Анна в тропиках» пьесасы үшін драма саласындағы Пулитцер сыйлығының иегері атанды. 2009 жылы Круз мансабының шарықталу кезеңіндегі көрнекті американдық драматург ретінде ПЕН/Лора Пелс Халықаралық Театр Қоры сыйлығымен марапатталды. 2010 жылы Крузға Уиттер колледжінің құрметті гуманитарлық ғылымдарының докторы (L. H. D.) атағы берілді.