Кіріспе
Британдық жекпе-жек өнері, қысқа ағаш таяқ қолданылатын. Синглстик – ағаш таяқты қару ретінде пайдаланатын жекпе-жек өнері. Ол бастапқыда әскерлерді кері қисық жүзді қылыштарды (мысалы, сабля немесе кескіш) қолдануға дайындау мақсатында пайда болды. Канн де комба, француздық таяқпен күресу түрі, синглстикпен ойнауға ұқсас, сондай-ақ, серуен таяғымен өзін-өзі қорғаудың да нұсқасын қамтиды.
Singlestick is a martial art that uses a wooden stick as its weapon. It began as a way of training soldiers in the use of backswords (such as the sabre or the cutlass). Canne de combat, a French form of stick fighting, is similar to singlestick play, which also includes a self defense variant with a walking stick.
Қару
Бірлік таяқтың өзі – нәзік, дөңгелек ағаш таяқ, дәстүрлі түрде күлден жасалған, себет тұтқасы бар. Бірлік таяқтар әдетте шамамен ұзындығы және диаметрі болады, бір шеті екіншісінен қалыңдау келеді. Олар шабуылдау және қорғану қаруы ретінде қолданылады, қалың ұшы қолды қорғау үшін себеттің тостаған тәрізді тұтқасынан өткізіледі. Ол, қақпақпен кішкентай қылышқа қарағанда, артқы қылышқа спорттық нұсқасы ретінде қарастырылады, қарудың қауіпсіз жаттығулары үшін жасалған. Бірлік таяқтың бастапқы түрі – 16 ғасырда пайда болған және артқы қылышқа жаттығу үшін қолданылған, сол пішіндегі ағаш қылыш. 17 ғасырдың бірінші ширегіне қарай, шпалдар семсер күзеткішімен бірге кадуль деп аталатын қарапайым таяққа айналды. Шамамен жиырма бес жылдан кейін себет тұтқасы кеңінен қолданысқа енгенде, бірлік таяққа артқы қылыштың ауыр металл тұтқасының орнына себет қосылды. Бірлік таяқпен ойнаудағы күзеттер, кесулер және парилер бастапқыда артқы қылышпен ойнаумен бірдей болды, ешқандай шабуылға рұқсат берілмеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, нысана аймағы әртүрлі болды, кейде жекпе-жектер тек қатысушылардың бірінен қан ағуы арқылы шешілетін, менсур салтымен. Георг I және Георг II патшалары тұсында, таяқпен артқы қылышпен ойнау қалаларда ғана емес, ауылдарда да, күрес оның жалғыз бәсекелесі болған шұңқыр ойнау және жеке шұңқыр ойнау аттарымен өте танымал болды. 18 ғасырдың соңына қарай бұл ойын өте шектеулі болды. Ойыншылар бір-біріне жақын орналастырылды, аяқтары қозғалмайтын болды және барлық соққылар биік аспалы күзеттен қолтықтың қамшы сияқты қимылымен жасалды, қол басынан жоғары ұсталды. Денеге белден жоғары кез келген жерге соққы беруге рұқсат етілді, бірақ басынан басқалары тек ойыс табу үшін қолданылды, өйткені әр жекпе-жек тек бас жарақатымен, яғни қанды жарақатпен шешілетін. Бастапқыда сол қол мен қол таяқпен соққы бермейтін соққыларды тоқтату үшін пайдаланылды, бірақ 18 ғасырдың соңында сол қол сол жамбастың айналасына еріктей байланған шарфты ұстады, ал бетті қорғау үшін шынтақ көтерілді. Томас Хьюздің «Том Браунның мектеп күндері» атты әңгімесінде 19 ғасырдың бірінші жартысындағы шабуыл ойынының жанды сипаттамасы бар. Бұл түрі бірлік таяқтың қолданылуы 19 ғасырдың үшінші ширегінде толығымен тоқтап қалды, бірақ кейбір әскери және азаматтық академияларда семсерге арналған жаттығу ретінде қайта жаңғырды, ойын сол қарумен бірдей болды. Ойынға ұпайлар енгізіліп, аяқтарға соққы беруге рұқсат етілді. Теодор Рузвельт 1902 жылғы 26 желтоқсанда жазған «Балаларына хаттарда» былай деп жазды: «Кешке қарай мен генерал Вуд пен мырза [Боб] Фергюсонмен бірлік таяқпен ойнадым. Біз мүмкіндігінше жеңіл соғуға тырысуымыз керек, бірақ кейде қатты соғуымыз мүмкін, бүгін менің бір көзімде дөңес және білегім ісіп кеткен». Алайда, осы контексте терминнің қолданылуы техникалық емес, көбірек күнделікті тілде болуы мүмкін. Теодор Рузвельт пен генерал Вудтың британдық спорттық ойынды ойнағаны өте сирек, Рузвельт бұл терминді француздық «canne de combat» өнерін меңгерген болуы мүмкін. Шын мәнінде, олардың фехтование бойынша нұсқаушысы Франсуа Дарриулат француз армиясының ардагері болды, онда бірлік таяқ белгісіз болса да, офицерлер үшін таяқ міндетті болды, және басқа көптеген фактілер осы жағдайды көрсетеді. 1904 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында бірлік таяқпен ойын өткізілді, бірақ спорттың дамуы баяулады. Жақында жүргізілген зерттеулер 1904 жылғы Олимпиада ойындарында бірлік таяқ болмағанын, керісінше таяқпен күресудің бір түрі болғанын анықтады. Айналалық таяқ 19 ғасырдың соңында АҚШ-та қысқа уақытқа Аннаполисте енгізілгенге дейін өте сирек оқытылатын, ал бәсекелестердің көпшілігі академиялардан келген, онда бірлік таяқ белгісіз болса да, француз таяғы оқытылатын. «Singlestick» терминінің қазіргі заманғы газеттерде қолданылуы түсініксіздікті түсіндіреді, өйткені ол сол кезде күрес спорттары мен ойындарын, мысалы, таяқ, таяқ, квартер-штаф немесе тіпті кендо сияқты таяқтарды пайдалану үшін қолданылатын жалпы термин болды. XX ғасырдың басында жеңіл итальяндық фехтование сабырының пайда болуымен, бірлік таяқпен ойнау қажетсіз болып қалды және кейіннен назардан тыс қалды. Ұлыбританияда 1950 жылдары қызмет көрсету саласында бірлікпен бәсекелесу тоқтатылды, бірақ шеберлік фехтование профессорының бір ұрпағынан екіншісіне беріліп келеді. Ұлы соғыс кезеңіндегі британдық қарулы күштердің бірлік таяғы 1960-шы жылдардың ортасында Шотландияның Ұлттық фехтование жаттықтырушысына берілді, содан кейін Ұлыбританиядағы көптеген HEMA тобының негіз қалаушыларына жетті. Ағаш қылыштармен таяқпен ойнау кеспелі қылышқа жаттығу ретінде кейбір теңіз күштерінде кең таралған. Бұл өнер, кейде Ұлыбританиядағы бірнеше фехтование ардагерлерімен орындалатын, 1980-ші жылдары Корольдік теңіз күштерімен қайта жаңғыртылды. Бүгінгі күні жартылай әскери өнер қауымдастығында дәстүрлі батыс жартылай әскери өнеріне қызығушылықтың артуы осы қарумен жаттығуға қызығушылықты қайта жандандырды.
Медиа
Сер Артур Конан Дойлдың «Шерлок Холмс» әңгімелері негізінде жасалған, бірақ XXI ғасырға бейімделген және көбінесе Нью-Йорк қаласында өтетін «Элементар» телесериалында Шерлок (Джонни Ли Миллер сомдаған) жиі жеке таяқпен жаттығу жасап тұрады.