Кіріспе
Нотр-Дам соборымен байланысты орта ғасыр композиторларының мектебі – Париждегі Нотр-Дам соборында немесе оның жанында шамамен 1160-1250 жылдар аралығында жұмыс істеген композиторлар тобы және олардың тудырған музыкасы. Осы кезеңнен бізге жеткен композиторлардың есімдері Леонин мен Перотин ғана. Екеуі де 13-шы ғасырда Нотр-Дамда жұмыс істеген немесе оқыған анонимді ағылшын студенті, IV атымен белгілі болған адам есімдерін атады. Ол екі композиторды «органның ең көрнекті композиторлары» деп атап, олардың «Магнус Либер Органи» деп танылған үлкен орган кітабын жинақтағанын көрсетті. Ол музыка мен оның құрамына қатысты қызықты деректер де берді. Перотин – төрт дауысты полифония, яғни органум квадруплюмның алғашқы композиторы, кемінде музыкасы бізге жеткен алғашқы композитор. Леонин, Перотин және музыкасы сақталған басқа да анонимді композиторлар – еуропалық музыка тарихының ars antiqua деп аталатын дәуірінің өкілдері. Мотет осы кезеңде, «Магнус Либер Органи» кітабында жиі кездесетін клаузуладан пайда болды. Нотамен жазылған музыка көп мөлшерде сақталғанмен, оның интерпретациясы, әсіресе ырғаққа қатысты мәселелер даулы болып қана қоймайды. Заманауи орындалуды үш музыка теориясы сипаттады: Йоханнес де Гарландия, Франк Кельн және Аноним IV. Дегенмен, олардың барлығы музыка жазылғаннан кейін екі ұрпақтан астам уақыт өткен соң жазғандықтан, өңдеудегі өздерінің қазіргі тәжірибесін, одан әрі дамитын музыкаға қате енгізуі мүмкін. Нотр-Дам мектебінің көптеген музыкалық шығармаларында төменгі дауыстар ұзақ ноталарды орындайды, ал жоғарғы дауыстар немесе дауыстар әшекейленген мелодияларды орындайды, олар көбінесе «ритмикалық режимдер» деп аталатын ұзын және қысқа ноталардың қайталама үлгілерін пайдаланады. Бұл ноталардың ұзақтығын бөліктер арасында көрсетуге қабілетті жазудың басталуын білдірді.
The Notre Dame school or the Notre Dame school of polyphony refers to the group of composers working at or near the Notre Dame Cathedral in Paris from about 1160 to 1250, along with the music they produced. The only composers whose names have come down to us from this time are Léonin and Pérotin. Both were mentioned by an anonymous English student, known as Anonymous IV, who was either working or studying at Notre Dame later in the 13th century. In addition to naming the two composers as "the best composers of organum," and specifying that they compiled the big book of organum known as the Magnus Liber Organi, he provides a few tantalizing bits of information on the music and the principles involved in its composition. Pérotin is the first composer of organum quadruplum—four voice polyphony—at least the first composer whose music has survived, since complete survivals of notated music from this time are scarce. Léonin, Pérotin and the other anonymous composers whose music has survived are representatives of the era of European music history known as the ars antiqua. The motet was first developed during this period out of the clausula, which is one of the most frequently encountered types of composition in the Magnus Liber Organi. While music with notation has survived, in substantial quantity, the interpretation of this music, especially with regard to rhythm, remains controversial. Three music theorists describe the contemporary practice: Johannes de Garlandia, Franco of Cologne, and Anonymous IV. However, they were all writing more than two generations after the music was written, and may have been imposing their current practice, which was quickly evolving, on music which was conceived differently. In much music of the Notre Dame School the lowest voices sing long note values while the upper voice or voices sing highly ornamented lines, which often use repeating patterns of long and short notes known as the "rhythmic modes". This marked the beginning of notation capable of showing relative durations of notes within and between parts.
Нотр-Дам мотеттері
Ең ерте мотеттер – 13-шы ғасырда Леонин және Перотин сияқты композиторлар жазған Нотр-Дам мотеттері. Бұл мотеттер полифониялық, әрбір дауыста әртүрлі мәтін болған және ырғақты режимдерді қолданған. Перотиннің 1180 және 1238 жылдар аралығында жазған Salve, salus hominum/O radians stella/nostrum шығармасы – Нотр-Дам мотетінің мысалы.
Қазіргі заманғы есептер
Полифония арқылы музыканттар көптеген адамдар әдемі деп санаған, ал басқалары ұнатпаған музыкалық жетістіктерге қол жеткізе алды. Джон Солсберилік (1120–1180), философ және Шартр епискобы, Леониннің өмірінде, бірақ Перотиннен бұрын Париж университетінде оқытушы болды. Ол Нотр-Дам шіркеу мектебінде көптеген қызметтерге қатысты. «Поликратикус» атты еңбегінде ол жоғары орта ғасырларда музыканың қалай өркендегенін бірінші қолдан баяндап, былай деп жазады: