Кіріспе

Republic: The Revolution – Elixir Studios жасаған және Eidos Interactive басып шығарған, ал Mac OS X үшін Feral Interactive басып шығарған бейне ойын. Ойын – саяси симуляция, онда ойыншы дипломатия, алаялық және зорлық-зомбылық қолданып, Шығыс Еуропадағы ойдан шығарылған тоталитарлық елдің үкіметін құлату үшін саяси фракцияны басқарады. Republic-ті жасауға Elixir Studios компаниясы жетекшілік етті, оның негізін қалаушысы Демис Хассабис, бұрын Bullfrog Productions және Lionhead Studios үшін симуляциялық ойындарда жұмыс істеген. Ойын дизайны амбициялық болды, Демис Хассабистің ойынды саяси динамиканың өте толық және шынайы симуляциясы деп сипаттауынан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында қызу талқылау туды. Ойын бірнеше рет кешіктірілді, нәтижесінде ойын мүмкіндіктері мен көлемі шектелді. Republic 2003 жылдың 27 тамызында шықты, көптеген сыншылар ойынның оның бас дамытушысы күткендей болмағанын атап өтті. Ойынның жаңалығы мен толықтығы мақталып, көптеген сыншылар ойынның тереңдігі жетіспейтінін байқады. Republic-тің нәтижесіздігі Elixir Studios компаниясын ойынға қосымша мүмкіндіктерді дамытудан бас тартуға мәжбүр етті, сондай-ақ жоспарланған көп ойыншылық жалғасы Republic Dawn тоқтатылды.

Ойын процесі

Республикадағы ойыншы өздерінің таңдаулы үкіметін билікке қоюға тырысатын халықтық саяси фракцияны басқарады. Стратегиялық ойын ретінде 3D ойын қозғалтқышы көбінесе қарапайым ережелер мен тақта ойындарын еске түсіретін механиканың үстіндегі жамылғы ғана. 3D қозғалтқышы жоғары деңгейдегі егжей-тегжейлілікті қамтамасыз етеді және Новистрана әлемін «жанды» етуге көмектеседі, бұл ойыншыларға қазіргі орналасқан жерлерін виртуалды түрде аралауға мүмкіндік береді. Алайда, 3D қозғалтқышының ойын механикасына тигізетін жалпы әсері минималды – оқиғалардың барысын қарау олардың нәтижесіне әсер етпейді. Ойындағы кейбір әрекеттер 3D көрінісінде қосымша параметрлерді ұсынады (мысалы, сауалнама жүргізу тәсілін немесе келіссөздерде «карталарды» бөлуді таңдау), бірақ олар 3D әлемнен бөлек. Идеология – Республикадағы Новистранадағы саяси динамиканы модельдеудің негізгі тәсілі. Ойыншы, кейіпкерлер, әрекеттер және аудандардың әрқайсысы үш өлшемнің жиынтығынан тұратын идеологиялық көрсеткішке ие: Күш, Ықпал және Байлық. Бұл көрсеткіш саяси спектрдегі белгілі бір әрекеттерге сәйкестікті көрсетеді. Идеология ойынның көптеген аспектілеріне әсер етеді, соның ішінде ойыншының басқа кейіпкерлермен өзара әрекеттесуде сәттілікке немесе сәтсіздікке ұшырау мүмкіндігі, сондай-ақ аудандарды басып алу және оларды ұстап тұру қабілеті. Ойын Күндерге бөлінеді, олардың әрқайсысы Таң, Түстен кейін және Түн циклынан тұрады. Осы кезеңдердің әрқайсысы белгілі бір кезек болып табылады, онда фракция мүшелеріне келесі кезекте орындалатын тапсырмалар беріледі. Әр таңда Күш, Ықпал және Байлық – ойын ресурстары жиналады.

Орнату

Ойын бұрынғы Совет Одағының құрамында болған, ойдан шығарылған Novistrana мемлекетінде өтеді. Novistrana дизайны Беларусь, Украина және Әзірбайжан сияқты нақты елдерден шабыт алды. Ойын кейіпкерлері украин немесе орыс тілдерін еске түсіретін, ойдан шығарылған тілде сөйлейді. Халықтың көп бөлігі славян ұлтынан, ал елдегі шіркеулер – шығыс православиелік. Novistrada тұрақты саяси дағдарысқа ұшыраған, түрлі идеологияларды ұстанатын көптеген саяси күштер билік үшін күресіп жатыр. Novistrananдардың идеологиясы көбінесе олардың әлеуметтік жағдайына немесе қызметіне байланысты қалыптасады. Полицияның зорлық-зомбылығы мен саяси жемқорлық кеңінен таралған. Novistrada-ның өзіндік ұлттық әнұраны бар, ол ойдан шығарылған тілде орындалады. Сондай-ақ, Novistrada-да қолданылатын әліпби де ойдан шығарылған, бірақ ол негізінен кириллица әліпбиіне ұқсайды. "Novistrana" атауы орыс және Шығыс Еуропа/славян тілдерінде "Жаңа ел" деп аударылады. Ал басқа славян тілдерінде "Жаңа партия" деп аударылуы мүмкін.

Сюжет

Republic ойыншының Новистрана елінде саяси билікке өрлеуін көрсетеді. Кеңес Одағындағы коммунизм құлағаннан кейін, Новистрана Василий Карасов басқаратын тоталитарлық режимге айналды. Өмір бойына президент болып сайланған Карасов Новистранадағы зор теңсіздікті қадағалап, диссиденттерге қарсы репрессияларды ұйымдастырды, мемлекеттік қаражатты жеке шоттарына аударды және құпия полиция арқылы жасырын тұтқындаулар жасады. Ойыншы – Новистранадағы жас жігіт, ол ата-анасының құпия полициямен тұтқындалғанын көргеннен кейін саяси әрекет етуге мәжбүр болады. Ойыншы соңғы онжылдықтарда Карасовтың билікке өрлеуін бақылап, кек алу мүмкіндігін күтіп келген. Ойынның басты мақсаты – Новистрана үкіметін құлату және елді Карасовтың билігінен азат ету үшін фракция құру. Republic әзірлеу тобы бастапқыда Elixir Studios-тың 15 қызметкерінен тұрды, ал 2003 жылға қарай 35 адамнан құралған командаға дейін өсті. Хассабис Elixir Studios үшін бірнеше қызметкерлерді Кембридж университетінің әріптестері мен түлектерінен тартты, ал Lionhead Studios-танғы байланыстарынан қызметкерлерді тартып алудан аулақ болды, себебі ол студиямен жақсы қарым-қатынаста қалған. Студия бірден Republic жұмысын бастады, оған Junta, Illuminati және Diplomacy сияқты үстел ойындарымен қатар Элиас Канеттидің «Crowds and Power» кітабы шабыт берді. 1998 жылдан бастап Republic-тың өндірісі қиындықтарға толы болды, ойынның 2002 жылғы көктемде шығуы жоспарланған бастапқы мерзімінен едәуір кешікті. Демис Хассабис бұл кешігулерді ойын үшін қажетті масштабтағы және толықтығындағы мүмкіндіктерді жүзеге асыруға қажетті уақытты дұрыс бағаламауымен байланыстырды. Republic-тың кешігуі Elixir Studios әзірлеу тобын ойынның амбициялық ауқымын шектеуге мәжбүр етті. Ауқымға енгізілген өзгерістерге «жүздеген қалалар мен кенттер» концепциясынан бір қала ішіндегі ауданға негізделген жүйе кірді. Ойынның соңғы мастерингі 2003 жылдың 8 тамызында аяқталды, ал Eidos Interactive компаниясы ойынды 29 тамызда бүкіл әлем бойынша шығарды, бұл төрт жылдық даму циклын көрсетеді.

Маркетинг

Republic саяси симуляция механикасы мен графикалық егжей-тегжейлілігінің баспасөзге қалай ұсынылуы және E3 сияқты іс-шараларда ойынның кеңінен жариялануы нәтижесінде үлкен медиалық қызығушылыққа ие болды. Көптеген басылымдар ойынның демо нұсқаларының ауқымына әсерленді және ойынның "барған сайын амбициялы ойын", "стратегиялық ойындардағы маңызды кезең" және "ойын технологиясындағы маңызды жетістік және таңғажайып парадигмалық өзгеріс" болатыны туралы болжамдарды бөлісті. 2000 жылы Republic-тің алғашқы демо нұсқалары ойынның "Тотальдық қозғалтқышы" деп аталатын қозғалтқышының мүмкіндіктеріне назар аударды. Ол "барлық кездегі ең жетілген графикалық қозғалтқыш, көпбұрыштар мен нысандар санында шектеу жоқ" деп сипатталды және ойын "нақты уақыт режимінде шексіз көпбұрыштардан тұратын көріністерді шығара алады" деп мәлімделді. Осы кездегі Republic-тің технологиялық демонстрациялары жоғары деңгейдегі көпбұрыштарды көрсетті, ойыншылар Новистранадағы ғимараттардан ешқандай бөлшектерді жоғалтпай, ғимараттардың балкондарындағы гүлдер сияқты объектілерге тегіс түрде үлкейте алатыны айтылды. Ойынның "шамамен бір миллион жеке азаматты" жоғары деңгейде симуляциялайтын жасанды интеллектке ие екендігі де хабарланды. 2001 жылғы мамырда өткен E3 көрмесінен бастап 2003 жылға дейін, индустрия өкілдерінің пікірлері көбінесе оң болды, ойын баспагерлерден бірнеше марапаттар алды, соның ішінде GameSpy ойынды "жаңа идеясы мен керемет графикалық қозғалтқышы" үшін E3 2001-де "Best of Show" сыйлығымен марапаттады, ал IGN оны E3 2002-нің ең "Инновациялық дизайны" деп таныды. Алайда, 2003 жылға қарай ойынның шығарылуының кешігуі және маркетингтік науқанның амбициялық сипаты ойын прессасының ынтасын басып тастады. Осы кезеңде Демис Хассабиспен болған сұхбаттар ойынның аудиторияны тарту үшін тым күрделі немесе интеллектуалды болуы мүмкін екені, ойынның кешігуі жобаның ауқымын кеңейтуге байланысты болуы және ойынға байланысты үлкен үміттердің орындалмауы мүмкін екені туралы ортақ алаңдаушылықты көрсетті.

Саундтрек

Republic музыкасын Джеймс Ханниган жазды, және инновациялық бейімделетін музыка жүйесі қолданылды. Бұл процесте оркестр жазбаларын қайта құрастырып, бір-біріне қабаттастыратын бағдарламалық құралдар пайдаланылды, нәтижесінде үздіріссіз фондық музыка туды. Музыка ойындағы оқиғаларға байланысты әртүрлі элементтерді ойнату үшін жасалған, мысалы, күн мен түннің алмасуы, ойын ішіндегі оқиғалардың пайда болуы, сондай-ақ ойыншының әрекеттерінің табысқа немесе сәтсіздікке ұшырауы. Джеймс Ханниган: «Көптеген ойындардағы музыка ойналып жатқан оқиғалардан бөлек болып кетеді. Ойынның мақсаты билікке жетіп, өрлеу болғандықтан, мен музыканың сол оқиғаны баяндайтын рөл атқаруын қаладым» деді. Ханниган 2004 жылы «Republic» ойынындағы жұмысы үшін BAFTA Games сыйлығының «Оригинал музыка» номинациясына ие болды.

Пікірлер

Republic ойынына сыншылардың пікірі әртүрлі болды, Metacritic шолулар жинағышы ойынның 21 шолу негізінде 100 балдық шкала бойынша орташа есеппен 62 балл алып, "аралас немесе орташа" пікірлер алғанын көрсетті. Elixir Studios ойынға нашар реакция болғаннан кейін Republic үшін жоспарланған қосымша мүмкіндіктерден бас тарты, соның ішінде мүмкін қосу үшін көп ойыншылық режимді сынаудан да қол үзді.

Республиканың таң шапағы

Elixir Studios Republic ойынының жалғасын жасауды бастады, оның атауы Republic Dawn: The Chronicles of the Seven болды. Ойын Nicely Crafted Entertainment компаниясымен серіктестікте жарияланды, бұл компания Time of Defiance онлайн стратегиялық ойынын жасаған болатын. Republic Dawn – ғарышта өтетін, бірінші тұлғадан көп ойыншылы онлайн ойын ретінде жоспарланған, онда ойыншылар республика құруға тиіс болды. Ойын ойыншылар арасындағы PvP (ойынышыға қарсы ойыншы) механикасын, сондай-ақ бәсекелестік бизнесті қамтитын болып, ойыншыларға саяси қозғалыстар құруға және республиканың басқаруына және оның іс-әрекеттеріне әсер етуге мүмкіндік беретін еді. Ойынның сюжеті де Republic ойынынан тәуелсіз әзірленді, екі студия да "әр түрлі ұзақ мерзімді көзқарастарды" біріктіру арқасында ынтымақтастықпен жұмыс істеді, екі компания да ойынның шығармашылық дамуына және прототип жасауға үлес қосты. Elixir Studios бас директоры Марк Хьюит бастапқыда студияның жабылуы "Republic Dawn-ға ешқандай әсер етпейді" және Nicely Crafted Entertainment компаниясына техникалық кеңес пен қолдау көрсету жалғаса беретінін мәлімдесе де, жоба ақыры тоқтатылды және Republic Dawn ешқашан жарық көрмеді.