Кіріспе

Итальяндық етексіз мылтық иті – дәстүрлі түрде із кесу, тұру және аңды қайтару үшін қолданылатын итальяндық аң аулау иттерінің бір түрі.

Тарих

Спиноненің тегі белгісіз. Итальян түбегінде кем дегенде Ренессанс дәуірінен бері нүсқалы жүнді, пойнтер типті итттер кездеседі. 1470 жыл шамасында Андреа Мантенья салған фрескада, Солтүстік Италиядағы Ломбардиядағы Мантуя әміршілік сарайының Camera degli Sposi бөлмесінде, герцог Людовико III Гонзаганың креслосының астында осындай ит бейнеленген. Жак Эспе де Селинкур 1683 жылғы «Жақсы аңшы» еңбегінде грифондар туралы былай дейді: «Ең жақсылары Италиядан және Пьемонттан шығады». Қазіргі спиноне 19 ғасырда Италияның солтүстік-батысындағы Пьемонт аймағында пайда болды және біраз уақыт бойы осы аймақтың ең маңызды аңшылық тұқымы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде партизандар оны жауларды іздеуге де, азық-түлік тасымалдауға да жиі пайдаланды. Соғыстан кейін тұқымның саны күрт азайды; 1949 жылы Famiglia dello Spinone тұқымдық қоғамы құрылды, ал тұқым 1950 жылдан бастап қайта жаңартылды. Спиноне 1955 жылы Халықаралық кинологиялық федерациясы (Fédération Cynologique Internationale) тарапынан ресми қабылданды. 1973 жылы екінші тұқымдық қоғам – Club Italiano Spinoni құрылды. 2010 жылдан 2018 жылға дейінгі кезеңде Италиядағы жаңа тіркеулер жылына шамамен 400-ден 650-ге дейін ауытқыды; әр жылы қызғылт-сары және ақ түс жалпы санының жартысынан сәл көп бөлігін құрады.

Сипаттамалары

Спиноне бүйірден қарағанда шамамен төртбұрышты келеді – денесінің ұзындығы құрсау биіктігіне шамамен тең. Бұл мықты, жақсы дамыған бұлшық еттері бар, кез келген жерде аң аулауға ыңғайлы, берік денелі ит. Жақсы жүзеді және суық немесе терең суға еш қымсынбай кіреді. Жүні дөрекі, қалың және тегіс, астыңғы қабаты аздау; ол шамамен ұзын, бірақ басы, аяқтары және алдыңғы аяқтарында қысқарақ. Қабақ үсті мен еріндегі түктері ұзағырақ және қатаң, сондықтан қалың мұрт және сақал түзеді. Түсі мынадай болуы мүмкін: толық ақ; қызғылт сары ұсақ дақтары немесе белгілері бар ақ; каштаң қоңыр белгілері бар ақ; немесе қоңыр немесе қызғылт сары роан. Спиноне әдетте он екі немесе он үш жыл өмір сүреді. Бұл тұқымда анықталған неврологиялық ауруларға мишық абиотрофиясы және идиопатиялық эпилепсия жатады.