Кіріспе

Финляндия генерал-майоры Курт Марти Валленьюс (25 шілде 1893 жылы Куопио қаласында дүниеге келген, 3 мамыр 1984 жылы Хельсинки қаласында қайтыс болған) – финляндиялық генерал-майор.

Ягер қозғалысы

Валеньюс Финляндия тәуелсіздігі алдында Германияда дайындалған фин Jäger әскерлерінің құрамында болды. 1915 жылы Валеньюс Германияға сапар шегіп, онда Корольдік Пруссияның 27-ші Ягер батальонына қабылданды. Ол Миса өзеніндегі шайқастарға қатысты.

Азаматтық соғыс

Финляндияға оралғаннан кейін Валлениус 1918 жылғы Финляндия азамат соғысына коммунистерге қарсы ақтар тарапынан қатысты. Ол Тервола және Торниода взводқа басшылық етті. Лапландияда Валлениус алғыр өсіруші Алекси Хихнаваарамен кездесті, олармен бірге Лапландияны аралап, жақын дос болып қалды. Кейін Валлениус Куолаярви және Куусамо аймағындағы әскерлердің командирі болып тағайындалды. Онда оған 1918 жылғы наурыздағы сәтсіз Вена экспедициясында солтүстік топқа басшылық ету тапсырылды, ол Шығыс Карелияның бір бөлігін Финляндияға қосып алуға тырысты. Сонымен қатар, ол 1920 жылғы мамырдағы екінші Петсамо экспедициясының жетекшісі болды. 1918 жылғы ақпан айында Валлениус бес орыс азаматын, оның ішінде дипломатты да атқызып өлім жазасын орындады.

Полк командирі

Азамат соғысынан кейін Валеньюс Солтүстік-Батыс Финляндиядағы әскерлерге қолбасшылық етті: Салла полкі мен Лапландияның 1-ші шекара күзет полкіне. 1920 жылдары ол қысқа мерзімге Берлиндегі әскери атташе қызметін атқарды.

Лапуа қозғалысы

1930 жылы Валленюс генерал-майор шеніне көтерілді. Бірақ, ол сол жылы Финляндияның тұңғыш президенті Каарло Стальбергтің қанағаттандырылмаған ұрлануына қатысы болды деген айыппен зейнетке шығуға мәжбүр болды. Валленюс сегіз ай тергеу изоляторында отырды және бастапқыда 3 жылға сотталды, алайда апелляциялық сотта оның үкімі күштен шығарылды. 1930 жылдары Валленюс оңшыл әрекеттерге қатысып, Лапуа қозғалысының бас хатшысы болды. Осы лауазымында ол Мэнтсала көтерілісіне қатысты. Валленюс мемлекеттік қасақана сатқындыққа көмектескені үшін бір жылдан астам түрмеде отырды.

Қысқы соғыс

Қысқы соғыста Валлениус Лапландиядағы фин әскерлеріне қолбасшылық етті. Қысқы соғыс басталғанда фин әскерлерінің бас қолбасшысы Маннергейм Валлениусті Лапландия тобының қолбасшысы етіп тағайындады. Оның қол астындағы әскерлер, қарсыластардан кем болғанына қарамастан, Салла және Петсамода совет әскерлерін кері шегіндірді. Лапландия майданы тұрақтанғаннан кейін, 1940 жылдың ақпан айында Валлениус командалықты генерал-лейтенант Эрнст Линдер басқаратын швед еріктілеріне тапсырды. Валлениус және оның көптеген әскерлері Випури шығанағының батыс жағалауына, Қызыл Армияның мұзды шығанақты кесіп өткен жеріне жіберілді. Валлениус бұл жаңа тапсырмаға наразылық білдірді, өзін бұрынғы қателіктері үшін жазалап отыр деп ойлады. Жағдай қиын болды және бұл жер Валлениус пен оның әскерлеріне бұрын таныс емес еді. Валлениус Қызыл Армияның шығанақтың батыс жағалауына бекініп алуына жол бермеді, сондай-ақ оның көп ішетіні туралы хабарлар тарады. 1940 жылдың наурыз айының басында Валлениус үш күн ғана қолбасшылық еткен соң, қызметтен босатылып, оның орнына генерал-лейтенант Карл Леннарт Оеш тағайындалды. Валлениус Қорғаныс күштері офицерлерінің тізімінен шығарылды.

Зейнеткерлік

1941 жылғы маусымда жалғасу соғысы басталғаннан кейін Валлениусқа қандай да бір басқаруға ие болу мүмкін болмады. Ол Рованиемен ауылдық округінде зейнеткерлікте тұрып, кітаптар мен мақалалар жазды.