Кіріспе

Католик шіркеуінің канондық құқығында, басқару актісі жарияланбастан жасалатын ішкі форум мен актінің жарияланып, тексерілетін сыртқы форум арасында айырма жасалады. Канондық құқықта, ар-ождан саласы болып табылатын ішкі форум, сыртқы форумға қарама-қарсы қойылады; демек, неке ішкі форумда жарамсыз болуы мүмкін, бірақ сыртқыда, яғни сыртқы форумда, оны жоққа шығаратын сот дәлелі болмағандықтан, мойындалады.

Этимология

Католик шіркеуінің сот юрисдикциясы Forum деген сөзбен білдіріледі, ол – әділет трибуналы орналасқан орынды білдіретін латын тіліндегі атау.

Теориялық негіз

Шіркеу – кемелді қоғам болғандықтан, ол өз мүшелерін оған қойылған мақсатқа бағыттау үшін қажетті барлық билікке ие, және оған бағыныштылардың оған мойынсұнуға құқығы бар. Бұл құқық юрисдикция деп аталады, және ол Киелі ордендердің билігінен тумайтын шіркеудің барлық іс-қимылының бастауы болып табылады. Осы юрисдикция шіркеу заңдарының негізі болып табылады, ол сыртқы және ішкі түрде міндетті, және Апостолдық дәуірден бері шіркеу басшылары тарапынан іске асырылып келеді. Азаматтық мемлекет өзінің азаматтарын оған қойылған мақсатқа жетелеу үшін заңды юрисдикцияға ие болған сияқты, өйткені ол кемелді қоғам, солайша Мәсіх құрған шіркеу де кемелді қоғам ретінде, өзіне қойылған мақсатқа заңды және тиімді түрде жету үшін қажетті барлық билікке ие. Бірақ жасырын түрде жасалған неке туралы мәліметтер епархиялық курияның құпия мұрағатында сақталатын арнайы тізілімге енгізіледі. Кейде басқару билігі тек рухани форумға беріледі: әрбір епархияда басқаларға тапсыруға құқығы жоқ, рухани қызметкер тағайындалады, ол «епархия шегіндегі және епархия мүшелерінің тіпті епархия аумағынан тыс жерлердегі рухани форумда Апостолдық таққа сақталмаған, жарияланбаған latae sententiae жазаларынан босату» өкілеттігіне ие болады. Рим Куриясында Апостолдық Пенитенциарий рухани және рухани емес, ішкі форум мәселелері бойынша юрисдикцияға ие, бірақ кейбір жағдайларда оның шешімдері сыртқы форумда да қолданылады, мысалы, егер ол басқаша белгіленбесе, рухани емес ішкі форумда некеге кедергі келтіретін жасырын себептерден босату, тіпті бұл жасырын себептер кейіннен жария болған жағдайда да жеткілікті болып саналады.

"Ішкі форумның шешімі"

"Ішкі форум" термині кейде бұрынғы неке жарамсыз деп сенетін, бірақ оны жарамсыз деп ресми түрде мойындату үшін сыртқы дәлелдер келтіре алмайтын адамның қасиетті тағамды қабылдауын ақтауға ұсынылған, даулы "ішкі форум шешімі" деген мәселемен байланысты қолданылады. Бұл канондық шешім емес.