Кіріспе

Шарль Кувилльердің опереттасы, фильмге бейімделуі

"Der lila Domino" ("Лиляк Домино") – Шарль Кувилльердің үш актілі опереттасы. Түпнұсқа неміс либреттосын Эммерих фон Гатти мен Бела Йенбах жазған, ол маскарадтық кеште лиляк түсті домино маскасы киген ақсүйек әйелге ғашық болатын құмар ойыншы граф туралы. Бұл оперетта Германия мен Францияға қарағанда Ұлыбритания мен Америкада әлдеқайда танымал болды. "Лиляк Домино" Кувилльердің ең ірі халықаралық жетістігі болғанымен, ол туған Парижде "La reine s'amuse" (1912; Лондон үшін "Әдепсіз ханшайым", 1920) опереттасымен де табысқа жетті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Германияда танымал болды, ал "Лиляк Домино" – ол неміс театрлары үшін жазған екі опереттаның біріншісі.

Өнер тарихы

Der lila Domino алғаш рет 1912 жылдың 3 ақпанында Германияның Лейпциг қаласында қойылды, бірақ сәтсіздікке ұшырады. АҚШ-та (1914) және Ұлыбританияда (1918) табысқа ие болғанымен, бұл туынды 1947 жылға дейін Францияда көрсетілмеді, ол кезде Мулхаус қаласында қойылым қойылды, онда Вилли Клемент те қатысты.

Бродвей нұсқасы

"Лиляк Домино" атты бұл қойылым, Гарри Б. Смит жазған ағылшын либреттосымен, Роберт Б. Смит сөздерімен, ал Говард Карр мен Донован Парсонс қосымша әндерімен, 1914 жылғы 28 қазанда Бродвейдегі 44-ші көше театрында Андреас Диппельдің продюсерлігімен ашылды. Ол жағымды пікірлер алды және 109 рет қойылды, басты рөлдерді Элеонора Пейнтер мен ағылшын баритоны Уилфрид Доутит орындады, одан кейін Солтүстік Америка бойынша гастрольдік сапар жүргізілді. АҚШ және Ұлыбританиядағы нұсқаларында оқиға Францияның Ницца қаласынан Флорида штатының Палм-Бич қаласына көшірілді.

Лондон нұсқасы

Жаңа нұсқа Лондон қаласында С. Дж. Адаир Фицджеральд жаңартқан әңгімелерімен ұсынылды, 1918 жылдың 21 ақпанында Империя театрында тұңғыш рет көрсетіліп, 1919 жылдың 27 қыркүйегіне дейін сахнада болды. Ұзақ үзілістен кейін 1919 жылдың қазан айында қойылым Palace Theatre-ге көшті. Бұл туынды барлығы 747 рет көрсетілді, 1919 жылдың 13 желтоқсанында мәресіне жетті, сол кезде бұл өте ұзақ сахналық өмір болды. Лондондық актерлік құрамында Клара Баттерворт және Джеймисон Доддс ойнады, композитор Говард Талботтың туған інісі.

Фильмге бейімделу

Фильм нұсқасы, "Лиляк Домино", 1937 жылы Ұлыбританияда, ал 1940 жылы АҚШ-та шықты. Басты рөлдерді Майкл Бартлетт граф Анатоль рөлінде және Джун Найт Шари, "Лиляк Домино" рөлінде ойнады. Оқиға Будапешт қаласында өріледі.

Қысқаша мазмұны

Ниццадағы Парнас қонақ үйінде карнавал кезінде, маскарадтық балда, барша жұртты таң қалдырған жаңалық – бай, ескі Лиондық жібек саудагері Гастон Ле Седж жаңа, жас келін табады, Леони Лемоннье есімді жесір. Бірақ Леони Гастонның 18 жасар қызы Георгинаға уәде берілген, ұялшақ Полға көбірек қызығушылық танытады. Георгина маскада болып, тек "Лиляк Домино" деп танылады. Осы уақытта үш жас жігіт картада көп ақша ұтырып алады. Олар қарыздарын төлеу үшін бай келін табу керек екенін келіседі. Сент-Арман графы тіл сығатын адам ретінде таңдалады. Құдайына шүкір, ол бұрыннан-ақ лиляк доминодағы қызға ғашық болып кеткен. Алайда, Георгина бұл ойын туралы біліп, Андре оны тек ақшасы үшін іздеп отыр деп ойлайды және оның махаббатына жауап берсе де, онымен қарым-қатынасын үзді. Циган скрипкашы қиындықтарды шешіп, ғашықтарды біріктіруге көмектеседі. Барлығы бақытты аяқталады.