Кіріспе

Автомобильдің корпусының стилі

Шутинг-брейк (сондай-ақ шутинг-брейк деп те жазылады) – 1890 жылдары атпен тартылған каретадан пайда болған автомобиль корпусының стилі. Алғашқы автомобильдік шутинг-брейктер 1900 жылдардың басында Ұлыбританияда жасалған. Бұл көлік стилі 1920-1930 жылдары Англияда танымал болды және оны автомобиль өндірушілер немесе каросерия шеберлері өзгертіп жасады. 1930 жылдардан бастап Ұлыбританияда бұл термин "эстейт-кар" терминімен бірдей қолданылды, бірақ көп жылдар бойы кеңінен қолданылмады және көбінесе соңғы терминмен ығыстырылды.

Анықтама

Автомобиль стилі ретінде ату тежегішінің (shooting brake) жалпыға бірдей келісілген анықтамасы жоқ; алайда, ортақ тақырыптар – купе және универсал (station wagon) болып табылады, сондай-ақ көлік құралының аң ауру сапарлары үшін тарихи қолданылуы. Оның конструкциясы мен терминді қолдану сипаттамалары мынадай: "Екі есікті, спорттық автомобильдің сәні бар әсем вагон, оның имиджі еуропалық аристократиямен, түлкі аулаумен және аң аулаушы итттермен байланысты". "Эстейт пен купе арасындағы гибрид". "Негізінен екі есікті универсал". Универсал (эстейт кар) үшін қолданылатын мағынасы бірдей термин. "Өте тартымды контурға" ие автомобиль стилі. Ол жол кеңістігін әдеттегі купеге қарағанда тиімдірек пайдаланады, сонымен қатар артқы орындықта отырушыға басы үшін кеңістік береді. Артқы орындықты кейде пайдалану арқасында, тіпті мұндай вагон төрт есіктің күнделікті практикалықтығына ие болмаса да, осындай автомобильге ие болуға болады." 1912 жылғы Hudson Model 33 Англияда "аң аулауға қатысушыларды аң аулау орнына және одан тасымалдауға, сондай-ақ аңдарды әкелуге" қолданылғандығы үшін ату тежегіші деп сипатталды. Алғашқы сафари көліктері терезесі мен есігі жоқ ату тежегіштері ретінде сипатталған. Мұндай сипаттамалардың бірі былай деді: "Жаман ауа-райы болған жағдайда, төбеге тігілген матадан жасалған перделер бекітілді. Бұл көліктер ауыр және жақсы ауа-райында ыңғайлы болды, сондай-ақ көліктерден оқ атуға рұқсат етілмегендіктен, жылдам және үнсіз шығуға мүмкіндік берді". 1920-1930 жылдары Англияда ату тежегіштері танымал болды және зауытта немесе көлік құралын қайта жарақтандырумен айналысатын шеберлерде жасалды. "Эстейт кар" термині ату тежегішінің орнына қолданыла бастады, себебі көліктің қолданылу аясы аң аурудан басқа да, қонақтарды және олардың багажын теміржол станцияларына және кері тасымалдау сияқты тұрмыстық мақсаттарға кеңейді.

1960 жылдан 1990 жылға дейін

1960-жылдар мен 1970-жылдардың басында бірнеше жоғары деңгейдегі еуропалық өндірушілер спорттық автомобильдерінің екі есікті "shooting brake" нұсқаларын шығарды, соның ішінде 1960 жылғы Sunbeam Alpine Shooting Brake және 1965 жылғы Aston Martin DB5 Shooting Brake. 1966 жылғы Sunbeam Alpine – бұл екі есікті ашық спорттық машинаның шектеулі үш есікті нұсқасы, ішкі жағы былғарыдан және жаңғақтан жасалған, ашық нұсқасынан екі есе қымбат сатылып, "shooting brake" ретінде таныстырылды. Aston Martin DB5, DB6 және DBS "shooting brake" үлгілерін 1965 жылдан 1967 жылға дейін каросерия шебері Гаррольд Радфорд арнайы жасады. DB5 "shooting brake" прототипі зауытта аң ауғатыны әуесқой және итті жақсы көретін Дэвид Браун үшін арнайы шығарылды, ал тағы 11-12 купе Aston Martin үшін жеке каросерия шебері Гаррольд Радфордпен арнайы өзгертілді. 2019 жылдың тамызында DB5 рекордтық $1,765 млн (£1,456 млн) бағаға сатылды, бұл оны аукционда сатылған кез келген марканың ең қымбат "shooting brake" корпусты көлігі етті. 1992 жылы Aston Martin Virage/Vantage үлгісінің шектеулі өндірісті "shooting brake" нұсқасын, соның ішінде төрт есікті "shooting brake" шығарды. Вагон мен купе элементтерін біріктіретін басқа да автомобильдер сипатталған, бірақ олар ресми түрде "shooting brake" ретінде сатылмады, соның ішінде Reliant Scimitar GTE (1968–1975), Volvo P1800 ES (1972–1973) және кейіннен 480 (1986–1995) – купе ретінде сатылатын, спорттық, төмен алдыңғы бөлігі бар және шамдары ашылатын, бірақ артқы бөлігі универсалға ұқсас. 1998 жылғы BMW Z3 Coupé (және оған байланысты M Coupé үлгісі) де көбінесе "shooting brake" деп аталады.

2000-шы жылдардан бүгінгі күнге дейін

1970-жылдардың ортасынан бері көбінесе қолданылмай келген "ату тежегіші" термині 2004 жылы Chevrolet Nomad концепт-автомобилін сипаттау үшін пайдаланылды. 2006 жылғы Renault Altica концепт-автомобилі, 2008 жылғы Mini Clubman, 2011 жылғы Fisker Surf концепт-автомобилі және 2011 жылғы Ferrari FF. 21-ші ғасырдың алғашқы өндірістік моделі ретінде "ату тежегіші" деп сатылған автомобиль – 2012 жылғы Mercedes Benz CLS Class Shooting Brake (X218), ол Auto China көрмесінде Shooting Brake концепт-автомобилі ретінде таныстырылды. Бұл модельде төрт есік бар, бұл кейбір анықтамалар бойынша екі есікті "ату тежегіші" ұғымына қайшы келеді. 2015 жылы Mercedes Benz модельдер қатарына кішігірім CLA класының төрт есікті "ату тежегішін" қосты. 2018 жылғы Porsche Panamera Sport Turismo, сондай-ақ Volkswagen Arteon, Arteon бес есікті болғанына қарамастан, өндірушілердің айтуынша, "ату тежегіштері" болып саналады. Қазіргі тренд – "ату тежегіші" кузов стилін "жылдамдықпен" байланыстыру және автомобильдерді купеге қарағанда "әлдеқайда ыңғайлы" ету. Маркетингтік сипаттамалар "спорттық турист", "спорттық серуен" немесе "ату үзілісі" сияқты терминдердің түрленулері арқылы бұлыңқырақ болды. Бұл SUV-лардан ерекшелену және тұтынушылардың санасында "тартымды сызықтармен" қарапайым кузов түрлерін жаңартуға бағытталған, олар "әдемілікке" толы болып көрінеді. BMW 2023 жылы Concorso d'Eleganza Villa d'Este көрмесінде Z4 негізінде жасалған Concept Touring Coupé концептін таныстырды.