Кіріспе

Француз теологы, 1085–1154 жылдары өмір сүрген.

Жилберт де ла Порре (1085 – 4 қыркүйек 1154), сондай-ақ Пуатьелік Жилберт, Гилберт Порретан немесе Пиктавиенский деп те аталады, ол схоластикалық логик және теолог, сонымен қатар Пуатье епископы болған.

Өмір

Ол Пуатье қаласында дүниеге келген және алғашқы білімін де сол жерде алған. Содан кейін Шартр қаласында Бернард Шартрскийден білім алды, онда Аристотель мен Платонның ілімдері арасындағы ерекшеліктерді зерттеді, ал кейін Ансельм Лаонский мен Ральф Лаонскийден дәріс алды. Білімін аяқтаған соң Пуатьеге оралып, онда оқытқандығы айтылады. Кейін Шартрға логика мен теология пәндерін оқыту үшін қайтып келді және 1126 жылдан 1140 жылға дейін Бернард Шартрскийден кейін канцлер болып қызмет етті. Ол Парижде лекция оқығаны да мәлім. Цистерциан Эверардтың "Ратиус және Эверардпен әңгіме" атты еңбегінен Гилберт Шартрға қарағанда Парижде көбірек танымал болғандығы көрінеді. Эверардтың сөзіне сенсек, ол Шартрдағы Гилберттің лекциясына төртінші болып келсе, Париждегі лекциясына үш жүзінші болып келген. 1141 жылы Парижде Гилберттің дәрістеріне қатысқандардың бірі – Солсберидің Иоанны болды, ол оның ықпалында қалды. Иоанн кейін Шартрдың канцлері болды және Гилберт туралы былай деп жазды: Ол грамматика мен теологияны оқытты және грамматикалық қате жіберген студентті жазалады. Егер студент сабақта уақытын бекер өткізіп жатыр деп ойласа, оған нан пісірумен айналысуды ұсынды. Ал соңғы лекцияларында философтарды, шешендерді және ақындарды түсіндіруге пайдаланды. 1140 жылдары Гилберт Боэцийдің "Opuscula Sacra" еңбегіне түсіндірме жариялады. Бұл еңбек Боэцийдің мағынасын түсіндіру мақсатымен жазылса да, Киелі Үштік туралы шіркеу іліміне қайшы келетін түсініктерді ұсынды. 1142 жылы Гилберт Пуатье епископы болды, сонымен бірге сол жылы екі архиепископ, Арно және Калон, оның Киелі Үштік туралы пікірлері үшін айыптады. Сондай-ақ 1142 жылы Гилберттің Шартрдағы оқытушылық қызметі басқа біреуге берілді. 1147 жылы Парижде Петр Ломбард Гилбертті үштік ілімі үшін сынады. 1148 жылы Клервоның Бернард қасиеттісі, адалдықты анықтаумен белгілі болған, Гилбертті сотқа шақырды. Бернард бұрын Гилбертті еретик деп санаған, себебі Абелард сотталып, айыпталып кезінде Шартр мектебі, сол кезде Гилберт канцлер болған, Абелардты қолдаған. Сотта Гилберт пен Бернардтан нақтылы библиялық мәтіндерді келтіріп, түсіндіру сұралды. Бернард Гилберт сияқты мектептердің тәсілдерін білмегендіктен, оны айыптауға батыл болмады. Алайда Гилберттің кітабының бір бөлігін қайта жазуды талап ету туралы шешім қабылданды. Гилберт 1154 жылы қайтыс болды. Ол Пуатьедегі Сен-Иларий-ле-Гранд шіркеуіне жерленді.