Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкадағы интервал
Interval in music
Музыкада дитон (ditonus, δίτονος, "екі тоннан") – үлкен үшінші интервалы. Дитонның мөлшері, оны құрайтын екі тонның мөлшеріне қарай өзгереді. Ең ірісі – пифагорлық дитон, 81:64 қатынасымен, сондай-ақ "үтір артық" үлкен үшінші деп те аталады; ең кішісі – 100:81 қатынасымен, сондай-ақ "үтір кем" үлкен үшінші деп те аталады.
In music, a ditone (ditonus, from δίτονος, "of two tones") is the interval of a major third. The size of a ditone varies according to the sizes of the two tones of which it is compounded. The largest is the Pythagorean ditone, with a ratio of 81:64, also called a comma redundant major third; the smallest is the interval with a ratio of 100:81, also called a comma deficient major third.
Пифагорлық көйлеу
Пифагор дитоны — пифагорлық настройкадағы негізгі үштік, оның интервалдық қатынасы 81:64, яғни 407,82 цент. Пифагор дитоны екі үлкен тонға (9/8 немесе 203,91 цент) бөлінеді және синтоникалық коммен (81/80, 21,51 цент) таза негізгі үштіктен (5/4, 386,31 цент) кеңірек. Бұл аралық 5:4-ке қарағанда коммен кең болғандықтан, "коммен артық" аралық деп аталады. "[Пифагор] жүйесінде жиі кездесетін негізгі үштік (C–E, D–F және т.б.) дәлірек айтқанда Пифагор дитоны деп аталады және екі үлкен және екі кіші жартытоннан тұрады (2M+2m). Бұл интервал өте өткір, 408 центке жетеді (таза негізгі үштік тек 386 цент)." Оны төрт таза бесіншіден екі октаваны алып тастау арқылы да түсінуге болады. 81:64 дитонының жайқы ыдырауы: 3^4/2^6 (немесе 3/1 * 3/1 * 3/1 * 3/1 * 1/2 * 1/2 * 1/2 * 1/2 * 1/2 * 1/2).
The Pythagorean ditone is the major third in Pythagorean tuning, which has an interval ratio of 81:64, which is 407.82 cents. The Pythagorean ditone is evenly divisible by two major tones (9/8 or 203.91 cents) and is wider than a just major third (5/4, 386.31 cents) by a syntonic comma (81/80, 21.51 cents). Because it is a comma wider than a "perfect" major third of 5:4, it is called a "comma redundant" interval. "The major third that appears commonly in the [Pythagorean] system (C–E, D–F, etc.) is more properly known as the Pythagorean ditone and consists of two major and two minor semitones (2M+2m). This is the interval that is extremely sharp, at 408c (the pure major third is only 386c)." It may also be thought of as four justly tuned fifths minus two octaves. The prime factorization of the 81:64 ditone is 3^4/2^6 (or 3/1 * 3/1 * 3/1 * 3/1 * 1/2 * 1/2 * 1/2 * 1/2 * 1/2 * 1/2).
Тек интонация
Дидимнің диатониялық және Птолемейдің синтониялық күйлерінде дитон – бұл 5:4 қатынасы бар таза үлкен үшінші, ол екі тең емес тоннан құралған – 9:8 және 10:9 қатынастас үлкен және кіші тоннан. Екі жүйе арасындағы айырмашылық Дидим кіші тонды үлкен тоннан төмен орналастырса, Птолемей оны керісінше жасайды.
In Didymus's diatonic and Ptolemy's syntonic tunings, the ditone is a just major third with a ratio of 5:4, made up of two unequal tones—a major and a minor tone of 9:8 and 10:9, respectively. The difference between the two systems is that Didymus places the minor tone below the major, whereas Ptolemy does the opposite.
Меантондық темперамент
Көмескі темпераменттерде, бас және кіші тон "орта тонға" алмастырылады, ол екеуінің арасында жатады. Мұндай екі тон дитонды немесе бас үштік құрайды. Көмескі темпераменттің төрттен бір бөлшегінде бұл бас үштік нақты (5:4) бас үштікке тең келеді. Осыдан атауы шыққан: бас үштіктің шектес дыбыстарының арасындағы нақты ортасы "орта тон" деп аталады.
In meantone temperaments, the major tone and minor tone are replaced by a "mean tone" which is somewhere in between the two. Two of these tones make a ditone or major third. This major third is exactly the just (5:4) major third in quarter comma meantone. This is the source of the name: the note exactly halfway between the bounding tones of the major third is called the "mean tone".
Тең мінез
Қазіргі жазушылар кейде "дитон" сөзін тең темпераменттегі мажорлық үшіншінің интервалын сипаттау үшін қолданады. Мысалы, "Қазіргі заманғы акустикада тең темпераменттегі жарты тон 100 центке, тон 200 центке, дитон немесе мажорлық үшінші 400 центке, таза төртінші 500 центке және т.б. тең."
Modern writers occasionally use the word "ditone" to describe the interval of a major third in equal temperament. For example, "In modern acoustics, the equal tempered semitone has 100 cents, the tone 200 cents, the ditone or major third 400 cents, the perfect fourth 500 cents, and so on. ”