Кіріспе
Түркияның солтүстік-батысындағы провинция. Стамбул сияқты, Чанаккале провинциясының еуропалық (Фракия) және азиялық (Анатолия) бөліктері бар. Еуропалық бөлігін Галлиполи (Гелиболу) түбегі құрайды, ал азиялық бөлігі көбінесе Анадолиядағы Троада тарихи аймағымен бірдей аумақты қамтиды. Оларды Мармара теңізі мен Эгей теңізін байланыстыратын Дарданелл бұғазы бөліп тұрады. Чанаккале провинциясында Трояның археологиялық қазбасы орналасқан. Чанаккале ауданы – провинцияның ең халқы көп ауданы. Провинцияның еуропалық және азиялық бөліктері 2022 жылдың наурыз айында аяқталған Чанаккале 1915 көпірі арқылы біріктірілді.
Like Istanbul, Çanakkale province has a European (Thrace) and an Asian (Anatolia) part. The European part is formed by the Gallipoli (Gelibolu) peninsula, while the Asian part is largely coterminous with the historic region of Troad in Anatolia. They are separated by the Dardanelles strait, connecting the Sea of Marmara and the Aegean Sea. The archaeological site of Troy is found in Çanakkale province. Çanakkale District is the most populous district of the province. The European and Asian parts of the province were connected to each other with the completion of the Çanakkale 1915 Bridge in March 2022.
Тарих
Түрік Республикасының алғашқы жылдарында Биға және Гелиболудың Османдық дәуірдегі санджақтары таратылғаннан кейін Чанаккале провинциясы құрылды. 1927 жылғы халық санауы бойынша, Чанаккаледе көршілес ауылдарды есептемегенде 8500 адам тұрды. Ежелгі заманда "Геллеспонт" және "Дарданелл" деп те аталған Чанаккале шамамен 3000 жыл бойы көптеген мәдениеттерге бесік болған. Тіпті Лидиялықтар басқарған және б.з.д. 2500 жылы қатты жер сілкінісінен қираған ежелгі Троя (Троя) қаласының қирандылары бүгінге дейін сақталған. Б.з.д. 336 жылы Анатолиядағы маңызды күш болған және ежелгі Грецияны бүкіл әлемге таратуды мақсат еткен Ұлы Александр басқарған Парсы империясы жеңіліске ұшырады. Сонымен қатар, Кареси бейлігінің Анатолиядағы ыдырауымен Османдық дәуірінде Чанаккале аумағының көп бөлігі, Гелиболуға көмектескендігі үшін Византия империясына сыйлық ретінде берілген қамалдардың көмегімен бағындырылды. Кейін Чанаккале бұғазы Османдық империясына берілді. 1934 жылдың 19 ақпанында провинция Эдирне, Чанаккале, Қыркларели және Текирдағ провинцияларын қамтитын Екінші Бас инспекцияға қосылды. Оны азаматтық, әскери және білім беру салаларында кең өкілеттіктерге ие Бас инспектор басқарды. Бас инспекция кеңсесі 1948 жылы таратылды, бірақ Бас инспекторлардың заңдық негізі 1952 жылы Демократиялық партия үкіметі кезінде ғана жойылды.
Ауыл шаруашылығы
Чанаккале провинциясы Түркияда жүзім шаруашылығы және шарап жасау саласындағы маңызды өңір болып табылады. Галлиполи түбегіндегі Сарос шығанағы мен Гелиболу арасындағы аймақта жүзім бақтары өсіріледі, олардың кейбірінде ережеге сай келмейтін түтін сүзгілері орнатылған.