Кіріспе

Генрих II Тақуа (Henryk II Pobożny; 1196 – 9 сәуір 1241) – Силезия герцогы, Польшаның жоғары герцогы, сондай-ақ 1238 жылдан өліміне дейін Оңтүстік Үлкен Польшаның герцогы болды. 1238 және 1239 жылдар аралығында Сандомирж және Ополе-Рациборц аймақтарының регенті қызметін атқарды. Ол Генрих Сақалдының ұлы және Силезиялық Пиаст әулетінің мүшесі еді. 2015 жылдың қазан айында Рим-католик Ленница диоцезі оны қасиеттілікке алып, «Құдайдың қызметшісі» атағын берді.

Ерте өмір

Генрих Пейс - Польшаның жоғары герцогы Генрих Бородатый мен Андэкстің Гедвигасының екінші ұлы. Оның ағасы Болеслав 1206 жылы қайтыс болды. Солтүстік-батыстағы жағдай күрделірек болды: Бранденбург маркграфы Отто III Сантоктағы маңызды Ұлы Польша бекінісін басып алып, Любушты қоршап алды. Генрих II сондай-ақ Мазовияның Конрадымен, Владислав Одоничпен және Гнезненің архиепискобы Пелька бастаған шіркеумен дауларды мұра етті. 1239 жылдың 5 маусымында Владислав Одонич қайтыс болғаннан кейін жағдай күтпеген жерден өзгерді. Генрих II Одоничтің иелігінің басым бөлігін (оның ішінде Гнезноны) алып, Накло-над-Нотцецкий мен Ужстиді Одоничтің ұлдарына қалдырды. Генрих сол кезде өзінің отбасының Хогенштауфен императорлық үйімен дәстүрлі одағынан бас тартып, папа Григорий IX-ты қолдады, ол шіркеумен дауды дереу шешті. Содан кейін ол Мазовияның Конрадпен болған қақтығыстарын аяқтады: ол екі қызын Конрадтың екі ұлына үйлендірді – Гертруданы Болеславқа, ал Констанцияны Куявияның Казимир I-ге. 1239 жылы Генрих II Любуш шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Бранденбург маркграфы Отто III-тен Санток бекінісін қайтарып алды. Генрих батыс билеушілерінің уәде етілген көмегін күтпеді және Кіші Польшаның аман қалған әскерлерін, сондай-ақ өзінің Силезия және Ұлы Польша әскерлерін Легницаға шоғырландыра бастады. Еуропа билеушілері Киелі Рим империясы мен Папалық арасындағы күреске көбірек назар аударды және Генрихтің көмек сұрауына мән бермеді. Оған қосылған жалғыз шетелдік әскер – Богемия королі Вацлав I және бірнеше тамплиерлердің біріккен күштері болды. Кейбір дереккөздерде еуропалық әскерлер Легницаға жақын жерде тоқтағаны айтылады, мүмкін, христиан әскері монғолдар үшін оңай олжаға айналады деп қорқып. Легница шайқасы 1241 жылдың 9 сәуірінде болды. Генрих жеңіліп, шайқаста қаза тапты. Бұл жеңіске көпшілік Еуропа монархтарын, әсіресе император Фридрих II мен Венгрия королі Бела IV-ті кінәлады, олар көмек көрсетуден бас тартқан, сондай-ақ жоғарғы Силезиялық туысы Миешко II-нің шайқастан күтпеген шегінуіне. Генрихтің өлімі туралы екі сипаттама бар: біріншісі Ян Длугош жазған (қазір күмәнді деп саналады), екіншісі – К. де Бригияның "Historii Tartatorum" еңбегінде (тікелей куәгерлердің мәліметтеріне негізделген, қазір сенімдірек деп есептеледі). Алайда монғолдар елді басып алуға ниеттенген жоқ, сондықтан олар көп ұзамай Моравия арқылы Венгрияға Бату ханның негізгі әскерімен қосылуға ұмтылды. Генрихтің жалаңаш және бассыз денесін әйелі ғана таныды, себебі оның полидактилиясы бар екені белгілі болды. Оның сол аяғында алты саусағы болғаны 1832 жылы қабірі ашылғанда расталды. Генрих Вроцлавтағы (Бреслав) Францискан шіркеуінің криптіне жерленді. Үш жыл ғана билік жүргізгеніне қарамастан, Генрих Силезия, Ұлы Польша және Краков халқының естелігінде кемелді христиан рыцары, мырза және шейіт ретінде қалды, оның жарқын мансабы ерте өлімімен күрт аяқталды. Ол қайтыс болғаннан кейін Силезия Пиастарының әулеті Силезияның көптеген герцогтарына бөлінді, олар (Генрихтің немересі Генрих IV Пробтан басқа) енді поляк жоғары герцогтары ретінде билік ете алмады және кейін көршілес Богемия Корольдігінің ықпалына түсті. 1944 жылы Генрих Пейстің денесі жоғалып кетті, неміс ғалымдары оны зертханалық зерттеулер үшін қабірінен алып шықты; олар ханзаданың арий тегінен екенін дәлелдеуге үміттенген еді.