Хьюберт де ла Поэр Гоф: Британ әскерінің генералы (1870-1963)
Hubert Gough
Генерал Гуф (1870-1963) – британдық армия офицері, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы тұлға. Сомма, Пашендель шайқастарындағы рөлі, мансабы және тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британ армиясының генералы (1870–1963)
British Army general (1870–1963)
Генерал сэр Хьюберт де ла Пур Гоф (/ɡ//ɒ//f/ GOF; 12 тамыз 1870 – 18 наурыз 1963) – Бірінші дүниежүзілік соғыста британ армиясының жоғары шенді офицері. Ол даулы тұлға болды, сонымен қатар Батыс майданындағы Британдық экспедициялық корпусының (БЭК) бас қолбасшысы, фельдмаршал сэр Дуглас Хейгтің үміткері еді. Соғыс кезінде ол тез қадаммен шендік сатыны өтіп, 1916 жылдан 1918 жылға дейін британдық Бесінші армиясына қолбасшылық етті, оның ішінде 1916 жылғы Сомма шайқасы, 1917 жылғы Пашендейл шайқасы және 1918 жылғы неміс көктемгі шабуылдарында болды, одан кейін ол қолбасшылық лауазымынан алынды.
General Sir Hubert de la Poer Gough (/ɡ//ɒ//f/ GOF; 12 August 1870 – 18 March 1963) was a senior officer in the British Army in the First World War. A controversial figure, he was a favourite of the Commander in Chief of the British Expeditionary Force (BEF) on the Western Front, Field Marshal Sir Douglas Haig. He experienced a meteoric rise through the ranks during the war, ultimately rising to command the British Fifth Army from 1916 to 1918, including during the Battle of the Somme in 1916, the Battle of Passchendaele in 1917, and during the German spring offensives in 1918, in the aftermath of which he was relieved of his command.
Отбасылық негіздер
Гоуф атауы, мүмкін, "қызыл" деген мағынаны білдіретін уэльс тіліндегі coch сөзінен туындаған. Англиядан кеткенге дейін Гоуфтың ата-бабалары Уилтширде дін қызметкерлері және кеңсе қызметкерлері болған, ал отбасы 17 ғасырдың басында Ирландияға плантаторлар ретінде емес, діни лауазымдарда қоныс аударған. 19 ғасырда олар Уотерфорд округіндегі Гуртинде қоныс тепкен, жер иеленуші аристократиялық отбасы болды. Гоуф өзін "қан және тәрбиесі бойынша ирландтық" деп сипаттады. Гоуф генерал сэр Чарльз Дж. С. Гоуфтың үлкен ұлы, генерал сэр Хью Г. Гоуфтың немересі және бригада генералы сэр Джон Эдмунд Гоуфтың ағасы болды. Гоуфтар – Ұлыбританияның ең жоғары батырлық наградасы саналатын Виктория кресімен үш рет марапатталған жалғыз отбасы. Хуберттің анасы – Гарриетта Анастасия де ла Пуар, Джон Уильям Пуардың қызы, Уотерфорд округіндегі Гуртиннің 17-ші бароны де ла Пуар, бұрынғы Уотерфорд округінің парламент депутаты. Гоуфтың анасы католик болып өскенімен, анасы протестант болған. Гоуф 1870 жылдың 12 тамызында Лондонда дүниеге келген. Гоуф сәби кезінде 1870 жылдың соңында отбасымен бірге Үндістанға кетті, ал оның інісі Джон 1871 жылы сол жерде дүниеге келді, бірақ 1877 жылы ұлдар мен анасы Англияға қайтарылды, ал әкесі Екінші Ауған соғысында әрекетте болды; осы кезде кіші інісі мен әпкесі қызыл жегіден қайтыс болды. Гоуфтың анасы он жасқа келгенде Үндістанға оралып, ұлдарын пансионда қалдырды, ал Гоуф әкесімен он алты жасқа толғанға дейін кездеспеді.
The name of Gough probably derives from the Welsh word coch, meaning "red". Before leaving England Gough's ancestors were clerics and clerks in Wiltshire, and the family settled in Ireland in the early 17th century, not as planters but in clerical positions. By the nineteenth century they were an Anglo Irish family of the landed gentry settled at Gurteen, County Waterford, Ireland. Gough described himself as "Irish by blood and upbringing". Gough was the eldest son of General Sir Charles J. S. Gough, VC, GCB, a nephew of General Sir Hugh H. Gough, VC, and a brother of Brigadier General Sir John Edmund Gough, VC. The Goughs are the only family to have won the Victoria Cross, the highest British award for bravery, three times. Hubert's mother was Harriette Anastasia de la Poer, a daughter of John William Poer, styled 17th Baron de la Poer, of Gurteen, County Waterford, formerly member of parliament for the County Waterford constituency. Gough's mother was brought up as a Roman Catholic, although her mother was a Protestant. Gough was born in London on 12 August 1870. As an infant Gough went out to India with his family late in 1870, and his brother John was born there in 1871, but in 1877 the boys and their mother were sent back to England, while their father was on active service in the Second Afghan War; a younger brother and sister died of scarlet fever at this time. Gough's mother returned to India when he was ten, leaving the boys at a boarding school, and Gough did not meet his father again until he was sixteen.
Ерте мансап
Гоф Итон колледжінде білім алған. Оның автобиографиясы «Солдаттық жолмен» («Soldiering On») бойынша, ол латын тілінде нашар болған, бірақ футбол және регби сияқты спорт түрлерінде жақсы ойнаған. Итоннан кейін Гоф 1888 жылы Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжге қабылданды. 1889 жылдың 5 наурызында ол 16-шы лансерлер полкіне екінші лейтенант болып кірді. 1890 жылдың 23 шілдесінде лейтенант қызметіне тағайындалды. 1890 жылдың қыркүйегінде оның полкі кемемен Бомбейге, ал содан кейін пойызбен Лакхнауға сапарлады. 1893-94 жылдардың қысында басқа офицерлер демалыста болған кезде ол эскадрильяға уақытша командалық етіп тағайындалды. 1894 жылдың 22 желтоқсанында капитан болып жоғарылатылды.
Gough was educated at Eton College. According to his autobiography Soldiering On, he was terrible at Latin, but good at sports such as football and rugby. After leaving Eton, Gough gained entrance to the Royal Military College, Sandhurst in 1888. He was gazetted into the 16th Lancers as a second lieutenant on 5 March 1889. Gough was promoted to lieutenant on 23 July 1890, and his regiment sailed for Bombay in September 1890, travelling by train to Lucknow. During the winter of 1893–94 he briefly acted in command of a squadron while other officers were on leave. He was promoted captain on 22 December 1894
Гоф 1897-98 жылдары Тирах әскери күштерімен бірге қызмет етті. 1898 жылдың маусымында Англияға оралған Гоф тамыз айында Штаб колледжінің емтиханына түсті. Күзде безгекке шалдығып, ауруханаға жатты, содан кейін 1898 жылдың 22 желтоқсанында (сәуірден кейінге шегерілген) Маргарет Луиза Нора Льюеске («Дейзи» деп аталған) үйленді. Ол әскери қызметтегі офицер үшін ерекше ерте үйленді.
He served with the Tirah Field Force 1897–98. Gough returned to England in June 1898, and sat the Staff College exam in August. He was hospitalised with malaria in the autumn, then married Margaret Louisa Nora Lewes (known as "Daisy") on 22 December 1898 (postponed from April). He married at an unusually early age for a serving officer.
Бурлар соғысы
Гоф 1899 жылдың 9 қаңтарында Камерлидегі штаб-колледжде оқуға қабылданды, бірақ курсты аяқтамады. Ол Натальға жіберілді, алдымен полковник Иан Гамильтон оны Rifle Association (жергілікті атты немесе жеңіл атты жасақтардан құралған ерікті бөлімшелер) бірінің нұсқаушысы қызметіне тағайындады. Содан кейін Гоф, Наталда атты әскерлерге қолбасшылық еткен лорд Дундональдтың адъютанты болды. 1900 жылдың қаңтарында ол бригадалық барлау офицері болып тағайындалды, бұл қызметке көп барлау жұмыстары кірді. Қаңтардың ортасында ол Тугела өзенін кесіп өтетін Потгитердің өткелін барлауға жіберілді, мақсаты – желтоқсанда Буллер шабуыл жасаған Коленсодағы буарлардың позициясын батыстан айналып өту арқылы Ладисмитті құтқару болатын. Бірақ, ағылшын әскерлерінің баяу жылжуы буарларға өз қорғанысын дайындауға уақыт берді. Шпион-Коп шайқасында (23-24 қаңтар) Гоф, Оңтүстік Африка жеңіл атты әскерінде офицер болып қызмет еткен және хабарларды жеткізген Уинстон Черчилльмен кездесті. 1 ақпанда Гоф, жергілікті жалақысыз майор ретінде, Композиттік полктің (Империялық жеңіл атты әскер эскадрильясы, Наталь карбинерлерінің эскадрильясы және 60-шы мылтық атты жаяу әскері ротасы) командирі болып тағайындалды. Ол өз полкін Буллердің Тугеладан өту үшін үшінші (5-7 ақпан) және төртінші (14-27 ақпан) әрекеттеріне көмектесуге бастап кетті. Ол 28 ақпанда Ладисмитке бірінші британдық әскерлерді кіргізді, Дундональдтың жазбаша бұйрығына қарамастан, ол "өте қауіпті" деп ескерткен болатын, сонда ол қала ішінде қоршауда болған ағасы Джоннимен кездесті. 1900 жылдың мамырынан бастап Гофтың полкі белсенді қызметте болды, Буллер Ладисмиттен солтүстік-батысқа қарай Дракенберг тауларының өткелдеріне жылжыды, ақырында лорд Робертс басқаратын негізгі британдық күштермен қосылды. Соғыстың конвенциялық кезеңі 1900 жылдың соңында аяқталды. Соңынан келген партизандық соғыс кезінде Гофтың полкі біртіндеп күшейтіліп, төрт ротадан тұратын 600 адамдық күшке жетті. Смит-Дорриен мен Алленбимен бірге ол генерал-лейтенант Френчтің жалпы басшылығында қызмет етті. Гоф 1901 жылдың сәуір айының соңында подполковник болып тағайындалуға ұсынылды, бірақ бұл жоғарылау ол өз полкінде майор болғанға дейін күшіне енбеді. Генерал-майор Смит-Дорриен Гофтың әкесіне мақтау хат жазып, оны бірден жоғарылатуды тіледі. 1901 жылдың 17 қыркүйегінде ол Композиттік полкті, жеткіліксіз барлаудан кейін, Блад-Ривер Порты маңындағы буарлардың тартымды нысанасына шабуыл жасауға бастады, бірақ оның бүкіл әскері көзден тыс қалған буар күштерімен тұтқынға алынды. Қашып кеткеннен кейін, бас қолбасшы Кишенер өзінің "ең терең қайғысын" білдірді, және ол өзінің беделін сақтап қалған болуы мүмкін, өйткені оның тым сенімділігі басқа британдық жеңілістерге себеп болған қорқынышқа кері болды. Гари Шеффилдтің сөзінше, Гоф бұл мәселені өз естеліктерінде, "Әскерлік өмір" атты кітабында кеңінен талқылаған. Ол капитаны шеніне қайта оралды. Ол төрт рет хабарламаларда аталды (соның ішінде лорд Кишенердің 1902 жылдың 23 маусымындағы соңғы хабарламасында).
Gough started at Staff College, Camberley on 9 January 1899 but did not complete the course. He was deployed to Natal, and was initially ordered by Colonel Ian Hamilton to act as instructor to one of the Rifle Associations (locally raised units of volunteer mounted infantry or light cavalry). Gough then served as ADC to Lord Dundonald, who was commanding mounted troops in Natal. In January 1900 he was promoted to brigade intelligence officer, a role which required a great deal of scouting. In mid January he was sent to reconnoitre Potgeiter's Drift, a crossing of the Tugela River, with a view to outflanking the Boer position at Colenso – which Buller had assaulted in December – from the west in an attempt to relieve Ladysmith. However, slow deployment gave away the British intentions and allowed the Boers time to prepare their defence. During the resulting Battle of Spion Kop (23–24 January) Gough met Winston Churchill, then relaying messages whilst serving as an officer in the South African Light Horse. On 1 February Gough was appointed, as a local unpaid major, CO of a Composite Regiment (a squadron of Imperial Light Horse, a squadron of Natal Carbineers and a company of 60th Rifles Mounted Infantry). He led his regiment to assist Buller's third attempt (5–7 February) to cross the Tugela, and in the fourth attempt (14–27 February). He led the first British troops into Ladysmith (28 February), in defiance of written orders from Dundonald that it was "too dangerous" to proceed, and there met his brother Johnnie who had been besieged inside the town. From May 1900 Gough's regiment saw active service as Buller pushed into the passes of the Drakenberg Mountains northwest of Ladysmith, eventually linking up with the main British forces under Lord Roberts. The conventional phase of the war ended towards the end of 1900. During the period of guerrilla warfare which followed, Gough's Regiment was gradually reinforced to a strength of 600 men in four companies. Along with Smith Dorrien and Allenby, he served under the overall command of Lieutenant General French. Gough was marked for consideration for a brevet lieutenant colonelcy in late April 1901, although this promotion was not to take effect until he became a substantive major in his own regiment. Major General Smith Dorrien wrote to Gough's father praising him and expressing a wish that he could be promoted straightaway. On 17 September 1901 he led the Composite Regiment, after inadequate reconnaissance, to attack what appeared a tempting target of Boers near Blood River Port, only to be taken prisoner with his entire force by larger Boer forces which had been out of sight. After he escaped, Kitchener (the commander in chief) expressed his "deepest sympathy", and he may have survived with his reputation largely intact because his overconfidence was in favourable contrast to the timidity which had contributed to other British defeats. To his credit, according to Gary Sheffield, Gough discussed the matter at length in his memoirs Soldiering On. and reverted to his substantive rank of captain. He was mentioned in despatches four times (including the final despatch by Lord Kitchener dated 23 June 1902).
Эдвард дәуірі
Оңтүстік Африкадан оралғаннан кейін ол Оңтүстік Африкадағы активті қызметке оралуға үміттене отырып, Бас штабтағы қызметтен бас тартты. Бірақ, Веренигинг шарты соғысты аяқтағаннан (1902 жылдың 31 мамыры) кейін ол шешімін өзгертті, алайда Соғыс министрлігінде бос орындар қалмады. Ол 1902 жылдың 23 тамызында 16-шы лансерлер полкінің қатардағы капитаны болып қайта келді, бірақ келесі айда штабтық лауазымға оралды. 1902 жылдың 24 қыркүйегінде Альдершоттағы 1-ші кавалерия бригадасының бригадтық майоры болып тағайындалды және 1902 жылдың 22 қазанында полковник шеніне көтерілді. Оның міндеттеріне Оңтүстік Африкадан оралған қатардағы бөлімдерді қайта жарақтандыру кірді. Ол өзінің жоғары бастығы, бригадир-генерал Скобеллмен жақсы қарым-қатынас құра алмады, ол оның "ережелерді сұрақтап, шаршататын әдеті бар екенін" жазды. Ол "өзінің ашуын ұстай білмейді" деді. Гоф 1906 жылдың 11 маусымында полковник, ал 18 шілдеде лейтенант-полковник шеніне ие болды. 16-шы лансерлер полкіне басшылық ету мерзімі аяқталған соң, ол 1910 жылдың 19 желтоқсанында қысқа мерзімге жартылай жалақыға шықты, ол әлі де лейтенант-полковник және полковник болды. 1911 жылдың 1 қаңтарында бригада генералының уақытша шені берілді және ол Курақтағы 16-шы лансерлерді де қамтитын 3-ші кавалерия бригадасының бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1913 жылғы маневрлер кезінде Гоф өзінің күштерін екі дивизияның бекіністері арасында жасырып, жаудың орталық бөлігіне шабуыл жасады, бұл оның кейбір жоғары тұрған офицерлерін "сәл өткір" деп ойлауға итерді.
After his return from South Africa he declined an offer of a place on the General Staff, hoping to return to active service in South Africa. However, he changed his mind after the Treaty of Vereeniging ended the war (31 May 1902), but there were no longer any vacancies at the War Office. He returned as a regular captain in the 16th Lancers on 23 August 1902, but was back in a staff position the following month when he was appointed brigade major, 1st Cavalry Brigade at Aldershot on 24 September 1902 with promotion to the substantive rank of major on 22 October 1902. His duties included re equipping regular units as they returned from South Africa. He enjoyed a poor relationship with his superior, Brigadier General Scobell, who recorded that he had "a tedious habit of questioning regulations He has not learned to control his temper." Gough was promoted brevet colonel on 11 June 1906 and substantive lieutenant colonel on 18 July 1906. His period in command of the 16th Lancers now expired, he briefly went on half pay on 19 December 1910, still as a lieutenant colonel and brevet colonel. On 1 January 1911 was granted the temporary rank of brigadier general and appointed General Officer Commanding 3rd Cavalry Brigade, which included the 16th Lancers, at the Curragh. At the 1913 Manoeuvres Gough moved his force unseen between the outposts of two divisions to attack the enemy centre, causing some of his seniors to think him "a trifle too sharp".
Карра оқиғасы
Кейінірек Гоф "Біздің барлық туыстарымыз Home Rule-ға қарсы болды" деп жазды. Ричард Холмс Гофтың келесі күні Фергюссон істегендей істеуі керек еді дейді: өз офицерлеріне өзінің одақтастық көзқарасын білдіріп, сонымен бірге оларды бұйрықтарды орындауға шақыру керек еді. Сол кешкі Пэджет соғыс кеңсесіне телеграмма жіберіп, 57 офицер жұмыстан кетуге дайын екенін хабарлады (іс жүзінде 61 офицер, Гоф та олардың ішінде). Гоф қызметтен шеттетілді, ал ол және оның 3 полковниктерінің 2-еуі (үшіншісінің пікірі белгісіз болды) жағдайды түсіндіру үшін соғыс кеңсесіне шақырылды. Гофтың қажет болған жағдайда орнына тағайындалған Четвуд оны "ашулы және өте ирландтық" деп сипаттады.
Gough later wrote "all our relations were anti Home Rulers." Richard Holmes argues that Gough should have done what Fergusson did the following morning: assure his officers of his own unionist sympathies but urge them to obey orders. That evening Paget informed the War Office by telegram that 57 officers preferred to accept dismissal (it was actually 61 including Gough). Gough was suspended from duty and he and 2 of his 3 colonels (the attitude of the third was unclear) were summoned to the War Office to explain themselves. Chetwode, who was nominated to take Gough's place if necessary, described him as "hot headed and very Irish".
"Пекант параграфтары"
Гоф қарт фельдмаршал Робертске (патшаға лоббилік жасап, Джон Френчпен (CIGS) телефон арқылы дауласып жүрген) кеңес сұраған сияқты телеграмма жіберді, бірақ бұл оны одан әрі әрекет етуге итермелеу мақсатында жасалған болуы мүмкін. Робертс Силимен болған әңгімесінен Паджеттің өкілдіктерін асып кеткенін білді (Ольстерге қарсы «белсенді операциялар» туралы сөз қозғағанда және офицерлерге болжамды бұйрықтарды талқылауға және отставкаға кетумен қорқытуға мүмкіндік бергенде) және Хьюберт Гофқа осы туралы хабарлама қалдырды. Осы жаңалықты алған Гоф, өзінің ағасымен бірге (қателікпен хабарламаны ашқан), Эвартқа (22 наурыз күні таңертең) Ольстерге қарсы тікелей бұйрық болған жағдайда оған бағынатынын растады. Френч Гофты қызметке қайта алмаса, отставкаға кететінін мәлімдеді. Соғыс министрлігінде өткен келесі кездесуде (23 наурыз) Гоф Френч пен Эварттан армияның Ольстерге қарсы қолданылмауына жазбаша кепілдік беруін талап етті (мүмкін, генерал-майор Генри Уилсонның ықпалымен, ол жақында Д.Е.Б. Силиге (соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшыға) ұқсас талаптарды ұсынған және сол күні таңертең Гофпен таңғы ас ішкен). Силимен өткен келесі кездесуде, Гофтың айтуынша, Сили оны үрейлендіруге тырысты, бірақ Френчтің Армия кеңесінен жазбаша құжат алу Гофтың офицерлерін көндіруге көмектесерін ұсынды, осыны Сили қабылдады. Кабинет мәтінді бекітті, онда Армия кеңесі оқиғаның түсініксіздік екеніне қанағаттанғанын және «барлық сарбаздардың заңды бұйрықтарға бағынуы міндетті» екенін білдірді. Сили бұған екі абзац қосты, онда Үкіметтің Ирландияда немесе басқа жерде «таждың күштерін» пайдалануға құқығы бар екені, бірақ «Үй билігі заң жобасына қарсылықты басу» үшін күш қолдану ниеті жоқ екені айтылды. Сағат 16:00-ден кейін өткен келесі кездесуде Гоф Генри Уилсонның (сол жерде болған) кеңесімен, армияның Ольстерде Үй билігін орнату үшін қолданылмауы туралы қосымша абзац қосуға талап етті, және Френч осымен жазбаша келісті. Премьер-министр Х.Х. Асквит бұл туралы білген соң Гофтан құжатты қайтаруды талап етті, бірақ Гоф бас тартты. Асквит «кемшілік абзацтарды» жария түрде жоққа шығарды (25 наурыз). Френч пен Сили екеуі де отставкаға келуге мәжбүр болды.
Gough sent a telegram to the elderly Field Marshal Roberts (who had been lobbying the King and arguing with John French (CIGS) on the telephone), purporting to ask for advice, although possibly designed to goad him into further action. Roberts learned from an interview with Seely that Paget had exceeded his instructions (in talking of "active operations" against Ulster and in giving officers a chance to discuss hypothetical orders and threaten to resign) and left a note for Hubert Gough to this effect. With this news, Gough, accompanied by his brother (who had opened the note in error), confirmed to Ewart (on the morning of Sunday 22 March) that he would have obeyed a direct order to move against Ulster. French threatened to resign if Gough were not reinstated. In another meeting at the War Office (23 March), Gough demanded a written guarantee from French and Ewart that the Army would not be used against Ulster (possibly influenced by Major General Henry Wilson, who had recently suggested similar terms to J. E. B. Seely (Secretary of State for War), and with whom Gough had breakfasted that morning). At another meeting with Seely, who – by Gough's account – attempted unsuccessfully to browbeat Gough by staring at him, Seely accepted French's suggestion that a written document from the Army Council might help to convince Gough's officers. The Cabinet approved a text, stating that the Army Council were satisfied that the incident had been a misunderstanding, and that it was "the duty of all soldiers to obey lawful commands", to which Seely added two paragraphs, stating that the Government had the right to use the "forces of the Crown" in Ireland or elsewhere, but had no intention of using force "to crush opposition to the Home Rule Bill". At another meeting after 4 pm Gough, on the advice of Henry Wilson (also present), insisted on adding a further paragraph clarifying that the Army would not be used to enforce Home Rule on Ulster, with which French concurred in writing. When H. H. Asquith (Prime Minister) learned of this he demanded that Gough return the document, which he refused to do. Asquith publicly repudiated the "peccant paragraphs" (25 March). French and Seely both had to resign.
Ат әскері бригадасы: Монс - Марнаға дейін
1914 жылдың тамызында соғыс басталғанда, Гоф 3-ші кавалерия бригадасын Алленбидің (Кавалерия дивизиясының бас қолбасшысы) басшылығымен Францияға алып барды. Олар 14-16 тамыз аралығында кемеге мініп, Ирландиядан Ле-Хаврге тікелей жүзіп, содан кейін пойызбен Мобегеге барды. 21 тамызда белсенді операциялар басталды, ал бригада 22 тамызда әрекетке түсті. Сол күні Гофтың басшылығындағы артиллерия батареясы Францияда немістерге атыс бастаған алғашқы британдық батарея болды. Монс шайқасы кезінде (23 тамыз) Гофтың бригадасы басқа үш британдық кавалерия бригадасымен бірге сол жақ флангда болды (5-ші оң жақта, Ланрезактың 5-ші армиясымен байланыс орнатты). Келесі күндері Гоф Алленбидің басшылығынан бөлініп, Хейгтің I корпусымен BEF-тің оң жағында байланысқа түсті. Гофтың оқиғалардың баяны бойынша, 24 тамызда Алленбиге көңілі толмаған, өйткені оның шегінуі Фергюссонның 5-ші жаяу әскер дивизиясын сол жақ фланғынан неміс шабуылына ұшыратты, бұл 2-ші кавалерия бригадасының шабуылдауына және Гофтың 3-ші бригадасының, резервтік күш ретінде болуға тиіс болған, жаяу әскер ретінде шайқасуына себеп болды. Немістер шегініп кеткеннен кейін, Гоф жоспарланған шегінуді жалғастыра алды, бірақ Алленби дивизияның азық-түлік, оқ-дәрі және карталары бар көлігін артқа жібергенін анықтады. Кейінірек Гоф ("Бесінші армия" кітабында) Алленбидің 25 тамызда Сольместегі шайқаста жауға "ән бергенін" айтты. Гофтың да қорқып, басқа офицерге британдықтардың "қоршауда қалғанын" және немістердің қазірдің өзінде Аменде, BEF-тің қазіргі орналасқан жерінен оңтүстік-батыста екенін айтқан болуы мүмкін. Алленби бұл оқиғаны "Гофтың әдеттегі әдісі ғана" деп ашық күлді, бірақ жеке өзі Гофтың мінез-құлқына және француз бен Хейгтің оған төзімділігіне ашуланды. Алленби мен Гоф арасындағы қарым-қатынас содан кейін шиеленісті болды. Ле-Като шайқасында (26 тамыз) Гофтың бригадасының бір бөлігі қайтадан 5-ші жаяу әскер дивизиясына көмектесті. Шайқас аяқталғаннан кейін, бұйрық немесе ақпарат болмағандықтан, ол Уилсонмен (штаб бастығының орынбасары, BEF) азаматтық телефон желісі арқылы байланыс орнатуға тырысты, ол оған – Гофтың айтуынша – "Сен сол жерде болғандықтан, қалағаныңды істе, дос" деді. 27 тамызда Сент-Квентинге жақын жерде Гоф Армия қызметінің офицерінен, келе жатқан машинасынан бірнеше карта алды және тағы да азаматтық телефон желісін пайдаланып, корпус командирлері Хейг пен Смит-Дорриенмен байланыс орнатуға қол жеткізді. 28 тамызда ол GHQ-ға хабар жіберіп, Дивизия штабымен байланысын жоғалтқанын және 4 күн бойы ешқандай бұйрық алмағанын айтты, бірақ GHQ-дан бұйрық сұрағанмен, ол ештеңе алмады. 29 тамызда бригада алыстан Гиз шайқасының артиллериясын естіді. 1 қыркүйекте олар Айнның оңтүстігіндегі Виллерс-Коттертесте 180 мильдік шегінуден кейін болды және ақырында I корпусымен байланысып, резервтік күш ретінде Irish Guard-қа көмектесті. Шегіну 5 қыркүйекте Марнадан оңтүстікке қарай аяқталды және Гоф алғаш рет британдық көлік пен жабдықтаумен байланысты. Марна шайқасы кезінде 3-ші және 5-ші кавалерия бригадалары "Гофтың басшылығы" болып құрылды, бұл Алленбидің кавалерия дивизиясынан бөлек, арнайы құрылған кавалерия күштері болды. Бір кісі былай деп жазды: "Гофпен бірге бәрі жылдамдап, жылдамдап, жылдамдап келе жатты. Бірақ ол бізді де, жауды да бірдей қысымға салып отырды". 12 қыркүйекте Гоф Эйзенге қарай жылды, бірақ сэр Джон Френчтің арнайы алдын ала күзет ұйымдастырмауы салдарынан немістерді қинауға арналған артиллерия да, бір сағат бұрын ғана жарылған көпірлерді жөндеуге арналған инженерлер де болған жоқ.
At the outbreak of war in August 1914, Gough took the 3rd Cavalry Brigade to France, under the command of Allenby (GOC Cavalry Division). They embarked between 14 and 16 August, and shipped directly from Ireland to Le Havre, before travelling by train to Maubeuge. Active operations began on 21 August, and the brigade saw action on 22 August, on which day an artillery battery under Gough's command was the first British battery in France to open fire on the Germans. During the Battle of Mons (23 August) Gough's brigade, along with three of the other British cavalry brigades, was on the left flank (the 5th was on the right, maintaining contact with Lanrezac's Fifth Army). During the following days Gough detached himself from Allenby's command and linked up with Haig's I Corps on the BEF's right. Gough's version of events was that he had become dissatisfied with Allenby on 24 August after his retreat exposed Fergusson’s 5th Infantry Division to German attack on its left flank, requiring 2nd Cavalry Brigade to mount a charge and Gough's 3rd Brigade, which was to have been the rearguard, to fight dismounted. After the Germans fell back, Gough was able to resume the planned retreat, only to find that Allenby had sent the division transport, containing food, ammunition and maps, far into the rear. Gough later claimed (in The Fifth Army) that Allenby had been "mesmerised" by the enemy during an engagement at Solesmes on 25 August. Gough may also have been panicking, telling another officer that the British were "surrounded" and that the Germans were already in Amiens – southwest of the BEF's present position. Allenby publicly laughed this episode off as "only Gough's little way" but was privately furious both at Gough's behaviour and at the way it was tolerated by French and Haig. Relations between Allenby and Gough were strained thereafter. During the Battle of Le Cateau (26 August) part of Gough's brigade again assisted 5th Infantry Division. After the battle, lacking orders or information, he managed to make contact with Wilson (sub chief of staff, BEF) on the civilian telephone system, who told him – by Gough's account – "As you are on the spot, do as you like, old boy." On 27 August, near St Quentin, Gough managed to obtain some maps from an Army Service Corps officer who happened to be driving past, and managed – again using the civilian telephone system – to make contact with the corps commanders Haig and Smith Dorrien. On 28 August he sent a message to GHQ stating that he had lost contact with Division HQ and had received no orders for 4 days, but although he asked for orders from GHQ he received none. On 29 August the brigade heard the artillery of the Battle of Guise in the far distance. By 1 September they were at Villers Cotterêts, south of the Aisne, after a retreat of 180 miles (100 miles as the crow flies), and at last linked up with I Corps, assisting a rearguard of Irish Guards in the last major action of the retreat. The retreat ended south of the Marne on 5 September and Gough for the first time linked up with British transport and supplies. By the time of the Battle of the Marne 3rd and 5th Cavalry Brigades had been formed into "Gough's Command", an ad hoc cavalry force separate from Allenby's Cavalry Division. One man wrote: "It was all push, push, push with Goughie. But he was pushing the enemy as much as he was pushing us." Gough advanced to the Aisne on 12 September, although owing to Sir John French's having failed to organise ad hoc advance guards there was neither artillery to harass the Germans nor engineers to repair the bridges, which had been blown only an hour previously.
Кавалериялық дивизия
15 қыркүйекте Гофтың жасағы, қолдау әскерлерімен бірге, 2-ші кавалерия дивизиясына біріктірілді және 16 қыркүйекте ол дивизия командирі болып тағайындалды. 2-ші кавалерия дивизиясы BEF-тің батыс жағында орналасты, ал Мон-де-Катты басып алғаннан кейін (12 қазан) және тұтқындармен сұхбаттасқаннан кейін Гоф неміс әскерлерінің батыс жағын айналып өту мүмкіндігі бар деп ойлады. Ол 13 қазанда Кемел тауының (Ипрдің оңтүстік-батысында) басып алынуына және Листің оңтүстік-шығысында өтуіне ауызша бұйрық берді, бірақ Алленби одан әрі ілгерілеуге тыйым салды. Штаб офицері Филип Хауэлл осы кезде әйеліне, Гофтың "қызыл кірпіш үстіндегі мысықтай" екенін жазды (14 қазан 1914 жыл). 14 қазанда Гоф Роулинсонның IV корпусымен (Бингтің 3-ші кавалерия дивизиясы және Каппердің 7-ші жаяу әскер дивизиясы) байланысты, олар жағалаудан төмен жылжып келді. Енді қоршауға түсу қаупі болмағандықтан, Гоф өз дивизиясына алға жылжуға бұйрық берді, ал Алленби (15 қазан) сэр Джон Френчті Лилльді басып алуға және неміс әскерлерінің батыс жағын айналып өтуге көндірді. 20 қазанда бекініс құрылысы басталды. Британдық кавалериясында бекініс қазуға қажетті құралдар болмағандықтан, жергілікті жұмысшыларды жинауға тура келді. Гофтың дивизиясы, кейде алдыңғы қатарда 2000 офицер мен сарбаздан тұратын, Мессин және Уитшете аймағын қорғады. Бір кезде ол кейбір полктерге өз позицияларын ұстап тұруға бұйрық беру үшін майданға шапқындады. Бұл штабтың шатасуынан туындады, Гофтың шегінуге дайындалу үшін "қосымша жоспарлар" жасау туралы бұйрығы дұрыс түсініксіздікке түсті. 1914 жылдың 26 қазанында генерал-майор болып тағайындалды. Осы кезеңде Гоф бірліктерді мүмкіндігінше тез арада алдыңғы қатарға ауыстыруды қалыптастырды, бір ғана бөлімнің тиімділігінен айырылуын болдырмау үшін және мүмкіндігінше үлкен резервті сақтау үшін алдыңғы қатарды жұқа ұстап тұруды қалыптастырды. 27 қазанда Гоф өзінің резервінің бір бөлігін Хейгтің I корпусына ұсынды (ол бұл ұсынысты жеке өзінің ағасы Джонниге, Хейгтің сол кездегі штаб бастығына) бірақ Алленби оған қарсы шықты. 30 қазан, 31 қазан және келесі түні Гофтың дивизиясы (3250 офицер мен сарбаз, екі Белухи ротасымен, Уайльдтің атқыштар полкімен (үнді батальоны) және Лондондық шотландтық аумақтық батальонымен) Мессинс-Уитшете биігін басып алуға тырысқан неміс әскерлерінің күшті шабуылына ұшырады. Ол шабуылды тойтарды, солтүстігінде Четуодтың 5-ші кавалерия бригадасының шабуылымен және оңтүстік-батысында Алленби корпусының резервінің екі батальонының қарсы шабуылымен көмектесті. Джонни Гоф жараланып, ақпан айында қайтыс болды. Хейг нақты сұрады (1915 жылдың 10 наурызы), Гофты егер ол Нев-Шапельде "жаудың шегін бұзуға" сәттілікке жетсе, өз күштеріне қосу үшін. Алайда, Гофтың дивизиясы шайқас кезінде Бас штаб резервінде болды. Филип Хауэлл әйеліне Гофтың "өзінен жоғары тұрғандармен де, боштармен де күресуді ұнататынын" жазды (19 наурыз 1915 жыл). Дивизия Роулинсонның IV корпусының бөлігі болды, ол Хейгтің Бірінші армиясының бөлігі болды; оған жаңа тағайындау бергенде, Хейг оған (Хейгтің күнделігі, 1915 жылдың 18 сәуірі) Роулинсонның Нев-Шапельден кейін 8-ші дивизияның командирі Джоуи Дэвисті қызметтен босатуға тырысқаны және Дэвис пен оның штабы Роулинсонға сенбегені туралы хабарлады. Гоф Роулинсонға қарсы тепе-теңдік ретінде тағайындалған болуы мүмкін, Хейг онымен сақтықпен қарым-қатынаста болды. Гоф және оның дивизиясы Екінші Ипрде (22 сәуір) резервте болды. Мамыр айында Ауберс биігіндегі шайқаста Гоф 7-ші дивизияға қолбасшылық етті. 7-ші дивизия 9 мамырда корпус резервінде болды және сол түні келесі күні шабуылды жаңартуға дайын болу үшін 8-ші дивизияны желіде алмастыруға бұйрық берілді. Бригадирлердің бұл амалсыз екеніне наразылық білдіргеннен кейін (қолдау окоптары тірі, жараланған және өлген адамдармен толы болды, ал алдыңғы қатардағы бөлімдер әлі де қайта ұйымдасып, жараланғандарын эвакуациялап жатқанда) Гоф "орындағы адам" ретінде өз өкілеттігімен алмастыруды тоқтатты. Ол Роулинсоннан жаза күтеді, бірақ оның дивизиясы Монроның I корпусының секторына қайта орналастырылды, онда француз әскерлеріне көмектесу үшін диверсиялық шабуылдар жасалатын болды. Монро 9 мамырдағы осы секторға шабуылға қатысқан офицерлермен кеңескеннен кейін, Гофқа өз шабуылын жоспарлауға үлкен еркіндік берді. Гоф және оның артиллерия офицері "Керли" Бирч бірнеше минуттық бомбалау жоспарын жасады, неміс әскерлерін паналарынан шығару үшін аралық қалдырды (қос алдау ретінде бомбалау алдыңғы күндері бірнеше рет қайталанатын еді), сонымен қатар кейбір зеңбіректерді дыбыссыз дөңгелектермен жақындату арқылы немістерді күтпеген жерден шабуылдау. Шабуыл 16 мамырдың сағат 3:15-те басталды. 7-ші дивизияның оң жағы (1-ші Корольдік Уэльс фузиліерлері және 2-ші Королевалық полк) I корпусының шабуылының сәтті болған жалғыз бөлігі болды. Шабуыл келесі күні, қашықтықтағы Бірінші армияның барлық зеңбіректерінің көмегімен жаңартылды, бірақ одан әрі ілгерілеуге қол жеткізе алмады. 19 мамырда 7-ші дивизия желіден алынып, өз секторын Канадалық дивизияға тапсырды. Ауберс биігінен кейін капитан Гофты "кішкентай адам, өте епті және жіті көрінеді" деп сипаттады. Ол менің ротаммен шамамен 15 минут өткізді және сарбаздармен өте оңай сөйлесті. Ол соңында бізді күлдірді және көңілімізді көтерді. Мамыр айының соңында Гоф үйіне оралды және 1914 жылдың тамыз және қыркүйек айларындағы қызметтері үшін CB орденімен марапатталды.
On 15 September Gough's Command, with the addition of supporting troops, was formed into 2nd Cavalry Division and he was appointed GOC on 16 September. 2nd Cavalry Division was the western flank of the BEF, and after capturing Mont des Cats (12 October) and after interviews with prisoners, Gough believed that he had a chance to turn the German west flank. He gave verbal orders (13 October) to capture Mount Kemmel (also southwest of Ypres) and to cross the Lys southeast of Ypres, but was forbidden to advance further by Allenby. The staff officer Philip Howell wrote to his wife at this time that Gough was "like a cat on hot bricks" (14 October 1914). On 14 October Gough linked up with Rawlinson's IV Corps (Byng's 3rd Cavalry Division and Capper's 7th Infantry Division) which were moving down from the coast – as there was no longer any danger of being cut off Gough ordered his division to advance, while Allenby (15 October) at last persuaded Sir John French to try to take Lille and turn the German west flank – instead they clashed with new forces being brought up by Falkenhayn. Entrenchment began on 20 October – local workers had to be rounded up, as British cavalry were not equipped with entrenching tools. Gough's division, sometimes with as few as 2,000 officers and men in the front line, was defending an area around Messines and Wytschaete. At one point he had to gallop to the front lines to order certain regiments to hold their positions – this had been caused by confused staff work, in which Gough's orders to draw up "contingency plans" for retreat had been misunderstood. Gough was promoted major general on 26 October 1914. During this period Gough formed the practice of rotating units through the front lines as quickly as possible, to avoid any single unit being damaged beyond the point of effectiveness, and of holding the front lines thinly to maintain the largest possible reserve. On 27 October Gough offered some of his reserves to Haig's I Corps (he made the offer privately to his brother Johnnie, Haig's chief of staff at the time), but this was countermanded by Allenby. On 30 October, 31 October and the following night Gough's division (3,250 officers and men, assisted by two companies of Baluchis, Wilde's Rifles (an Indian battalion) and the London Scottish territorial battalion) was strongly attacked from the south east by German forces under von Fabeck, who were trying to capture Messines Wytschaete Ridge. He held off the assault, assisted by a cavalry charge by Chetwode's 5th Cavalry Brigade to his north and a counterattack by two battalions of Allenby's corps reserve to his south west. Johnnie Gough was wounded and died later in February. Haig specifically asked (10 March 1915) for Gough to be attached to his forces in case he succeeded in "breaking the enemy line" at Neuve Chapelle (10–13 March). In the event, Gough's division was in GHQ Reserve for the battle. Philip Howell wrote to his wife that Gough liked "to fight with everyone above him as well as with the Boches" (19 March 1915). The division was part of Rawlinson's IV Corps, itself part of Haig's First Army; on giving him his new appointment, Haig informed him (Haig diary 18 April 1915) about how Rawlinson had attempted to have Joey Davies sacked from command of 8th Division after Neuve Chapelle and how Davies and his staff did not trust Rawlinson. Gough may have been appointed as a counterbalance to Rawlinson, with whom Haig had a wary relationship. Gough and his division were in reserve at Second Ypres (22 April). Gough commanded 7th Division at the Battle of Aubers Ridge in May. 7th Division was in corps reserve on 9 May, and that night was ordered to relieve 8th Division in the line, ready to renew the attack the next day. After protests from the brigadiers that this was impractical (the support trenches were full of men – some alive, some wounded and some dead – while front line units were still reorganising and recovering their wounded) Gough cancelled the relief on his own authority as "the man on the spot". He expected to be disciplined by Rawlinson, but instead his division was redeployed to the sector of Monro's I Corps, where diversionary attacks were to be mounted to assist the French. Monro gave Gough great leeway to plan his own attack after consulting with officers who had been involved in the attack on that sector on 9 May. Gough and his artillery officer "Curly" Birch devised a plan for a few minutes’ bombardment, leaving a gap to tempt the Germans out of their shelters (as a double bluff the bombardment was to be repeated several times in preceding days), while bringing some guns forward on muffled wheels to take the Germans by surprise. The assault began at 3:15 am on 16 May. The right of 7th Division (1st Royal Welch Fusiliers and 2nd Queens) was the only part of I Corps attack to succeed. The attack was renewed the next day after assistance from almost every First Army gun in range, but was unable to make much further progress. On 19 May 7th Division was withdrawn from the line, handing over its sector to the Canadian Division. After Aubers Ridge a captain described Gough as "a little man, very smart and keen looking. He spent about 15 minutes with my company and spoke very easily to the soldiers he made us all laugh at the end and feel very cheery." At the end of June Gough returned home and was awarded the CB for his services in August and September 1914.
Жоспарлау
Каппер енді сауығып, 7-дивизияның басқаруын қайтадан алуға ниеттеніп, Монро жаңа Үшінші армияға қолбасшы болып тағайындалғанда, Гоф I корпусының бас қолбасшысы (ГОК) болып тағайындалды (2-ші, 7-ші және кейін 9-шы дивизиялар), ол әлі де Хайгтің Бірінші армиясының құрамында болды және 1915 жылдың 13 шілдесінде уақытша генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Гофтың майдандық бөлімдерді аралап тұруы 2-дивизияның қолбасшысы Хорн мен Капперді ашуландырды, олар мұны 7-дивизиядағы өзінің қайта жаңартқан билігіне қауіп деп санады. Гоф, Бірінші армияның басқа корпус қолбасшыларымен бірге, 19 тамызда Китченермен кездесуге қатысты. Китченер әскери міндеттілікті әкімшілік тұрғыдан қиындататын жеткілікті "ерекшеліктер" болатынын айтқаннан кейін, Гоф өзінің айтуынша "ашуланып", оның қажет екенін мәлімдеді, ал Хайг Китченерді оны енгізуге қолдау көрсетуге шақырды (Хайг кездесу туралы өзінің күнделігіне соңғы мәліметтерді жазбады). 13 тамыздағы корпус қолбасшыларымен болған кездесуде Хайг Гофтан Хоэнцоллерн бекінісін басып алу жоспарларын жасауды сұрады, ал Роулинсон Лоос пен, мүмкін, 70-ші биіктікті басып алуы керек еді. Гоф (22 тамыз) 9-шы шотланд дивизиясының таңертең (сағат 4-те) шабуылдан кейін сол жағындағы неміс бекіністеріне ("шашырап") шабуыл жасауын ұсынды (Хоэнцоллерн бекінісі, Fosse 8), ал келесі түнде 7-дивизия Quarries арқылы Citie St Elie-ге шабуыл жасауы керек еді. Хайг 1915 жылдың 1 қыркүйегінде Гоф пен артиллерия офицері Ноэль Берчтің қаншалықты "белсенді және күшті" екенін жазды және Роулинсонның (кезең-кезеңмен шектеулі операцияны ұсынған) алғашқы шабуылда газ қолдануын талап етті. Кейін Гоф газды "екі жақты қару" деп атады (Бесінші армия, 101-бет). Гофтың да, Роулинсонның да корпустарында резерв болмады – Гофтың жағдайында оның үш дивизиясының әрқайсысынан бір бригада ғана болды. Хайг Роулинсон мен Гофты қайтадан (16 қыркүйекте) кездестіріп, оларға газды қолданбай, қажет болған жағдайда шабуыл жасау жоспарларын жасауға бұйырды. Гоф 17 қыркүйекте 2-дивизияның шабуылын тоқтатуды ұсынды, бірақ "сәттілікке жетудің орташа мүмкіндігі бар, егер тосынсыйлық болса" деп жазды. Бұл шабуыл, оның кенеттендігі мен қолданылған күштің мөлшері, жаудың екінші шебін, атап айтқанда Hulluch Staelie Haisnes-ті бірден басып алуға бағытталған. Ол сондай-ақ 2-ден 7 күнге дейінгі шабуыл үшін сақтықтандырылған Б жоспарын ұсынды, оған 9-шы және 7-ші дивизиялардың бірізді шабуылдарымен диверсиялық артиллерия шабуылдары қосылды. Хайг осыларды және Роулинсонның ұқсас ұсыныстарын GHQ-ға ол қалаған шабуыл үшін қолдау көрсету үшін пайдаланды.
With Capper now recovered and keen to resume command of 7th Division, and Monro being promoted to command the new Third Army, Gough was appointed GOC I Corps (2nd, 7th and later also 9th Division), still part of Haig's First Army, and promoted temporary lieutenant general on 13 July 1915. Gough's practice of visiting front line units irritated Horne of 2nd Division and Capper, who felt that this was a threat to his own renewed authority over 7th Division. Gough, along with the other corps commanders of First Army, was present at a meeting with Kitchener on 19 August. After Kitchener had argued that there would be enough "exceptions" to make conscription administratively difficult, Gough, by his own account, "flared up" and declared that it was needed, while Haig urged Kitchener to put his weight behind its introduction (Haig omitted the latter points from his own diary account of the meeting). At a meeting with his corps commanders (13 August) Haig asked Gough to draw up plans to take the Hohenzollern Redoubt, while Rawlinson was to take Loos and possibly Hill 70. Gough (22 August) proposed that 9th Scottish Division should "rush" the German positions on his left (Hohenzollern Redoubt, Fosse 8) just before dawn (4 am) after a barrage and gas attack, while the following night 7th Division would push through the Quarries to Citie St Elie. Haig recorded (1 September 1915) how "active and energetic" Gough and the artillery officer Noel Birch were, and insisted that Rawlinson (who proposed a limited stage by stage operation) also use gas for his initial attack. Gough would later (The Fifth Army p. 101) call gas "a boomerang ally" Gough later wrote that he had been dismayed at the lack of guns and ammunition. Neither Gough nor Rawlinson's corps had any reserve – in Gough's case only one brigade from each of his three divisions. Haig met Rawlinson and Gough again (16 September) and ordered them to draw up plans to attack if necessary without the use of gas. Gough proposed (17 September 1915) that the attack of 2nd Division be abandoned but wrote that "a moderately good chance of success if there is an element of surprise this attack, by its suddenness and the size of the force employed, is aimed at capturing the enemy's second line, viz. Hulluch Staelie Haisnes, in practically one rush." He also offered a more cautious Plan B, for an attack over the course of two to seven days, with diversionary artillery attacks followed by sequential attacks by 9th and 7th divisions. Haig used these, and Rawlinson's similar proposals, to lobby GHQ for the attack he wanted.
Бастапқы шабуылдар
25 қыркүйекте желдің қолайсыздығына қарамастан (яғни оны британдық әскерлердің үстінен қайтару ықтималдығына қарамастан) газды босату туралы бұйрық берілді. Эдмондс пен Лидделл Харт капитан Эрнест Голдты (метеорологиялық офицер) және генерал-майор Хорнды (2-ші дивизияның қолбасшысы) кінәласа да, Фолкс (газ офицері) кейіннен "одан да жоғары билік" жауапты болуы мүмкін екенін айтты, ал газ офицері лейтенант Севиллге бұйрық корпустан келгенін мәлімдеді. Сағат 5:20-де Гоф Хейгке газды босатуды тоқтату үшін тым кеш екенін хабарлады. Алайда Ник Ллойд Хейгті газға тәуелді, икемсіз жоспар жасағаны үшін айыптады. Гоф 9-шы дивизияның офицерлерін бригада бұйрықтарын тым жіті басқару арқылы ашуға салды. Гофтың сол жағында 2-ші дивизия ауыр зардаптарға ұшырады, 1-Мидлсекстің командирі шабуылдаушы толқындардың "барлығы он минут ішінде атып түсірілді" деп жазды. Гофтың оң жағында 7-ші дивизия ауыр шығынмен болса да, жаудың бірінші қатарын басып алды. Гофтың орталығында 9-шы дивизияның бөлігі – 26-шы бригада Хоэнцоллерн бекінісін басып алды, бірақ 28-ші бригада сол жақта шабуылдан кері шегінді. Сол күні таңертең Гоф екі сағатқа штабтан шығып, 28-ші бригаданың неге ілгері жылмай жатқанын анықтауға тырысты. Сағат 9:10-нан кейін, 28-ші бригаданың есебі дивизия штабына жеткен соң, корпустан түскі уақытта шабуылды жаңару туралы бұйрық келді. Дивизия қолбасшысы генерал-майор Г.Х. Тезигер бұйрық Гофтан келгенін және өзі одан бас тартатынын мәлімдеді. Бомбалау жоспарланғандай сағат 11:30-дан 12:00-ге дейін жүргізілді, бірақ бұйрықтар екі алдыңғы батальонға түске дейін жетті, олар 12:15-те өте аз дайындықтан кейін шабуылға көшті, нәтижесінде жақсы дайындалған жаудан күтілгендей зардап шекті. Гоф өзінің естеліктерінде осы эпизодқа аз ғана тоқталды, ал дивизия тарихы (1921) "соңғы үмітсіздік" деп, "жақсы түсінілген әскери қағидаға қарсы жасалған қылмыс", "әуестік", "сенуге қиын оптимизм", "фронталды шабуылға табандылық жоғары команданың дивизияны пайдаланудағы икемсіздігін көрсетті" деп сынады. Ник Ллойд Гофтың бастапқы жағымды хабарларға тым көп сенгенін және оның мінез-құлқы кейіннен оның атымен байланысты болатын агрессия мен шыдамсыздықтан туындағанын айтады. Тезигер лауазымына салыстырмалы түрде жаңа келген, ал Хорн (2-ші дивизия) бұл жерде аз жетістік күтілген тәжірибелі қолбасшы болды. 26 қыркүйекте Гофқа Сити Сент-Элиге қарсы шабуылды жаңаруға бұйрық берілді, бірақ түнде неміс контршабуылы шаршаған британдық әскерлерден Карьерлерді қайтарып алды, сондықтан олар бұрынғы неміс фронтындағы позицияларын тұрақтандыруға мәжбүр болды (Гоф кейіннен "жаңа алаңдаушылықтарды" жазды). 26 қыркүйекте Гоф 73-ші бригаданың қолбасшысы, 24-ші дивизияның бөлігі – бригадир генерал В.А. Освальдты қызметтен босатты. Кейінірек оның "психикалық күйзеліске ұшырағаны" туралы мәлімдемелерді қолдайтын аз ғана дәлел бар; керісінше, Гоф бригаданың неміс контршабуылдарына қарсы 8-ші шұңқырдың маңындағы позициясын ұстай алмауы мүмкін деп алаңдады. Гофтың кейінірек офицерлерді аяусыз босатушы ретінде танылуына қарамастан, ол оны олар шайқаста болғанда сирек жасады, сондай-ақ оның Үндістан армиясының офицерлерін және ескі "дугаттарды" (қызметке қайтарылған зейнеткер офицерлер – Освальд екеуі де осындай болды) ұнатпауы рөл атқарған болуы мүмкін. Сол күні сағат 1:45-те 64-ші бригаданың (21-ші дивизияның бөлігі) кіші штаб офицерінің қуанышты хабарынан кейін жасаған асығыс шабуылы да бригадирлердің жұмыстан босату қорқынышына куәлік етеді. 26 қыркүйекте I корпус резервтік бөлімшелермен жабдықтаудан бас тартқандықтан осы шабуылдар сөнді.
On 25 September the order came down to release the gas, despite the wind being unfavourable (i. e. likely to blow it back over British troops). Although Edmonds and Liddell Hart blamed Captain Ernest Gold (meteorological officer) and Maj Gen Horne (GOC 2nd Division), Foulkes (the gas officer) later hinted that "still higher authority" may have been responsible, and a gas officer Lt Sewill recorded being told that the order came from Corps – i. e. Gough. At 5:20 am Gough had advised Haig that it was too late to cancel the gas release. However, Nick Lloyd blames Haig for drawing up such an inflexible plan, dependent on gas, in the first place. Gough had already angered officers of 9th Division by micro managing brigade orders. On Gough's left 2nd Division met with heavy losses, the CO of 1st Middlesex recording that the attacking waves "were all shot down within ten minutes". On Gough's right 7th Division captured the enemy first line, albeit with heavy loss. In Gough's centre 26th Brigade, part of 9th Division, captured Hohenzollern Redoubt, but 28 Brigade were repulsed on the left. Gough was away from his headquarters for two hours that morning as he tried to discover why 28 Brigade were not making progress. Shortly after 9:10 am, just after 28 Brigade reports had reached division HQ, orders came from Corps to renew the assault at midday. The GOC, Major General G. H. Thesiger, made clear that the orders came from Gough and "dissociated" himself from them. The bombardment was from 11:30 am to 12 noon as planned, but orders only reached the two forward battalions just before noon, forcing the men to attack at 12:15 pm after very little preparation, suffering predictable loss from a prepared enemy. Gough made little mention of this episode in his memoirs, while the divisional history (1921) was scathing about "forlorn hope" "an offence against a well understood military principle" "futile" "an almost unbelievable optimism" "the persistence in a frontal attack showed a serious lack of flexibility in the Higher Command in making use of the division". Nick Lloyd argues that Gough was far too influenced by the initial favourable reports, and that his behaviour displayed the aggression and impatience for which he was later to become notorious. Thesiger was relatively new to his post, unlike Horne (2nd Division) who was an experienced commander on ground where little progress had been expected anyway. On 26 September Gough was ordered to renew his attack towards Citie St Elie, but during the night a German counterattack had retaken the Quarries off tired British troops, and instead they had to stabilise their position along the former German front line (Gough later recorded "fresh anxieties"). On 26 September Gough sacked Brigadier General W. A. Oswald, GOC of 73 Brigade, part of 24th Division, as it was moving up to the front. There is little evidence to support a later claim that he had "broken down mentally"; rather, Gough was concerned that the brigade might not hold its position around Fosse 8 against German counterattacks. Although Gough later acquired a reputation as a ruthless sacker of officers, he seldom did so while they were in action, and his dislike of Indian Army officers and elderly "dugouts" (retired officers recalled to service – Oswald was both) may have played a role. A hasty attack by 64 Brigade (part of 21st Division) at 1:45 pm that day, after an excited message from a junior staff officer, is also witness to the fear of sacking under which brigadiers worked. I Corps refusal to feed through reserve units on 26 September caused these attacks to die out.
Кейінгі шабуылдар
Тезигердің қазасы туралы хабардар болған Хейг 27 қыркүйек күні сағат 14:15-те Гофқа барды. Гоф Хейгтің «көрінетіндей алаңдаған», «жеткізген» және «ашулы» болғанын жазды, ал Гоф кейіннен осы мінез-құлқының бір бөлігін өзінің бағыныштарына жеткізген болуы мүмкін екенін мойындады. 27 қыркүйекте 8-ші қазба неміс контршабуына түскенмен, 73-ші бригада Хоэнцоллерн бекінісінің шығыс жағында орналасты. Бірінші армия немістердің әрі қарыстауын тоқтату және жерді қайтару үшін қосымша күштер жіберіп, тағы бір апта бойы шайқасты. Генерал-майор Эдвард Булфин (28-ші дивизияның бас қолбасшысы) 27 қыркүйек пен 5 қазан аралығында осы жерге орналасты және 8-ші қазбаны қайтаруға тырысты. Булфин 1927 жылы Ресми тарихшыға былай деді: «Менде Луистің өте шатастыратын естелігі бар – бір түрлі қорқынышты жалмағай. Мен Хью Гофтың қол астында болдым және енді ешқашан оның қол астында болғым келмейді. Ол маған қазбаға шабуыл жасауға бұйрық бергенін есімде, және әрине, бұл іс үмітсіз болды». Оның әріптесі Бригген Перейра (85-ші бригада) оны қазан айының соңында Англияда кездестірді, Гоф Булфинның баяу екенін ойлап, артиллерияның тиісті қолдауысыз шабуылға үнемі бұйрық бергенін еске алды. «Бесінші армия» кітабында Гоф Булфинның «дивизия алдындағы маңызды мәселені шешуден гөрі» корпусқа қалай басшылық ету керектігі туралы (мысалы, «жаяу әскері кавалерия емес») лекция оқығаны туралы жазған. 6 қазанда I корпус 28-ші дивизияға қатаң сөгіс жасады. Он екі тармаққа «алдамалы және дұрыс емес есептер», «дисциплинаның жоқтығы және әскерлік мінез-құлықтың нашарлығы» бір батальонда және басқа батальонның «ұятты» шегінуі, «үлкен бейжайлық», «тыныш отыру» кірді. Бірақ есепте сондай-ақ, корпустың дивизияға басшылық етуіне қатысы жоқ екені де айтылды. Шындығында, Хейг пен Гоф қатты сынға алған 28-ші дивизия, жаңбырлы ауа-райында, немістердің күшті қарсылығына қарсы қаһармандықпен күресті, осы процесте екі «Виктория кресі» иегерін шығарды.
Haig, just informed of Thesiger's death, visited Gough at 2:15 pm on 27 September. Gough recorded that Haig was "visibly worried", "sharp" and "cross", and Gough later admitted that he may have passed some of this behaviour down to his subordinates. Although Fosse 8 had been lost to a German counterattack on 27 September, 73 Brigade had been able to establish a position on the east face of Hohenzollern Redoubt. Another week of fighting ensued as First Army fed in reinforcements to stop further German progress and retake ground. Maj Gen Edward Bulfin (GOC 28th Division) was deployed here between 27 September and 5 October, and attempted to retake Fosse 8. Bulfin told the Official Historian (in 1927) "I have a very confused memory of Loos – a sort of horrid nightmare. I was under Hugh (sic) Gough – and I never want to serve under him again. I remember he ordered me to attack a Fosse – and of course the whole thing was hopeless." His colleague Brig Gen Pereira (85 Brigade), who met him in England later in October, recalled that Gough thought Bulfin slow and constantly ordered attacks without proper artillery support. In The Fifth Army Gough recorded that Bulfin was more concerned with lecturing him about how to command a corps (e. g. that "infantry were not cavalry") than with "deal(ing) with the serious problem before his division". On 6 October I Corps issued a stinging rebuke to 28th Division. The twelve points included "misleading and inaccurate reports" "want of discipline and soldierly bearing" in one battalion, and the "disgraceful" retreat of another, "great slackness" "too much laisser (sic) faire" although the report also complained that it was not the business of Corps to command the division. In fact 28th Division, who were much criticised by Haig and Gough, had fought hard in wet weather, against strong German resistance, winning two VCs in the process.
Сэр Джон Френчті құлату
Гоф 10 қазан күні шайқастың сабақтарын зерттеу үшін корпус деңгейінде тергеу бастады, ал бұл Хейгпен болған әңгімеден кейін 20 қазан күні армия деңгейінде тергеуге ұласты. Шайқастан кейін Гоф жүргізген тергеулер британдық шабуылдардың гранаталардың жетіспеуінен тоқтатылғанын, бірақ желдің британдық хлор газын неміс бекіністеріне жеткізген аймақтарда үлкен жетістікке жақын болғанын көрсетті. Гоф патшаға әскери жағдайлар туралы хабарлап тұру үшін шақырылған жоғары шенді офицерлердің бірі болды. Лос шайқасынан кейін, Френчті BEF басшылығынан қуып шығуға байланысты сыбыс-әңгімелер күшейген кезде, Гоф 9 қазан 1915 жылы лорд Холдейнмен және 24 қазан 1915 жылы Георг V-пен Френчтің басшылығына қарсы сөйлесті. Ол патшаға: "Сэр Джон өзіне жүктелген жауапкершілікке лайықты емес еді, мен осылай ойлаймын" деді, ал патша мен оған бас қолбасшының кемшіліктері туралы келтірген мысалдарына қатты таңырды. Хейг 14 қарашада Гофпен келісіп, Лондонға сапарында Милнерге "Франциядағы әскери жүйенің дұрыс жұмыс ілемейтіні" туралы айтуын өтінді. Френч көп ұзамай бас қолбасшы лауазымынан "қайта кетіп" (отставкаға) кетті.
Gough began a corps level inquiry into the lessons of the battle (10 October), which after a discussion with Haig was followed by an Army level inquiry (20 October). Gough's inquiries after the battle ascertained that British attacks had been stymied by lack of grenades, but had come close to achieving a breakthrough in areas where the wind had carried British chlorine gas over the German lines. Gough was one of several senior officers invited to correspond with the King to keep him informed of military developments. After the Battle of Loos, with intrigues afoot to remove French from command of the BEF, Gough was one of the senior officers who spoke to Lord Haldane (9 October 1915) and George V (24 October 1915) against French. He told the King "I would not pretend that Sir John was fitted for the responsibilities he had, and the king was surprised by the examples I gave him of the C in C's failings" Haig agreed with Gough (14 November) that on his visit to London he should tell Milner about the "faulty working of the military machine in France". French was shortly forced to "resign" as Commander in Chief.
Әскери идеялар
Кейінірек Гоф 1926 жылғы Ресми тарихтың жобасына пікір білдірді, егер Жоффрдің шабуылы сәтті болса, оны күшейтуге болатындықтан, Луастағы шектеулі шабуыл көбірек ұсынылар еді. 1915 жылғы 20 желтоқсанда өткен мәжілістің протоколы Гофтың сол кезде әлі де Штаб колледжінде оқытылған соғыс принциптерімен ойлағанын көрсетеді: ол әлі де "алғы шеп" екі-үш күнге дейін британдық күштердің басым бөлігін қалай орналастыру жоспары белгіленгенше алға жылжуын күтетін, бірақ шындығында 1917 жылға қарай, шабуылдың бірінші күні көбінесе ең тиімдісі болып шықты. Көптеген британдық генералдар сияқты, ол сол жылғы сәтсіздіктерді соғыс принциптерін қолданудағы адамдардың қателігіне, артиллерияны шоғырландыру қажеттілігіне, жаңа тактикаларды үйренуге және жоғары шенді офицерлерге тәжірибе алуға мүмкіндік беруге емес, деп санайтын.
Gough later commented on the draft of the Official History (1926) that a limited attack at Loos would have been more sensible, as it could always have been reinforced if Joffre's offensive succeeded, and was critical of Haig for – as so often – attempting to achieve decisive victory with insufficient means. Notes from a conference held by Gough on 20 December 1915 indicate that at the time he still thought in terms of the principles of warfare as taught at Staff College: he still expected an "advance guard" to move forward until, after two or three days, a plan had been decided on for deploying the bulk of British forces, whereas in reality, by 1917, the opening day would often prove the most effective of any offensive. Like many British generals of the time, he still blamed the failures of that year on human error in applying the principles of warfare, rather than on the need to concentrate artillery, learn new tactics, and allow senior officers to gain experience.
Ат әскерін оқыту
Бастапқыда Хейг Фландрияға шабуыл жасауды жоспарлаған және Гофқа осы шабуыл үшін I корпусты сол жерге жеткізуге дайын болуды бұйырған. Гоф өзінің штабының мүшесі Пол Мейзді жердің суреттемелерін дайындауға жіберді. Хейг Фландрия шабуылына деген үмітін толығымен тастамады, тіпті 1916 жылдың 30 маусымында Айлмер Халдейн өзінің күнделігінде Гофтан жоғары тұрған бірнеше корпус командирлерінің (V корпустың Хью Фэншоу, II корпустың Фергюссон) қызметтен алынғанын жазды және бұл Гофтың Фландриядағы Екінші армияға қолбасшылық етуіне мүмкіндік береді деп болжады. Гоф 1916 жылдың 4 сәуірінде Резервтік корпусқа басшы болып тағайындалды, оның міндеті Соммада қол жеткізген кез келген табысты алға жылжыту және оны пайдалану болды. Гоф келесі екі айдың көп бөлігін атқыштар дивизияларының жаттығуларын қадағалауға, соның ішінде штабтық сапарлар мен тактикалық жаттығуларды ұйымдастыруға жұмсады. Одан массалық кавалерияның өтуі үшін қажетті жауынгерлік дала жағдайлары және осындай күштің желінің артында да, жарылыстан кейін де басқару үшін қажетті ұйым туралы пікір сұралды. Бастапқыда Эдвард "Моисей" Беддингтон басқарған оның штабы бастапқыда Хейгтің Бас штабына (GHQ) көмекші болып табылды. Беддингтон XIII және XV корпуспен (Роллинсонның оң жағында) «егер нәрселер біз күткендей болса» деген жағдайда төтенше жоспарларды жасау үшін байланыста болуға тиіс болды, сондай-ақ II корпустың басшылығына тағайындалатын Якобпен де байланыста болу керек еді, бірақ бұл корпустың құрамы әлі белгісіз болды. Бір офицер «Гауги аттық бригадаларын басқару кезінде өзінің ортасында болды» деп жазды, ал бір майор оны «күшпен мас» деп есептеді, өйткені ол көптеген офицерлерді жұмыстан босатты, олар «көтеріле алмады», бірақ «Бас қолбасшы [яғни Хейг] оның ішінде ешқандай кемшілік көре алмайды». Маусымның ортасына қарай ол 1-ші Үнді кавалерия дивизиясы мен 2-ші Үнді кавалерия дивизиясының дайындығын да қадағалай бастады.
Haig originally wanted to launch an offensive in Flanders, and told Gough to be prepared to take I Corps up there for this offensive – Gough sent Paul Maze, a member of his staff, to prepare sketches of the ground. Haig did not completely abandon his hopes for a Flanders Offensive, and as late as 30 June 1916 Aylmer Haldane noted in his diary that several corps commanders senior to Gough (Hew Fanshawe of V Corps, Fergusson of II Corps) were being removed, and speculated that this was to clear the way for Gough to command Second Army in Flanders. Gough was appointed GOC Reserve Corps on 4 April 1916, which was to push through and exploit any breakthrough achieved at the Somme. Gough spent most of the next two months supervising the training of the cavalry divisions, including staff rides and tactical exercises. He was asked for his opinion on the battlefield conditions which would be necessary for massed cavalry to move through, and on the organisation needed to control such a force both behind the lines and after the breakthrough. His staff, initially run by Edward "Moses" Beddington, were initially an adjunct of Haig's GHQ. Beddington had to liaise with XIII and XV Corps (on Rawlinson's right) to draw up contingency plans in case "things went as we hoped for" and with Jacob, who was to be given command of II Corps, although it was not yet clear what divisions this would contain. An officer recorded that "Goughie was in his element when ordering cavalry brigades around" while a major thought him "drunk with power" for sacking so many officers who were not up to scratch "yet the Chief [i. e. Haig] can see no wrong in him". By mid June he was also supervising the training of the 1st Indian Cavalry Division and 2nd Indian Cavalry Division.
Пайдалану жоспарлары
Мамыр айында Роулинсонмен келіссөздер жүргізгеннен кейін Гоф екі кавалерия бригадасын – біреуін солтүстікке, біреуін оңтүстікке – неміс әскерінің күйреуіне жағдайында жаяу әскерге көмектесу үшін қолдануды ұсынды. Ол сондай-ақ (BEF штаб бастығына хат, Киггелл, 1 мамыр 1916 ж.) жаудың екінші шебін айналып өтуге көмектесу үшін солтүстікте толық кавалерия дивизиясын пайдалану қажеттігін айтты, бірақ Хайг бұған қарсы шықты. Ол құжаттың жиегіне [биік] жердің "жаппай кавалерияға" қолайсыз екенін жазды және Гофқа Анкр өзенінің жағасындағы және Монтабан (британдық позициялардың солтүстігі мен оңтүстігінде тиісінше) әрқайсынан бір бригадамен шектелуді бұйырды. 22 мамыр 1916 жылы Резерв корпусы Резервтік армия болып қайта аталды, бірақ техникалық тұрғыдан Роулинсонның Төртінші армиясының құрамында болды. Хайг (Роулинсонға 16 маусымдағы меморандум, Хайгтың күнделігі 21 маусымда) Позьер қырқасы алынған соң "кавалерияны ілгері жылжытуға күш салу керек" деп жазды және Гофтың солтүстік-шығысқа қарай Бапумге шабуылдайтынын, содан кейін күштер жеткеннен кейін Моншиге бұрылып, неміс Аррас позицияларын "қоршап, арттан шабуылдай" алатынын күтті. (Аррас Бапумнан шамамен 24 шақырым (15 миль) қашықтықта орналасқан). Якобтың II корпусы Гофтың басқаруында болуы немесе Алленбидің Үшінші армиясын (Аррасқа қарсы) тікелей күшейтуі мүмкін еді. Хайг Гофқа (27 маусымдағы күнделігі) "Бапумда шайқасқа түсуге тым құштар" екенін, бірақ немістердің оған солтүстіктен шабуыл жасауына мүмкіндік бермей, алға жылжуға дайын болуы керектігін айтты. Ол сондай-ақ Раулинсонды неміс әскерінің соңғы шебінде бір сағатқа бекініп қалуды қалағаны үшін, ал Гофқа қай бөлімдерді басқаруын тапсырмағаны үшін сөккені. Хайг Гофтың екі сол корпустың (VIII корпус және X корпус) бірден (яғни жаяу әскер шабуылына дейін) басқаруын қалаған, бірақ сол күні кешке Роулинсонның Гофтың штаб-пәтерін Альбертте орнату жоспарын мақұлдады. Осы уақытқа дейін Резервтік армияда үш жаяу әскер және үш кавалерия дивизиясы болды. Стивен Бадсидің аман қалған құжаттарды зерттеуі соңғы жоспардың Гофтың 25-ші дивизияны, содан кейін үш кавалерия дивизиясының екеуін, содан кейін II корпусты (үш дивизия) алғашқы шабуылда қол жеткізген жетістікті пайдалану үшін жіберуді көздегенін көрсетті. Уинн кейін ресми тарихшы Джеймс Эдвард Эдмондске (1930 жылы) хат жазып, Сомманың бірінші күні британдық майданның солтүстік бөлігіндегі апаттан кейін де Гофтың "өте оптимистік" болғанын және "алысқа баруға" бағытталған жоспарларды ұсынғанын айтты.
In May, after discussions with Rawlinson, Gough proposed that two brigades of cavalry should be used, one in the north and one in the south, to assist the infantry in the event of a German collapse. He also suggested (letter to the BEF Chief of Staff, Kiggell, 1 May 1916) that a further entire cavalry division should be used in the north to help roll up the enemy second line, but this was vetoed by Haig, who wrote in the margin of the document that the [high] ground was unsuitable for "masses of cavalry", and who ordered Gough to restrict himself to a brigade each in the Ancre Valley and at Montauban (near the north and south of the British positions respectively). Reserve Corps was renamed Reserve Army on 22 May 1916, although technically still part of Rawlinson's Fourth Army. Haig (memo to Rawlinson 16 June, Haig diary 21 June) now wrote that once Pozières Ridge was taken, "an effort should be made to push the cavalry through" and anticipated that Gough was to exploit northeast to Bapaume and then, once further reinforcements had moved up, turn north to Monchy to take the German Arras positions in "flank and reverse". (Arras is around 15 mile (24 km) from Bapaume). Jacob's II Corps was either to be under Gough or else to reinforce Allenby's Third Army (opposite Arras) directly. Haig told Gough (diary 27 June) he was "too inclined to aim at fighting a battle at Bapaume" but should instead be ready to push on, before the Germans had a chance to attack him from the North. He also rebuked Rawlinson for wanting his men to consolidate for an hour or so on the German last line rather than pushing on, and for not having decided which units Gough was to take command of. Haig would have preferred Gough to take command of the two left hand corps (VIII Corps and X Corps) at once (i. e. prior to the infantry attack) but instead, that evening, approved Rawlinson's plan for Gough to set up HQ at Albert as soon as the Pozières Heights had fallen and to push through with the Reserve Army. By now Reserve Army had three infantry and three cavalry divisions. Research by Stephen Badsey among the surviving evidence suggests that the final plan was probably for Gough to commit 25th Division, followed by two of the three cavalry divisions, then the II Corps (three divisions) to exploit any breakthrough achieved in the initial attack. Wynne later wrote to the Official Historian James Edward Edmonds (in 1930) that even after the disaster on the northern part of the British front, on the First Day of the Somme Gough was "ultro (sic) optimistic" and promoted "far reaching" plans.
Альберт шайқасы
1 шілдеде Гоф таңертең Раулинсонға екі рет барды. Түстен кейін Хейг солтүстік сектордағы шабуылдың қаншалықты қиын болғанын білмей, Роулинсон резервтерін жылдыра алады деп ойлап, Гофқа кешке "алға жылжуға" бұйрық берді. Гоф түстен кейін үшінші рет Раулинсонға барды, бірақ сол күні ешқандай үлкен жетістік болмайтынын естіді, сондықтан ат әскерін казармаға қайтаруға бұйрық берді, "қайтадан алға жылжыту" есебінен. 3 шілде күні таңертең Раулинсон Гофқа өз секторында шабуылды жаңаруға бұйрық берді, бірақ Хейг бұған қарсы шықты. Гофқа Швабен биіктігіне (Schwaben Redoubt) шабуыл жасауға бұйрық берілді, онда 1 шілдедегі шабуылдан аман қалған британдықтар бекінген деп есептелді. Алайда, Хейг пен Раулинсонның (BEF штабының бастығы Киггеллдің сөзімен) "операцияны ең төменгі деңгейге дейін төмендету" тілегіне қарамастан, Гоф 32-ші және 49-шы дивизиялардың бөлімдерімен Типвальдың оңтүстік-шығысындағы жаудың ілгегіне шабуыл жасауға рұқсат алды. Ол 14-ші және 75-ші бригадаларға (X корпусының 32-ші дивизиясының құрамында) шабуыл жасауға бұйрық берді. Шабуылға алты батальонмен (екі бригададан кем) кірісті, өйткені ол шабуылды "әрекетке баруға жеткілікті перспективалары бар тәуекелдік қадам" деп есептеді. Шабуылға кіретін бөлімдерге дайындалуға уақыт берілмеді, бұйрықтарды жеткізу кешіктірілді, 32-ші дивизияға жоспарланғаннан гөрі тар фронт бойында шабуыл жасауға бұйрық берілді, ал шабуыл 03:15-тен 06:00-ге дейін Овиллердегі Төртінші армияның шабуылымен сәйкес келу үшін кешіктірілді. Артиллерия байланыс қиындықтарына байланысты оқ-дәрі қорының жартысын жұмсады (бірақ ресми тарих өзімен қайшылыққа түсіп, Гофтың мұны әдейі мақұлдағанын айтады). Шеффилд шабуылды "толыққанды құлақтандырды" деп сипаттады, бірақ Гофтың толыққанды кінәлі емес екенін және бұл британдық операциялардың "хаосын" көрсететінін айтты. Гоф шабуылды бақылады және кейін оны бастағанына өкінгенін мәлімдеді. 3 шілде күні түстен кейін Резервтік армия ресми түрде Төртінші армиядан тәуелсіз болды. Келесі айларда оқ-дәрінің және ауыр артиллерияның көп бөлігі Раулинсонның күш-жігерін қолдады, ал Гофқа кейіннен қосымша қару берілсе де, ол Төртінші армияға теңдей алмады. Резервтік армияға шілде айында күніне 14 000 18 фунттық және 880 6 дюймдік гаубицалық снарядтар бөлінген болса, Төртінші армияда тиісінше 56 000 және 4 920 снаряд болды. Хейг Гофқа "казу" (сап қазу) бұйрығын берді, яғни неміс желісіне кішкентай енулер жасап, оларды қанаттық шабуылдарға ашуға тырысу. Киггелл Гофқа (4 шілдеде) Резервтік армияның рөлі неміс резервтерін байлап, Раулинсонның шабуылдарына көмектесу және оған берілген оқ-дәрі мөлшерін сақтау екенін түсіндіріп, хат жазды. Шілде айында Гоф жиі шабуылдар "шағын күштермен" немістерді "салмақтан тыс" ұстап, 1 шілдедегідей "үлкен шабуылдың" қажеттігін жоққа шығара отырып, шығындарды азайтады деп сенді – бұл қате пікір болды, өйткені тар фронтты шабуылдар немістерге отын шоғырландыруға мүмкіндік берді, сол айдағы британдықтардың үлкен шығындарына себеп болды. Гоф 1916 жылдың 7 шілдесінде уақытша генерал болып тағайындалды. Шілдеде Якобтың II корпусы X корпусын ауыстырды, өйткені Гоф Томас Морлендті (X корпусы) баяу және тым сақ деп есептеді.
On 1 July Gough visited Rawlinson twice in the morning. In the afternoon Haig, not yet aware of how badly the attack had gone in the northern sector and believing that Rawlinson was about to be able to push his reserves through, visited Gough and ordered him to "move up" in the evening. Gough visited Rawlinson for the third time in the afternoon but was told that there would be no breakthrough that day, so he ordered cavalry to return to billets. with orders to "push them on again". In the early hours of 3 July, Rawlinson ordered Gough to renew the attack on his sector, orders which Haig then countermanded. Gough was ordered to attack towards Schwaben Redoubt (where British survivors of the assault on 1 July were believed to be holding out). However, despite the wishes of Haig and Rawlinson that he (in the words of the BEF chief of Staff Kiggell) "damp down his operations to the lowest level", Gough obtained permission to attack an enemy salient south east of Thiepval, with elements of the 32nd Division and 49th Division. He ordered an attack by 14th and 75th brigades (under 32nd Division, part of X Corps). In the event he attacked with six battalions (fewer than two brigades), even though he thought the attack only a gamble with "prospects good enough to justify the attempt". The attacking units were not given time to prepare, orders were delayed in transmission, 32nd Division was ordered to attack over a frontage of rather than the planned, and the attack was delayed from 0315 to 0600, to coincide with a Fourth Army attack at Ovillers. The artillery, owing to communications difficulties, had already fired off half its stock of ammunition (although the Official History, contradicting itself, also states that Gough had agreed that this would be done deliberately). Sheffield describes the attack as "a complete shambles", although he comments that Gough was not entirely to blame and that it typified the "chaos" of British operations at that stage. Gough observed the attack and later claimed to have regretted having launched it. In the afternoon of 3 July, Reserve Army was formally made independent of Fourth Army. Over the following months most of the shells and heavy artillery would be supporting Rawlinson's efforts, and although Gough was given extra guns later, he never had as many as Fourth Army. Whereas Reserve Army was allocated 14,000 18 pounder and 880 6 inch howitzer rounds daily in July, Fourth Army had 56,000 and 4,920 respectively. Haig's orders to Gough were to "sap", i. e. try to make small penetrations into the German lines to open them up to flanking attacks. Kiggell wrote Gough a memo (4 July) making plain that Reserve Army's role was to assist Rawlinson's attacks, by pinning down German reserves and that he was to keep within the quantity of shells which he was given. In July Gough believed that frequent attacks "in modest numbers" would keep casualties low, by keeping the Germans "off balance" and so ruling out the need or another "massive assault" on the lines of 1 July – this was a mistaken view, as small narrow front attacks allowed the Germans to concentrate their fire, so contributing to the massive British losses of that month. Gough was promoted temporary general on 7 July 1916. In July Jacob's II Corps replaced X Corps in the line as Gough thought Thomas Morland (X Corps) slow and overly cautious.
Позиерлер
1 шілдедегі оқиғалар VIII корпустың және X корпустың бір бөлігіндегі неміс бекіністерінің фронталды шабуылға тым мықты екенін көрсетті. Гофтың қыркүйек басына дейінгі әрекеттері X корпустың екі дивизиясының шабуылдарынан тұрды, кейіннен жаңадан келген II корпусы Роллинсонның сол қанатын қолдады. 3 қыркүйекке дейін күш-жігерлер Төртінші армиямен тек екі рет үйлестірілді, ал олардың бірі (22/23 шілде) кездейсоқ болды. Төртінші армияның шабуылдары қайтадан күші таусылғанда, Хейг Гофқа (18 шілдеде) «Позьерге қарсы мүмкіндігінше жылдам әдістемелік операцияларға» дайындалуға, Типваль қырқасының ең биік нүктесін басып алуға және Төртінші армияның сол қанатын қорғауға бұйрық берді. Хейг X корпусына жаңа дивизияларды жіберді, сондай-ақ Батыс майданға жаңадан келген 1 ANZAC корпусын Позьерге қарсы орналастырды. Бұл Гофқа жүктелген ең маңызды шабуыл болды. Уокер кейін (1928 жылы) бұл оқиғаны «барлық науқан бойындағы армия басшылығының ең нашар көрінісі» деп жазды, алайда (1939 жылы Эдмондсқа жазған хатында) Гоф Уокерге басқа таңдау қалдырмағанын және шабуыл бағытын өзі өзгертіп бұйрық бергенін мәлімдеді. Шабуыл 22/23 шілде түнгі сағат 12:30-ға дейін кешіктірілді, және Позьер жартылай жоспарлаудың нәтижесінде, жартылай шаршаған неміс әскерлерінің жаңа әскерлермен ауыстырылуының нәтижесінде алынды. 22/23 шілдеде Позьердің түсуі сегіз дивизияны қамтитын үлкен шабуылдың ең сәтті бөлігі болды, ол Позьерден сол жақта басталып, Роллинсонның оң жағындағы Гвильмонға дейін бес корпусқа тарады (Роллинсон француздар өздерінің шабуыл бөлігін кейінге жылжытуды сұрағаннан кейін француздарсыз алға жылжуды шешті). Неміс контршабуылдары сәтсіз аяқталғаннан кейін, немістер ауылды бірнеше апта бойы ауыр артиллериялық оққа түстірді. Гоф корпусқа артиллерияны басқарудың әдеттегі рөлін беруге қарсы болды (ол артиллерияны бригадалық генерал Танкред басқаруымен армия деңгейінде шоғырландырды) және операцияларды жоспарлауда. 16 шілдедегі меморандумда ауыр гаубицалармен бомбалауға арналған барлық нысандар корпус деңгейінде таңдалуы керек деп бұйрылды, содан кейін төрт күннен кейін, кез келген бомбалаудан кейін, деңгейіне қарамастан, күнделікті есептер Армия штабына жіберуі керек деп бұйрық берді. Нейл Малкольм (Резервтік армия штабының бастығы) өзінің күнделігінде (6 шілде, 13 шілде, 18 шілде) корпус командирлерінің оның «араласуына» наразы екенін бірнеше рет жазды. Гофтың қолбасшылығына бағынудан бұрын Хантер Уэстон (VIII корпус) әйеліне (1 шілдеде) Гофқа деген жеке симпатиясын білдірді, ал 3 тамызда ол өзінің штабы Ипрдегі Екінші армияға көшуге қуанғанын, Резервтік армия штабының жұмысы тегіс болмағанын және Гофты ұнатып, оны «жақсы сарбаз» деп есептегенімен, ол «шын мәнінде жақсы армия қолбасшысы болу үшін жеткілікті кең ойлы емес» деп жазды. Ол сондай-ақ Гофтың «әрекетке құштарлығына» және «оптимизміне» наразылық білдірді. Гоф II корпустың штаб бастығы Филип Хауэллмен де қақтығысқа түсті. Хауэлл Гофты «көп жағынан өте жақсы көретін», бірақ оның ақыл-саулығына күмәнді екенін және «шын мәнінде бала сияқты, оған осылай қарасаң басқаруға болады» деп ойлады. 1916 жылдың 24 шілдесінде Хауэлл Гоф пен Малкольмның «барлығының ызасын келтіргенін» жазды және 1916 жылдың тамызында Армия деңгейіндегі микробасқару туралы жиі шағымданды, тіпті Резервтік армия 2 тамыздағы шабуыл кезінде 12-ші дивизияның төрт пулеметін тікелей бақылауға алғанын айтты. Филип Хауэлл (29 тамыз 1916 ж.) Якобтың (II корпус), Персивалдың (49-дивизия) және тіпті Нилл Малкольмның (!) Гофтан қорқып жүргенін мәлімдеді. Гоф Хауэллді «көп уақытын талас-тартыс жасауға, шайқасқа түсуден қашуға және бұйрықтарға бағынбауға тырысатын» «үлкен тікен» деп есептеді. Хауэлл қыркүйек айында артиллериялық оқтан қаза тапты. Гоф сонымен қатар Каванмен (XIV корпус) (3 тамыз) да қақтығысқа түсті.
The events of 1 July had shown that the German positions on VIII Corps sector and much of X Corps sector as well, were too strong to attack frontally. Gough's efforts until early September consisted of attacks by two divisions of X Corps, later assisted by the newly arrived II Corps, assisting Rawlinson's left flank. On only two occasions before 3 September, were efforts coordinated with that of the Fourth Army and one of those (22/23 July) by accident. When Fourth Army's attacks again ran out of steam, Haig ordered Gough (18 July) to prepare for "methodical operations against Pozières with as little delay as possible", to capture the summit of Thiepval Ridge and cover the left flank of Fourth Army's advance. Haig sent some fresh divisions to X Corps and also deployed 1 ANZAC Corps, newly arrived on the Western Front, opposite Pozières. This was the most important attack yet expected of Gough. Walker later wrote (in 1928) that the incident was "the very worst exhibition of Army commandship that occurred during the whole campaign, though God knows the 5th Army [as Reserve Army was later designated] was a tragedy throughout". Gough later claimed (letter to Edmonds in 1939) he had given Walker no choice but had himself ordered the change in the direction of the attack. The attack was delayed until 12:30 am on the night of 22/23 July and Pozières was taken, partly as a result of planning and partly as tired German troops were in the process of being relieved by fresh troops. The fall of Pozières on 22/23 July was the most successful part of a Big Push involving eight divisions, spread across five corps, from Pozières on the left to Guillemont on Rawlinson's right (Rawlinson had decided to push ahead without the French after they had requested a postponement of their part of the offensive). After German counterattacks had failed, the Germans then subjected the village to several weeks of severe shelling. Gough was reluctant to allow corps their normal role of control of artillery (he centralised artillery at Army level under Brigadier General Tancred) and in planning operations. A memo of 16 July ordered that all points for bombardment by heavy howitzers must be selected at corps level, and then, four days later, he ordered that after any bombardment, at whatever level it had been requested, daily reports were to be submitted to Army HQ. Neill Malcolm (Chief of Staff Reserve Army) recorded several instances in his diary (6 July, 13 July, 18 July) of corps commanders chafing at his "interference". Before coming under Gough's command, Hunter Weston (GOC VIII Corps) wrote to his wife (1 July) of his personal liking for Gough – by 3 August he wrote to her that his staff were glad to be moving to the Second Army at Ypres, that Reserve Army staff had not run smoothly and that although he liked Gough and thought him "a good soldier he is hardly a big minded enough man to make a really good Army Commander". He also complained of Gough's "impetuosity" and "optimism". Gough also clashed badly with Philip Howell, Chief of Staff of II Corps. Howell thought Gough "very loveable in many ways", if perhaps not quite sane, and "really quite a child & can be managed like one if treated as such & humoured". By 24 July 1916 Howell was writing that Gough and Malcolm had "managed to put everybody's back up" and throughout August 1916 complained repeatedly about Army level micromanagement, with Reserve Army allegedly even taking direct control of four of 12th Division machine guns during an attack on 2 August. Philip Howell claimed (29 August 1916) that Jacob (II Corps), Percival (49th Division) and even Neill Malcolm (!) were terrified of Gough. Gough thought Howell a "great thorn" who spent much time "trying to argue", avoiding fighting and disobeying orders. Howell was killed by shellfire in September. Gough also clashed with Cavan (XIV Corps) (3 August).
Муке фермасы
Гоф Позиерден солтүстікке қарай неміс OG1 және OG2 окоптарын басып алу және Муке фермасын (Позиер мен Типвальдың арасында орналасқан) алу үшін қосымша шабуылдарды бұйырды. Алғашқы шабуыл, түнекте шаршаған әскерлер жасады, сәтсіз аяқталды. 1-австралиялық дивизия 25 шілдеде шығарылды және оның орнына 2-австралиялық дивизия келді. Шеффилд және Тодман 29 шілдеде Гоуфтың 2-австралиялық дивизияны "тікелей операциялық бақылауы" сол шабуылдың сәтсіздігіне ықпал етті деп санайды, өйткені Гоуф генерал-майор Легге дайындық толыққанша аяқталмағанда шабуылға түрткі берді. Неміс позициялары кері беткейде орналасқандықтан, сым мен пулемет ұяларын артиллериялық оқтармен жою мүмкін болмады. Бин Легге Гоуфқа қарсы тұрмағаны үшін айыптады, ал Бруденелл Уайт өзін де кінәлі санады, бірақ Шеффилд бұл әділ емес деп есептейді, себебі Легге, "колониялық" болғандықтан, Корпус деңгейінен көбірек қолдауға лайық болған. Шілде айының соңында немістердің күткендей жеңіліп құламайтыны анық болды. 2 тамызда ол Резервтік армияға Позиерден Моуке фермасына және Овиллерге дейінгі аймақта сақтықпен шабуылдар жасауға бұйрық берді, адам мен оқ-дәріні мүмкіндігінше үнемдеп, неміс резервтерін тартып, соның арқылы Раулинсонның Гоуфтың оң жақ фланкіна жасаған шабуылына көмектесу мақсатында. Хейг (3 тамыз күндігінде) Гоуфтың Австралия шабуылы сәтсіз аяқталғаннан кейін Леггеден "жазбаша түсіндіруді" талап еткенін жазды. Гоуф Бердвудқа (1-Анзак корпусының қолбасшысы) түсіндіру сұрап, "жоғары қолбасшылардың көбірек жігері мен көрегендігі болғанда шабуыл сәтті болар ма?" деп сұрады. Бердвуд бұл хатты Леггеге жіберуден бас тартты, себебі оның пікірінше, Леггеге "әділ сот процесін өткізу қажет" еді. Леггедің Муке фермасына екінші шабуылы жақсы жоспарланғандықтан 4 тамызда сәтті аяқталды. Гоуф генерал-майор Роберт Фэншоуды (48-ші дивизия) (25 тамыз) отставкаға келуге итермеледі. Бір айдан астам уақыт бойы II корпус және I Анзак корпусы Муке фермасы мен Типвальға қарай 1 км (0,5 миль) ілгері жылды. BEF (Анзактар ғана емес, сонымен қатар 12, 25, 48 дивизиялар мен Канада корпусы) 7 тамыздан 12 қыркүйекке дейінгі шабуылдарда шамамен 20 000 адамнан зардап шекті. Анзактар алты аптада 23 000 адамнан қаза тапты, бұл Галлиполиде сегіз ай бойы шеккен шығындарына тең. Prior & Wilson Гоуфты "Муке фермасының сәтсіздігіне" жауапкершілігі үшін сынады, себебі қыркүйек айында (нақты күні туралы құжаттық деректер табылған жоқ) Гоуф пікірін өзгертті және Муке фермасы арқылы Типвальды айналып өтуге тырысудың орнына, Типвальға тек алдыңғы жағынан шабуыл жасауға шешім қабылдады. Тамыз айында Соммада шешуші жеңіске жетуге әлі де үміттенген Гоуф өзінің немересінің біріне былай деп жазды: "Біз біртіндеп жарылып жатырмыз және ол жарылысты жасамайынша тоқтамаймыз. Келесі жылы жігіттерімізден жаңа қорғаныстарда шабуылдарын қайтадан бастауды сұрау қорқынышты".
Gough ordered further attacks to seize the German OG1 and OG2 trenches north of Pozières, and to take Mouquet Farm (which lies approximately between Pozières and Thiepval). The first attack, by tired troops in the dark, failed. 1st Australian Division were withdrawn on 25 July and replaced by 2nd Australian Division. Sheffield & Todman argue that Gough's "direct operational control" of 2nd Australian Division on 29 July contributed to the failure of that attack, as Gough pressured Maj Gen Legge to attack before preparations were complete. The German positions were on a reverse slope, so wire and machine gun positions could not be destroyed by bombardment. Bean blamed Legge for not standing up to Gough, and wrote that Brudenell White blamed himself for not doing so, although Sheffield argues that this is not entirely fair, as Legge, a "colonial", should have had more support from Corps level. By the end of July it was clear that the Germans were not about to crumble as Haig had hoped, and on 2 August he ordered Reserve Army to conduct methodical attacks in the area from Pozières to Mouquet Farm and Ovillers, as economically with men and munitions as possible, so as to draw in German reserves and thus assist with Rawlinson's attacks on Gough's right flank. Haig recorded (diary 3 August) that Gough had demanded "reasons in writing" from Legge, after the failure of the Australian attack. Gough had written to Birdwood (1 ANZAC Corps Commander) demanding an explanation and asking if the attack would have succeeded given "greater energy and foresight on the part of the higher commanders". Birdwood refused to pass this note on to Legge as he thought it was "essential to give (him) a fair trial". Legge's second attack on Mouquet Farm, was better planned and succeeded on 4 August. Gough almost pushed Maj Gen Robert Fanshawe (48th Division) (25 August) to the point of resignation. In over a month of fighting II Corps and I ANZAC Corps advanced 0.5 mile (1 km) towards Mouquet Farm and Thiepval. The BEF (not just ANZACs but also the 12th, 25th, 48th divisions and the Canadian Corps) suffered approximately 20,000 casualties in these attacks from 7 August to 12 September. The ANZACs had suffered 23,000 casualties in six weeks, a similar loss to what they had endured in eight months at Gallipoli. Prior & Wilson criticised Gough for his responsibility for what they called "the Mouquet Farm fiasco", not least because at some point in September (documentary evidence of the exact date has not been found) Gough had changed his mind and decided to attack Thiepval solely from the front, rather than trying to outflank it via Mouquet Farm. In August, clearly still hopeful that decisive victory could be attained on the Somme, Gough wrote to one of his nephews: "We are breaking in bit by bit and we must not stop until we have made the gap. It would be terrible to ask our men to begin their attacks all over again on fresh defences next year."
Типвальға алғашқы шабуыл
23 тамызда Тьепвалға шабуыл жоспарлау үшін конференция өтті, ал V корпусы штаб бастығы (бригген Бойд) кейіннен 6-шы дивизия командирінің түстен кейін шабуыл жасаудың ақылға сыймас екенін айтқан қарсылығын ескермеді. Келесі күні әр дивизияның шабуыл жоспарлары корпус деңгейінде емес, резервтік армия тарапынан жарияланды. V корпусы, резервтік армия операциясын алғаш рет Анкре аңғарына кеңейтіп, Сент-Пьер Дивион және Швабен бекінісіне (Тьепвалдың солтүстігінде) шабуыл жасады, Тьепвалға солтүстіктен шабуылдау мақсатында. II корпусы (48-ші және 25-ші дивизиялар тамыздың ортасында жеткізілді) Тьепвалға шабуыл жасады. Бұл шабуылдар сәтсіз аяқталды. 4-ші Австралия дивизиясы Муке фермасының солтүстігіндегі Фабек Грабен бекінісінің бір бөлігін басып алды, бірақ 1 АНЗАК корпусының орнына келген Канада корпусы оны жоғалтты. II корпусының құрамындағы 39-шы және 49-шы дивизиялардың шабуылы сәтсіз аяқталды, кейбір батальондар 30-дан 50 пайызға дейін шығынға ұшырады. Гоф сәтсіздікті "жауынгерлік қабілетсіздікке", "тәртіпсіздік пен жігердің жоқтығына", "дивизия командирлерінің білімі жетпеуіне" және "әскерлердің рухтың төмендігіне" байланысты деп түсіндірді. II корпусы командирі Клод Якоб бұған "бағыттың болмауы", "сахналық қорқыныш" және бригада командирінің батылдық танытпауы, сондай-ақ командирлер арасындағы аз шығынға да назар салды. Резервтік армияның талабы бойынша V корпусы 39-шы дивизияға операция туралы толыққанды сын жіберді.
A conference was held on 23 August to plan the attack on Thiepval, and the V Corps Chief of Staff (Brig Gen Boyd) later brushed aside the GOC 6th Division's objections that an afternoon attack was unwise. The next day detailed plans for each division's attack were issued not at corps level but by Reserve Army. V Corps, extending Reserve Army operations into the Ancre valley for the first time, attacked towards St Pierre Divion and Schwaben Redoubt (north of Thiepval) to attack Thiepval from the north. II Corps (48th and 25th Divisions, moved up in mid August) attacked Thiepval. These attacks failed. 4th Australian Division gained part of Fabeck Graben Redoubt north of Mouquet Farm, which was then lost by the Canadian Corps when it relieved 1 ANZAC Corps in the line. The attack by 39th and 49th divisions (part of II Corps) failed, with some battalions taking between 30% and 50% casualties. Gough attributed the failure to lack of "martial qualities", lack of "discipline and motivation", "ignorance on the part of the Commanding officers" and "poor spirit in the men", to which Claud Jacob, GOC II Corps, added "want of direction", "stage fright", and cowardice on the part of the brigadier, while also commenting adversely on the lack of casualties among the C. O.'s. V Corps, at Reserve Army's insistence, sent a detailed critique of the operation to 39th Division.
Роулинсонның шабуылға көмектесуі
Гоф (28 тамыз) оң жақ қанатында Курселетті басып алудың амбициялық жоспарын ұсынды. Киггелл оны қабылдамады, Гофқа Роулинсонға Флерс-Курселет шайқасында көмектесу үшін шектеулі операцияларды жалғастыруды бұйырды. Егер Хейг соңғы сәтте шешімін өзгертсе, II және V корпустар Тьепвальға шабуыл жасайтын еді. Канадалықтардың Курселетке шабуыл жасауы үлкен жетістікке жетті. Гоф (ағасы Джоннидің жесірі Доротеяға, 23 қыркүйек 1916 ж.) көптеген корпус және дивизия командирлерінің "қабілетсіз" екенін және оларды бұйрықтарды орындауға мәжбүр ету үшін "қаттылық таныту қажет" екенін жазды. Гофтың жоспары бойынша 18-ші дивизия Тьепваль мен Швабен редубтын, 11-ші дивизия Муке фермасын және Золлерн мен Стуф редубтарын (Муке фермасының солтүстігінде) басып алуы керек еді, ал оң жақтағы 1-ші және 2-ші канадалық дивизиялар Курселеттен Регина траншеясына дейін шабуыл жасауы тиіс болды, ол қырқа сызығының ар жағында орналасқан. Гоф өзінің жеті танкысінің (олардың бесеуі майданға жетпей бұзылып кетті) барлығын канадалықтарға бөлді. Бұл Резервтік армия таратқан ең ауыр артиллериялық оқшаң болды, сонымен қатар неміс тыл аймақтарына бағытталған жанама пулемет оқшаңдарымен көмектесті. Гофтың 570 далалық зеңбірегі мен 270 гаубицасы болды, бұл 1 шілдедегі концентрациядан екі есе көп, бірақ 14 шілдедегі Базентин қырқасы шайқасы мен 15 қыркүйектегі Флерс-Курселет шайқасында болғандай емес. Алленбидің Үшінші армиясы Гофтың сол жақ қанатына шабуыл жасау үшін Гофқа көмектесуі керек еді (Хейгтің күнделігі 24 қыркүйек, 30 қыркүйек). Ауа райының нашарлауы шабуылдарды 25 қыркүйектің таңертеңгіне дейін кешіктірді. Гоф шабуылға көмектесу үшін бірнеше танкты пайдалануды жоспарлағандықтан, Хейг оған келесі таңға дейін кешіктіруді бұйырды, сонда оларды таңғы тұманға жасыруға болар еді, бірақ себебі белгісіз болған жағдайда, Гоф 26 қыркүйекте сағат 12:35-те шабуыл жасады, дәл бір күннен кейін Роулинсон мен Фоштан. Бұл шайқастар британдық ерікті жаяу әскерлерінің дұрыс артиллериялық қолдаумен неміс позицияларына шабуыл жасаса немесе артиллериялық қолдаудың маңызы аз болған жақын шайқаста немістермен бірдей күресе алатынын көрсетті. Қарашада да солай болады. Гофтың Тьепвальды басып алуы (1 шілдедегі бастапқы мақсат) оның Бас қолбасшы мәртебесін сақтады. Ол жаудың позицияларына терең енуді мақсат етуді ұсынды, әскерлер бес алдын ала белгіленген мақсатқа қатарынан шабуыл жасады, ал толқындар конвейерлік белдік тәрізді алдын ала белгіленген мақсаттарға бағытталды. Әр бригада сегіз "толқынға" дейін шабуыл жасайтын: алғашқы төрт толқынды құрайтын екі батальон бірінші мақсатты, ал жылдамдық үшін бағаналарға орналастырылған тағы екі батальон екінші мақсатты алатын еді. Ол әр дивизияның екі бригадамен шабуыл жасауын және үшінші бригаданы резервте ұстап, үшінші мақсатты алуға дайын болуын ұсынды, ал осы уақытқа дейін бірінші екі бригада төртінші мақсатты алуға қайта ұйымдастырылатын еді. Бесінші мақсатқа жаңа әскерлер қажет болар еді. Гоф Хейгтің ұсынысымен келісті (Хейгтің күнделігі 8 қазанда): "Дұшпанның жауынгерлік қабілеттерінің нашарлауы" британдық әскерлерді жау позициясын басып алғаннан кейін артиллериялық оқшаңмен қорғаудың қажеті жоқ екенін білдірді, өйткені бұл резервтердің келесі мақсатқа өтуіне кедергі келтіретін еді. Кейінірек генерал Бриджес "Алармдар мен экскурсиялар" деп жазды: "Нағыз атты рухпен (Гоф) әрқашан алға басуға ұмтылды". Роулинсон (9 қазан күнделігінде) Гофтың "сағаттық тактикасы мен резервтерінің жоқтығына" қатысты алаңдаушылығын жазды, өйткені бұл дұрыс емес. Тьепвалдағы шайқас қарашаға дейін жалғасты және кейіннен ресми тарихшы оны үйлестірудің жетіспеушілігі және жаяу әскерге тым тәуелділігі үшін сынға алды. Хейг Резервтік және Төртінші армиялардың одан әрі алға жылжуы үшін бұйрық берді (29 қыркүйек). Гоф Лупарт Вудқа оңтүстіктен, ал Бомонт Хамелге батыстан шабуыл жасауы керек еді. Жоспар бойынша Резервтік армия 5 миль (8 км) алға жылжуы және үш айлық науқанға қарағанда бір шайқаста көбірек жерді басып алуы керек еді. 8 қазанда 1-ші және 3-ші канадалық дивизиялар Гофтың оң жақ қанатында Роулинсонның тағы бір шабуылдарына көмектесті, Ле-Сарс пен Регина траншеясына қарсы сәтсіз шабуыл жасады, бірақ неміс сымдарымен тоқтатылды. Сол түстен кейін Хейгпен сөйлескенде, Гоф 3-ші канадалық дивизияны кінәлады, кейде олар тіпті окоптардан шықпаған деп мәлімдеді. Стуф редубты (9 қазан) 25-ші дивизияның батальонына түсті. Швабен редубты түнгі шабуылда (9 қазан) шабуылға ұшырады, содан кейін 14 қазанда екі күндік бомбалаудан кейін сәтті басып алынды. Бұл қымбатқа түсетін шабуылдар кейде бір батальоннан аспады. Екі апталық жаңбырдан кейін жоспарларды іске асыру мүмкін болмағандықтан, Гоф жаңа, көбірек сақтық жоспарын шығарды (15 қазан), онда 45 танк қолданылатын еді, бірақ ол әлі де Хейгтен солтүстікке және солтүстік-шығысқа қарай кеңейтуді талап етуде болды. Стуф және Регина траншеялары (Тьепваль мен Курселет арасындағы сызықтан солтүстікке бағытталған) 35-ші, 25-ші, 18-ші және 4-ші канадалық дивизиялардың күшті шабуылымен басып алынды, Анкра биіктіктерін толық басып алуға мүмкіндік берді. Шайқас қыркүйектегі немістердің үрейінен кейін жаңадан жаңғырған неміс қорғанысын көрсетті. Гофтың Керраг оқиғасынан бері ұнатпайтын Уилсон 1916 жылы Гофтың жанында және оның бағынысында IV корпусты басқарды. Уилсон күнделігінде (21 қазан) дивизиялар мен тіпті бригадаларды микробасқару туралы хабарларға пікір білдірді. Сол күзде лорд Лох Уилсонға "Гофи ең жек көрілетін, ең пайдасыз және ең қауіпті генерал" деді. 21 қазанның табысынан кейін Гоф тағы да амбициялы жоспарларды ұсынды, Хейг оған (24 қазан) үш атты дивизияны (барлығы үш) қосымша қоюға ұсыныс жасады, тіпті Төртінші армия секторындағы шағын жаяу әскері шабуылдары лайдың салдарынан тоқтатылып жатқан кезде. Гоф Бригадир-генерал Радклифтың (Канадалық корпустың штаб бастығы) "қажетсіз қиындықтар тудырғанын" айтты (Хейгтің күнделігі 30 қазан 1916 ж.). 24 қазан мен 3 қараша арасындағы үздіксіз жаңбырдан кейін Бесінші армияға (5 қараша) тек "шектеулі" шабуыл жасау және ауа райы жақсарғанға дейін күтуге рұхсат берілді. Хейг Киггеллді (БЭК штаб бастығы) Гофтың штабына (8 қараша) шабуылдың себептерін түсіндіру үшін жіберді, бірақ Киггелл Хейг шабуылдың сәтті болу перспективасы болмаса оны жалғастыруды қаламағанын атап өтті. Мақсат - Румынияға жөнелтілуі мүмкін неміс әскерлерін ұстап тұру, орыстарға БЭК әлі де күресіп жатқанын көрсету, сондай-ақ 15 қарашада басталатын Шантильдегі әскераралық конференцияда Батыс Одақтас әскерлерін Салоникаға ауыстыру мүмкіндігі талқыланғанда Хейгтің ұстанымын нығайту болды. Гоф кейінірек Лондонда Хейгтің басшылығына қарсы алғашқы наразылықтар естілгенін жазды. Гоф содан кейін корпус командирлерімен кеңесті (10 қараша): Фаншау (V корпусы) және Конгрив (XIII корпусы) қалағандықтан, Якоб (II корпусы) терең мақсаттарға ұмтылуға көндірілді. Шабуыл 13 қарашаға келісілді. Штаб офицерлері мен күзетшілер жерді тексерді, Гоф (10-11 қараша) алты дивизия командирімен және он бригада командирімен кездесті, сондай-ақ әр бригада штабында екі батальон командирін көрді. Ол корпус командирлерінен де сондай зерттеулер жүргізуді сұраған еді. Ол жердің құрғақ екендігіне қатысты консенсус таппады. Бастапқы уақыт Якоб, Фаншау және дивизия командирлерімен қосымша кеңескеннен кейін сағат 5:45-ке белгіленді. Шеффилд бұл оқиғалар тізбегі Хейг Гофпен жылы қарым-қатынаста болғанын көрсетеді...
Gough had submitted (28 August) an ambitious plan for the capture of Courcelette on his right flank. This was rejected by Kiggell, who told him that he was to continue to conduct limited operations to assist Rawlinson with the Battle of Flers–Courcelette the next Fourth Army attack, which, if successful, would enable Rawlinson to attack Thiepval (on Gough's front) from the rear. In the event Haig changed his mind at the last moment. II and V Corps were also to make feint attacks at Thiepval. The Canadian assault on Courcelette was a great success. Gough wrote (to his brother Johnnie's widow Dorothea, 23 September 1916) that many corps and division commanders were "incompetent" and that "considerable exercise of firmness" was needed to get them to obey orders. Gough's plan was for 18th Division to capture Thiepval and Schwaben Redoubt, 11th Division to capture Mouquet Farm and Zollern and Stuff Redoubts (roughly north of Mouquet Farm) while on the right 1st and 2nd Canadian divisions were to attack from Courcelette to Regina Trench which lay just beyond the ridge line. Gough allocated all seven of his tanks (five of which broke down before reaching the lines) to the Canadians. This was the heaviest barrage yet fired by Reserve Army, assisted by an indirect machine gun barrage into the German rear areas. Gough had 570 field guns and 270 howitzers to attack along a front (roughly twice the concentration of 1 July, but only half that of the Battle of Bazentin Ridge on 14 July and much the same as that of the Battle of Flers–Courcelette on15 September. Allenby's Third Army was to co operate with an attack on Gough's left flank (Haig diary 24 September 30 September). In the event poor weather delayed the attacks until the early afternoon of 25 September. As Gough planned to use a few tanks to assist his attack, Haig ordered him to delay until the following morning when they could be concealed in the morning mist but in the event further delays, for which the reason is unclear, meant that Gough attacked at 12:35 pm on 26 September, exactly a day after Rawlinson and Foch. This fighting demonstrated that, either attacking German positions with proper artillery support, or in hand to hand fighting in which artillery support mattered little, British volunteer infantry could fight as well as the Germans. The same would prove true in November. Gough's capture of Thiepval (an original objective for 1 July) preserved his status with Commander in Chief. He recommended aiming for deep advances into enemy positions, with troops attacking up to five consecutive preassigned objectives, with waves aiming for predetermined objectives in a conveyor belt approach. Each brigade was to attack in up to eight "waves": two battalions, making up the first four waves, were to take the first objective and another two battalions, perhaps deployed in columns for speed of movement, would then take the second, with no battalions held in brigade level reserve (the argument being that orders would never reach them in time). He recommended that each division attack with two brigades and hold a third brigade in reserve, ready to take the third objective, by which time the first two brigades would have been reorganised to take the fourth objective. The fifth objective would require fresh troops. Gough agreed with Haig's suggestion (Haig diary 8 October) that "the deterioration of the Enemy's fighting qualities" meant that it was not necessary for British troops to be protected by a barrage once they had captured an enemy position, as this would hamper reserves from pushing on to the next objective. General Bridges later wrote (in "Alarms and Excursions") that "With the true cavalry spirit, (Gough) was always for pushing on". Rawlinson (diary 9 October) recorded his concerns at Gough's "hourush tactics and no reserves, as they are not sound". The fighting at Thiepval went on until November and was later criticised by the Official Historian for lack of co ordination and excessive reliance on infantry elan. Haig issued orders (29 September) for further advances by Reserve and Fourth Armies. Gough was to attack Loupart Wood from the south and Beaumont Hamel from the west. The plan was for Reserve Army to advance 5 mile (8 km) and capture more ground in one battle than in three months of campaigning. On 8 October, the 1st and 3rd Canadian divisions, on Gough's right flank, assisted another of Rawlinson's offensives by attacking unsuccessfully towards Le Sars and Regina Trench, only to be held up by German wire. Speaking to Haig that afternoon, Gough blamed the 3rd Canadian Division, claiming that in some cases they had not even left their trenches. Stuff Redoubt fell (9 October) to a battalion of 25th Division. Schwaben Redoubt was attacked unsuccessfully (9 October) in a surprise night attack with no barrage, then successfully on 14 October after a two day bombardment. These costly penny packet attacks sometimes involved little more than a single battalion. After two weeks of rain had rendered plans for exploitation unrealistic, Gough issued a new, more cautious plan (15 October), in which 45 tanks were to be used, although he was still under pressure from Haig to exploit to the north and north east. Stuff and Regina Trenches (which ran approximately west–east north of a line from Thiepval to Courcelette) were then captured in a major attack by 35th, 25th, 18th and 4th Canadian divisions, completing the capture of the Ancre Heights. The battle testified to the revived German defence after their panic of September. Wilson, whom Gough had disliked since the Curragh incident, commanded IV Corps first alongside then under Gough in 1916. Wilson commented in his diary (21 October) on reports of Gough micro managing divisions and even brigades. That autumn Lord Loch told Wilson "Goughie is the best hated & most useless & most dangerous General we have got". After the success of 21 October, Gough once again presented more ambitious plans, with Haig offering (24 October) to place an extra two cavalry divisions (for three in total) at his disposal – this at a time when even quite minor infantry attacks on Fourth Army sector were having to be cancelled because of mud. Gough complained that Brigadier General Radcliffe (chief of staff, Canadian Corps) "made unnecessary difficulties" (Haig Diary 30 October 1916). After continuous rain between 24 October and 3 November, Fifth Army was ordered (5 November) to conduct only a "limited" attack and authorised to wait until the weather was good enough. Haig sent Kiggell (Chief of Staff BEF) to Gough's HQ (8 November) to explain the motivation for the attack, although Kiggell stressed that Haig did not want the attack to proceed unless there were good prospects of success. The aim was to pin down German troops which might otherwise have been sent to Romania, to impress on the Russians that the BEF was still fighting, as well as strengthening Haig's hand in the inter Allied conference due to start at Chantilly on 15 November, at which the possible transfer of Western Allied troops to Salonika was to be discussed. Gough later recorded that the first murmurings against Haig's leadership were beginning to be heard in London. Gough then consulted his corps commanders (10 November): Jacob (II Corps) was persuaded to try for deeper objectives as Fanshawe (V Corps) and Congreve (XIII Corps) wanted. The attack was agreed for 13 November. Staff officers and patrols inspected the ground and Gough (10–11 November) visited six divisional commanders and ten brigadiers, also seeing two battalion commanders at each brigade headquarters. He had asked his corps commanders to make similar inquiries. He found no consensus as to whether or not the ground was dry enough. The start time was set for 5:45 am after further consultations with Jacob, Fanshawe and divisional commanders. Sheffield comments that this sequence of events indicates that Haig enjoyed warmer relations with Gough than with, say, Rawlinson, but also suggests that he felt the need to supervise him closely. He also comments that although Gough consulted his subordinates, it is unclear that he took their advice: Simon Robbins quotes evidence of warnings from some corps, division and brigade staffs that troops were exhausted and conditions too poor to attack. Neill Malcolm's Memorandum on Operations (13 November 1916) recorded the political reasons for the attack.
Бастапқы табыстар
Анкре шабуылында 282 ауыр зеңбірек және жайнаған оқтар қолданылды. Бұл аймақта бұрынғыдай қатты шайқас болмағандықтан, адамдар мен қаруларды салыстырмалы түрде зақымдалмаған жерге жылжыту оңайға түсті. Оқ-дәрілердің саны 1 шілдедегі жаудың бүкіл фронтына жұмсалғаннан асып түсті. Алдыңғы шайқастардан сабақ алынды: Бомонт-Хамельдегі мина, 1 шілдедегі жаяу әскер шабуылына 10 минут бұрын сол аймақта жарылған минадан гөрі әлдеқайда сәтті жарылды, тіпті артиллериялық оқ жауыл басталғанда бірден жарылды. Шабуыл 5:45-те тиімді жайнаған оқтардың артынан басталды, Бомонт-Хамельдің төбесіндегі неміс пулеметтері осы міндетке арналған 40 зеңбірекпен толығымен басылды. Шабуыл оңтүстік бағытта сәтті аяқталды, онда 63-ші Корольдік теңіз дивизиясы Бокурды 10:45-ке дейін басып алды, бірақ шабуылға шыққан кейбір батальондар 40-50% шығынға ұшырады, ал 51-ші Жоғарғы дивизия Бомонт-Хамель мен Сент-Пьер-Дивионды басып алды, мұнда француздық тәжірибе қабылданды – әрбір неміс бекінісінің кіреберісін "тазалау" жасаған взводтар жеткенше 4,5 дюймдік гаубицамен бомбалау. Алайда, солтүстікке қарай V корпусының секторындағы Серреге жасалған шабуыл лай мен кесілмеген сымдардың кесірінен сәл сәтті болды, бірақ Гоф сағат 14:00-де секторға келіп, шабуылды жалғастыруға бұйрық берді. Бомонт-Хамельде шайқасқандар оны жақсы жоспарланған деп есептеді. Хайг өзінің күнделігіне (13 қараша) «жетістік ең қолайлы сәтте келді» деп жазды. Кавалерия корпусының бригадир генералы Хоум (15 қараша) Гофтың Хейгтің орнына Бас қолбасшы болып тағайындалатындығы туралы қауесеттердің «өте күлкілі екенін, себебі оны қалағандай әрекет етуге мәжбүрлей алмайды» деп мәлімдеді.
The Ancre attack employed 282 heavy guns and a creeping barrage, over an area which had not been heavily fought over so far, thus allowing men and guns to be moved more easily over relatively undisturbed ground. The volume of shells exceeded that put on the entire enemy line on 1 July. Lessons were also learned from previous battles: a mine was blown at Beaumont Hamel, simultaneously with the commencement of the artillery barrage, far more successfully than the mine which had been blown in the same area 10 minutes prior to the infantry assault on 1 July. The attack began at 5:45 am, behind an effective creeping barrage, with the German machine guns on the crest behind Beaumont Hamel completely suppressed by 40 guns specifically given this task. The attack succeeded in the southern sector, where the 63rd Royal Naval Division took Beaucourt by 10:45 am, albeit with some attacking battalions taking 40–50% casualties, and the 51st Highland Division took Beaumont Hamel and St Pierre Divion, where the French practice was adopted of assigning a 4.5 inch howitzer to shell the entrance of each German dugout until the "mopping up" platoons had reached them. However, further north in V Corps sector the attack on Serre was less successful because of mud and uncut wire, despite Gough visiting the sector at 2 pm to order further attacks. Those who fought at Beaumont Hamel thought it had been well planned. Haig wrote in his diary (13 November) "the success has come at a most opportune moment". Brigadier General Home of the Cavalry Corps noted (15 November) that the rumours that Gough was to be promoted to Commander in Chief in Haig's place were "too comic as I don't think they could ever make him do what they wanted".
Соңғы кезеңдер
Мюнхен мен Франкфурт окоптарын алудың алғашқы әрекеті (15 қараша) сәтсіз аяқталғаннан кейін 2-ші және 51-ші дивизиялардың командирлерінен толыққанды есептер сұралды. Майор-генерал Джордж Харпер (51-ші дивизияның қолбасшысы) шабуылдың баяу жылдамдығын кінәлады, бұл оның "әрекетке құштар" әскерлерінің өзінен-өзіне түскен оқтан зардап шегуіне және шабуылдың "бір қолбасшылық астында" болмауына себеп болды. Генерал-майор У.Г. Уокер (2-ші дивизияның қолбасшысы) шабуылдың тым асығыс болғанын, өйткені оның әскерлері жерге жеткілікті таныс емес екенін, ал Фаншау (V корпусының қолбасшысы) оның кешіктіру және күндізгі шабуыл туралы өтініштерін қабылдамағанын мәлімдеді. Гоф 2-ші дивизияны екі күн қатарынан шабуылға жіберді, оның қолбасшысы (Уокер) мен штаб бастығы жердің өтілмейтін екендігіне қарсылық білдіргеніне қарамастан. Малкольм корпус командирлеріне (16 қараша) құпия хат жолдап, олардың бұйрықтарды тексеру және талас-тартыс жасауға бейім екендігіне шағымданды. 18 қарашадағы шабуылдарда шамамен 10 000 адам қаза тапты. II корпустың бір офицері кейіннен Эдмондсқа (1936 жылы) жазған хатында бұл "жандардың қатыгез, бекер құрбандығы" болғанын, лайдағы азапты қозғалысқа тырысқан адамдар шаңқап, құлап кеткенін және ауа райы ескерілгенде, "ешқандай сәттілікке қол жеткізілмейтіні тіпті ең баяу адамға да анық болды" деп жазды. Хейг шайқасты тоқтатты. Киггелл кейіннен Эдмондсқа (1938 жылы) "шайқастың соңғы кезеңдерінің қажеттілігі күмән тудырады, бірақ Гоф өте ынталы және сенімді болды, сол себепті Бас қолбасшы оларға рұқсат берді" деп жазды. Гоф Фаншауды 21 қарашада жазбаша түрде әрекет етудегі әлсіздігі үшін және 15 қарашадағы шабуыл кезінде толыққанды жазбаша артиллериялық бұйрықтарды шығармағаны үшін сөккенімен аяқтады. Есептің көшірмесінде Гофтың ескертулерінің көшірмелері екі дивизиялық қолбасшыға жіберілетіні туралы түсініктемеге Фаншау "Бәрі емес деп үміттенемін" деп жазды және ол барлық дивизиялармен телефон арқылы байланыста болғанын баса көрсетті. Симпсон Гофты "нашар ойлау қабілеті және оқиға орнындағы адамдардың пікіріне немқұрайлылығы" үшін сынады, бірақ Фаншаудың өзінің бағыныштыларын кінәлауға тырысқаны үшін де сынға алды. Шеффилд былай деп жазады: "Гофтың кейбір пікірлері қатаң айтылғанмен әділ болды, бірақ басқалары болмады; кейбіреулері фактілердің бұрмалануына негізделген. Бұл майданның шындығын толыққанды түсінбеген қолбасшыны көрсетеді". Ол сондай-ақ Гофтың Фаншауды оның бағыныштыларының алдында әдейі қорлағанын атап өтеді. Уокер 27 желтоқсанда 2-ші дивизияның қолбасшылығынан босатылды. Майкл Ховард Гофтың дивизияларды микробасқаруға құштарлығын оның тым жоғары дәрежеге көтерілгенін көрсететін дәлел ретінде келтірді, ал Гэри Шеффилд Гофтың окоптарды аралап, лас мылтықтарды іздеу беделі оның үлкен жауапкершіліктерге бейімделуіне қиындық тудырғанын мойындайды. Шеффилд Гофтың мінез-құлқы Малкольмның (1916 жылғы 29 маусымдағы күнделігінде) атап өткен дилеммаға жауап беру әрекеті болғанын айтады. BEF жақында 7 дивизиядан 70 дивизияға дейін өсті – Армия офицерлердің үлкен құралымдарға басшылық етудің қиындықтарын, окоп соғысын және байланыс қиындықтарын (соғыс майданы радиолары пайда болғанға дейін) болжамаған және оларға дайындық жасамаған. Офицерлердің жеке ерекшеліктері және олардың бір-бірімен қарым-қатынасы осы өзгерістерді басқаруда маңызды рөл атқарды. Гофтың кейбір идеялары басқа армияларда қабылданды: Төртінші армияның құжаты Сомма шайқасының артиллериялық сабақтары (18 қараша) Сомма кезінде Роулинсон қолданған, немесе Далалық қызмет ережелерінде қолдау көрсетілген делегация емес, Гофтың нұсқамалық тәсілін көрсетті. Бұл оқиға 1917 жылдың қаңтарында Беукортта 1916 жылғы 13 қарашада Корольдік теңіз дивизиясында қызмет еткен кезде дезертирлік жасады деген айыппен суб-лейтенант Эдвин Дайетттің өліміне байланысты болуы мүмкін деген болжам бар. Гоф дивизия қолбасшысының кешірім туралы ұсынысын қабылдамады және өлім жазасын орындауды ұсынды.
After the first attempt to take Munich and Frankfort trenches (15 November) failed, the commanders of 2nd and 51st Divisions were asked for detailed reports. Maj Gen George Harper (GOC 51st Division) blamed the slowness of the creeping barrage, which caused his "impetuous" men to suffer casualties from friendly fire, and the fact that the attack had not been "under one command". Maj Gen W. G. Walker (GOC 2nd Division) commented that the attack had been too hurried, as his troops had not been familiar with the ground, and that Fanshawe (GOC V Corps) had rejected his requests for a delay and for a daylight attack. Gough forced 2nd Division to attack for two consecutive days despite protests from its commander (Walker) and chief of staff that the ground was impassable. Malcolm issued a confidential memo to Corps Commanders (16 November) complaining about their tendency to query and argue about orders. The attacks on 18 November suffered around 10,000 casualties. One officer of II Corps later wrote to Edmonds (in 1936) that it had been a "cruel useless sacrifice of life" with men dead from exhaustion in trying to crawl out of the mud, and that given the weather it was obvious "to the very stupidest brain that no success could possibly result". Haig called off the battle. Kiggell later wrote to Edmonds (in 1938) "the later stages of the fight were hardly justified, but Gough was so keen and confident the C in C decided to permit them". Gough rebuked Fanshawe in writing (21 November) for lack of grip, and for failing to issue detailed written artillery orders, during 15 November attack. On his copy of the report, against the comment that copies of Gough's remarks were to be sent to the two divisional commanders, Fanshawe wrote "I hope not all of them" and protested in the margin that he had been in telephone contact with divisions throughout. Simpson criticises Gough for his "poor reasoning and indifference to the views of the men on the spot", although he is also critical of Fanshawe for attempting to blame his own subordinates. Sheffield writes "Some of Gough's points were fair, if harshly expressed, but others were not; some were based on factual inaccuracies. All this suggests a commander who had an incomplete grasp of the realities of the battle." He also remarks on Gough's deliberate humiliation of Fanshawe in front of the latter's subordinates. Walker was relieved of command of 2nd Division on 27 December. Michael Howard cited Gough's love of micro managing divisions as evidence that he had been overpromoted, and Gary Sheffield concedes that Gough's reputation for touring the trenches to spot dirty rifles suggests that he had found it hard to adapt to his greater responsibilities. Sheffield argues that Gough's behaviour was to some extent an attempt to answer the dilemma noted by Malcolm (diary 29 June 1916). The BEF had recently grown from 7 divisions to 70 – the Army had not anticipated or trained for the challenges of officers having to command large formations, nor for trench warfare, nor for the difficulties in communication (which would remain until battlefield radios came into use) involved. Officers' personalities, and how they related with one another, mattered a great deal in how they managed these changes. Some of Gough's ideas were adopted in other armies: Fourth Army's document Artillery Lessons of the Battle of the Somme (18 November) reflected Gough's prescriptive approach rather than the delegation encouraged under Field Service Regulations, or practised by Rawlinson during the Somme. It has been suggested that this story may relate to the execution of Sub Lt Edwin Dyett in January 1917, for alleged desertion while serving with the Royal Naval Division at Beaucourt on 13 November 1916. Gough, overruling the Divisional Commander's recommendation for clemency, recommended that the execution proceed.
Нысанға қарай алға жылжу
1917 жылдың 1 қаңтарында Гоф тұрақты генерал-лейтенант қызметіне тағайындалды, сонымен бірге уақытша толық генерал шеніне ие болды. 1917 жылы ол GCVO орденімен марапатталды. 10 қаңтар мен 13 ақпан аралығында (осы кезде суық күшті болды) жаудан биік белімдерді басып алу мақсатында шектеулі операциялар жүргізілді. Ақпан айының ортасында, қарсы жақтағы неміс окоптарының әлсіз қорғалғаны туралы хабар алған Гоф, дивизия командирлеріне жалпы шабуылға дайындалуға бұйрық берді. Немістердің әуедегі басымдығы барлау жұмыстарын қиындатты. 23/24 ақпан түннен бастап немістер Анкре биіктіктерінде шектеулі түрде қайта шегінді, бұл 63-ші, 18-ші және 2-ші дивизиялармен, сондай-ақ 1 ANZAC корпусының операцияларын күшейтуге мүмкіндік берді. Бесінші армия Мираумонт, Серре және Пи қалаларын басып алды. Бригад генерал Камминг кейін (1922 жылы) Гофтың 1917 жылдың ақпан айында 91-ші бригада штабына келгенін еске алды. Гофтың дереу шабуылға түсу туралы талаптары, жердің жағдайы мен әскерлердің шаршағандығына байланысты орындалуы қиын болды, және Гофтың штабына тек кеткеннен кейін ғана келесі күнгі операцияларды дайындауға мүмкіндік туды. Француз бас қолбасшысы Нивель мен британдық генералдар арасындағы қарым-қатынас шиеленіскен кезде, Нивель британ үкіметінен (1917 жылдың 7 наурызында) Хейгті қызметтен босатып, оның орнына Гофты тағайындауды сұрады. Хейг Гофқа, лорд Эшердің 9 наурыздағы күнделігіне жазған уәделері туралы ашық сұрақ қойды. Гоф өзіне зиян келтіретінін түсініп (Хейгтен өзгеше), баспасөзді қолдауға көп күш жұмсаған жоқ. Гофтың Кале жоспарына қатысты пікірі бойынша, бұл Британияны Сербия мен Румынияның Ресейге, Австрия-Венгрияның Германияға тәуелді болғантай, Францияның құлына айналдырады, сондай-ақ соғыстан кейін бейбіт келісімдерде алдануы мүмкін. Бесінші армия 10 наурызда, ақпан айының соңында қол жеткізген неміс аралық белімдеріне шабуыл жасады.
On 1 January 1917, Gough was promoted to permanent lieutenant general, while continuing to hold the temporary rank of full general. He was awarded the GCVO in 1917. Limited operations were conducted between 10 January and 13 February (at which point there was a cold snap), to seize points of high ground off the enemy. In mid February, having heard reports that the German trenches opposite were thinly held, Gough ordered his divisional commanders to prepare for a general advance. Reconnaissance was hampered by German air superiority. Beginning on the night of 23/4 February the Germans conducted a limited withdrawal on the Ancre Heights which allowed operations to be stepped up by 63rd, 18th and 2nd Divisions, and by 1 ANZAC Corps. Fifth Army occupied Miraumont, Serre and Pys. Brigadier General Cumming later (in 1922) recalled Gough's visit to the headquarters of 91 Brigade in February 1917. Gough's demands for an immediate advance were impractical owing to the state of the ground and the exhaustion of his troops, and only Gough's departure had allowed his staff to get on with preparing the next day's operations. With relations between the French Commander in Chief Nivelle and the British generals becoming particularly strained, Nivelle asked the British government (7 March 1917) that Haig be sacked and replaced by Gough. Haig openly confronted Gough about the rumours (which Lord Esher had recorded in his diary on 9 March). Gough, to his own ultimate detriment (and unlike Haig) made little effort to cultivate the press. Gough's own view of the Calais Scheme to place the BEF under Nivelle's command was that it would leave Britain a puppet of France as Serbia and Rumania were of Russia, and Austria Hungary of Germany, and correspondingly likely to be cheated at the peace conference after the war. Fifth Army stormed the German intermediate line, which had been reached by the end of February, on 10 March.
Гинденбург желісіне, Аррасқа және Булекортқа дейін алға жылжу
Хейг Гофқа үлкен шабуылға дайындалуды бұйырды, "кезең-кезеңімен", бірақ "жаудың фронтын бұзу және оның мүмкіндігінше көп резервтерін тарту" мақсатымен, бастапқыда 15 наурызға немесе одан кейін жоспарланған Алленби шабуылымен үйлестірілуі керек еді. 14 наурызда V корпус Гофтың секторының солтүстігіндегі Буккойда шабуылда сәтсіздікке ұшырады; Гоф кейіннен жаудың қорғанысы тым күшті болғанын, бірақ корпус командирінің өтініші бойынша шабуылға рұқсат бергенін мәлімдеді. 1914 жылдың қыркүйегінде Энадағы тәжірибесіне сүйене отырып, Гоф наурыздың ортасында Гинденбург шебінен неміс әскерінің шегінуі кезінде жаяу әскер, атқыштар, артиллерия және инженерлерден құралған аралас бригадаларды құрды. 2–9 сәуірде Гинденбург шебінің шетінде қымбатқа түсетін шайқастар болды. Симкинс: «(Хейг) тағы да Гофтың асығыс және жақсы ойланбаған шабуылдар жасауға бейімділігіне бой берді», – деп жазады, ал Приор мен Уилсон шабуылды «көрінеу нәтижесіз» деп сипаттайды. Буллекур «Қанды ванна» деп аталды. Гофқа (Хейгтің күнделігі, 14 сәуір) Алленбидің негізгі шабуылы жеткілікті үлкен табысқа жетсе, «Бапаум–Камбре жолының бойында» Гинденбург шебін «жаруға» дайындалуға бұйрық берілді. 16 сәуірде Гоф армия командирлерінің кеңесіне қатысты. Аррас шабуылы тоқтап қалғандықтан, ол кейіннен 23 сәуірдегі шабуылдың бөлігі ретінде жаяу әскер шабуылдарын жүргізуден бас тартып, күшін тек артиллериямен шектеді. 1917 жылдың 30 сәуірінде өткен армия командирлерінің кеңесінде Нивельдің қызметтен босатылатыны туралы хабар алған Хейг сол жылы итальяндық және (Соғыс министрлігінің пікіріне қайшы) орыс шабуылдары болатынын күтті. Ол армия командирлеріне BEF жыл соңына дейін немен айналысатыны толыққанды белгілі емес екенін, бірақ «оқиға орталығын Екінші армияға көшіруді» қалайтынын айтты. Кеңестен кейін түстен кейін ол Гофқа Фландрияға қарсы жоспарланған шабуылға басшылық етуін тапсырды және оған полковник Макмулленмен (Ипрде танкпен шабуыл жасау жоспарларын ұсынған, кейіннен бас тартқан) сөйлесіп, Эриндегі шеберхананы аралауды бұйырды, онда «Хуш» операциясына (Бельгия жағалауына жоспарланған десанттық операция) дайындалып жатқан танктар тұрды. Сандерс Марбл: «Көптеген өмірлер құрбан болмас бұрын нәтижелерді болжауға болатын еді. Асығыс шабуылдар ауыр шығынмен сәтсіз аяқталды. Дайындыққа жеткілікті уақыт берілгеннен кейін ауыл ақыры немістерден тартып алынды – бұл BEF-тің ең жақсы сәті емес еді». Буллекур «көп мақтауға ие болған жоқ» және австралиялықтардың көзінде Гофтың беделін одан әрі нашарлатты. Кейінірек Хейгтің жанкүйер биографы Джон Террейн Гофты Үшінші Ипрдің алғашқы кезеңдеріне тағайындау «Хейгтің ең үлкен және ең қауіпті қатесі» болды деп жазды. Соғыс тілшісі Репингтон және CIGS генерал Робертсон 1917 жылдың 5 шілдесінде Плюмердің Ипр тұсы туралы біліміне байланысты таңдалуы керек екеніне келісті, ал Гоф кейіннен келісті. Гоф кейіннен 1917 жылы өзінің корпус командирлері Макс (XVIII корпус), Якоб (II корпус) және Конгрев (XIII корпус) туралы жоғары баға берді, бірақ Уоттс (XIX корпус) туралы емес. Алайда, Саймон Роббинс 1917 және тіпті 1918 жылдары Бесінші армияда «қорқыныш атмосферасы» сақталғанын болжайды. Гоф өзінің бірінші корпус командирлерінің кеңесін 1917 жылдың 24 мамырында өткізді, штаб-пәтерін Ипр секторына көшірмес бұрын – Үшінші Ипр үшін дивизиялар мен корпустардың құрамы осы уақытқа дейін таңдалған болатын. Симпсон осы уақытқа дейін, штаб офицерлері өз жұмыстарында тәжірибелі болғандықтан, Бесінші армияның тәсілі 1916 жылға қарағанда «көп қолмен және консультативтік» болған сияқты деп санайды, мысалы, әр корпус алдыңғы жақта екі дивизияны және резервте екі дивизияны ұстауды ұсынады. 30 мамырда Гоф штаб-пәтерін Поперингеден екі шақырым қашықтықтағы Лови шатосына көшірді, ал штаб 2 маусымда толыққанды жұмыс істеді. Тактикалық талқылаудың көп бөлігі британдық жаяу әскердің қаншалықты алға жылжуы керектігіне қатысты болды. Тез арада қолға алынған мақсаттар – қара сызық (2 км-ден аз қашықтықта), одан әрі жасыл сызық және одан да әрі қызыл сызық. Гоф Максстің (31 мамыр) күн батқанға дейін шабуыл жасау ұсынысын мақұлдады (шабуылға дейін әскерлерге көбірек демалуға мүмкіндік беру және немістерге қарсы шабуыл жасауға аз уақыт беру), және Қара сызықтан ары қарай Штенбек өзеніне дейін жылжуға келісті. Гоф Арраста (9 сәуір) мүмкіндіктерді жоғалтқанын мойындады, өйткені бастапқы шабуыл жеткілікті күшпен басылмаған. Келесі корпус командирлерінің кеңесінде (6 маусым) Гоф: «Егер жау бастапқы шабуыл кезінде толығымен әлсіресе, алғашқы 24 сағат ішінде Қызыл сызықтың бөліктерін (әлі екінші күндік мақсат) алу мүмкін болады», – деп мәлімдеді, бірақ құлдырап жатқан жауға қарсы батыл шабуыл мен «ұйымдасқан қарсылыққа қарсы ұйымдасқан шабуылды» ажыратуға тырысты. 7 маусымда таратылған құжатта взвод, рота және батальон командирлеріне бастама көтеріп, жерді басып алуға шақырылды, 1916 жылдың 1 шілдесіндегі (Сомманың бірінші күні, британдық желінің оңтүстік бөлігінде), 1916 жылдың 13 қарашасындағы (Анкрдің бірінші күні) немесе 1917 жылдың 9 сәуіріндегі (Аррас шабуылының бірінші күні) табыстарды қайталау үмітімен. Симпсон: «Бірінші күні жеткілікті артиллериялық қолдау тек жасыл сызыққа дейін жететін болғандықтан, одан әрі жылғандар үшін «сүрінуге» дайын тұруға болады», – деп түсіндірді, және Гоф әлі де немістердің күшті қарсылығы мен қарсы шабуылдарынан емес, кіші офицерлердің бастамасының жетіспеуінен шабуыл тоқтап қалуы мүмкін екенін түсінбеген сияқты.
Haig had ordered Gough to prepare a major offensive, in "bites" but with "the object of breaking the enemy's front and attracting as many of his reserves as possible" to coincide with Allenby's offensive, originally due to start on or after 15 March. On 14 March V Corps was repulsed from Bucquoy on the north of Gough's sector; Gough later claimed that he had thought the enemy defences too strong but had permitted the attack at the request of the corps commander. Building on his experiences on the Aisne in September 1914, Gough formed mixed brigades of infantry, cavalry, artillery and engineers during the German withdrawal to the Hindenburg Line in mid March. 2–9 April saw costly fighting on the outskirts of the Hindenburg Line. Simkins writes that "(Haig) yet again indulged Gough's tendency to launch precipitate and ill considered attacks", while Prior & Wilson describe the attack as "singularly barren". Bullecourt became known as the "Blood Tub". Gough was ordered (Haig diary 14 April) to prepare to "pierce" the Hindenburg Line "astride the Bapaume–Cambrai Road" if Allenby's main attack made sufficient progress. Gough attended an Army commanders' conference on 16 April. With the Arras offensive bogging down, he later declined to conduct further infantry attacks as part of the 23 April push, restricting his efforts to artillery only. At the Army Commanders' Conference on 30 April 1917 Haig, who had just been told that Nivelle was to be sacked, still expected Italian and (contrary to the War Office view) Russian offensives to take place that year. He told the Army commanders that he was not entirely clear what the BEF would be doing for the rest of the year but that he wanted to "shift the centre of gravity up to the Second Army". In the afternoon after the conference he told Gough that he was to command the proposed Flanders Offensive, and ordered him to speak to Colonel Macmullen (who had presented plans, later abandoned, for a tank led assault at Ypres) and visit the workshop at Erin, where tanks were being prepared for Operation Hush, a proposed amphibious landing on the Belgian Coast. Sanders Marble writes: "The results could largely have been predicted before so many lives were lost. Hasty attacks failed with heavy losses. Once adequate time was allowed for preparations the village was finally wrested from the Germans it was not the BEF's finest hour" Bullecourt "did not win many plaudits" and further worsened Gough's reputation in the eyes of the Australians. Haig's admiring biographer John Terraine later wrote that putting Gough in charge of the early stages of Third Ypres was "Haig's greatest and most fatal error". The war correspondent Repington and the CIGS, General Robertson, agreed with one another as early as 5 July 1917 that Plumer should have been chosen because of his knowledge of the Ypres Salient, and Gough himself later came to agree. Gough later wrote highly of Maxse (XVIII Corps), Jacob (II Corps) and Congreve (XIII Corps), his corps commanders in 1917, although not of Watts (XIX Corps). However, Simon Robbins suggests that the "climate of fear" still pervaded throughout Fifth Army in 1917 and even into 1918. Gough held his first corps commanders' conference on 24 May 1917, before he had moved his HQ to the Ypres sector – the composition of divisions and corps for Third Ypres had already been chosen by this point. Simpson argues that by this time, possibly because staff officers had become more experienced at their jobs, Fifth Army's approach appears to have become "more hands off and consultative" than in 1916, e. g. suggesting that each corps hold two divisions in the front and two in reserve. On 30 May Gough moved his HQ to Lovie Chateau two miles outside Poperinghe, and the HQ was up and running by 2 June. Much of the tactical discussion concerned how far the British infantry should realistically be expected to push. The immediate targets were the Black Line, just under 1 mile (2 km) forward, the Green Line further on and the Red Line further. Gough agreed with Maxse's proposal (31 May) for attacks just before sunset (giving troops more rest prior to the attack, and the Germans less time to counterattack) and advancing further than the Black Line to the River Steenbeck. Gough agreed that opportunities had gone to waste at Arras (9 April) as the initial attack had not been pressed hard enough. At the next corps commanders' conference (6 June) Gough declared that "should the enemy be thoroughly demoralised during the initial attack, it might be possible to gain portions of the Red Line (at that stage still a second day's objective) during the first 24 hours," although he was keen to distinguish between a bold attack against a crumbling enemy and "an organized attack against organized resistance". A document circulated on 7 June stressed that platoon, company and battalion commanders were to be urged to act with initiative to seize ground, in the hope of repeating the successes of 1 July 1916 (the First Day of the Somme, on the southern part of the British line), 13 November 1916 (the first day of the Ancre) or 9 April 1917 (the first day of Arras). Simpson comments that as adequate field artillery support on the first day would only extend as far as the Green Line in places, "a repulse was almost inevitable" for those units which pushed on further, and that Gough still did not appear to realise that an offensive might stall because of stronger German resistance and counter attacks, rather than from lack of initiative among junior officers.
Мессинді пайдаланудың орындалмауы
Мессендегі жеңісінен кейін, бұрынғы жоспарға сәйкес, Плюмер II және VIII корпустарға неміс әскерінің дезорганизациясын пайдаланып, Гелувельд алқабына шабуыл жасауды бұйырды. Олардың қарауылдары қарсылыққа тап болғанда (8 маусымда), Хейг Плюмерден үш күн күтудің орнына, бірден шабуыл жасауды сұрады. Плюмер өз корпус командирлерімен кеңескеннен кейін, осылай асығудан бас тартты, сонда Хейг II және VIII корпустарды Гофтың басқаруына беріп, оған Стирлинг қамалының маңындағы аймақты басып алуға дайындалуды бұйырды. Гоф Плюмердің жоспарын алғанмен (9 маусымда), бұл шабуылды жасаған жоқ. Келесі армия командирлерінің мәжілісінде (14 маусымда) ол өзінің әскерін мұндай шабуылдың нәтижесінде пайда болатын шағын бекініске тығып жібергісі келмейтінін, ал Гелувельд алқабына негізгі шабуылмен бірдей уақытта шабуыл жасағысы келетінін мәлімдеді (кейін Гоф мұны «жоспардың шамалы өзгерісі» деп сипаттап, Булькорттағы тәжірибесіне байланысты асығыс шабуыл жасағысы келмегенін де айтты). Хейг оған келісіп, мәжілісте 25 шілдеде Пашендаль-Стаден-Клеркен қырқасын басып алуға үміттенетінін мәлімдеді. Гелувельд алқабын басып алмаудың (неміс әскер тобының қолбасшысы, Мұрагерлік принц Руппрехт, 9 маусымдағы күнделігінде бұл аймақты тастап кетуге тура келуі мүмкін екенін жазған) жағымсыз салдары болды. II және VIII корпустарының төрт дивизиясынан (VIII корпусы, әлі де Хантер Уэстонның басқаруында, жақын арада сектордан шығарылды) басқа, Гофқа маусым айының соңында Плюмердің тағы төрт дивизиясы, сондай-ақ Бас штаб резервінен екі дивизия берілді. Тағы алты дивизия Хорнның бірінші армиясынан ауыстырылды. (Бұл барлығы 16 дивизияны құрайды: Фаррар Хокли өзінің армия резервінде де бір дивизиясы болғанын, ал Бас штаб резервінде тағы бір дивизиясы болғанын айтады). Плюмерде енді тек 12 дивизия ғана қалды, сонымен қатар оның жартылай артиллериясын және барлық танктерін Гофқа беруі талап етілді.
After his victory at Messines, and in accordance with prior plans, Plumer ordered II and VIII Corps to exploit German disorganisation by attacking the Gheluveld Plateau. When their patrols encountered resistance (8 June), Haig asked Plumer to launch this attack at once, instead of waiting three days to redeploy sixty heavy and medium guns as arranged. When Plumer, after consultation with his corps commanders, declined to be rushed in this way, Haig placed II and VIII Corps under Gough's command, ordering him to prepare to seize the area around Stirling Castle. Gough, despite being given Plumer's plan (9 June), did not then make any such attack, and at the next Army Commanders' Conference (14 June) stated that he had not wanted to push his men into the small salient which such an attack would achieve, and that he wished to attack the Gheluveld Plateau simultaneously with his main attack (Gough later described this as "a slight change of plan" and also claimed that he did not want to rush into an advance because of his experience at Bullecourt). Haig approved this, and stated at the conference that he hoped to capture Passchendaele–Staden–Klerken Ridge on 25 July. The failure to seize the Gheluveld Plateau (the German Army Group Commander, Crown Prince Rupprecht, had recorded in his diary on 9 June that the area might have to be abandoned) was to have unhappy consequences. Besides the four divisions of II and VIII Corps (VIII Corps, still under Hunter Weston, was soon moved out of the sector) Gough was also given another four of Plumer's divisions at the end of June, together with two from GHQ Reserve. Another six were transferred from Horne's First Army. (This makes a total of 16 divisions: Farrar Hockley states that he also had a division in Army reserve, with another in GHQ Reserve close by). Plumer, now left with only 12 divisions, was also required to transfer half his artillery and all his tanks to Gough.
Соңғы жоспарлар
Немістердің (Гелувельд жазығында) қорғаныс желілері бес пен жеті арасында болды, ал олардың позицияларын маусымның ортасынан бастап полковник фон Лоссберг күшейтті. Төртінші позиция – Фландрия I. Австралия соғыс мемориалында Мессин операцияларымен қателікпен тіркелген барлау есептері Бесінші армияның маусым айында неміс қорғанысын қазуын білгенін көрсетеді. 26 маусымда тағы бір корпус командирлерінің конференциясынан кейін талқылау нәтижелері бұйрықтар ретінде жарияланды. Гоф 13 км-ге созылатын төрт кезеңді шабуыл жасауды жоспарлады: «ұйымдастырылған шайқастар сериясы». Бірінші кезекте жаудың алдыңғы шебі (Пилкем қырқасының жотасы және Гелувельд жазығындағы Шрусбери орман шеті) басып алынуы керек еді, содан кейін 30 минуттық үзілістен кейін екінші шеп. Төрт сағаттық үзілістен кейін үшінші мақсатқа шабуыл жасалады – Стинбик өзеніне қарай жылжу, Полигон Вудқа ену және неміс үшінші шебін басып алу, оның алдында олардың далалық (ауырдан өзгеше) артиллериясы мен қарсы шабуыл резервтері орналасқан – жалпы алға жылжу, яғни Жасыл желіге дейін. Армия бастапқыда артиллерияны бақылауы керек еді, ол үшінші мақсат алынғаннан кейін бір сағаттан соң корпусқа беріледі. Содан кейін «ешқандай тоқтаусыз» және «бірден немесе бірнеше сағат ішінде» төртінші кезең басталады: қосымша , шабуылшыларды Бродсайндегі Пасшендейл қырқасына дейін жеткізеді, сол жақ фланғы Грейвенстафель шұңқыры бойымен Грейвенстафель және Лангемаркқа дейін (Қызыл желі). Төртінші алға жылжудың күші дивизия командирлерінің қалауынша қалдырылғанымен, ресми тарихшының сөзімен, Гоф «бірінші күнгі операциясын қысқа мерзімді алға жылжумен шектеудің орнына, мүмкіндігінше алысқа баруды жақтады» және Роулинсон мен Пламмер бұрын ұсынғаннан екі есе терең. Барлық ауыр артиллерия төртінші мақсаттың алдында қорғаныс бөгетін салуға дайын болуы керек еді, онда Гоф неміс резервтерінің қарсылығын күтеді. Алайда, егер қарсылық аз болса, сол күні Пашендейл ауылына (техникалық жағынан бесінші мақсат, бірақ нақтырақ нөмірленбеген) алға жылжу керек еді, бұл мақсатқа Гоф үшінші немесе төртінші күні жетеді деп үміттенді. Хейг араласпады, ал Гоф кейіннен ресми тарихшыға Хейг бірнеше апта ішінде Бельгия жағалауына жетуге үміттенгенін айтты. GHQ әскери операциялар директоры, бригада генерал «Тавиш» Дэвидсон (25 маусымда) Гофқа «кем емес және одан көп емес» секіруді ұсынды, сонымен қатар шамамен бір мильдік секіруді ұсынды. Бұл артиллерия отын шоғырландыруға мүмкіндік береді, ал шабуыл жасақтары аз ұйымдастырылып, қарсы шабуылға аз бейімделеді, сонымен қатар олардың моральдарын жақсырақ сақтай алады және үш күннен кейін Қызыл желіге қарай алға жылжуға дайын жаңа әскерлермен алмастырылады. Дэвидсон кейінірек Хейгтің оның меморандумын көріп, мақұлдағанын жазса да, Хейгтің күнделігінде бұл туралы ештеңе айтылмаған. Гоф меморандумға берген жауабында «ұйымдастырылған шабуылдардың үздіксіз жалғасуы» принципімен келісетінін мәлімдеді, бірақ Дэвидсонның ірі шабуылдарды үш күнде бір рет жасау туралы ұсынысын сынға алды, Гоф он күнді нақтырақ аралық деп ойлады. Гоф пен Макс (Дэвидсонның қағазының көшірмесіне «БОЛЛАР!» деп жазған) бір-бірімен келісіп, одан әрі ілгерілеуге мүмкіндіктерді пайдалану керек екенін айтты және 11 сәуірден кейін Аррастағы сәтсіздіктерді артиллерияның жеткілікті дайындығы жоқ жаңа шабуылдарға кінәлады. Дэвидсонның кейінірек берген есебі бойынша, 28 маусымдағы конференцияда Пламмер де жергілікті қолбасшыларға терең алға жылжуға мүмкіндік беруді жақтады. Гоф кейінірек (1940 жылдары) теңіздің тереңдігі төмен болуын қалағанын, бірақ Хейг пен Пламмердің қарсылық білдіргенін айтты – бұл ең жақсы жағдайда жалған естелік, тіпті өтірік болуы мүмкін. Симпсон Гофтың жаяу әскердің алға жылжуына рұқсат беруі «әдеттегіден гөрі сақтықпен» жасалғанын жазды. Роулинсон бұл талқылауға қатыспаған және оның Гофтың «Хурруш» кезінде алға жылдамдауға ниеттенгендігі туралы пікірі Гофтың осы кезеңдегі жоспарларын қатаң түрде сипаттаудан гөрі, Гофтың темпераментін білу туралы түсініктеме болуы мүмкін.
The Germans had between five and seven (on the Gheluveld Plateau) defensive lines, and their positions had been strengthened since mid June by Colonel von Lossberg. The fourth position, Flandern I, was away. Intelligence reports, filed mistakenly with the Messines operations in the Australian War Memorial, show that Fifth Army was largely aware of the digging of the German defences throughout June. After another corps commanders' conference on 26 June, results of the discussions were published as orders. Gough planned a four phase attack across a front of 8 mile (13 km): "a series of organised battles". First the enemy's front system (the crest of Pilckem Ridge and the edge of Shrewsbury forest on the Gheluveld Plateau) was to be taken, then the second line after a pause of 30 minutes. After a pause of four hours the third objective was to be attacked – advancing to the River Steenbeek, entering Polygon Wood and taking the German third line, in front of which lay their field (as opposed to heavy) artillery and counterattack reserves – for a planned advance of in total, i. e. up to the Green Line. Army was to control artillery initially, which would then be delegated to corps an hour after the third objective had been taken. There would then, "without any settled pause" and "either immediately or within a few hours" be a fourth phase: an extra , taking the attackers to Passchendaele Ridge itself at Broodseinde, with the left flank along Gravenstafel spur to Gravenstafel and Langemarck (the Red Line). Although the strength of the fourth advance was to be left to the discretion of divisional commanders, Gough, in the words of the Official Historian, "instead of confining his first day’s operation to a short fixed advance, was in favour of going as far as he could", and more than twice as deep than Rawlinson and Plumer had earlier recommended. All available heavy artillery was to be ready to lay a protective barrage in front of the fourth objective, where Gough expected that resistance by German reserves would be met. However, if little opposition was met, a further advance was to be made that same afternoon to Passchendaele Village itself (technically a fifth objective, although not specifically numbered as such), an objective which Gough more realistically hoped to attain on the third or fourth day. Haig did not interfere, and Gough would later tell the Official Historian that Haig had hoped to reach the Belgian coast within a matter of weeks. Brigadier General "Tavish" Davidson, Director of Military Operations at GHQ, now (25 June) proposed that Gough make jumps of "not less than and not more than ", while also recommending jumps of only about a mile This would enable greater concentration of artillery fire, while attacking troops would be less disorganised and less vulnerable to counterattack, as well as being better able to maintain their morale and to be relieved by fresh troops, ready for an advance to the Red Line three days later. Although Davidson later wrote that Haig had seen and approved his memorandum, Haig's diary makes no mention of it. Gough's response to the memorandum declared himself "in agreement" with the "broad principles" of "a continuous succession of organised attacks" but criticised Davidson's suggestion that major attack could be mounted every three days, Gough thinking ten days a more realistic interval. Gough and Maxse (who wrote "BALLS!" on his copy of Davidson's paper) agreed with one another that opportunities for further advance should be taken, and blamed the failures at Arras after 11 April, on renewed attacks without adequate artillery preparation. By Davidson's later account, at a conference on 28 June, Plumer also favoured permitting local commanders to attempt a deeper advance. Gough would later claim (in the 1940s) that he had wanted a shallower advance but had been overruled by Haig and Plumer – this appears to be at best a false recollection, if not a lie. Simpson wrote that Gough's wish to allow infantry to push forward was "more cautious than is usually supposed". Rawlinson was not involved in these discussions and his view that Gough wanted to go forward at the "Hurroosh" may well be more a comment on his knowledge of Gough's temperament than a strictly accurate description of Gough's plans by this stage.
Шабуылдың қарсаңы
Хайг Гофқа (күнделік, 28 маусым) «негізгі шабуылды» Гелувельд жазығы Бродсейндеге дейін бақылауға алынғанша шектеу керектігін жеткізді. Хейг басты назарды Гофтың Гелувельд жазығына шабуылда жеткілікті мән бермейтініне аударды. Приор мен Уилсон былай жазады: «Гофтың осы пікірлері оның әскерлерінің орналасуына айтарлықтай әсер еткені анық емес». XIV корпус меморандумында олардың жарылғыш снарядтары жеткілікті болғанымен, қажетті деңгейде бомбалау үшін ауыр артиллерия жеткіліксіз екені айтылған. Приор мен Уилсон атап көрсетеді, Гоф Хейгтің Гелувельд жазығына көбірек күш салуына бас ішкенде, сол және орталықтағы шабуылдың тиімділігі төмендеген болар еді. Бірақ Роулинсонның күштерінен (Бельгия жағалауында алаңдату шабуылымен қауіп көрсету арқылы) және Плумердің Екінші армиясынан (кейбіреулері Гелувельд жазығына шабуыл жасады, ал қалғандары оңтүстікте тиімсіз алаңдату шабуылдарын жүргізді) қосымша ауыр артиллерия алуға болар еді. Роулинсон CIGS Робертсонға (29 маусым) «Гофтың ізінен қалып қоймай, оған тек шектеулі мақсатты орындауға және қаруларының жететін қашықтығынан аспауға бұйрық берудің қажеттігі» туралы мәлімдеді. Ол осы кеңесін Хейгке кешкі ас дастарқанында (3 шілде) қайталады, бірақ Хейгтің жеткілікті қысым көрсетпейтінінен алаңдады. Айлмер Халдейн өзінің күнделігінде (30 маусым, 1917 жыл) Бесінші армияға баруға құлшыныс танытпағанын және Гофтың «өте асығыс және араласуға қиын» екенін, сондай-ақ «қозғыш, ойсыз және шыдамсыз» екенін жазды. Гофтың тағы бір хабарламасында (30 маусым) 36 сағаттан кейін ашық соғысқа қол жеткізу мүмкіндігі көтерілді, бірақ «жау екі-үш ірі шайқаста жеңілгенше, мұндай нәтижеге үміттену қиын». Хейг бұл мәлімдемеге түсіндірме жазып, шабуылдың мақсаты тек неміс күштерін жеңу ғана емес, Пасшендаэль-Штаден қырқасын басып алу екенін қатыстырып көрсетті. Плумер сияқты, Гоф та Хейгтің кеңесшісі Чартеристің неміс әлсіздігі туралы шамадан тыс мағлұмат бергеніне сенді. 5 шілдедегі бұйрығында Хейг Пасшендаэль-Штаден қырқасын бірнеше апта ішінде басып алуды және одан кейін «жаппай кавалерияны қолдануға мүмкіндік тууы мүмкін» екенін бұйырды, олар Брюгге, Рулер және Остендке қарай жылдамдағанда. Хейг 7-8 тамызға дейін Рулерге жетуді жоспарлады, бұл Төртінші армияның жағалау операциялары үшін толық су тасқынына дер кезінде жетуіне мүмкіндік берер еді.
Haig briefed Gough (diary 28 June) that "the main advance" should be limited until the Gheluveld Plateau had been secured as far as Broodseinde. Haig was principally concerned that Gough was not giving sufficient weight to the attack on Gheluveld Plateau. Prior & Wilson write: "It is not evident that Gough allowed these views greatly to influence the disposition of his forces". A XIV Corps memorandum states that they had sufficient high explosive shell but insufficient heavy guns to bombard as thoroughly as they would have liked. Prior & Wilson point out that, had Gough followed Haig's advice to concentrate more weight against the Gheluveld Plateau, that would have reduced the effectiveness of the attack on his left and centre, but also argue that more heavy guns could have been obtained from Rawlinson's forces (threatening a diversionary attack along the Belgian Coast) and Plumer's Second Army (some of which was attacking the Gheluveld Plateau, but some of which was mounting largely fruitless diversionary attacks further south). Rawlinson urged the CIGS Robertson (29 June) of "the desirability of holding on to Goughy's coat tails and ordering him only to undertake the limited objective and not going beyond the range of his guns". He repeated this advice to Haig over dinner (3 July) although he was concerned that Haig would not insist hard enough. Aylmer Haldane recorded in his diary (30 June 1917) his lack of keenness at going to Fifth Army and wrote that Gough was "very impetuous and difficult to get on with" as well as "excitable and thoughtless and impatient". Another memo by Gough (30 June) raised the possibility that open warfare might be attained after 36 hours, although "this is a result which we can hardly hope to attain until the enemy has been beaten in two or three heavy battles." Haig annotated this to insist that the capture of Passchendaele–Staden Ridge, not just the defeat of the German forces, must be the object of the offensive. Like Plumer, Gough believed that Haig was being fed an exaggerated picture of German weakness by his intelligence advisor Charteris. In his instruction of 5 July, Haig ordered that Passchendaele–Staden Ridge was to be taken within weeks, and that thereafter a chance for the "employment of cavalry in masses is likely to occur" as they exploited towards Bruges, Roulers and Ostend. Haig hoped to reach Roulers by 7–8 August, in time for Fourth Army to catch the high tides for their coastal operations.
Пилкем жотасы
Бомбалау 16 шілдеде басталды. Ұрыс 25 шілдеде басталуы тиіс еді. Гоговке бомбалау үшін қосымша үш күн берілді, себебі ауыр артиллерияны орналастыру күткеннен көп уақыт алды. Генерал Антуанға (Гоговтың сол жақ фланкіндегі француз армиясына қолбасшылық ететін) да қосымша кешіктіру рұхсат етілді, өйткені нашар ауа райы оның контрбатареялық бағдарламасына кедергі келтірді. Хейг өзінің күнделігінде (23 шілде) төрт британ корпусы командирінің үшеуі (бірақ II корпустың Якобы емес) осы себепті кешіктіруді қолдады деп жазды (кейіннен Чартерис конференцияны «шындығында қызу» деп сипаттады, ал Хейгтің көңілі «өте ренжіді» дейді, олардың кешіктіру туралы тілегіне мойынсұнуға мәжбүр болғаннан кейін). Бесінші армияның барлау қызметі 31 шілдеге дейінгі кезеңде ауа райын «жаман» және «нашар» деп тіркеді (ұшақтарға Пассшендейл қыраты мен Гелувельд платосының артындағы неміс батареяларын анықтау қиын болды, сондай-ақ батыстан соққан желде дыбыспен анықтау жұмыстарын жүргізуге кедергі келтірді). Уолтер Гиннес 1917 жылы Бесінші армияның нашар штабтық жоспарлау, инженерлік және байланыс жүйесі туралы былай деп жазды: «Пламердің табысынан алынған ешбір сабақ оқылмаған сияқты». Эдмондс кейіннен ресми тарихта төрт күннен кейін Гоговтың әскері бірінші күнгі мақсаттарына жартысынан да аз жеткенін және жауынгерлік қабілетінің 30-60% жоғалғанын атап өтті. Приор мен Уилсон шабуылдың сол жақтағы неміс қорғаныс шебінің екеуін қамтыған 18 шаршы мильді басып алғанын, оған 27 000 адам құрбан болды және шамамен бірдей неміс әскері жойылды (Сомманың бірінші күні 3,5 шаршы мильді басып алған, 57 000 британдық құрбан болған, неміс әскерінен аз шығын болған). Ипр жаудың бақылауынан толығымен шығарылды. Дегенмен, шабуыл Гелувельд платосын басып алуға жетпеді, ал тым алға жылжыған жаяу әскер контршабуылға ұшырады. Фаррар Хокли сол кезде «нәтижелер көңіл көншітпеді деп есептелмеді» деп жазды. Джон Ли 31 шілдедегі нәтижелердің «әртүрлі» болғанын, тіпті бірінші күні «керемет» контршабуылдарға ұшыраған жердің көп бөлігі жоғалғанын және бастапқы табысқа жеткеннен кейін алға жылжуға тырысу «қанағаттандырмас нәтижелерге» әкелгенін жазды. Энди Симпсон «сұранысты табыстың шектеулі сипаты» туралы жазды. 31 шілдеде жаңбыр жауды.
The bombardment began on 16 July. The battle was to have commenced on 25 July. Gough was granted three extra days for bombardment as it had taken longer than expected to get heavy artillery into place. A further delay was granted for General Anthoine (commanding the French Army on Gough's left flank) as bad weather was hampering his counter battery programme. Haig noted in his diary (23 July) that three of the four British corps commanders (but not Jacob of II Corps) welcomed the delay for the same reason (Charteris later described the conference as "definitely heated" and Haig as "very moody" after he had to bow to their wishes for a further delay). Fifth Army intelligence at the time recorded weather conditions as "bad" and "poor" for much of the pre 31 July period (making it difficult for aircraft to spot German batteries behind Passchendaele Ridge and the Gheluveld Plateau, or for sound ranging to operate in the prevailing westerly wind). Walter Guinness wrote of the slipshod staff planning, engineering and signalling arrangements of Fifth Army in 1917: "None of the lessons taught by Plumer's success seem to have been learned." Edmonds later stressed in the Official History that after four days Gough's men were less than halfway to their first day objectives and had lost 30–60% of their fighting strength. Prior & Wilson point out that the attack had captured 18 square miles, including two of the German defensive lines on the left, at a cost of 27,000 casualties and inflicted approximately equal German casualties (as opposed to the First Day of the Somme, which had captured 3.5 square miles, for a cost of 57,000 British casualties, with minimal German losses). Ypres had been almost entirely removed from enemy observation. However, the attack had failed to capture the Gheluveld Plateau, and infantry pushing too far ahead had been vulnerable to counterattack. Farrar Hockley writes that at the time "the results were not considered disappointing." John Lee writes that the results on 31 July were "mixed", with much of the ground taken lost, even on the first day, to "stupendous" counterattacks and that attempts to push forward after initial success led to "less than happy results". Andy Simpson writes of "the limited nature of the debatable success". It came on to rain on 31 July.
Тамыз айының басында
Гоф II корпусына Гелувельд платосындағы Үшінші мақсатты (Тауэр Гамлетс және Полигон Вуд) басып алуға бұйрық берді, бірақ 31 шілде күні корпус командирлерінің кеңесінде Якоб оған мұның мүмкін емес екенін айтты, себебі 30-шы дивизия бірінші мақсатқа немесе одан да артқа қарай ығыстырылған. Гоф II корпусына 2 тамызда Қара сызыққа (алғашқы екінші мақсат) жету үшін Гелувельд платосында шектеулі шабуыл жасауды бұйырды, ал қалған үш корпу 31 шілдедегі қарсы шабуылдарда жоғалған жерді қайтарып алуға, 4 тамызда Жасыл сызыққа (алғашқы үшінші мақсат) жетуге және Лангемарк қаласын басып алуға тапсырылды. Ал Қызыл сызық (әскери қимылдардың шегі) кейінірек басып алынуы керек еді. Хейг келісті. Хейг Гофты (Хейгтің күнделігі, 31 шілде) «алғашқы жоспарға» адал болуға, басып алынған жерді бекітуге және «жетілдірген артиллериялық оқшашудан кейін және жаудың артиллериясын басып алғаннан кейін ғана» келесі шабуылға дайындалуға шақырды. Дэвидсон (1 тамыз) асығыс дайындықтарға, «тозығы жеткен» әскерлерді пайдалануға қарсылық көрсетті және Гофқа «нақты және тиімді (артиллериялық) атуды» қамтамасыз ету үшін екі-үш күн жақсы ауа-райы күтуді ұсынды. Хейг Дэвидсонмен келісіп, Гофқа (оның айтуынша, «толығымен келіскен») Гелувельд платосына назар аударуы керектігін және артиллерия мен жаяу әскердің тиімді жұмыс істеуі үшін екі-үш күн құрғақ ауа-райы күтуі керектігін айтты (Хейгтің күнделігі, 2 тамыз). 5 тамызда, Үшінші Ипр шайқасы басталғанына алты күн өткен соң, Гофпен түскі ас ішкен Роулинсон «ол «жылдам шабуылдан» бас тартып, енді шектеулі мақсатты қалыпты тактика ретінде қабылдағанын» жазды. Хейг Гофты (8 тамыз) жердің нашар жағдайы ескеріле отырып, шабуыл тереңдігін шамамен 500 метрге дейін шектеуге шақырды, осылайша оның әскерлері неміс қарсы шабуылдарын жеңу үшін күшін сақтай алады. Тамыз айында жаңбыр жауылмаған үш күн ғана болды (7, 19, 22); ай бойындағы жаңбыр мөлшері тамыз айының орташа көрсеткішінен екі есеге жуық болды. Шайқас алаңының көп бөлігі батпаққа айналып, адамдар мен жануарлар кейде суға батып кетті, бұл адамдар мен жабдықты тасымалдауды қиындатты және артиллерияның дәлдігі мен тиімділігін күрт төмендетті.
Gough had issued orders for II Corps to capture the Third objective (Tower Hamlets and Polygon Wood) on the Gheluveld Plateau, but at a Corps Commanders' conference on the evening of 31 July Jacob told him that this was not on, as the 30th Division had been pushed back to or just behind the first objective. Gough ordered II Corps to make a limited advance on the Gheluveld Plateau to reach the Black Line (the original second objective) on 2 August, while the other three corps were to retake the ground lost to counterattacks on 31 July and to reach the Green Line (the original third objective) on 4 August, and to take Langemarck, with the Red Line (the limit beyond which opportunist exploitation was not to pass) to be taken at a later date. Haig agreed. Haig urged Gough (Haig diary 31 July) to stick to "the original plan" and consolidate the ground gained and prepare for the next advance "only after adequate bombardment and after dominating the enemy artillery". Davidson (1 August) objected to hurried preparations, the use of "part worn" troops, and recommended Gough wait for two or three days of good flying weather to allow "careful and accurate (artillery) shooting". Haig now agreed with Davidson, urging Gough (who, he claimed, "quite agreed") that he should concentrate on the Gheluveld Plateau and that he should wait for two or three days of dry weather for artillery and infantry to operate effectively (Haig diary 2 August). Lunching with Gough on 5 August, six days after Third Ypres began, Rawlinson recorded that "he is converted from the "huroosh" and now accepts the limited objective as the normal tactics". Haig urged Gough (8 August), given the bad state of the ground, to limit the depth of his advance to about , so that his men would still be fresh to defeat German counterattacks. In August there were only three days (7, 19, 22) in which no rain was recorded; rainfall for the month was almost double the August average. Much of the battlefield turned into a quagmire in which men and animals sometimes drowned, making movement of men and supplies difficult and severely reducing the accuracy and effectiveness of artillery.
Лангемарк шайқасы
Гоф жоспарланған шабуылдарын бір аптаға кейінге шегерді. 2-10 тамыздағы кешігу кезінде корпус резервтері шабуылды пайдалану үшін сақталмай, шаршаған бөлімшелерді ауыстыру үшін жұмсалды. 10 тамыздағы шабуыл жақсы ауа-райында болды, бірақ екі күн бұрын жаңбыр жауып, жердің кебуіне уақыт болмады. 18-ші және 25-ші дивизиялар 10 тамызда Гелувельд платосына шабуыл жасады, 31 шілдеден бастап екінші мақсатты басып алуды көздеді. Олар неміс артиллериясының күшті атысына ұшырады, ал алғашқы табыстардан кейін қарсы шабуылға түсті, сол жақта 2200 адам қаза тауып, оң жақта ешқандай нәтиже болмады. Вестхукке жасалған шабуылдың ауылдың шығысындағы жерді ұстай алмауының бір себебі, Гофтың артиллериясын келесі үлкен шабуылға дайындық үшін майданның қалған бөлігіне таратуы болды. 16 тамыздағы шабуыл бастапқыда 14 тамызға жоспарланған, бірақ Фаррар Хоклидің мәлімдемесінше, Хейгтің тез ілгерілеуге және жоспарланған теңізден түсетін десантқа қосылуға жасаған қысымынан кейін, Якобқа бір күнге ғана кейінге шегеруге рұқсат берілді. Содан кейін нөсер жаңбыр оны тағы бір күндік кешігуге мәжбүр етті. Екінші армияның артиллериясы Гелувельд платосында біршама көмек көрсеткенімен, олардың күшінің көп бөлігі Ленстегі Бірінші армияның 70-ші төбе шайқасына көмектесуге жұмсалды. Фаррар Хокли 16 тамыздағы шабуылдарды "жалпы алғанда сәтсіздік" деп сипаттады. Кейін Гоф өзінің естеліктерінде Хейгке Епрден жиырма шақырым қашықтықтағы теміржол вагонында барып, "тактикалық табысқа қол жеткізу мүмкін емес немесе мұндай жағдайда тым қымбат болады, сондықтан шабуылды тоқтату керек" деп кеңес бергенін және Хейгтің Ресей соғыстан шығып жатқандықтан, қазіргі уақыттағы ең күшті одақтас армиясы – Ұлыбритания армиясының неміс күштерін әлсіретуі қажет екенін айтқанын, сондай-ақ Франция мен Италияны жеңіліске ұшыратпау, сонымен қатар неміс теңіз және Gotha бомбалаушылар базаларын басып алу және Ллойд Джорджды жағдайдың шынайылығына көндірудің қиындығы туралы айтқанын жазды. Орталықта 16-шы (ирланд) және 36-шы (Ульстер) дивизиялары, Уоттстың XIX корпусының құрамында, Зоннебекке қырқасындағы бекінілген неміс шаруашылықтарына шабуыл жасады, олардың ешқайсысы артиллерия отымен басылмаған еді. Гоф аталған әскерлердің "ирландтық болғандықтан және жаудың оқ жаудыруын ұнатпағандықтан" өздерінің басып алған жерлерін ұстай алмады деп айыптағанда, Хейг Гофтың "ирланд картасын ойнауына" наразылық білдірді және солдаттар шаршап, бомбалау тиімсіз болғанын атап өтті. Кейін Гоф шындықты білгенде "ирланд картасы" туралы пікірлеріне өкінді. Ол тамыздың соңында өзінің бір капелланына Бесінші армияның бір бөлігінде рухтың жоғалғанын айтты. Хейг (18 тамыздағы күнделік жазбасында) "оң орталықта алға жылжудың сәтсіздігіне" себеп "командирлердің тым асығуы" болғанын және артиллерияның үстемдік алуына мүмкіндік беру үшін тағы үш күнге рұқсат ету қажет едіін жазды – ол бұл кеңесті шайқасқа дейін де берген, бірақ оны іске асырмады. Ол Гофтан деректерді жинап алып, "онымен бұл мәселені талқылауды" талап етті. Гофтың осылай ойлағанына ешқандай дәлел жоқ: 17 тамыздағы корпус командирлерінің кеңесінде ол өз әскерлерінің қарсы шабуылдарға шегіну бейілігін атап өтті, кейбір офицерлер мен сержанттарды "көрінетін" жағдайлар үшін әскери сотқа беруді қалады, сондай-ақ дивизиялардың желіде тым жылдам ауыстырылып жатырғанына шағымданып, бұл Бесінші армияның "адамдардан қырылуына" әкелуі мүмкін еді. Гоф бірқатар шабуылдарды ұсынды: XVIII корпус 19 тамызда, XIX корпус 21 тамызда, содан кейін II корпус 22 тамызда шабуылдайды, әрбір жағдайда 16 тамызда басып ала алмаған мақсаттарды басып алуға тырысады. Содан кейін 25 тамызда XIV, XVIII және XIX корпус шабуылдайды, содан кейін сол күні II корпус шабуылдайды. Кейін белгілі бір уақытта жалпы шабуыл жасалады. Бұл жоспардан XIX және II корпуста шабуылға жеткілікті жаңа әскерлер болмағандықтан бас тартты. Оның орнына Максстің XVIII корпусы 19 тамызда, содан кейін XIV және II корпустары 22 тамызда шабуылдайтын болды. Бірінші шабуыл сәтті аяқталды, 16 тамызда қиындық тудырған Сент-Жулиенге жақын бекінілген шаруашылықтарды басып алды (шаруашылықтар құрғақ жерде болғандықтан, Макс темекі түтінімен қорғалған он екі танкты пайдалана алды). 22 тамыздағы шабуыл бомбалаудың және неміс қарсы шабуылдарының тиімсіздігіне байланысты сәтсіз аяқталды, Гелувельд платосында ешқандай жер басып алынбады. 23 тамызда қайтадан жаңбыр жауды. 24 тамызда Гофтың барлау бөлімі неміс қорғанысының сызықтық емес, шахмат тақтасы тәрізді орналасқан бекіністерден тұратынын және көптеген неміс бөлімшелері қарсы шабуылға дайын күштерді сақтап отырғанын хабарлады. Гоф "Жаудың қазіргі қорғаныс жүйесіне байланысты шабуылдық құралымдарында қажетті өзгерістер" деген жаңа құжатты жариялады (24 тамыз) – айналып өтілген жау бекіністерімен күресу үшін "тазалаушылардың" үлесін арттырды, сонымен қатар қарсы шабуылдарға қарсы тұру үшін көптеген әскерлерді жұмсады. Бұл тактика ("толқындар", одан кейін "құрттар") 14 қыркүйекте Үшінші армияға көрсетілді, бірақ Симпсонның пікірінше, Гоф оларды тиімді пайдалану үшін артиллерияның үстемдігі қажет екенін түсінбеді.
Gough delayed his planned attacks for a week. During the 2–10 August delay, corps reserves had to be used to relieve exhausted units in the line, instead of being kept to exploit the attack. The 10 August attack was in good weather but after rain two days earlier, not giving the ground enough time to dry. The 18th and 25th divisions attacked the Gheluveld Plateau on 10 August, aiming to capture the second objective from 31 July. They were heavily shelled by unsubdued German guns, and after initial progress were subjected to counterattacks, suffering 2,200 casualties for a gain of on the left and no progress on the right. Part of the reason for the failure of the attack on Westhoek to hold ground east of the village, was that Gough had dispersed his artillery along the rest of his front in readiness for the next big push. The 16 August attack was originally scheduled for 14 August but Gough, Farrar Hockley claims under pressure from Haig to make rapid progress to link up with the planned seaborne landing, allowed Jacob a postponement of only one day. A thunderstorm forced another. Although Second Army artillery were providing some assistance on the Gheluveld plateau, much of their strength was being dissipated assisting the Battle of Hill 70, a First Army attack by the Canadian Corps at Lens. Farrar Hockley describes the 16 August attacks as "on balance a failure". Gough later claimed in his memoirs that he had visited Haig in his railway carriage twenty miles from Ypres and had advised him that "tactical success was not possible, or would be too costly under such conditions, and advised that the attack should now be abandoned" and that Haig had told him that with Russia dropping out of the war it was necessary for the BEF, the strongest Allied army at the moment, to wear down German strength, to prevent the Germans defeating France or Italy, as well as capturing the submarine bases and Gotha bomber bases and of the difficulties of persuading Lloyd George to see "the realities of the situation". In the centre, the 16th (Irish) Division and 36th (Ulster) Division, both part of Watts' XIX Corps, had to attack fortified German farmhouses on Zonnebecke Ridge, not one of which had been subdued by artillery fire. When Gough accused the troops in question of not being able to hold onto their gains because they "were Irish and did not like the enemy's shelling", Haig was not impressed by Gough "playing the Irish Card" and noted that the men had been exhausted and that the bombardment had been ineffective. Gough later came to regret the "Irish card" comments when he learned the facts. He told one of his chaplains in late August that the heart had gone out of a part of Fifth Army. Haig noted (diary 18 August) that "Failure to advance on the right centre" was caused by "Commanders being in too great a hurry" and that three more days should have been allowed to allow artillery to gain the upper hand – the same advice he had given before the battle but had not enforced. He demanded Gough get the facts and then "talk the matter over with him". There is no evidence of Gough thinking the same way: at a conference of his corps commanders (17 August), he noted the tendency of his men to be driven back by counterattacks, wanting to court martial some officers and NCOs for "glaring instances" of this, and also complained that divisions were being rotated too quickly through the line, which might risk Fifth Army "running out of men". Gough proposed a series of piecemeal operations: XVIII Corps were to attack on 19 August, XIX Corps on 21 August, then II Corps on 22 August, in each case to seize the objectives which they had failed to achieve on 16 August. XIV, XVIII and XIX Corps were then to attack on 25 August, followed by II Corps later on the same day. There would then be a general advance at some unspecified future date. This plan was then abandoned as XIX and II Corps did not have enough fresh troops to attack. It was decided instead that Maxse's XVIII Corps would attack on 19 August, then XIV and II Corps on 22 August. The former attack was successful, capturing fortified farmhouses near St Julien which had caused difficulty on 16 August (as the farmhouses were on dry ground, Maxse was able to use twelve tanks, protected by a smoke barrage). The attack on 22 August was unsuccessful owing to the ineffectiveness of the bombardment and German counterattacks, with no ground at all being gained on the Gheluveld Plateau. Rain began again on 23 August. On 24 August Gough's intelligence branch informed him that the German defences were not linear but consisted of strongpoints in a chequerboard formation, with many German units held back for counterattack. Gough issued a new paper Modifications Required in Our Attack Formations to Meet the Enemy's Present System of Defence (24 August) –with a greater percentage of "moppers up" to deal with bypassed enemy strongpoints, while larger numbers of troops were employed to withstand counterattacks. These tactics ("waves" followed by "worms") were later demonstrated to Third Army on 14 September, although in Simpson's view Gough did not appear to have realised that artillery superiority was needed to use them effectively.
Пламердің орны
Кейін Хейг Плумерді (25 тамыз) көрді, ол Инвернесс Копседі қайтадан басып алған неміс қарсы шабуылдарынан кейін бір күн өткен соң, оған II корпустың жақын арада оның қолбасшылығына қайтарылатынын және оның Екінші армиясы шабуылда жетекшілікті алуы керектігін, Гелювельд алқабын көбірек сақтықпен және әдістемелік тәсілмен алуы керектігін хабарлады. Сол күні ол Гофпен кездесіп, Плумерге көмек көрсету үшін қосалқы шабуылдар жасауын айтты. 26 тамызда жаңбыр қатты жауды. XVIII корпустың Сент-Жулиенге жасаған шабуылдары сәтсіз аяқталды (27 тамыз), ал сол күні Инвернес Копсе (Гелювельд алқабында) төртінші шабуылға қарсы тұрды. Симпсон 27 тамыздағы үлкен шабуылдар 22 тамыздағыдай "алдыңғылардан сәтті болмады" деп жазады. "Ресми тарих" журналында бұл шабуылдың нәтижесінде "көптеген жарақаттар алды және аз ғана жер басып алынды" деп жазылған. Плумердің өмірбаяуын жазған автор оны "қанды сәтсіздік" деп сипаттады, онда Гофтың кейбір әскерлері нөл сағатына дейін он сағатқа дейін тізелеріне дейін суда тұрды. Приор мен Уилсон Гофтың әскерлерінің бірнеше шабуылдан кейін шаршағанын айтады. Гоф 31 тамызға тағы бір шабуыл жасауға бұйрық берді. Хейг (28 тамыз) Гофқа қыркүйек айының басында II корпустың басқаруын тапсыруға бұйырды, бірақ оған бұл уақытқа дейін Инвернес Копсе аймағында одан әрі шектеулі шабуылдар жасауға рұқсат берді, бұл алдағы үлкен шабуылға көмектесер еді, бірақ басқа жағдайда Плумерге көмектесуге дайын дивизияларын жаттықтырып, демалдыруға мүмкіндік беретін еді. Алайда, 3 қыркүйекте Гоф осы аймақты алуды ұсынғанда (30 тамыз), Хейг ауа райының қолайсыздығына байланысты рұқсат бермеді. Науқанның сәтті болуына күмәнданатын Роулинсон Уилсонға басқарудың өзгеруінің себебін айтты: "Хейгтің өзі Гофтың жұмысты орындай алмайтынын көре бастады" (Уилсонның күнделігі 29 тамыз және 5 қыркүйек). Хейг жазды (күнделік 7 қыркүйекте): "Мен Гофтың шағын шабуылдарын тоқтатуға шешім қабылдадым", оны Хейг "пайдасыз" деп ойлады. Қыркүйек айының басында Гоф XIX корпусына Сент-Жулиен ауданында шағын шабуылдар жасауға бұйрық берді. Бекеттелген фермалардың біреуі де басып алынбады, ал төртінші шабуылдан кейін Хейг Гофқа наразылық білдірді. Алайда, Гоф (Хейг күнделігі, 9 қыркүйек) екі дивизияның жақын арада кететінін және олардың "жаттығулары мен моральдық жағдайы" үшін жақында қарсы шабуылдан жоғалтқан жерлерін қайтарып алуы керектігін айтты. Хейг 10 қыркүйекте төртінші, сондай-ақ сәтсіз шабуылға рұқсат берді. Киггелл (Хейг күнделігі 10 қыркүйек) "Гофтың кейбір бағыныштыларының" шабуылдардың сәтті болуы мүмкін екендігі туралы шыншыл жауап бермегенін және Нил Малкольмға шектеулі шабуылдар жасау туралы бұйрыққа: "Біз сіздің мәселені осылай қызулықпен жалғастыратыныңызды күтпедік" деді. Фаншау – V корпусының бас қолбасшысы, ол жақында Уоттстың XIX корпусын ауыстырды, – одан әрі шабуылдарға қарсы болды, ал басқа корпус командирі Маккензи, мүмкін, Гофтың ықпалымен, оларды қолдады. Содан кейін Хейг дивизия командирлерімен сұхбаттасып, Гофты тоқтатуға шақырды, ол осыған келісті. Айлмер Халдейн өзінің күнделігінде (10 қыркүйек) Лэмбтонның Бесінші армияға баруға құлшыныс танытпағанын жазды.
Haig then saw Plumer (25 August), the day after the German counterattacks which recaptured Inverness Copse, and informed him that II Corps would soon be returned to his command, and that his Second Army was to take the lead in the offensive, to take the Gheluveld Plateau with a more cautious and methodical approach. He saw Gough later the same day and informed him that he was to undertake subsidiary attacks to assist Plumer. By 26 August the rain had become torrential. XVIII Corps attacks on the St Julien spur failed (27 August), while that day Inverness Copse (on the Gheluveld Plateau) resisted its fourth assault. Simpson writes that the large attacks on 27 August were, like those on 22 August, "no more successful than those before". The Official History writes that the attack resulted in "considerable further casualties and very little gain in ground". Plumer's biographer describes it as "a bloody fiasco" in which some of Gough's men were left standing up to their knees in water for up to ten hours before zero hour. Prior & Wilson write that Gough's troops were exhausted by now after repeated attacks. Gough ordered another attack for 31 August. Haig ordered Gough (28 August) to hand over command of II Corps effective early September, although he initially permitted him to make further limited attacks in the region of Inverness Copse until then which would facilitate the upcoming big push, but otherwise to train and rest his divisions ready to assist Plumer. However, when Gough proposed (30 August) to take this region on 3 September, Haig withheld permission as the weather conditions were not suitable. Rawlinson, who was highly sceptical about the likelihood of the campaign succeeding, told Wilson that the command change was being made because "even he (Haig) began to see that Goughie was quite unable to do the job" (Wilson diary 29 August and 5 September). Haig wrote (diary 7 September) "I decided to stop Gough from going on with little attacks" which Haig thought "wasteful". In early September Gough ordered XIX Corps to make small scale attacks in the St Julien area. Not one of the fortified farmhouses was captured, and after the fourth attack Haig remonstrated with Gough. However, Gough protested (Haig diary, 9 September) that two of the divisions were soon to leave the salient, and that for the sake of their "training and morale" they should be made to retake ground which they had recently lost to counterattacks. Haig permitted a fourth, equally unsuccessful attack on 10 September. Kiggell (Haig diary 10 September) reported that "some of Gough's subordinates" did not give an honest answer as to the likely success of attacks and remarked to Neil Malcolm of the order to make only limited attacks: "We did not expect you to pursue the matter so vigorously". Fanshawe – GOC V Corps, which had recently replaced Watts' XIX Corps in the line – was opposed to further attacks, while the other corps commander McKenzie, possibly put up to it by Gough, was in favour. Haig then interviewed the divisional commanders, then urged Gough to desist, which Gough agreed to do. Aylmer Haldane recorded in his diary (10 September) Lambton's lack of keenness at going to Fifth Army.
Қашықтағы
20 қыркүйектен бастап және қазанның басында Плюмер Гелувельд үстіртін құрғақ ауа райында және қарқынды артиллерия атысының астында басып алды (оның бірінші, үшінші және төртінші армиялардан әкелінген қарулары болды, және 31 шілдеге дейін Гоуфтың барлық мақсаттар үшін қарсы батареяға екі есе көп қаруы болған еді). Бесінші армия Плюмердің Менен жолындағы жеңісіне көмекші рөл атқарды, жаңа тактиканы жиі пайдаланды: «желіге тарту» (неміс алдыңғы шебінің артында басталып, содан кейін оған қарай тартылып, қорғаушыларды әлсіздетті), крейпинг барежасының бір бөлігі ретінде Стокс минометін қолдану, шабуылдаушылардың толқынынан кейін кішкентай жаяу әскер колонналарын және қол гранаталарына қарағанда мылтықты көбірек пайдалану арқылы қарсы шабуылдарды тойтару. Макс сонымен қатар маусым айының соңындағы тактикалық пікірталас ескере отырып, шабуылдың тереңдігін шектеудің дұрыс болғанын айтты. Шабуылдың Бесінші армия бөлігін 9-шы (Шотландия) дивизиясы және 55-ші дивизия (V корпусы); 20-шы (Жеңіл) дивизия (XIV корпусы), 51-ші (Таулы) дивизия және 58-ші дивизия (XVIII корпусы) жүргізді. Джон Ли Бесінші армияға жаңадан келген 9-шы шотландиялық және 58-ші лондондықтар өз мақсаттарына жеткенін, ал қалғандары жетпегенін атап өтті, бұл ерлердің, мүмкін, ұзақ уақыт окоптарда және жұмыстарда болғандықтан шаршаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ол «әскерлердің Бесінші армиядан гөрі Екінші немесе кез келген басқа армияда қызмет етуді қалауын көрсететін деректерді елемеу қиын» деп қосты. Жақын арадағы үлкен жетістік күтілуде болғандықтан, Хейг (26 қыркүйекте) 10 қазанға дейін кавалерияны қоса алғанда, жаңадан азат етілген аймақтарды пайдалануға дайын күштерді дайындауға бұйрық берді, сондай-ақ ұзаққа созылған жағалау шабуылымен және теңізден түскен десантпен байланысуға дайын болуға бұйрық берді. Гоуф 16 қазанның көбірек сенімді күн екенін айтты (Плюмердің ұсынысы 13-14 қазан болды), бірақ Хейг оған қарсы шықты. Гоуф атты әскердің үлкен шабуылын күткен сияқты, бірақ Хейгтің Нилл Малкольмнің (1 қазан) меморандумындағы жазбаларынан оның Бас қолбасшының ниетін дұрыс түсінбегені көрінеді. Хейг бастапқыда атты әскерді неміс қарсыласы бұзылған жағдайда, салттан шығарылған күйде, сақтықпен пайдалануды жоспарлаған, бұл Соммада күтілген үлкен шабуылдан мүлдем өзгеше еді. Содан кейін жаңбыр қайта басталды. Эдмондс кейіннен ресми тарихта 7 қазандағы конференцияда Гоуф пен Плюмердің науқанды «тоқтатуды» ұсынғанын, бірақ Хейг оларға қарсы шыққанын, кавалерияны пайдалану жоспарларын тоқтатқанын, бірақ Пасшендейл үстіртін басып алуға бұйрық бергенін мәлімдеді. Приор мен Уилсон осы конференцияның бар екенін көрсететін ешқандай құжаттамалық дәлелдің жоқ екенін, Хейгтің күнделігінде де мұндай жазба жоқ екенін және Гоуф өзінің естеліктерінде мұндай талап жасамағанын атап өтті, бірақ ол мұны өз мүддесіне пайдалануға тырысқан болар еді. Гоф 6 қазанда The Morning Post редакторы Г. А. Гвиннеге жазған хатында ауа райы «қысқы және ылғалды» болғанына қарамастан, алдағы шабуылдарға жеткілікті болады деп үміттенгенін жазды. Бірінші Пасшендейлге (12 қазан) дейінгі түні Гоуф Плюмерге телефон соғып, нашар ауа райына байланысты шабуылды кейінге қалдыруды ұсынды, бірақ Плюмер корпус командирлерімен кеңескеннен кейін алға жылжуды шешті. Гоф Киггелге соңғы операцияны (канадтықтардың басты рөл атқарған Екінші Пасшендейл) топырақ құрғағанша кейінге қалдыруды ұсынды, бірақ Хейг Киггелдің Гоуф пен Плюмермен конференция өткізу ұсынысын қабылдамады және (26 қазан күндігінде) Гоуф пен Плюмердің алдыңғы шепті тексеріп, содан кейін оған есеп беруін талап етті. Шабуыл жоспарланғандай жалғасты. Роулинсон «істер мүлдем жақсы жүрмегенін» жазды (Бесінші армия штабының күнделігі, 1917 жылғы 11 және 13 қазан). Қараша айында Киггелл Хейгке «дивизиялардың Гоуф армиясына жіберілмеуін қатты қалайтынын» ескертті.
Beginning on 20 September and into early October Plumer captured the Gheluveld Plateau, in drier weather and under cover of intense artillery fire (he had guns brought in from First, Third and Fourth Armies, and had twice as many guns for counter battery alone as Gough had had for all purposes prior to 31 July), Fifth Army played a supporting role in Plumer's victory at Menin Road, making more use of new tactics: the "draw net barrage" (which began behind the German front line then drew back towards it, demoralising the defenders), using the Stokes Mortar as part of the creeping barrage, small columns of infantry following a wave of skirmishers and greater use of the rifle (as opposed to hand grenades) to repel counterattacks. Maxse also felt, ironically in view of the tactical debates of late June, that limiting the depth of the attack to had been worthwhile. The Fifth Army portion of the attack was conducted by 9th (Scottish) Division and 55th Division (under V Corps); 20th (Light) Division (under XIV Corps), and 51st (Highland) Division & 58th Division (under XVIII Corps). John Lee observes that 9th Scottish and 58th London, which were new to Fifth Army, reached their objectives, whereas the others did not, suggesting that the men had probably been worn out by excessive time spent on trench duty and labouring tasks, adding that "the anecdotal evidence of soldiers preferring service in Second, or any other, Army than Fifth is hard to ignore." With a breakthrough apparently imminent, Haig ordered (26 September) that forces for exploitation, including cavalry, be ready to exploit to Roulers by 10 October, ready to link up with the long postponed coastal advance and seaborne landing. Gough protested that 16 October was a more realistic date (Plumer's suggestion was 13–14 October) but was over ruled by Haig. Gough appears to have anticipated a dramatic exploitation by mounted cavalry, but marginal notes by Haig on a memo from Neill Malcolm (1 October) indicate that he had misunderstood the Commander in Chief's intent – Haig envisaged cavalry being used more cautiously at first, in a dismounted role, in the event of German resistance breaking, a far cry from the dramatic exploitation which had been anticipated at the Somme. The rain then resumed. Edmonds later claimed in the Official History, that at a conference on 7 October Gough and Plumer urged "a closing down" of the campaign, but were over ruled by Haig, who cancelled the plans for cavalry exploitation but ordered that Passchendaele Ridge be taken. Prior & Wilson point out that there is no documentary evidence for the existence of this conference, either in contemporary records or in Haig's diary, nor did Gough make any such claim in his memoirs, although it would have been in his interests to do so. Gough had written to H. A. Gwynne, editor of The Morning Post, on 6 October that he hoped the weather, although "wintry and rather wet", would hold long enough to permit further attacks. During the night before First Passchendaele (12 October) Gough telephoned Plumer to suggest a postponement because of the foul weather, but Plumer, after consulting his corps commanders, decided to push on. Gough recommended to Kiggell that the final operation (Second Passchendaele, in which the Canadians played a key role) be delayed until frost had dried out the ground, but Haig vetoed Kiggell's suggestion of a conference with Gough and Plumer and demanded (diary 26 October) that Gough and Plumer inspect the front lines and then report back to him. The offensive went ahead as planned. Rawlinson recorded "things had not been running at all smoothly" in Fifth Army Staff (Diary 11 and 13 October 1917). In November Kiggell warned Haig "of the strong wish of divisions not to be sent to Gough's Army".
Қорғауды дайындау
Гоф 1917 жылдың желтоқсан айының ортасында штабын Пероннен оңтүстікке қарай 12 миль жердегі Неслеге көшірді. 1918 жылдың қаңтар айында подполковник Армитаж Сматс пен Хэнкимен өткен кездесуінде (олар Хейгті бас қолбасшы ретінде алмастыруға лайықты екенін анықтау үшін аға британдық генералдармен әңгімелесіп жатқан) «Гоф, басқа армия командирлерімен салыстырғанда, сол әңгімеден сенімді шыққан жоқ, өйткені оның көзқарастары тар болды және ол Сматске өз фронтындағы қауіпті жағдайды толыққанды жеткізе алмады» деп жазды. Алайда Сматстың өзі сол кездесу туралы жазған есебінде, ол Гофтан басқа генералдарға қарағанда майдандағы жағдай туралы көбірек білгенін айтты, ал Хэнки Гофты «өте тартымды, мінезі мен ирландтық юморға толы адам» деп сипаттады. Хейг, Канал порларын қорғауға мүдделі болғандықтан, өзінің резервтерін солтүстікке шоғырландырды, ал Бесінші армияны – енді Соммаға қайта орналастырылып, BEF желісінің оңтүстік бөлігіне жіберді – неміс әскерінің «Михаил» операциясының күшіне толыққанды қарсы тұруға дайындады. Гофқа фронттың артында 2 км тереңдікте «ұрыс аймағын» және ұрыс аймағының артында «тыл аймағын» дайындау бұйырылды. Оның артындағы маңызды қорғаныс нысаны – Сома өзені (Пероннен оңтүстікке қарай солтүстік-оңтүстік бағытта ағады) және Соманы Озаға жалғастыратын Кроз каналы болды. Ол сұраған он жеті дивизияның орнына, он бір дивизиясы (және үш кавалерия дивизиясы, олардың атыс күші бір жаяу әскер дивизиясына тең) ғана болды. 39-шы және 20-шы (жеңіл) дивизиялар, екеуі де GHQ резервінде, оның тылына орналастырылды. Гоф қаңтардың ортасында тағы екі учаскені (19 км және 29 км) басып алуға міндетті болды. 3 ақпандағы корпус командирлерінің кеңесінде Гоф оларға 1917 жылдың қыркүйек айында Риганы басып алған фон Хутьер олардың қарсаңында екенін ескертті. Эдвард Беддингтон 1917 жылдың 10 ақпанына дейін Бесінші армияның штаб бастығы болып қызмет етті, содан кейін Нилл Малкольмның орнына келген бригадир генерал Джоселин Перси қызметке кірісті. Кейін Беддингтон Гофтың белсенді ой-қиялы туралы «көптеген идеялары болды, кейбіреулері өте жақсы, ал кейбіреулері керісінше» деп жазды. Гоф сондай-ақ Хейг пен Петанға (Үшінші Ипрдегі оның бұрынғы әріптесі Антоин қазір француз GQG штабының бастығы болды) жүйкесін жеткізіп, Гумберттің Клермонттағы француздық Үшінші армиясы оны күшейту үшін бөлінгенін естіді.
Gough moved his HQ to Nesle (12 miles south of Peronne) in mid December 1917. In January 1918 Lt Col Armitage recorded that in his meeting with Smuts and Hankey (who were interviewing senior British generals to assess their suitability to replace Haig as Commander in Chief) "Gough, compared with other army commanders, did not come convincingly out of that interview as his views were somewhat narrow and he failed to put before Smuts the perilous position on his front". Yet Smuts' own account of the meeting recorded that he learned more about conditions at the front from Gough than from other generals, while Hankey recorded that Gough was "a terrific fellow, oozing with character and Irish humour". Haig, anxious to protect the Channel Ports, had concentrated his reserves further north, leaving Fifth Army – now redeployed back down to the Somme, the southern part of the BEF's line – to bear the brunt of the German Operation Michael offensive. Gough was ordered to prepare a "battle zone" deep, 1 mile (2 km) behind the front line, and a "rearward zone" behind the battle zone. The only defensive feature of note was the River Somme (which runs roughly north–south south of Peronne) in his rear, and the Crozat Canal connecting the Somme to the Oise. He had only eleven divisions (and 3 cavalry, equivalent in firepower to one infantry division) rather than the seventeen he demanded. 39th and 20th (Light) Division divisions, both in GHQ Reserve, were placed in his rear. Gough had to take over two more sections of line (12 mile (19 km) and 18 mile (29 km) respectively) in mid January,
At a corps commanders' conference on 3 February, Gough warned them that intelligence had deduced that von Hutier, who had recently taken Riga in September 1917, was opposite them. Edward Beddington acted as Fifth Army Chief of Staff until 10 February 1917, when Neill Malcolm's replacement Brigadier General Jocelyn Percy became available. Beddington later wrote highly of Gough's active mind, "full of ideas, some excellent and some the reverse". Gough also badgered Haig and Pétain (Anthoine, his old colleague from Third Ypres, was now Chief of Staff at French GQG) and was assured that Humbert's French Third Army at Clermont was earmarked to reinforce him.
Көмек сұраңыз
Генерал-майор Дэвидсонның (GHQ операциялар бастығы) меморандумында (4 ақпан 1918) Гофтың Сомма өткелдерін қорғауға арналған позицияларға кері шегіну мүмкіндігі талқыланды, бірақ ол мұндай шегіну моральға кері әсер ететінін атап өтті және Гофтың жеткіліксіз әскер саны туралы ештеңе айтпады. Дэвидсон Бри мен Пероннедегі Сомма өткелдерінің маңында бекіністі көпір басын салуды ұсынды, сондай-ақ Гофтың Пероннен солтүстік-шығысқа қарай, Канал дю Нордке дейін созылатын Тортиль өзенін нығайтуын қалады. Қосымша күштерді сұрау 9 ақпан 1918 ж. лейтенант-генерал Герберт Лоуренстен (BEF штабының бастығы) берген ресми бұйрықтарға әкелді, онда Гофқа қарсы шабуылға дайын болу және содан кейін қарсы шабуылдар жасау бұйырылды. Неміс шабуылы күтілгенімен, ол Шампаньдегі француз әскерлеріне шабуыл жасаудың алдындағы қосалқы шабуыл деп есептелген болуы мүмкін. Кейбір қосымша жұмысшылар да жұмысқа тартылды. Бесінші армия секторындағы жұмысшылардың жалпы саны 30 желтоқсан күні 17 400 болса, ақпан басында 24 217-ге, ал наурыздың ортасында 48 154-ке жетті (BEF-тің барлығы 354 577-сінің ішінде), бірақ аптасына 8 830-нан аспады. Олардың көпшілігі жолдар, теміржолдар, қоймалар, ауруханалар, су резервуарларын салуға жұмсалды – емес, бекіністерге. Дерби Хейгке (5 наурыз) жазған хатында Гофтың "басқаратын әскерлерінің сенімін жоғалтқанын", Ллойд Джорджтың "осы мәселе бойынша (Хейгпен) сөйлескенін" және оның хатының "белгісіз бұйрық" екенін, оны Хейг Гофты қызметтен босату үшін "қанағаттандыратын құрал" ретінде пайдалана алатынын айтты. Консерватор Дербиге либералдық депутаттардың Кюрра оқиғасын еске түсіргенінен күдік тудырады, бірақ ол Генри Уилсонның ықпалында болған болуы мүмкін. 14 наурызда 16-шы ирландиялық дивизия штабына барған генерал-майор Халл ұрыс (екінші) аймағын нығайтуды ұсынды, бірақ Гоф "немістер менің желімімді бұза алмайды" деп жауап берді. Хейг Гофпен (7 наурыз) майданды тексерді. Солтүстіктен оңтүстікке қарай Бесінші армия Конгревтің VII корпусынан, Уоттстың XIX корпусынан (қазір Нилл Малкольм басқаратын 66-шы дивизияны қамтиды), Максстің XVIII корпусынан және III корпустан тұрды. Соңғысына Батлер басшылық етті, ол жақында BEF штабының бас қолбасшысының орынбасары лауазымынан алынған және бұрын ешқашан ірі құрамаға ұрыста басшылық етпеген, бірақ қазір майданның ең әлсіз бөлігін ұстап тұрды. Бұл корпустардың ешқайсысының қосалқы дивизиясы болған жоқ. Тексеруден кейін Хейг 39-шы дивизияны (Пероннен солтүстікке қарай) Бесінші армияның бақылауына берді және 50-ші дивизияны, әлі де GHQ резервінде, Фландриядан Сент-Квентиннен батысқа қарай 30 миль (48 км) жерге көшірді. 24 сағаттық ескертуді ескере отырып, қажет болған жағдайда майданға жетуге екі жарым күн кетеді. Гоф 20-шы (әлі GHQ резервінде) және 50-ші дивизиялардың әскерлерін қорғаныс қазуға жәрдемдесуді сұрады, бірақ GHQ бұл өтінішті қабылдамады. Гоф әуедегі барлау және тұтқындарды сұрап-соқақтау арқылы неміс шабуылының масштабы мен уақытын дұрыс болжады, бірақ GHQ-дегі көптеген адамдар шабуыл бірнеше күн немесе аптадан кейін болады деп сенді. Лоуренс Гофты "жас Гоф" деп атады, бірақ ол одан жоғары дәрежеде болған. Фаррар Хокли Лоуренс пен Дэвидсонның Гофқа жеке қарама-қарсылық танытқанын және 1918 жылдың басында Хейгтің келісімін алғанда оған күш-жігер жеткізбегенін айтады. Ол Гофтың Хейгпен жеке сөйлесуді талап етуі керек еді дейді, бұл оның құқығы, бірақ сол кездегі әдепке сай емес. 19 наурыз күні кешке Лоуренс ("мысықтай ысылдап") 20-шы және 50-ші дивизияларды жылжытуға рұқсат беруден тағы да бас тартты.
A memorandum (4 Feb 1918) from Maj Gen Davidson (Chief of Operations at GHQ) discussed the possibility of Gough having to fall back to positions defending the Somme Crossings, although he stressed that such a retreat would be bad for morale, but made no mention of Gough's lack of manpower. Davidson proposed building a fortified bridgehead around the Somme crossings at Brie and Peronne, and wanted Gough to fortify the River Tortille, which runs roughly northeast from Peronne to the Canal du Nord. A further request for reinforcements resulted in formal orders (9 February 1918) from Lt Gen Herbert Lawrence (Chief of Staff BEF), ordering Gough to be prepared to conduct a fighting retreat and then conduct counterattacks – it may well be that although the German attack was expected it was thought it would be a subsidiary attack prior to an attack on the French in Champagne. Some extra labourers were made available. The total number of labourers in Fifth Army sector rose from 17,400 (30 December) to 24,217 (early February) to 48,154 by mid March (out of 354,577 in the BEF as a whole) but no more than 8,830 were ever available per week. Most of them were used to build roads, railways, depots, hospitals, water reservoirs – not fortifications. Derby wrote to Haig (5 March) that Gough did "not have the confidence of the troops he commands", that Lloyd George had "spoken to (Haig) on the subject" and that his letter was an "indefinite order" which Haig could use as "a loophole" to remove Gough. It is unlikely that Derby, a Conservative, was much influenced by Liberal MPs who remembered the Curragh Incident, but he may well have been influenced by Henry Wilson. When he visited Divisional HQ of 16th Irish Division on 14 March Maj Gen Hull suggested strengthening the battle (second) zone, but Gough replied "The Germans are not going to break my line". Haig inspected the front with Gough (7 March). From north to south Fifth Army then consisted of Congreve's VII Corps, Watts' XIX Corps (containing 66th Division now commanded by Neill Malcolm), Maxse's XVIII Corps and III Corps. The latter was commanded by Butler, recently removed as Deputy Chief of Staff BEF, and who had never before commanded a large formation in battle but was now holding the weakest part of the front. None of these corps had any division in reserve. After this inspection Haig released 39th Division (north of Peronne) to control of Fifth Army, and brought 50th Division, still in GHQ Reserve, down from Flanders to a point 30 mile (48 km) west of St Quentin – given the 24 hours' notice required, it would take two and a half days to reach the front when needed. Gough also requested that men from 20th (still in GHQ Reserve behind his front) and 50th Divisions be used to help dig defences, but this was vetoed by GHQ. Gough had a reasonable idea of the size and timing of the German attack from air reconnaissance and interrogation of prisoners, although many at GHQ believed the attack would not be until a few days or weeks. Lawrence was in the habit of referring to Gough as "young Goughie", although the latter was his senior in rank Farrar Hockley argues that Lawrence and Davidson were personally unsympathetic to Gough and in early 1918 effectively starved him of reinforcements which Haig might, if asked, have agreed to send. He argues that Gough ought to have demanded to speak to Haig personally, which was his right but not the etiquette of the time. On the evening of Tuesday 19 March Lawrence ("purring on the telephone like a damned pussycat") once again refused permission to move up the 20th and 50th Divisions.
21 наурыз
Неміс шабуылы 21 наурызда сағат 4:40-та басталды; Гоф, Беддингтон және басқа да артқы эшалон офицерлері шамамен сағат 5:10-да оянғанын, тұманнан қиналған британдық артиллерия атысқа жауап беруді бастағанын жазды. Немістердің 8 мыңнан астам пулеметтері мен минометтері болды. Неміс бомбалауының көп бөлігі (көзі куәгерлері «қоңыр оттың қабырғасы» және «от теңізі» деп сипаттады) британдық штаб-пәтерлер мен байланысқа бағытталды, ал британдық алдыңғы қатардағы бөлімдерді бомбалауда үзілістер қалдырылды, осылайша қорғаушыларды уақытша баспаналарынан шығаруға әрекет етілді. Газ да қолданылды, бірақ горчичный газ неміс әскерлері өтетін аймақтарда қолданылмады. 19 неміс дивизиясы Бингтің Үшінші армиясының алтысына шабуыл жасады, ал 43 неміс дивизиясы Бесінші армияға (13 дивизия және 2 GHQ резервінде) шабуыл жасады. Көптеген британдық дивизиялардың құрамы жартысынан аспайды, тіпті үштен екісіне де жетпейді, бұл Бингтің майданында немістерге 4:1 сандық артықшылықты, ал Гофтың майданында 8:1-ден астам артықшылықты берді. Сағат 8:30-да Гоф 20-шы және 50-ші дивизияларға майданға жылжуға дайын болуға бұйрық берді және GHQ-дан кейіннен рұқсат алды. Гоф таңертең өз штабында болды, келіп түскен хабарларды тыңдады – III корпус алдыңғы аймағы сағат 10-ға дейін басып алынғаны туралы хабарлама келіп түсті – және жұмысшылар мен пионерлерді жедел жауынгерлік бөлімдерге біріктіру туралы есептерді оқыды, өйткені ол майданды аралап көрсе, байланыс үзіліп қалуы мүмкін еді. Сағат 13:00-де генерал Юмбер келді, Гофқа тек қана штабы бар екенін, бірақ әскер жібермейтінін айтты («Менің көлігімде тек ту бар») және GQG-ге француз дивизияларын жіберу үшін көмектесуге уәде берді. Сағат 14:00-де, әуеде барлау туралы есептерді оқығаннан кейін (көбігі сағат 12:30-да британиялық ұшақтарды ұшыруға мүмкіндік берді), Гоф корпус командирлеріне соғыспен кері шегінуді бастауға бұйрық берді, Беддингтон бұл шешімді «өте тез қабылданған дұрыс және батыл шешім» деп сипаттады. Ол Лоуренспен немесе Дэвидсонмен қайтадан сөйлесуге құштар болмады және сол күні Хейгтің өзінен тікелей хабар алмағанына көңілі қалды. Түстен кейін ол өз корпусының командирлерімен жеке-жеке кездесті. Кері шегіну туралы ресми бұйрық сағат 21:45-те шығарылды. Хейг (21 наурыздағы күнделігі) Гофтың кері шегінуін мақұлдады. Хейг (21 наурыздағы жазбасы) алғашқы күнгі шайқасты сәтті нәтиже деп санаған сияқты, өйткені ол кез келген шабуылдың алғашқы күні көбінесе ең сәтті болатынын білгендей, ал GHQ (2 наурыздағы бағасы бойынша) негізгі неміс күш-жігері басқа жерде, мысалы, Шампаньдегі француздарға қарсы болатынына сенген сияқты. Мартин Китчен мүлдем басқаша пікір білдіреді, Хейгті Гофтың тым жағымды баяндамасымен жаңылыстырды деп санайды. Сондықтан Хейг 21/22 наурыздың түн ортасынан кейін ғана француздардан күшейтуді сұрады, содан кейін «А гипотезасы» бойынша келісілгеннің жартысы – 23 наурызда британдық желіге жеткен үш дивизияны ғана сұрады. Хейгтің өтініші бойынша Петан генерал Пельдің басшылығымен екі дивизияны және жаяу әскерден түскен кавалерияны француздардың сол жақ қанатын қорғау үшін жіберуге келісті. Бұл хабар Гофқа келесі күні таңертең жетті. 21 наурыз күні кешке Петан Батлердің III корпусының Crozat каналының желісін алдыңғы күні кешке ұстай алмағанын естіп, III корпус секторына француздық 125-ші дивизиясын орналастыруға ақыры келісті.
The German attack began at 4:40 am on 21 March; Gough, Beddington and other rear echelon officers recorded being awakened at around 5:10 am, when British artillery, hampered by the fog, began to return fire. The Germans had over 8,000 guns and trench mortars. Much of the German bombardment (described by eyewitnesses as "a wall of orange flame" and "a sea of fire") concentrated on British headquarters and communications, while pauses were left in the bombardment of the British front lines to tempt the defenders out of their shelters. Gas was also used, although mustard gas was not used in areas through which German troops were to pass. 19 German divisions assaulted six of Byng's Third Army, while 43 German divisions attacked Fifth Army (13 divisions plus 2 in GHQ Reserve). Many British divisions were at little more than half strength, and none more than two thirds, giving the Germans a 4:1 numerical superiority on Byng's front and over 8:1 on Gough's. At 8:30 am Gough ordered the 20th and 50th Divisions to be ready to move up to the front, and obtained retrospective permission from GHQ. Gough spent the morning at his own headquarters listening to reports as they came in – III Corps forward zone was already reported overrun by 10 am – and reading reports of the rounding up of labourers and pioneers into ad hoc fighting units, as he would have been putting himself out of communication had he attempted to tour the front. At around 1 pm General Humbert arrived, telling Gough that he had only a skeleton staff but no troops to send (je n'ai que mon fanion – "I've only the pennant on my car"), and promising to lobby GQG to send French divisions. At 2 pm, after studying aerial reconnaissance reports (the fog had cleared enough by 12:30 pm for British planes to be launched), Gough ordered the corps commanders to begin a fighting retreat, described by Beddington as "a right and brave decision arrived at very quickly". He was disinclined to speak to Lawrence or Davidson again, and disappointed not to hear directly from Haig himself that day. In the afternoon he visited his corps commanders one by one. Formal orders to fall back were issued at 9:45 pm. Haig (diary 21 March) approved Gough's withdrawal. Haig (diary 21 March) appears to have regarded the initial day's fighting as a creditable result, knowing as he did that the first day was often the most successful of any offensive, and GHQ (from their 2 March appraisal) appear to have believed that the main German effort would fall somewhere else, perhaps against the French in Champagne. Martin Kitchen takes a rather different point of view, arguing that Haig was misled by Gough's overly favourable report. Haig therefore did not ask the French for reinforcements until after midnight of 21/22 March, and then asked for only three divisions – half what had been agreed under "Hypothesis A" – which reached the British line on 23 March. Following Haig's request, Pétain agreed to send two divisions and some dismounted cavalry under General Pelle to cover the French left flank. This news reached Gough the following morning. On the evening of 21 March Pétain, having heard that Butler's III Corps had been unable to hold the line of the Crozat Canal the previous evening, had also at last agreed that French 125th Division be deployed to III Corps sector.
22-25 наурыз
22 наурызда сағат 10:45-те, Конгревтің телефон арқылы сұрауына байланысты, Гоф корпус командирлеріне «жаудың күшті шабуылы болған жағдайда» артқы аймақтың алдыңғы шебін («Сомманың алдындағы жасыл сызық» – іс жүзінде жол көрсеткіштері мен сымдардан тұратын қарапайым сызық) кері шегінуге жазбаша бұйрық берді. Бесінші армия штабы корпус командирлеріне француз күштерінің жақындап келе жатқаны және Гофтың III корпусты резервке қайтару ниеті туралы хабарлады. Түскі уақытта бұл хабарламаны алған Макс, артиллерия отының қолдауы болмастан XVIII корпусын дереу кері шегінуге бұйрық берді. Олар сол күні кешке Сомма өзенінің артына қайтысты. Гоф Макстің шегінуін естігенде, оны тоқтатуға тырысты, бірақ ол кезде бәрі тым кеш болды. Макстің асығыс шегінуі оның сол жақ флангында Бетенкурға неміс әскерлерінің енуіне мүмкіндік берді, бұл оның сол жағындағы Уоттстың XIX корпусын да кері шегінуге мәжбүр етті. Уоттстың кері шегінуі өз кезегінде Флескьер шығанағын ұстап тұрған V корпустың (Бингтің үшінші армиясының бөлігі) қауіпсіздігіне қауіп төндірді. Көп ұзамай Лондонға, артта қалғандар мен тыл аймағындағы хаос туралы әңгімелерге негізделген, шындықтан алыс асыра сілтеулер тарады, соның салдарынан Бесінші армияның жеңілгені туралы қауесет тарады. 23 наурызда Хейг Гофқа барып, күштерді күшейту туралы оның өтінішіне «Жақсы, Губерт, адамдарсыз қалай соғысасың?» деген қысқа жауап берді, бірақ күнделігіне Бесінші армияның «қайта шегініп, ешқандай қарсылық көрсетпегеніне» өте қынжылғанын жазды. 23 наурызда сағат 16:00-де Хейг пен Петен Дюрида кездесті. Петен өзінің Резервтік армия тобын (Файоллдың басқаруындағы екі армия) Сомма аңғарында жұмыс істеуге келісті. Гофқа Сомманың сызығын (Перонның оңтүстігінен солтүстікке қарай) «қайсыбір құнмен болса да» ұстап тұруға бұйрық берілді. «Шегінуге болмайды» делінді және 24 наурыздың күні сағат 23:00-де Бесінші армия Файоллдың басқаруына берілетіні, Сомма (Амиен мен Перон арасындағы шығыс-батыс бағытында) ағылшын-француз шекарасы болары хабарланды. Соммадағы иілімнің солтүстігінде орналасқан VII корпус 24 наурызда Үшінші армияның басқаруына берілді. Берти 24 наурызда Хейг Гофтың жұмысын сақтап қалғанын жазды. Көмек (Гофтың сол жағында үшінші армиямен байланыс үшін 1-ші кавалерия дивизиясы, VII корпусы секторына Фландриядан 35-ші дивизия және XVIII корпусы секторындағы Робильоның II француз кавалерия корпусы (оның құрамалары негізінен жаяу әскер)) Гофтың желісіне орналаса бастады. Гофтың оң жағындағы III корпус генерал Пелленің басқаруында болды, бірақ оның бөлімшелері Батлер оларды кері қайтаруға тырысқандықтан француз бөлімшелерімен араласып кетті және жағдайды бақылаудан шығарды. Герберт Лоуренс 24 наурызда Бесінші армияға (Хейг сол күні Бингтің үшінші армиясына барған) барып, олардың саны жетіспесе де «әлі де күшті» екенін және Гофтың төрт британдық бригада мен 22-ші француз дивизиясының немістердің Сомма өзенінен Паргниде жасаған көпір басына қарсы шабуыл жоспарлап отырғанын (Уоттс пен Макс корпустарының арасындағы бұзылуға қауіп төндіретінін) хабарлады. Жоспарланған қарсы шабуыл 25 наурыз күні таңертең Макстің жеке сапарына қарамастан, генерал Робильо ынтымақтастықтан бас тартқандықтан жүзеге асырылмады және Уоттс корпусы Сомманың желісінен кері шегінуге мәжбүр болды. Гоф сол күнінің көп бөлігін Макс пен Уоттсқа барып, оның әскерлері келесі ұстауы керек Амиеннің шығысындағы жерді барлап шықты. Гоф 2000 тыл әскерін – негізінен инженерлерді (оның ішінде 500 американдық), туннель қазушыларды және байланысшыларды – қорғаныс жұмыстарын жүргізуге және қажет болған жағдайда күресуге бесінші армияның бас инженері генерал-майор П.Г.Гранттың уақытша басқаруымен бірлікке біріктіруге бұйрық берді. Бригад генерал Кэри, 26-сы күні түстен кейін дивизияға басшылық ету үшін демалыстан оралған соң, оның орнына «Кэри күші» деп аталатын осы күштерге басшылық етуі керектігі туралы хабарланды.
At 10:45 am on 22 March, following a telephone request from Congreve for clarification of his previous verbal instructions, Gough issued written orders to corps commanders to retreat "in the event of serious hostile attacks" the forward line of the Rear Zone ("the Green Line" in front of the Somme – in practice little more than a line of signposts and wire). Fifth Army staff also informed corps commanders of the impending French reinforcement and Gough's hopes to withdraw III Corps to form a reserve. On receiving these messages at around noon, Maxse ordered XVIII Corps to withdraw immediately, without cover of artillery fire, and they fell back behind the Somme altogether that evening. Gough attempted to halt Maxse's withdrawal when he heard of it, but it was too late. Maxse's precipitate retreat allowed a German penetration at Bethencourt on his left flank, forcing Watts XIX Corps on his left to fall back also. Watts' falling back in turn jeopardised V Corps (part of Byng's Third Army) still holding the Flesquières Salient. London was soon awash with exaggerated rumours, based largely on accounts of stragglers and chaos in rear areas, that Fifth Army had broken. Haig at last visited Gough on 23 March, meeting his requests for reinforcements with a laconic "well, Hubert, you can't fight without men," but wrote in his diary of his dismay that Fifth Army had "gone so far back without making some kind of stand". At 4 pm on 23 March Haig and Pétain met at Dury. Pétain agreed to deploy his Reserve Army Group (GAR – two armies under Fayolle) to operate in the Somme Valley. Gough was ordered to hold the line of the Somme (roughly north–south south of Peronne) " at all costs. There will be no withdrawal " and informed that as of 11 pm on Sunday 24 March Fifth Army would be placed under Fayolle's orders, making the Somme (roughly east–west between Amiens and Peronne) the Anglo French boundary. VII Corps, north of the bend in the Somme, was placed under Third Army's orders at the end of 24 March. Bertie recorded (24 March), somewhat prematurely, that Haig had saved Gough's job. Reinforcements (1st Cavalry Division on Gough's left to maintain contact with Third Army, 35th Division down from Flanders into VII Corps sector, and Robillot's II French Cavalry Corps (whose formations were in fact mainly infantry) in XVIII Corps sector) were beginning to take their place in Gough's line. On Gough's right III Corps were now under the command of General Pelle, but its units were becoming interspersed with French units as Butler had been attempting to withdraw them, and had lost control of the situation. Herbert Lawrence visited Fifth Army on 24 March (Haig was visiting Byng's Third Army that day) and reported that it had "still plenty of life" despite shortage of numbers, and that Gough was planning a counterattack by four British brigades and 22nd French Division against a bridgehead which the Germans had made over the Somme at Pargny (threatening a breach between Watts' and Maxse's Corps). The planned counterattack did not take place as General Robillot refused to co operate, despite a personal visit from Maxse on the morning of 25 March, and Watts' Corps had to fall back from the line of the Somme. Gough spent much of that day visiting Maxse and Watts, and reconnoitring the ground east of Amiens which his troops would have to hold next. Gough ordered 2,000 rear echelon troops – mainly engineers (including 500 Americans), tunnellers, and signallers – to be formed into a unit under temporary command of Maj Gen PG Grant, Fifth Army Chief Engineer, to work on the defences and fight if necessary. Brigadier General Carey, due to return from leave on the afternoon of the 26th to take command of a division, was notified that he was instead to take command of this force, to be known as "Carey's Force".
26 наурыз
Гоф 26 наурыздағы сағат 11:00-де өткен армия командирлерінің кездесуіне шақырылмады, онда Хейг Плюмерге, Хорнга және Бингке француздар көбірек қолдау көрсететін жағдайға келгенше, Амиенді "әрқашан" ұстап тұру керектігін айтты. Бригад генерал Джеймс Уолтер Сэндилендс кейіннен демалыстан оралғанда, өз бригадасын (35-ші дивизияның бөлігі – 104-ші бригада) таба алмағанын, тіпті оның қазіргі уақытта қай корпустың құрамында екенін де анытай алмағанын жазды. 26 наурызда Бесінші армия штабына барып, оны көзімен таныс адамнан көлік сұрағанда, ол Гофтың тістерін тексеріп жатқанын көрді, бірақ "сақтық – батылдықтың жақсы бөлігі" деп шешіп, бөлмеден асығыс шығып кетті. Сағат 11 шамасында Мильнер мен Уилсонды (қазіргі Бас штаб бастығы) әкелген көлік келді, олар Амиенге кірудің қауіпсіздігі туралы сұрады. Сэндилендс Гофтың ғимаратта екенін айтты, олар онымен сөйлескісі келетінін болжады, бірақ Уилсон: "О, ол осында ма? Жақсы таң" деп, кетіп қалды. Сэндилендс "Гофтың соңы осы" деп ойлады. Кейін ол олардың Доуленс конференциясына бара жатқанын білді, онда Фош бас қолбасшы болып тағайындалды. Сол түстен кейін Доуленс конференциясында Уилсон Хейгке қазір Версальде орналасқан Роулинсон мен оның штабы Гофты алмастыра алатынын ұсынды. Петен (Хейгтің айтуынша, "қорқынышқа толы, өзінен басқа жол таппаған қолбасшы сияқты көрінді") Гофтың Бесінші армиясы туралы: "Ах, ол енді жоқ. Олар бастапқыда жаумен шайқасудан бас тартты, итальяндықтар Капореттодағыдай қашқандай қашты" деді. Бұл асыра сілтеу болды және тіпті франкофил Генри Уилсонды ашуландырды. Петен кездесуде 24 француз дивизиясының (алдыңғы күні Компиеньде өткен кездесуде 15 дивизия деді) неміс шабуылын тоқтату үшін жолға шыққандарын айтты. 26 наурызға дейін Гоф Италиядан британдық жаяу әскер дивизиясын, сондай-ақ үш австралиялық және бір жаңа зеландиялық дивизияны алды. Макс француздардың қысымына қарамастан, оңтүстік-батысқа шегінуге тырысқан оларға қосылмады. Гоф Хумберт штабына XVIII корпустың артиллериясын, оны француздарға уақытша бергенін қайтарып алу туралы бұйрықпен хатшы Пол Мейзді жіберуге мәжбүр болды, оған оны қайтарып алғанша кетпеуге бұйрық берді. Гоф түстен кейін Уоттспен бірге болды, оның секторына да күшті шабуыл жасалып жатты. Гоф өзінің штабына оралды, ол енді Виллерс-Бретоннеуден Дюриге көшірілген, ол Фошпен (ол да Дюриде өзінің штабын құрып жатқан) және Вейгандпен сағат 16:00-де кездесуге келді. Француз тілінде сөйлеген Фош Гофтың өзі неге алдыңғы қатарда тұрмағанын, Бесінші армияның неге кері шегінгенін және 1914 жылғы Бірінші Ипрдегідей қорғаныс неге жоқ екенін білуді талап етті. Гоф оны "жекелесе, өрескел және ашуланған" деп ойлады, бірақ мұндай мінез-құлық француз генералдарында жиі кездесетін, олардың қол астындағылары да кейде осылай жауап беретін. Гоф Хайгке француз әскерлерінің өзіне қарағанда әлдеқайда жылдам артқа шегінгенін айтып, шағымдану үшін телефон соқты. Хейг Гофтың Фош оған "өте әдепсіздік жасады" деп шағымданғанын жазды. Гофпен кездескеннен кейін Фош Файолльмен (резервтік армия тобының қолбасшысы) кездесті және оған қарағанда сыпайырақ болды. Сағат 17:00-де Доуленс конференциясынан кейін Хейг Мильнермен және Уилсонмен кездесті. Ол үйдегі пікірлер не ойласа да, немесе Фош не айтса да, Гофтың "өте қиын жағдайды өте жақсы шешкенін" айтты. "Ол ешқашан есінен шықпаған, әрдайым көңілді және жан сала күрескен".
Gough was not invited to the Army Commanders' meeting 11 am on 26 March, at which Haig told Plumer, Horne and Byng that Amiens was to be held "at all costs" until the French were in a position to give more support. Brigadier General James Walter Sandilands later recorded that, returning from leave, in the chaos he was unable to locate his brigade (104th Brigade, part of 35th Division), or even find out which corps it was currently part of. Making his way to Fifth Army Headquarters on 26 March by asking a lift from a man who knew him by sight, he found Gough having his teeth examined, but decided "discretion was the better part of valour" and beat a hasty retreat from the room. At about 11am a car drew up containing Milner and Wilson, now CIGS, who asked whether it was safe to drive into Amiens. Sandilands pointed out that Gough was in the building, assuming that they would wish to speak to him, but Wilson replied "Oh he is here is he? Well good morning" and drove off. Sandilands thought "that's the end of Gough". He later realised that they had been on their way to the Doullens Conference at which Foch was appointed generalissimo. At the Doullens Conference that afternoon Wilson suggested to Haig that Rawlinson and his staff, currently at Versailles, could replace Gough). Pétain (who, according to Haig had "a terrible look. He had the appearance of a commander who had lost his nerve") said of Gough's Fifth Army "Alas it no longer really exists From the first they have refused to engage the enemy they have run like the Italians at Caporetto". This was an exaggeration, and angered even the Francophile Henry Wilson. Pétain told the meeting that 24 French divisions (at another meeting at Compiegne the previous day he had given the figure as 15 divisions) were en route to prevent a German breakthrough to Amiens. By 26 March Gough had received a British infantry division from Italy, as well as three Australian and one New Zealand Divisions. Maxse was maintaining his place in the line, despite pressure from the French to join them in retreating south westwards. Gough had to send a messenger, Paul Maze, to Humbert's headquarters, with orders to get back XVIII Corps artillery which had been lent temporarily to the French, with orders not to leave until he had obtained written orders for its return. Gough spent much of the afternoon with Watts, whose sector was also being strongly attacked. Gough returned to his headquarters, now moved back from Villers Bretonneux to Dury, for a meeting with Foch (who was also establishing his own headquarters at Dury) and Weygand at 4 pm. Speaking in French, Foch demanded to know why Gough was not in the front line himself, why Fifth Army was falling back, and why there was no defence as at First Ypres in 1914. Gough thought him "peremptory, rude and excited", but such a manner was common in French generals, whose subordinates also sometimes answered back in similar vein. Gough telephoned Haig to complain, adding that French troops were falling back at a much faster rate than his own. Haig recorded that Gough complained that Foch had been "most impertinent" to him. After meeting with Gough, Foch saw Fayolle (Reserve Army Group commander) and was rather more civil to him. At 5 pm, after the Doullens conference, Haig met Milner and Wilson – he recorded that he told them that no matter what opinion at home might think, or what Foch had just said, he thought Gough "had dealt with a most difficult situation very well. He had never lost his head, was always cheery and fought hard."
Жұмыстан босату
Берти (27 наурыз) Гафтың орнына Хейгтің өзінің қызметтен босатылуы мүмкін екенін жазды. Гоф 28 наурызда сағат 16:30-да команданы Роулинсонға тапсырды. Беддингтон және басқа штаб офицерлері жағдайды жеңілдету үшін қалды. Кешкі ас дастарқанында (29 наурыз) Хейг Гофқа оны резервтік армия штабымен бірге Сомма бойындағы шығыс-батыс қорғаныс шебін дайындауға жібергенін айтты (егер немістер өтіп кетсе және британдық экспедициялық корпусы арна портарының айналасында қорғаныс периметрін құруға мәжбүр болса). Гоф 3 сәуірде Кресиде резервтік армия штабын құрды – бұл кейіннен Бёрдвуд басқаратын қайта құрылған Бесінші армияның ядросы болды (Гофтың бұрынғы армиясының қалдықтары енді Төртінші армия деп аталды және Роулинсон басқарды). Хейг 3 сәуірде көлікте Ллойд Джорджқа Гофты қорғады – ол Ллойд Джорджтың жұмыс күші мәселесі үшін айыпты іздегенін, Робертсонның кеңесіне қарамастан, дивизияларды Таяу Шығысқа қайта орналастыруға тырысқанын және Ллойд Джордж Гофты Сомма көпірлерін ұстамағаны және жойламағаны үшін қызметтен босатуды талап еткенін жазды. Хейг өзінің айтуынша, "естімеген офицерді кінәлауға болмайды" деп жауап берді және тікелей бұйрық берілмесе, оны қызметтен босатудан бас тартты. Келесі күні (4 сәуір) Хейг лорд Дербиден телеграмма алды, онда Гоф "әскерлерінің сенімін жоғалтқаны" үшін толығымен қызметтен босатылуы бұйырылды. 5 сәуірде Хейг Гофпен қоштасу түскі асын өткізді. Мартин Китчен бұған сынды көзқараспен қарады, ол әскерлерге бастапқыда алдыңғы шептен шегінбеу туралы бұйрық берілгенін, корпустар арасында тиісті байланыс желілері болмағанын және Гоф төменгі деңгейдегі бөлімдерге, тіпті бригада деңгейіне дейін тікелей бұйрықтар беру арқылы қосымша қиындықтар тудырғанын көрсетті. Гоф "өте шамалы қабілеттерінің шегіне дейін" қиындықтарды басып өтті.
Bertie recorded (27 March) that Haig himself might be sacked instead of Gough. Gough handed over command to Rawlinson at 4:30 pm on 28 March. Beddington and other staff officers remained to ease the transition. Over dinner (29 March) Haig told Gough that he wanted him out of the line, along with a Reserve Army staff, to prepare an east–west line of defence along the Somme from Amiens to the sea (in case the Germans broke through and the BEF had to form a defensive perimeter around the Channel Ports). Gough set up Reserve Army HQ at Crecy on 3 April – this would later form the nucleus of the reconstituted Fifth Army under Birdwood (remnants of Gough's previous army were now renamed the Fourth and under Rawlinson). Haig defended Gough to Lloyd George during a car journey (3 April) – he recorded that Lloyd George was looking for a scapegoat for the manpower problem and for his attempts to redeploy divisions to the Middle East contrary to Robertson's advice, and that Lloyd George demanded Gough's dismissal on the grounds that he had neither held nor destroyed the Somme bridges. Haig, by his own account, replied that "could not condemn an officer unheard" and refused to sack him unless given a direct order to do so. The next day (4 April) Haig received a telegram from Lord Derby ordering that Gough be dismissed altogether on the grounds of "having lost the confidence of his troops". Haig held a farewell lunch with Gough on 5 April. Martin Kitchen takes a more critical view, pointing out that troops were initially under orders not to retire from the forward zone, that there were no adequate lines of communications between corps, and that Gough caused further trouble by issuing orders direct to lower formations, even down to brigade level. Gough "muddle(d) through to the limit of his very modest abilities".
Күнәнің құрбаны
Лорд Дерби (Соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы) Соғыс кабинетіне (4 сәуірде) Бесінші армияның жақындағы сәтсіздігі туралы толық есеп беруді талап еткенін хабарлады. Гоф (8 сәуірде) Дербиге тергеу туралы сұрау үшін барды – ол Дербидің «әдемі, тіпті жомарт» болғанын, бірақ сұхбат аяқталғаннан кейін қуанғанын жазды. 9 сәуірде парламентте Ллойд Джордж Гофқа қатысты сот отырысын өткізуден бас тарды, Бесінші армия секторында жауды тоқтату үшін генерал Кэридің құрған жедел күшін мақтады, Кэри демалыста болғанда бастама Гофтан шыққанын білмейтіндей болды, сондай-ақ Бесінші армияның шегінуіне мәжбүр болғанда ғана Үшінші армияның командирі Бингтің шегінгенін мақтады, Бингтің Флескьерс шығанағынан жабысуының ақымақтығын білмейтіндей болды. 19 сәуірде Бинг Daily Express газетінің редакторына Гофтың «тырысып сөйлейтінін және үнсіздік сақтағаны жөн» деген хат жазды. 11 сәуірде Ллойд Джордж Соғыс кабинетіне Либералдық соғыс комитетінің (оппозициялық депутаттар комитеті) сол күні Гоф пен Хакинг сияқты «қабілетсіз» офицерлерді қызметте ұстауға қарсы «өте қатысты наразылықтарын» білдіргенін айтты. Ашуланған Гоф маусым айында достарына жазған хатында басқа армия командирлерінің ешқайсысының мұндай ауқымды неміс шабуылына төтеп беруге төзімділігі болмағанын және «Англияның формасын кигісі келмейтінін» жазды. Ол Мауристің істегені сияқты, өз пікірін жария етуге немесе оппозициялық депутаттарға ақпарат беруге бармады, бұл Корольдік ережелерді бұзу болар еді. Шындығында, Хайг 16 маусымда әйеліне «Гофтың берген кейбір бұйрықтары мен істегендері ақымақтық болды» деп жазды (Хайг нені білдіргені белгісіз), сондай-ақ ол «бұрынғыдай оны қолдай беремін» деді, бірақ 12 мамырдағы есебінде Ойзе өзенінен немістердің өтуіне тұман мен жақындағы құрғақ ауа райынан су деңгейінің төмендеуіне кінәлады. Хайг сондай-ақ (6 шілдедегі хат, Гофтың 21 маусымдағы хатына кешіккен жауап) 1917-18 жылдарының қысында Гофты саяси сыннан қорғағанын және естеліктер уақыт өте келе ұмытылар кезде оны қайтадан активті қызметке қайтару үшін үнсіздік сақтауға кеңес бергенін мәлімдеді. Тамыз айында Лорд Робертстің жесірінен Бесінші армияның абыройын қорғауға міндетті екенін естіген Гоф Лорд Милнермен сұхбаттасты, ол наурыз оқиғаларын нашар қорғаныс, тиімсіз басшылық және әскерлердің соғысуға құштар болмауына байланысты деп айыптады және көмектесуден бас тартты.
Lord Derby (Secretary of State for War) informed the War Cabinet (4 April) that he was demanding a full report on the recent reverse suffered by Fifth Army. Gough visited Derby (8 April) to ask about an inquiry – he recorded that Derby was "pleasant enough, almost genial", but appeared glad when the interview was over. In the House of Commons Lloyd George (9 April) refused to rule out a court martial for Gough, praised General Carey for forming an ad hoc force to hold back the enemy in the Fifth Army sector, apparently unaware that the initiative had come from Gough when Carey was still on leave, and praised Byng (GOC Third Army) for only retreating when forced to do so by Fifth Army's retreat, apparently unaware of Byng's folly in clinging to the Flesquières Salient. Byng wrote to the editor of the Daily Express (19 April) that Gough was "talking too much and had better keep quiet". Lloyd George told the War Cabinet (11 April) that the Liberal War Committee (a committee of backbench MPs) had made "very serious protests" to him that afternoon against the retention of "incompetent" officers like Gough and Haking. A furious Gough wrote to a friend in June that none of the other Army Commanders would have had the resilience to handle such a massive German attack, and that he "never wanted to wear the uniform of England again". He resisted the temptation to breach King's Regulations by airing his views in public as Maurice had done or to brief Opposition MPs. Haig in fact wrote to his wife (16 June) claiming that "some orders (Gough) issued and things he did were stupid" (it is unclear to what Haig was referring) and claiming that he would "stick up for him as I have hitherto done" although he had not in fact specifically done so in his report of 12 May, in which he had blamed the German crossing of the Oise on the fog and the low level of the water owing to the recent dry weather. Haig also (letter of 6 July, replying belatedly to a letter of Gough's of 21 June) claimed that he had defended Gough from political criticism throughout the winter of 1917–18 and advised him to keep quiet so that he could be restored to an active command when memories had faded. In August, stung by a letter from Lord Roberts' widow that he owed a duty to protect the reputation of the men of Fifth Army, Gough had an interview with Lord Milner, who blamed the events of March on poor defence, incompetent leadership and the reluctance of the troops to fight, and bluntly refused to help.
Оңалту
1918 жылдың наурыз айындағы оқиғалар туралы баспасөз хабарлары 1918 жылдың қазан айында National Review және Illustrated Sunday Herald басылымдарында жарияланды. Ал, қаруластыру келісімінен кейін отанына оралған офицерлер мен сарбаздар Бесінші армияның моральдық жағдайы нашар болғандықтан және сарбаздар Гофтың басшылығына сенімсіздік танытқандықтан жеңілгені туралы айтылған таластарға қарсы шыға алды (бірақ іс жүзінде, жеке шептегі сарбаздардың көпшілігі өз армия командирінің есімін білмейтін). 1919 жылдың ақпанында пойызбен кешкі ас кезінде Хейг Эдвард Беддингтонға Гофқа қатысты қабылданған шешімнің "қатаң және лайықсыз" болғанын мойындады, бірақ "еліміздегі қоғамдық пікір, дұрыс немесе бұрыс, күнәліні табуды талап етті" және ол "армия өзін құрбан ете алмайды деп ойлады", Гоф емес, өзінің орнына. Беддингтон бұл уақытта дұрыс шешім болғанымен келісті. Кейін Беддингтон Хейгке өзінің соңғы есебінде Гофқа "жай ғана мақтау" бергеніне және оны фельдмаршал шындығына көтерудің және ақшалай сыйлық берудің орнына GCMG орденімен "алдап өткеніне" шағымданды. Хейг ашуланды, бірақ кейін Гофты Бемерсайдтағы үйіне шақырып, олардың қарым-қатынасын жақсартуға тырысты. Гоф бейбітшілік келісімдеріне Лондонда қатыспады (ол Бакуға іссапармен кеткен еді) және Ллойд Джордждің оны, Робертсон мен Гамильтон сияқты жоғары шенді офицерлермен бірге әдейі шақырмағанын білген-білмегені белгісіз.
Press reports of the events of March 1918 appeared in the National Review and the Illustrated Sunday Herald in October 1918, while officers and men returning after the Armistice were able to challenge claims that the Fifth Army had been defeated because morale had been poor and the soldiers had lacked confidence in Gough's leadership (although in practice few front line soldiers would have known the name of their Army Commander). At a dinner on board his train in February 1919 Haig confessed to Edward Beddington that he agreed that Gough's treatment had been "harsh and undeserved" but that "public opinion at home, whether right or wrong, (had) demanded a scapegoat" and he had been "conceited enough to think that the Army could not spare" himself rather than Gough – Beddington agreed that this had been the correct decision at the time. Beddington later complained to Haig that he had only given Gough "faint praise" in his Final Despatch, and that he had been "fobbed off" with a GCMG instead of being promoted to field marshal and being given a cash grant. Haig was angry, although he later invited Gough to his home at Bemersyde to repair their relations. Gough was not in London for the peace ceremonies (he was on a business trip to Baku), and it is unclear whether he knew that he was one of the senior officers (including Robertson and Hamilton) whom Lloyd George deliberately did not invite.
Балтық миссиясы
1919 жылы 19 мамырда Балтық елдеріндегі одақтас әскери миссияның бастығы болып тағайындалды (Біріккен Балтық Герцогтығын қараңыз). Гоф Ресейде қызмет еткен басқа офицерлер мен кеңесшілермен бірлесіп, 1920 жылы 23 ақпанда британдықтар мен большевиктік Ресей арасындағы бейбіт келісімді қолдайтынын білдірген бірлескен мәлімдемеге қол қойды. Гоф 1922 жылы 26 қазанда толық генерал дәрежесінде армиядан зейнетке шықты, бірақ әкімшілік қателікке байланысты бастапқыда оған 1914 жылғы тамыздағы шын мәніндегі полковник шеніне сәйкес зейнетақы төленетіні хабарланды.
He was appointed Chief of the Allied Military Mission to the Baltic (see United Baltic Duchy) on 19 May 1919. Gough was a signatory to joint statement issued with other officers and advisors who had served in Russia, who on 23 February 1920 indicated their support of peace between the British and the Bolshevik Russia. Gough retired from the Army as a full general on 26 October 1922, although owing to an administrative error he was initially told that he would receive the pension of a full colonel, his substantive rank as of August 1914.
Мүмкін саяси мансап
Ол үй басқарудың пайдалы екеніне көз жеткізген соң, 1918 жылдың қараша айында өткен жалпы сайлауда Белфасттан Ульстер одағының өкілі болып сайлану ұсынысынан бас тартты. Карсонмен кездескеніне қарамастан, жеке кездесулерде оны көптеп "ашық ойлы" деп тапты, ал ол қоғамда сөз сөйлегендегі кескілестікке келмейтін еді. Гофтың есімін 1921 жылдың басында Уильям О'Брайен Ирландияның Лорд-лейтенанты лауазымына үміткер ретінде (Француздың орнына) кабинетке ұсынды. Бірақ бұл жоба іске аспады, алайда ол 1922 жылы Чертсидегі қосымша сайлауда Асквит либералы ретінде (яғни Ллойд Джорджтың коалициялық үкіметіне қарсы) сәтсіз сайланды. Науқан барысында ол Ирландияда қолданылған жазалау саясатына қарсы екенін баса көрсетті. Кейін Гоф 1922 жылғы жалпы сайлауда Парламентке сайлануға көндіруге жасалған әрекеттерге де бас тартты. 1929 жылдың мамырындағы жалпы сайлаудан кейін ол "Тори партиясын қолдайтын және оның көп бөлігін құрайтын қатал қарт әйелдерді" және олардың "өжділікпен Одақ туын партиялық символ ретінде пайдалануын" жек көретінін жазды. Дегенмен, 1931 жылдың наурыз айында ол Либерал партиясының басшысы болған Ллойд Джорджды ұнатпағандықтан, Парламентке либерал ретінде сайланудан тағы да бас тартты.
As he had now become convinced of the merits of Home Rule he declined an offer to stand as an Ulster Unionist for a Belfast seat in the November 1918 General Election, despite an interview with Carson whom he found more "broadminded" in private than the uncompromising speeches which he was delivering in public. Gough's name was proposed to the Cabinet early in 1921 by William O'Brien as a potential Lord Lieutenant of Ireland (in succession to French). Nothing came of this, but he stood unsuccessfully as an Asquith Liberal (i. e. opposed to Lloyd George's coalition government) in the 1922 Chertsey by election. During the campaign he stressed his opposition to the policy of reprisals which had been employed in Ireland. Gough would later decline further attempts to persuade him to stand for Parliament in the 1922 General Election. After the May 1929 General Election he recorded his dislike of the "fierce old women who support, and in large part constitute, the Tory Party" and of the "arrogant audacity" with which they appropriated the Union Jack as a party symbol. However, in March 1931 he declined another offer to stand for Parliament as a Liberal, not least because of his dislike of Lloyd George, who was now Liberal leader.
Шаруашылық және кәсіпкерлік мансап
Гоф бастапқыда (1918 жылдың тамызында) Франциядағы жақындағы "қиындықтарының" компания директорлығына орналасуын қиындататынын анықтады. 1925–26 жылдары ол Кенияда жер сатып алды, бірақ сонда көшуден бас тартты, себебі оның уақытының көп бөлігі Бесінші армияның ветерандарының мәселелерімен айналысуға кетіп, сонымен қатар Суррейдегі шаруашылығы күткендей нәтиже бермеді. Ол Бэрроуз Лиа фермасын 1927 жылы сатты. 1919 жылы Бакуге жасаған коммерциялық сапарында Гофқа болған бедел, Siemens Brothers және Caxton Electrical Development Company сияқты бірнеше директорлық лауазым алуға мүмкіндік берді. Экономикалық төмендеумен және кіші менеджерлердің нашар жұмысының салдарынан, ол директорларға қарағанда басқаруға тікелей араласты. Оның бизнес мүдделеріне Уэльстегі тақта карьерлері және Варшава қаласына электр жабдықтарын жеткізу кірді. Сонымен қатар ол Лондонның Корольдік колледж ауруханасы мен Сент-Мэри ауруханасының басқаруы мен қаржы жинау ісіне қатысты. 1950 жылға дейін, сексен жасқа толғанша, ол Siemens Brothers компаниясының төрағасы және тағы тоғыз компанияның төрағасы немесе директоры болып қызмет етті.
Gough initially (August 1918) found that his recent "difficulties" in France would make it difficult for him to pick up company directorships. In 1925–26 he bought land in Kenya with a view to moving out there, but thought better of it, in part because so much of his time was taken up with the affairs of Fifth Army veterans, and also because his farm in Surrey was not succeeding as he had hoped. He sold Burrows Lea in 1927. The reputation which Gough had won on his commercial trip to Baku in 1919 enabled him to obtain several directorships, including Siemens Brothers and Caxton Electrical Development Company. After the economic downturn, coupled with poor performance by junior managers, led to the bankruptcy of several smaller companies of which he was a director, he exercised a much more hands on management than was normal for directors. His business interests included slate quarries in Wales and the supply of electrical equipment in Warsaw. He was also involved in the management and fundraising of King's College Hospital and St Mary's Hospital, London. As late as 1950, aged eighty, he was still chairman of Siemens Brothers, and a chairman or director of nine other companies.
Естеліктер шайқасы
Соғыс цензурасының шектеулерінен босатылған соғыс тілшісі Филипп Гиббс "Соғыстың шынайы суреті" (1920) еңбегінде британдық генералдар мен олардың штабтарының қабілетсіздігі туралы жазды, соңғыларының "қанар құстарының миы мен Потсдам әдептемесі" болғанын айтты. Оның басты нысаны Гофтың Бесінші армиясы болды, бірақ Плумер мен Харингтонның Екінші армияны басқаруын жоғары бағалады. Уолтер Шоу Спароудың (1921) "1918 жылы Франциядағы Бесінші армия" кітабы Бесінші армияның ұрысқа қатысқан ауыртпалығын көрсетті, бірақ Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде жазылғандықтан, 16-шы (ирландтық) дивизияны 36-шы (Ульстер) дивизиясының есебінен кемсіткенге бейім болды. Гоф Спароуды "жақсы, ескі жауынгер" деп ойлады. Черчилльдің "Әлемдік дағдарыс" еңбегінің ІІ бөлімі 1927 жылы жарық көрді және 1918 жылғы наурызда Гофтың атқарған рөлін мақтады. 1930 жылғы наурызда Гофқа лорд Биркенхед оның алдағы кітабындағы 1918 жылғы наурыз дағдарысы туралы тарау жазуға көмектесу үшін ұсыныс жасады. Кешкі ас дастарқанында Биркенхед Хейгтің 1917 жылдың соңына қарай британдық соғыс кабинетінің сенімін толығымен жоғалтқанын, ал Биркенхедтің пікірінше (Гоф бөліспеген) Петанның жалған өтініштері "өтірік және алдау" болған, "француздардың дұрыс емес әрекеті" үшін Үшінші Ипр шабуылын жалғастырудың қажеті болмаған. Кітап 1930 жылғы қазанда (Биркенхедтің қайтысынан кейін) жарық көрді және кітапта Гофтың 1918 жылғы наурыздағы шабуылды басқаруына жасалған мақтау газет шолуларында кеңінен цитаталанды. Австралияның ресми тарихшысы Бин (1929 және 1933) Гофтың Сомма және Үшінші Ипрдегі әрекеттерін қатты сынады. Биркенхедтің эссесі жарық көргеннен кейін және оның бұрынғы әріптесі генерал-майор сэр Джордж Астонның газет тілшісі ретінде жақсы табыс табатыны туралы хабардан кейін Гоф өзінің "Бесінші армия" (1931) атты жеке естелігін жазды. Ол патшаның кеңесшісі лорд Стэмфордхэмға 1918 жылғы наурыз айының мерейтойын Бесінші армияға арналған қоғамдық құрметпен атап өтуге патшаның дайындығын сұрады, бірақ патшаның басқа кеңесшісі Клайв Вигрэм патшаның Гофтың, Хейг сияқты, естеліктерін жазбауын қалатынын мәлімдеді. Нәтижесінде кітап үлкен сәттілікке ие болды. Гоф патшаға көшірмесін жіберуден бас тартты, бірақ Уэльс принціне көшірме жіберді, ал жауап ретінде қолмен жазылған хат алды. Кітапты романшы Бернард Ньюман жазған. Ол 1916 жылғы 18 шілдеде Уокермен болған дау туралы ештеңе айтпады, бірақ австралиялық құрылымдарға басшылық еткен офицерлерді мақтаған тізімнен оны әдейі алып тастады. Гоф өзінің қарамағындағылардың шабуылдарына, егер олар жеткіліксіз дайындықпен, тым тар майданда немесе жеткіліксіз күшпен жасалса, жиі қарсылық көрсеткенін мәлімдеді. Шеффилд пен Тодман бұл Биннің айыптамаларына тікелей жауап екенін айтады. Гоф сонымен қатар Үшінші Ипрді бастаудың кешігуі (1917 жылғы 25 шілдеден 31 шілдеге дейін) жақсы ауа райын ысырап еткенін және "біздің үмітімізге қатерлі соққы болғанын" мәлімдеді, бұл шындыққа сай емес. Британдық ресми тарихтың Сомма томында (1932) Гофқа қатысты кейбір сақтықпен айтылған сын-пікірлер келтірілген. 1936 жылы Гоф Лидделл Хартқа Хейгтің өз армия командирлеріне үстемдік еткенін, оларды сенімге алып, мәселелерді талқылаудың орнына, кейінірек канадалық ғалым Тим Траверс көп айтқан пікірді айтты. Шеффилд бұл пікірге сақ болу қажеттігін ғана емес (Хейг іс жүзінде тұрақты конференциялар өткізді), сонымен қатар Гофтың өзінің басқару әдеттерімен үйлеспейтінін атап өтті. Оның GCB ордені ресми түрде оңалту ретінде қарастырылды. 1938 жылдың жазында Гоф Гитлерден Нюрнберг митингісіне баруға шақырылды, бірақ Сыртқы істер министрлігі оған ресми мақұлдау мен кеңес бермегендіктен бас тартты (генерал Иан Гамильтон Британдық легион атынан Берлинге барған кезде ұқсас шақыруды қабылдады). 1939 жылы, соғыс басталғанға дейін, Гоф бастапқыда әйелдер мен балаларды Кент пен Сассекске эвакуациялауды қадағалау үшін "басқарушы офицер" етіп тағайындалды, бірақ осы рөлде атақты генералды пайдалану неміс пропагандасына мүмкіндік беретінін атап көрсеткеннен кейін отставкаға кетуі сұралды. Кейіннен ол ұйымға "қызметтегі офицер" (Лондондағы әкімшілік қызмет) ретінде қайта қосылды және әуе шабуылдары кезінде көмек көрсетуге дайын "төтенше жағдайлар бригадасының" мүшесі ретінде қызмет етті, сонымен қатар газет мақалаларын жазуды жалғастырды. 1940 жылғы наурызда ол француз армиясына барды, онда генерал Гамелинмен кездесті және Мажино сызығының бір бөлігін тексерді. Ол көрген француз әскерлерінен әсер алмады және жаттығуларға пайдаланылуы мүмкін бекіністерге күш жұмсалды деп ойлады. 1940 жылғы мамырда Гоф LDV (Қорғаныс жасағы) құрамына кірді және оны нөлден ұйымдастырған Челси қорғаныс жасағына басшылық етті. Оның тиімді қызметі туралы хабарлар Черчилльдің құлағына жетті, ал 1940 жылғы маусымда ол тез Фулхэм және Челси аймақтарының командирі болып тағайындалды, Фулхэм және Викторияның бір бөлігіне басшылық етті, бірақ әскери бөлімшесіне жеке басшылық етудің соңғы мүмкіндігін пайдалануды қалағандықтан, одан әрі тағайындалудан бас тартты. Гофтың жасына (ресми ең жоғары жас шегі 65 жас) көз жұмылды, 1942 жылғы тамызға дейін, ол соңғы рет зейнетке кетті. Ол қазірде артриттен зардап шегіп, кейін таяқпен жүруге және тіпті коляскада отыруға мәжбүр болды.
The war correspondent Philip Gibbs, freed of the constraints of wartime censorship, wrote in Realities of War (1920) of the incompetence of British generals and of their staffs, the latter having "the brains of canaries and the manners of Potsdam". His main target was Gough's Fifth Army, although he wrote highly of Plumer and Harington's leadership of Second Army. The Fifth Army in France in 1918 by Walter Shaw Sparrow (1921) gave some indication of the strain of the battle which Fifth Army had borne, although the book, written at the time of the Irish War of Independence, tended to denigrate the 16th (Irish) Division at the expense of the 36th (Ulster) Division. Gough thought Sparrow "a fine old fighter". Part II of Churchill's World Crisis appeared in 1927, and praised Gough's role in March 1918. In March 1930 Gough was approached by Lord Birkenhead to assist with the writing of a chapter on the March 1918 crisis in his forthcoming book Turning Points in History. Over dinner Birkenhead discussed how Haig had "completely lost the confidence" of the British War Cabinet by the end of 1917, and how in Birkenhead's opinion – which Gough did not share – Pétain's alleged entreaties had been "lie(s) and bluff" by the "d d French" which did not justify a continuation of the Third Ypres Offensive. The book was published in October 1930 (after Birkenhead's death) and the book's praise of Gough's handling of the March 1918 Offensive was widely quoted in newspaper reviews. Gough's conduct of the Somme and Third Ypres was strongly criticised by the Australian Official Historian Bean (1929 and 1933). After the publication of Birkenhead's essay, and the news that his old colleague Maj Gen Sir George Aston was earning good money as a newspaper correspondent, Gough wrote his own account The Fifth Army (1931). He approached the King's adviser Lord Stamfordham as to whether His Majesty would be willing to mark the anniversary of March 1918 with a public tribute to the Fifth Army, only to be brushed aside by another Royal adviser Clive Wigram with the news that the King would prefer Gough, like Haig, not to write his memoirs. In the end the book was a great success. Gough was dissuaded from sending a copy to the King, but sent a copy to the Prince of Wales, receiving a handwritten note in reply. The book was ghosted by the novelist Bernard Newman. He made no mention of his dispute with Walker on 18 July 1916, although he pointedly omitted him from a list praising officers commanding Australian formations. Gough claimed that he had often vetoed attacks by subordinates if he thought them under prepared, on too narrow a front, or in inadequate strength – Sheffield & Todman argue that this was a deliberate answer to Bean's charges. Gough also claimed that the delay in launching Third Ypres (from 25 July to 31 July 1917) wasted good weather and "was fatal to our hopes" – this is untrue. The Somme volume of the British Official History (1932) contained some guarded criticism of Gough. In 1936 Gough complained to Liddell Hart that Haig had dominated his Army Commanders instead of taking them into his confidence and discussing matters, a view later made much of by the Canadian academic Tim Travers – Sheffield points out that this view not only needs to be treated with caution (Haig in fact held regular conferences) but sits ill with the evidence of Gough’s own command habits. His GCB was seen as official rehabilitation. In the summer of 1938 Gough was invited by Hitler to visit a Nuremberg Rally, but declined as the Foreign Office refused to give him formal approval and advice (General Ian Hamilton accepted a similar invitation while visiting Berlin on behalf of the British Legion). In 1939, prior to the outbreak of war, Gough was initially appointed a "conducting officer" to supervise the evacuation of women and children to Kent and Sussex, but was asked to resign after it was pointed out that to use a distinguished general in this role was a gift to German propaganda. He later rejoined the organisation as a "duty officer" (an administrative role in London) and also served as a member of an "emergency squad" standing by to give assistance in the event of air raids, while continuing to write newspaper articles. In March 1940 he visited the French Army, where he met General Gamelin and inspected part of the Maginot Line – he was unimpressed by the French troops he saw, and thought effort had been wasted on fortifications which could have been used on training. In May 1940 Gough joined the LDV (Home Guard) and was put in command of the Chelsea Home Guard, which he organised from scratch. News of his efficient performance reached Churchill's ears, and in June 1940 he was soon promoted to Zone Commander Fulham & Chelsea, in command of parts of Fulham and Victoria, but declined further promotion as he wished to enjoy his last chance of hands on leadership of a military unit. A blind eye was turned to Gough's age (the official upper age limit was 65) until August 1942, when he was at last asked to retire. By now he was suffering from arthritis, which would eventually see him walk with sticks and then become a wheelchair user.
Үшінші Ипр және ресми тарих
Ресми тарихтың Үшінші Ипрді қамтитын томы бірнеше нұсқадан өтті және 1948 жылға дейін жарық көрмеді, сол кезде ресми тарихшы Эдмондс сексенге жуық жаста болды. Гоф, сол кезде жетпіс жаста, құжаттарға қолжетімділігі шектеулі болған отыз жыл бұрынғы оқиғаларды еске түсіріп, өзін жақсы көрсету үшін күшті лобби жасады, Хейг оған Роулерге шабуыл жасауға ауызша қысым көрсеткенін айтты. Эдмондс тиісті томның авторы Уиннге (1944 жылдың 17 ақпаны) былай деп жазды: "Гоф күресуге және алға жылжуға ниеттенді. Ол Хейгтің қажетті әрекетін қалай жүргізу керектігін білмеді және кеңеске құлақ қоймады. Мен оның әскерлерде "қанға құмарлық", офицерлерде "шабуыл рухы" жоқ деп шағымданғанын естідім". Сол хатта Эдмондс Гофтың Бесінші армия штабындағы офицерлер асханасына кіріп, екі офицерді үлгі ретінде атуға бұйрық бергенін қайталады. Осы нұсқада Уинн Гофтың Доулленс конференциясында (1917 жылдың 7 мамырында) "жауды тозу және мақсат қою" туралы Хейгтің бұйрығына қарамастан, кең майданға өтуге тым амбициялық болғанын айтты (осы жағдайда мақсаттар Пашенделе-Стаден қырқасы және содан кейін жағалау) және Хейг оны тоқтатып қалды. Уинн Хейгтің бастапқыда шабуылға ниеттенгеніне келісті, бірақ Дэвидсоннан Хейгтің саясаткерлермен кездесуден кейін (25 маусым) ойын өзгерткенін, содан кейін ол Гофқа "жауды тозуға" арналған жаңа бұйрықтарды (30 маусым) бергенін жазды. Уинн Гофтың "тозуға" емес, "мақсатқа" тым көп мән бергенін айтты. Гоф бұл талапқа қарсылық білдіріп, Хейг оған 28 маусымдағы конференцияда шабуыл жасауды мақсат еткенін айтты. Ол сондай-ақ, атты әскерді пайдалану үшін арналған жасырын жолдың өзі шабуылға басшылық етуге тағайындалғанға дейін ұзақ уақыттан бұрын дайындалғанын және оны ("көшбасшы") тағайындау Хейгтің амбициялық мақсаттарға деген құштарлығының дәлелі екенін атап өтті. Уинннің жобасын көргеннен кейін Гоф (Эдмондспен хат алмасу, 1944) Хейгтің бастапқы шабуылдың тым тар және әлсіз болуына жауапты екенін және Хейгтің сол кездегі "жеке түсіндірмелері" Гофты "Пашенделе қырқасын басып алуға және мүмкіндігінше тез Роулерге (бірінші күні болса) жылжуға" шақырғанын айтты, ол неміс майдан сызығынан 40 миль (64 км) артта [іс жүзінде 14 миль (23 км)] және содан кейін Остендеге Төртінші армиямен жағалауда оның сол жағын жауып, "бұзып өту әрекеті және менің білуімше, Хейг шабуыл басталғанға дейін бұл пікірді өзгерткен жоқ. Ол осы жалпы идеяны бірнеше рет растады". Гоф сонымен қатар Хейг оның шабуыл әрекетіне қарсы болғанын, бірақ оны тоқтату үшін ештеңе істемегенін және тіпті корпус командирлері Гофтың қателіктері туралы ескерткенін айтты. Эдмондс Тавиш Дэвидсонның Уиннге тигізген ықпалын кінәлады. Нейл Малкольм, бұрын Гофтың штаб бастығы, 1943 жылғы жобаны "жамандық пен ақымақтықтың қоспасы" деп атады (ол, әсіресе, Уинннің Гофқа өзінің шабуылдарын өзі қалағандай орындауға және Хейгтің араласуынсыз өз корпус командирлеріне диктант беруге рұқсат етілгендігі туралы ұсынысына қарсылық білдірді) және "Хейг шабуылды қалаған және Чартерис немістердің жарылу алдында екенін әрқашан айтқан. Шабуыл саясаттың жетістігі болды". Ол сондай-ақ Каванды II корпустың "оң жақтан соққы беруіне" рұқсат беруді сұрап, Гофқа жалбарынды дегенді ойлап табуда айыптады, содан кейін тарихтан бұл туралы төменгі жазба өшірілді, дегенмен Каванның бұл мәлімдемесі сол кездегі хаттармен расталғаны рас; Перси Беддингтон, содан кейін дивизияның GSO1, кейіннен Бесінші армияның штаб бастығы, кейіннен Гофтың Гелувельд жазығына шабуыл жасауға тағы екі дивизияны жұмсауы керек деп ойлады. Гоф қателікті өзі түсінгенін мәлімдеді. Гоф сонымен қатар Хейгті шайқас алаңының нашар таңдауы үшін сынға алды, "жаулау операциясы үшін мүмкін болатын ең нашар" – ол Хейгтің Камбрайда шабуыл жасауы керек еді (Эдмондс қандай да бір шабуылдар қажет екенін мойындады және Фландрияның ең жақсы жер екенін сезінді, Гофтың пікіріне қайшы), айналасында нашар команда болғандығы үшін (Чартерис, Дэвидсон, Лоуренс, Киггелл) және жоғарыдан төменге қарай басқару стилі үшін, Хейг командашыларды және штаб офицерлерін жинап, мәселелерді үстелдің айналасында шешуге орнына бұйрық берді. Гоф сонымен қатар Хейгтің күнделігіндегі кез келген жазбалар қадаммен алға басуға шақырады деп мәлімдеді. Гофтың сын-пікірлерін естіген кезде Уинн "Пилкэм мен Лангемарктың екеуі де өздерінің жоспарлауында мүлдем жаман болды, тіпті ресми тарих та осылай мойындауы керек, ал Гоф оны бір бөлікке бөлуі керек. Ол үшін зейнетақысыз жұмыс істеуі керек". Алайда Уинн Гофтың Хейгтің шабуылға басшылық етуге тағайындағанына қатысты "әдемі" мойындауын мақтады, бұл мойындау ақырында ресми тарихта пайда болды. Жазу тобының тағы бір мүшесі, У. Б. Вуд (жазылмаған хат, бірақ желтоқсанның 1944 жылы болғанға ұқсайды) Гофтың "ақырына дейін лайықты жазасын алғанын" айтты, өйткені ол "апаттарға" себеп болды, "бесінші армияның барлық майданында неміс шебін бұзуға арналған өзінің жоспарларын ұстану арқылы Хейгтің көзқарасына қарсы болды". Содан кейін Тавиш Дэвидсонның ықпалымен тағы бір қайта жазу болды, 31 шілдедегі шабуылдарды жоспарлауда Хейгтің қатысуын күшейтті. Эдмондс тағы бір қайта жазуға бұйрық берді, сол кезде Норман Брук (келешек Кабинет хатшысы) араласып, Эдмондстың тарихтың тонына қатысты шектен тыс дискрециялық өкілеттіктерді пайдалануын сезіп, отырыс шақырып алды. Эдмондстың "ойлары" Гофты "алыс мақсаттарға" және Хейгтің Гелувельд жазығын бірінші кезекте тазалау туралы кеңесін елемегені үшін кінәлады. Ресми тарихтың соңғы нұсқасы Эдмондстың Хейгтің шабуылға ұмтылғанына, соғыс кабинеті келіскен шектеулі шабуылға емес, Гофпен келісетінін көрсетеді. Эдмондс Гоф пен Плумер кезеңдерінің барлығында Хейгтің келесі маңызды соққы неміс қарсылығының ыдырауына әкелуіне үміттене бергенін көптеп айтады. Майртл 1936 жылы майор Эрик Адлхем Торлогх Даттон, CMG, CBE-ге үйленді. Көптеген генералдар сияқты, Гоф та мықты діни сенімге ие болған адам еді. 1951 жылдың 5 наурызында Гоф Эдмондсқа хат жазып, Тавиш Дэвидсон мен Герберт Лоуренстің Хейгтің шешім қабылдауына тигізген ықпалсыздағын кінәлады және Хейгпен 1918 жылдың наурызындағы шабуылға дейін сұхбаттасуды сұрауы керек едіін, сондай-ақ күштерінің көп бөлігін майдан сызығынан шығаруды талап етуі керек еді, бірақ Хейгтің ерікті түрде жерді беруге келіспейтініне күмәнданды. 1963 жылдың наурызында, қайтыс болғанға аз уақыт қалғанда Гоф теледидарда сұхбат берді ("Tonight Programme"), бұл оның ескі жауы Уилсонды сынауға мүмкіндік берді.
The volume of the Official History covering Third Ypres went through several drafts and did not appear until 1948, by which time the Official Historian Edmonds was in his late eighties. Gough, then in his mid seventies, and remembering events of thirty years earlier with limited access to documents, lobbied hard to have himself shown in a better light, arguing that Haig had put verbal pressure on him to achieve a breakthrough towards Roulers. Edmonds wrote to Wynne, the author of the relevant volume, (17 February 1944) "Gough was out to fight and get forward. He had no idea how to conduct the action Haig required and would not take advice. I heard him complain that the troops had no "blood lust", the officers no "spirit of the offensive". In the same letter Edmonds repeated the story of how Gough had once come into the officers' mess at Fifth Army HQ and demanded that two officers be shot as an example. In this draft Wynne suggested Gough had been overly ambitious to break through over a wide front, despite Haig's orders at the Doullens Conference (7 May 1917) to "wear down the enemy and have an objective" (the objectives in this case being Passchendaele–Staden Ridge and then the coast) and Haig restrained him. Wynne agreed that Haig had originally intended a breakthrough, but wrote that he had learned from Davidson that Haig had changed his mind after his meeting with the politicians (25 June), after which he had issued renewed orders (30 June) for Gough to "wear down the enemy" but "have an objective". Wynne argued that Gough had placed too much emphasis on the "objective" rather than the "wearing down". Gough objected to this claim and said that Haig had told him to aim for a breakthrough at the 28 June conference. He also pointed out that a sleeper roadway earmarked for exploiting cavalry had been prepared long before he had been appointed to command the offensive and that appointing him (a "thruster") was evidence of Haig's desire for ambitious objectives. After seeing Wynne's draft Gough (correspondence with Edmonds, 1944) claimed that Haig had been responsible for too narrow and weak an initial thrust and that Haig's "personal explanations" at the time urged Gough "to capture the Passchendaele Ridge and advance as rapidly as possible on Roulers (if possible on the first day)", which lay 40 mile (64 km) behind the German front line [actually 14 mile (23 km)] and thereafter on Ostend with the Fourth Army on the coast covering his left and "very definitely an attempt to break through and moreover Haig never altered this opinion until the attack was launched as far as I know. He confirmed this general idea on several occasions." Gough also scoffed at the implication that Haig had disapproved of his breakthrough attempt but had done nothing to stop it, and that even the corps commanders had warned of Gough's mistakes. Edmonds blamed the influence of Tavish Davidson on Wynne. Neill Malcolm, formerly Gough's chief of staff, called the 1943 draft "a farrago of malicious nonsense" (he objected particularly to Wynne's suggestion that Gough was allowed both to execute his attacks as he saw fit and to dictate to his corps commanders, without interference from Haig) and wrote that "Haig decided that he wanted a breakthrough and Charteris was always telling him that the Germans were on the verge of cracking. The breakthrough was the policy." He also accused Cavan of inventing a claim that he had begged Gough to let II Corps "bang through on the right" and a footnote to that effect was deleted from the History, although Cavan's claim is in fact confirmed by letters at the time; Percy Beddington, then GSO1 of a division, later chief of staff Fifth Army, later felt that Gough should have devoted a further two divisions to attacking the Gheluveld Plateau. Gough claimed that it was he who had realised the mistake. Gough also criticised Haig for a poor choice of battlefield, "the worst possible for an offensive operation" – he said Haig should have attacked at Cambrai (Edmonds accepted that attacks of some kind were necessary and felt that Flanders was the best spot, contrary to Gough's opinion), for having a poor team around him (Charteris, Davidson, Lawrence, Kiggell) and for his top down management style, claiming that Haig issued orders instead of gathering commanders and staff officers to thrash out the issues around a table. Gough also claimed that any entries in Haig's diary urging a step by step advance had been "written up after the event". When told of Gough's criticisms Wynne wrote that "both Pilckem and Langemarck were thoroughly bad in their planning, and even the Official History should admit as much – and Gough must lump it. He should have been sacked for them without a pension." However, Wynne praised Gough's "gracious" admission that Haig had been wrong to select him to command the offensive, an admission which eventually appeared in the Official History. Another of the writing team, W. B. Wood, wrote (letter undated but probably in December 1944) that Gough "was at last getting his deserts" for having caused "disasters" by "adhering to his own plans for breaking the German lines over the whole of the Fifth Army front in preference to Haig's views". There was then a further rewrite under the influence of Tavish Davidson, stressing Haig's involvement in the planning of the 31 July attacks. Edmonds ordered a further rewrite, at which point Norman Brook (future Cabinet Secretary) intervened and called a meeting as he felt Edmonds was exercising too much unfettered discretion over the tone of the History. Edmonds' "Reflections" blame Gough for "distant objectives" and ignoring Haig's advice to clear the Gheluveld Plateau first. The final version of the Official History suggests that Edmonds came to agree with Gough that Haig had been pushing for a breakthrough, rather than the limited offensive agreed by the War Cabinet. Edmonds repeatedly mentions how, throughout the Gough and Plumer periods, Haig hoped that the next major blow might cause the disintegration of the German opposition. Myrtle married Major Eric Adlhelm Torlogh Dutton, CMG, CBE, in 1936. In common with many generals of the era, Gough was a man of strong religious faith. As late as 5 March 1951 Gough was writing to Edmonds to blame Tavish Davidson and Herbert Lawrence for their lack of influence over Haig's decision making and claiming that he should have requested an interview with Haig prior to the March 1918 attack, and demanded to hold the bulk of his forces back from the front line, although he doubted that Haig would have agreed to give up ground voluntarily. In March 1963, shortly before his death, Gough was interviewed on television (the Tonight Programme), using the opportunity to criticise his old nemesis Wilson.
Өлім
Гоф 1963 жылдың 18 наурызында Лондонда 92 жасында қайтыс болды. Өліміне бір ай бұрын бронхтық пневмониядан зардап шекті. Оның денесі кейіннен Голдерс Грин крематорийінде өртеліп, күлінің қатыры жұртқа белгісіз.
Gough died in London on 18 March 1963 at the age of 92. He suffered from bronchial pneumonia for a month before his death occurred. His body was subsequently cremated at Golders Green Crematorium, the fate of its ashes is publicly unknown.
Бағалаулар
Гофқа қатысты өте қайшы пікірлер болды; ол алдыңғы қатардағы окоптарды жүйелі түрде барып тексерген жалғыз жоғары шенді генерал еді. Дегенмен, капитан Чарльз Каррингтон (Soldiers From the Wars Returning, 104-бет) оған жол үстінде кездескенде Гоф өте әдепті болғанын айтқан.
Gough was a man of whom there were extreme opinions; he was the only senior general who regularly visited forward trenches. However, Captain Charles Carrington (Soldiers From the Wars Returning p. 104) recorded that Gough was very civil to him when he encountered him out riding.
Қазіргі көзқарастар
Борастон өзінің Хайгті жақтаған (1922) есебінде Гоуфтың Соммадағы көрсеткен өнері "жас, бірақ дарынды генералдың таңдалуын толыққанды растады" деп жазды және 1917 жылдың басында жартылай ашық соғыс кезінде, немістер Гинденбург шебінен шегінгенде Гоуфтың көрсеткен өнерін жоғары бағалады. 1917–18 жылдары GHQ оқу бөлімінің басшысы болған сер Чарльз Бонэм Картер Гоуфтың "басқа армия командирлерінен гөрі артық қасиеттері бар" екенін, және оның ұлы генерал болуға әлеуеті болғанын, бірақ нашар штаб оны қолдамағанын, ал ол жаяу әскердің шабуылына "дайындалу үшін уақыт керек" екенін түсінуге тым асығыс болды деп мәлімдеді. Фаррар Хокли сонымен қатар, Гоуфтың 1917 жылдың тамызында Ипрде сәттілікке жетуі үшін жеткілікті артиллериясы болмағанын, сондай-ақ "Тавиш" Дэвидсон ұсынған шектеулі шабуылдардың өмірге құны арзан болмағанын, ал олар неміс қаруларын басып алуға ешқандай мүмкіндік бермегенін айтты. Симкинс Гоуфтың жүз күндік жартылай ашық соғыста сәттірек болуы мүмкін екенін айтады. Филпоттың пікірінше, Гоуф "кемінде Хайгтен кейін, ең көп талқыланған және қараланған британдық Батыс майдан генералы, ақылды, тапқыр және сүйкімді, әскерде танымал, сенімді де батыл" болған, бірақ бағыныштыларымен қарым-қатынаста жақсы болмаған және 1916 жылдың шілдесінде әлі де "кәсібін меңгеріп жатқан" еді. Приор мен Уилсон Соммадағы оның командалық тәжірибесі туралы былай деп жазады: "Оның тактикалық жағдайды түсінуі әрқашан шектеулі болды, Типвальды басып алудың ең жақсы жолы туралы оның шешімсіздігі әскерлері үшін апатты болды, ал Бомонт-Хамельдегі "жеңісі" әрі кетіп, жоғары бағаланды. Оның Соммадағы көрсеткен өнері оны лайықты ұмытылуға тиіс еді. Алайда, 1917 жылы керісінше болды". Тарихшылар Гоуфтың Үшінші Ипрдегі көрсеткен өнерін де сондай көзқараспен қарастырады. Симпсон жазғандай, 10 және 16 тамыздағы "көп немесе аз сәттіліксіз" операциялардан кейін Гоуф "соңында, бірінші корпус шабуылдайды, содан кейін екінші корпус шабуылдайтын, сатылап шабуылдауға шешім қабылдады, бұл өткен жылы Төртінші армияның бөлік-бөлікпен шабуылдарына немістердің жасаған жазасын шақыруға әкелді. Әрине, ауа райының салдарынан қиындыққа тап болса да, ол шабуылды жоспарлау барысында өзі белгілеген мұқият дайындық принциптерін сақтамады. Корпус бұйрықтары бұрынғыдай мұқият болғанымен, операциялар сәтсіздікке ұшырауға тиіс болды". Ян Бекетт (1999), Тим Траверстің (1987) "басшылық вакуум" тұжырымын пайдалана отырып, Гоуфтың сәтсіздіктері ішінара BEF командалық тізбегіндегі құрылымдық кемшіліктерге байланысты болуы мүмкін екенін айтады, себебі офицерлер тығырыққа тірелген жағдайда үлкен құралымдарға басшылық ету мәселелерімен күресті және бағыныштыларға қанша бастама беруге рұқсат етілуі керек еді. Гэри Шеффилд келіспейді және 1918 жылға дейін Гоуфтың "Үшінші Ипрдегі нашар көрсеткен өнері" жасалып жатқан "тактикалық және операциялық жақсартуларды" жасырды деп санайды. Шеффилд Гоуфтың билікке құмар мінезі, әсіресе 1916 жылы, оның жас кезінде жоғары лауазымға тағайындалғандығының орнына қызғанатын әріптестеріне өтемақы төлеу қажеттілігі болуы мүмкін еді (Гоуф (Бесінші армия, 94-бет) оның жылдам өрлеуі Лооста "ерекше қиындықтар" тудырғанын мойындады), олардың көпшілігі оған Керра оқиғасына байланысты сенімсіздікпен қарады. Ол сондай-ақ Гоуфтың "1918 жылғы наурыздағы шегіну кезінде жақсы дағдыларды көрсеткенін" және жүз күндік шабуыл кезінде өзінің қабілетін танытуы мүмкін екенін, бірақ оның "әскери кемшіліктері оның артықшылықтарынан басым болғанын" және "Ол Соммада армияға басшылық етуге лайық емес еді" дейді. Шеффилдтің пікірінше, Арчибальд Уэвеллдің Батыс майдан операциялары көбінесе "тоқтағандағы ашық соғыс" ретінде жүргізілгені (яғни, мұқият қоршау операцияларына қарағанда "душман шебін бұзу" үшін резервтерді қолдануға тырысу) Гоуфтың Соммадағы басшылығына қатысты. "Хейг (Гоуфты) оның біліктілігінен асып түсетін деңгейде қолдады және жоғарылатты", дегенмен "Сомманы, Буллекурды және Үшінші Ипрді басқарғаны үшін жұмыстан босатуға лайық болса да, Гофты бесінші армияға біліктілікпен басшылық еткен бір ғана үлкен шайқастан босатты". Лес Карлион Гоуфтың 1918 жылы әділетсіздікке ұшырағанына келіседі, бірақ Ұлы соғыста оның көрсеткен өнерін жалпы алғанда жағымсыз деп санайды, жоспарлау, дайындық, шайқас кеңістігін түсіну және қарапайым сарбазға жанашырлық танытпау туралы құжатталған және қайталанған сәтсіздіктерді келтіреді.
Boraston, in his strongly pro Haig account (1922), wrote that Gough's performance on the Somme "amply justified the selection of this young but brilliant general" and wrote highly of Gough's performance during the semi open warfare of early 1917, during the German withdrawal to the Hindenburg Line. Sir Charles Bonham Carter, head of GHQ Training in 1917–18, argued that Gough "had greater qualities than any of the other Army Commanders" and had had the potential to be a great general, but was let down by a poor staff, and was too impatient to realise that infantry attacks needed "time to prepare". Farrar Hockley also pointed out that not only did Gough not have enough artillery to succeed at Ypres in August 1917, but also argues that the limited advances advocated by "Tavish" Davidson were no cheaper in lives and did not stand any chance of achieving breakthrough or capturing German guns. Simkins argues that Gough might have been more successful in the semi open warfare of the Hundred Days. Gough was, in Philpott's view "probably the most discussed and vilified British Western Front general (after Haig at least) intelligent, quick witted and charming, a popular man in the army, both confident and courageous" although not popular with subordinates, and was "still learning his trade" in July 1916. Prior & Wilson write of his command record on the Somme: "His grasp of the tactical situation seemed always limited, his dithering over the best way to capture Thiepval was disastrous for his troops, and his 'victory' at Beaumont Hamel much over rated. His performance at the Somme should have seen him sink into a well deserved obscurity. Perversely, in 1917, the opposite was to happen." Historians tend to take an equally dim view of Gough's record at Third Ypres. Simpson writes that after the "more or less unsuccessful" operations on 10 and 16 August, Gough "in the end decided upon a more or less staggered approach, first one corps attacking and then another, which invited the sort of treatment the Germans had meted out to Fourth Army's piecemeal attacks the previous year. Throughout, though admittedly crippled by the weather, he failed to stick to the principles of careful preparation he had defined at the start of the planning for the offensive. While corps orders were as careful as before, the operations were doomed to fail". Ian Beckett (1999), building on Tim Travers' (1987) concept of a "command vacuum", argues that Gough's failings can in part be attributed to structural failings in the BEF chain of command, as officers grappled with the problems of commanding large formations under stalemate conditions, and the degree of initiative which should be permitted to subordinates. Gary Sheffield does not agree, and argues that before 1918 Gough's "poor performance at Third Ypres" masked the "tactical and operational improvements" which were being made. Sheffield argues that Gough's overbearing behaviour, especially in 1916, may well have been a need to overcompensate for having been promoted at such a young age, over the heads of jealous colleagues (Gough admitted (The Fifth Army p. 94) that his rapid promotion brought "special difficulties" at Loos), many of whom mistrusted him because of the Curragh Incident. He also argues that Gough "demonstrated a good deal of skill during the March (1918) retreat" and might have come into his own during the advances of the Hundred Days but that his "military vices outweighed his virtues" and "he was not the right man to command an Army on the Somme," although he blames Haig to some extent for not supervising him properly. In Sheffield's view, Archibald Wavell's later observation that Western Front operations were often conducted as "open warfare at the halt" (i. e. seeking to commit reserves to "break the enemy line" as opposed to careful siege operations) certainly applied to Gough's command at the Somme. "Haig promoted and sustained (Gough) beyond his level of competence" although "arguably, while he deserved dismissal for his handling of the Somme, Bullecourt and Third Ypres, Gough was sacked for the one major battle in which he commanded Fifth Army with some competence". Les Carlyon concurs that Gough was unfairly dealt with in 1918 but also regards his performance during the Great War in generally unflattering terms, citing documented and repeated failings in planning, preparation, comprehension of the battle space and a lack of empathy with the common soldier.
Бесінші армияның "ауыруы"
Кейбіреулер Бесінші армияның нәтижесі үшін Гофтың штаб бастығы Нилл Малкольмды кінәлайды, бірақ оның Гофтың бағыныштыларымен қатысты билікшіл мінез-құлқы, тіпті замандастарының пікірінше де, "жақсы полицей / жаман полицей" тактикасының бір түрі болуы мүмкін. Эдмондс өзінің естеліктерінде (ол Ресми тарихтан гөрі сенімділігі төмен) Малкольм "Гофтың ерекшеліктерін жұмсартудың орнына, оларды күшейтіп, ынталандырды" деп жазды және 1917 жылдың соңында Пейтон (әскери хатшы) Хейгті "Гофты қолбасшылықта қалдыру арқылы өзін ғана емес, сонымен қатар жағдайды да зиянға тікелей тигізіп отырғанын" үш рет ескерткенін айтты, бірақ Хейг "оған толығымен әуес болған". XIX корпустың Ваттсы Малкольмның ең үлкен құрбаны болды. Фаррар Хокли Гофтың Буллекурға дейін танымал болғанын мәлімдейді. Уилсонның академиялық өмірбаяуын жазған Кит Джеффри Фаррар Хоклиді Гофты "сенімсіз қорғау" деп сипаттайды. Гоф бағыныштыларымен болған "жанжалдарымен" әйгілі болды (бригадир генерал Сэндиландс Эдмондсқа, 1923).
Some put the blame for Fifth Army's performance on Gough's Chief of Staff Neill Malcolm, although his overbearing behaviour with Gough's subordinates may have been, even in the view of contemporaries, a variant on the "good cop/bad cop" routine. Edmonds also wrote in his memoirs (which are somewhat less reliable than the Official History) that Malcolm "accentuated and encouraged Gough's peculiarities, instead of softening them down" and claimed that in late 1917 Peyton (Military Secretary) had warned Haig "three times that he was not only injuring himself but also injuring the cause by keeping Gough in command" but Haig was "perfectly infatuated with him". Watts of XIX Corps was the biggest victim of Malcolm. Farrar Hockley argues that Gough was a popular figure until Bullecourt. Wilson's academic biographer Keith Jeffery describes Farrar Hockley as "an unconvincing defence" of Gough. Gough was notorious for his "encounters" with subordinates (Brigadier General Sandilands to Edmonds, 1923).