Кіріспе

АҚШ-тың солтүстік-батысындағы федералды қорғалатын тарихи орындар жиынтығы.

Нез Персе ұлттық тарихи паркі – Айдахо, Монтана, Орегон және Вашингтон штаттарында орналасқан 38 нысанды қамтитын Америка Құрама Штаттарының ұлттық тарихи паркі. Бұл нысандар Нез Персе халқының дәстүрлі иелігінде болған жерлерді қамтиды. 1877 жылдың маусым айында Орегоннан Канадаға еркіндікке жету үшін, резервацияға күштеп орналастырылудан қашуға тырысқан басшы Джозеф және оның жасағының қарсылығымен тығыз байланысты. Оларды АҚШ армиясының атты әскерлері қуып жетеді және «Нез Персе соғысы» деп аталған соғыста олармен көптеген шайқастар жүргізді. Соғыс Монтана аймағында басшы Джозефтің бас иесі болуымен аяқталды. Нез Персе ұлттық тарихи паркі 1965 жылы құрылды, ал 1983 жылы Айдахо штатының Спэлдинг қаласындағы парк бас кеңсесінде мұражай ашылды. 38 үзіліссіз аймақ үш негізгі экологиялық аймақты қамтиды, кең биіктік және климат диапазонын ұсынады. Парк аумақтарында көптеген жануарлар түрлері мекендейді, олардың бірнешеуі осал деп саналады.

Тарих

Парк Нез-Персе халқының тарихы, мәдениеті және әңгімелерін еске алады. Оған 1877 жылғы Нез-Персе соғысымен байланысты орындар кіреді, онда халық АҚШ-тың билеуіне қарсы тұрды, сондай-ақ бас Джозефтің және оның жасағының қашуы да осы соғысқа байланысты. Парктің басқарушы органы – Ұлттық парктер қызметі, ал бірқатар орындар басқа федералдық және штаттық мекемелермен қатар жергілікті қауымдастықтар тарапынан басқарылады; парктің бас кеңсесі Левистонның шығысында, Айдахо штатының Спэлдинг қаласында орналасқан. Парк 1965 жылы Конгресс тарапынан құрылды. Спэлдингтегі жоспарланған бас кеңсе мен мұражайдың құрылысы жерді сатып алу және федералдық қаржыландыру мәселелеріне байланысты кешіктірілді. 1979 жылдың қыркүйегінде құрылыс басталғаннан кейін көп ұзамай, осы жерде үндістердің қабірлері табылды. Қалдықтар мен заттар Нез-Персе халқымен кеңесе отырып сақталды. Кейіннен келушілер орталығы мен мұражайдың құрылысы қайта басталды. Мұражай 1983 жылдың маусымында ашылды.

Сайттар

Нез Персе ұлттық тарихи паркі көптеген ұлттық парктер форматына сәйкес келмейді, өйткені ол төрт штатқа тараған ондаған нысандардан тұрады. 38 нысан географиялық орналасуымен емес, Нез Персе халқының тарихымен байланысты. Олардың 26-сы Айдахо штатындағы Нез Персе үнді резервациясында немесе оның жанында орналасқан және бір күнде аралап көруге болады. Қалған он екі нысан көршілес штаттарда орналасқан. Бірнеше нысан АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқаратын Нез Персе ұлттық тарихи жолы арқылы байланыстырылған. Бұл жол 1877 жылы бас әскербасы Жозеф және оның жасағы Канадаға қашуға тырысқан кезде барып өткен бағытты сақтайды. Парктің әртүрлі аймақтарында сүтқоректілердің, қосмекенділердің, жорғалаушылардың, құстардың және омыртқасыздардың көптеген түрлері қоныстанған. Осы түрлердің бірнешеуі мемлекеттік деңгейде "қатер астында", "жою қаупі бар" немесе "сезімтал" деп жіктеледі. Монтана арктикалық сұр балығы, таулы шұбар, жылдам түлкі, үлкен сұр құс, боралдық құс және бірнеше балық түрлері – бұл паркте кездесетін сезімтал түрлер, ал сұр қасқыр мен ақбас бүркіт кейде көрінеді. Парк басшыларының бірнеше экологиялық алаңдаушылықтары бар, оларға инвазивті өсімдік түрлері, адам қызметінен жануарлар мекендеу ортасының нашарлауы, жою қаупі төнген түрлерді қорғау және климаттың өзгеруінің салдары кіреді.