Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық доминикандық діни қарындас (1851–1926)
American Dominican religious sister (1851–1926)
Роза Хоторн Латроп, ОП, сондай-ақ Ана Мария Альфонса (20 мамыр 1851 – 9 шілде 1926), американдық доминикандық діни қарындас, жазушы, әлеуметтік жұмыскер және Хоторн доминикандық қарындастарының негізін қалаушы.
Rose Hawthorne Lathrop, OP, also known as Mother Mary Alphonsa (May 20, 1851 – July 9, 1926), was an American Dominican religious sister, writer, social worker, and foundress of the Dominican Sisters of Hawthorne.
Ерте өмір және білім
Роуз Хоторн 1851 жылдың 20 мамырында Массачусетс штатының Ленокс қаласында Натаниел Хоторн мен оның әйелі София Пибоди отбасында дүниеге келді. Софияның тууына оның әкесі Натаниел Пибоди көмектесті. Хоторн өзінің досы Горацио Бриджге Розаның тууы туралы, кітап жарық көргенімен салыстырып, былай деп жазды: "Хоторн ханым екі ай бұрын кішкентай туындысын жариялады, ол әлі күнге дейін беттері бөлек күйінде жатыр; бірақ, сендіремін, ол әлемде күндіз де, түнде де қозғалыс тудырады. Ағылшын тілімен айтқанда, бізде тағы бір қызыл шашты қыз бар – өте епті, күшті және дені сау, бірақ қазіргі уақытта сұлулыққа талаптанбайды." Роуз Хоторн мен оның бауырлары жағымды ортада өсті, ал олардың ата-аналары қатал тәртіпке немесе дене жазасына сенбеді. 1851 жылдың 28 шілдесінде София Хоторн мен оның үлкен әпкесі Унаны Массачусетс штатының Батыс Ньютон қаласындағы туыстарына сапарға алып кетті. Розаның балалық шағы Массачусетс, Ливерпуль, Лондон, Париж, Рим және Флоренция қалаларында өтті. 1860 жылы отбасы Конкордқа (Массачусетс штаты) оралды. Сол жерде оның үлкен ағасы Джулиан Франклин Бенджамин Санборн басқаратын аралас білім беретін мектепке қабылданды. Олардың досы, ақын Эллери Ченнинг Хоторн қыздарына да сол мектепке баруды ұсынғанмен, екеуі де қабылданбады. София былай деп жазды: "Біз мектептегі жастардың қыздармен араласуына қарсымыз. Мен одан жаман әсерлерді байқаймын, сондықтан Уна мен Розаны сіздің мектебіңізге жібермеймін." Натаниелдің 1864 жылы қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, Хоторн жақын маңдағы Лексингтон қаласында (Массачусетс штаты) Диоклетиан Льюис басқаратын пансиондық мектепке оқуға түсті; ол бұл тәжірибені ұнатпады. Натаниел Хоторн қайтыс болғаннан кейін отбасы Германияға, содан кейін Англияға көшіп кетті. София мен Уна сол жерде 1871 және 1877 жылдары дүние салды.
Rose Hawthorne was born on May 20, 1851, in Lenox, Massachusetts, to Nathaniel Hawthorne and his wife Sophia Peabody. Sophia was assisted in the birth by her father, Nathaniel Peabody. Hawthorne wrote about the infant Rose to his friend, Horatio Bridge, comparing her birth to the publication of a book: "Mrs. Hawthorne published a little work, two months ago, which still lies in sheets; but, I assure you, it makes some noise in the world, both by day and night. In plain English, we have another little red headed daughter—a very bright, strong, and healthy imp, but, at present, with no pretentions to beauty." Rose Hawthorne and her siblings were raised in a positive environment and their parents did not believe in harsh discipline or physical punishment. On July 28, 1851, Sophia took Hawthorne and her older sister, Una, to visit relatives in West Newton, Massachusetts. Growing up, Rose lived in Massachusetts, Liverpool, London, Paris, Rome, and Florence. The family returned to Concord, Massachusetts, in 1860. There, her older brother Julian was enrolled in a co educational school run by Franklin Benjamin Sanborn. Though their friend, the poet Ellery Channing, recommended the Hawthorne girls attend the same school, neither was enrolled. Sophia wrote: "We entirely disapprove of this commingling of youths and maidens at the electric age in school. I find no end of ill effect from it, and this is why I do not send Una and Rose to your school." Two years after Nathaniel's death in 1864, Hawthorne was enrolled at a boarding school run by Diocletian Lewis in nearby Lexington, Massachusetts; she disliked the experience. After Nathaniel Hawthorne's death, the family moved to Germany and then to England. Sophia and Una died there in 1871 and 1877, respectively.
Неке
Роуз 1871 жылы жазушы Джордж Парсонс Латроппен тұрмысқа шықты. Некеге дейін Джордж Хоторнның қарындасы Унаға романдық қызығушылық танытқан. Олардың ағасы Джулиан Хоторн 1873 жылы өзінің алғашқы романы «Брессант» үшін осы сүйіспеншілік үшбұрышын шабыт көзі етіп алды. 1876 жылы Латроптардың Фрэнсис есімді ұлы дүниеге келді. Роза Хоторн күйеуі, әкесі және ағасы сияқты өз бетінше автор болуға талпынды. Ол 1878 жылы Джорджтың редакторлығымен «Бостон курьерінде» «Мисс Диллетанте» романын бөлім-бөлім жариялады және 1888 жылы «Жағалау бойында» атты өлеңдер жинағын шығарды. 1879 жылдың көктемінде Роуз күйеуімен бірге Конкордтағы отбасының бұрынғы үйін, The Wayside-ты қарызға алып сатып алды, онда олар ұлы Фрэнсис 1881 жылы бес жасында дифтериядан қайтыс болғанға дейін өмір сүрді. Олар Нью-Йоркке оралды, бірақ 1887 жылы Джорджтың денсаулығына байланысты Нью-Лондонға (Коннектикут штаты) көшіп кетті. Фрэнсистің өлімінен кейін Джордж алкоголизмге салынып, дененің және психикалық жағдайы нашарлап кетті. Уна оның Розаны зорлағанын күдіктенді. Джордж сонымен қатар Натаниел Хоторнның мұрасын басқару үшін Хоторнның ағасы Джулианмен бәсекелесті. 1883 жылы Джулиан әкесі аяқтап үлкермеген қолжазбаны, «Доктор Гримшоудың құпиясын» жариялауды жоспарлады, бірақ Роза оның бар екеніне сенбеді және оны жалған жасау немесе алдау деп күдіктенді. Нью-Лондонда Латроптар католиктік жазғы мектеп қозғалысына қатысып, «Батылдықтың тарихы: Джорджтаун қонақ үйінің тарихы» атты кітапты бірлесіп жазды. Хоторн да, Латроп та 1891 жылы Рим католицизміне көшті. «Бұл айналыс олардың бұрынғы достарының көпшілігіне күтпеген жайт болды», делінген. Англия, Португалия, Франция және Италияға жасаған саяхаттары Хоторндарды «Рим шіркеуімен» таныстырды, ол Жаңа Англияның протестанттық айналасында көбінесе дұрыс түсінілмеді. Хоторн жеті жасында Папа Пий IX-ты Қасиетті аптада оның балконынан көргенін былай деп жазады: «Мен Папа туралы әңгімелеуге құмар болдым және анамнан оның медальоны мен алтын скудосын сыйлық ретінде алдым, олардың екеуі де мен үшін аса қымбат болды». Дегенмен, Латроптардың некесі қиындықтарға тап болды және 1896 жылы олар ажырасып кетті. Джордж үш жылдан кейін циррозбен қайтыс болды.
Rose married author George Parsons Lathrop in 1871. Prior to the marriage, George had shown romantic interest in Hawthorne's sister Una. Their brother Julian Hawthorne used the love triangle as an inspiration for his first novel, Bressant, in 1873. In 1876, the Lathrops had a son, Francis. Rose Hawthorne tried to become an author in her own right, much like her husband, father, and brother. She serialized her novel Miss Dilletante in the Boston Courier under George's editorship in 1878 and published a book of poems, Along the Shore, in 1888. In the spring of 1879, Rose and her husband purchased her family's former home in Concord, The Wayside, with borrowed funds, where they lived until their son Francis died of diphtheria at the age of five in 1881. They returned to New York City but moved to New London, Connecticut, in 1887 for George's health. Following Francis' death George had become an alcoholic and was increasingly unstable. Una suspected he abused Rose. George also competed with Hawthorne's brother Julian for control of Nathaniel Hawthorne's legacy. In 1883, Julian planned to publish Dr. Grimshawe's Secret, a manuscript left unfinished by their father, but Rose did not believe in its existence and suspected him of forgery or perpetrating a hoax. In New London, the Lathrops became involved with the Catholic summer school movement and collaborated on a book, A Story of Courage: A History of the Georgetown Visitation Convent. Both Hawthorne and Lathrop converted to Roman Catholicism in 1891. Though "To many of their old friends this conversion came as a shock", Hawthorne's journey to Catholicism had been years in the making. Their travels through England, Portugal, France and Italy [had] exposed the Hawthornes to the 'Roman Church,' often misunderstood in the Protestant circles of New England Hawthorne would write of her experience at the age of seven of seeing Pope Pius IX during Holy Week from his balcony: "I became eloquent about the Pope, and was rewarded by a gift from my mother of a little medallion of him and a gold scudo with an excellent likeness thereon, both always tenderly reverenced by me." Nevertheless, the Lathrops' marriage continued to suffer and they separated permanently in 1896. George died of cirrhosis three years later.
Мансап
Хоторн өмірінде үлкен мақсат іздеді және Массачусетс штатының Уэлсли-Хиллстегі Сент-Винсент-де-Полдың қайырымдылық қауымымен бірге уақыт өткізді, олардың "Мен Құдай үшін және кедейлер үшін" деген ұраны оған шабыт берді. 1881 жылы танысқан Эмма Лазаруспен болған қарым-қатынасы да оған әсер етті. 38 жасында қатерлі ісікке шалдығып қайтыс болған Лазарустың өлімінен кейін Хоторн оның кем дегенде жайлы жағдайда болғанын есіне алды, бұл басқа кедей адамдарға қарағанда оңай болды. Кейін ол былай деп жазды: "Мен оны терең қайғырсам да, оған аяу сезімім жоқ, себебі ол ешқашан өз күшімен азап көрген емес, әрқашан жағдайы жақсарған." Ол емдеуге келмейтін кедей адамдармен жұмыс істеуге деген ниетін оятушы себеп ретінде медициналық көмек алуға шамасы жетпеген жас тігіншінің оқиғасын келтірді, ол Блэкуэлл аралындағы ақыл-сақасы дұрыс емес адамдарға арналған мекемеге өз еркімен түсті. Сол жылы ол Роза Лима есімімен қайырымдылық ұйымын құрды – Роза әпкесінің тегін үйі, бұл ұйым қатерлі ісікпен ауыратын кедей науқастарға көмек көрсету үшін құрылды. Ол Лауэр-Ист-Сайдта, кедей иммигранттар тұратын ауданда, Элис Хубер есімді көмекшісінің көмегімен жұмыс істеді. 1900 жылдың 8 желтоқсанында Хоторн Нью-Йорк архиепискобы Майкл Корриганның келісімімен жаңа діни қауым құрды. Хоторнның інісі Джулиан оның бұл шешімін қаһармандыққа теңеп, "Өзін құрбан етуге деген құштарлығын қанағаттандыру үшін тек ең қиын жағдай ғана жеткілікті" деп жазды.
Hawthorne sought greater purpose in her life and spent time with the Sisters of Charity of Saint Vincent de Paul in Wellesley Hills, Massachusetts, becoming inspired by their motto, "I am for God and for the poor." She was further inspired by her relationship with Emma Lazarus, whom she befriended in 1881. After Lazarus's death from cancer at age 38, Hawthorne recalled that she was at least comfortable, unlike others who were poor. She wrote later, "Though I grieved deeply for her, I would not pity her, for she never knew unaided suffering, but every amelioration." As a source for her motivation to work with incurable impoverished people, she cited the story of a young seamstress who was too poor to afford medical treatment and instead had herself admitted to an institution for the insane on Blackwell's Island. Later that year, she founded a charitable organization named after Rose of Lima, Sister Rose's Free Home, to care for impoverished cancer patients. on the Lower East Side, a poor immigrant neighborhood, with the help of an assistant named Alice Huber. On December 8, 1900, Hawthorne founded a new religious congregation, with the approval of Archbishop Michael A. Corrigan of New York. Hawthorne's brother, Julian, considered her decision to be a martyrdom, writing, "Nothing less than the extreme would satisfy her thirst for self sacrifice."
Өлім және мұра
1926 жылдың 8 шілдесінде Хоторн ұйықтағанға дейін, сағат 10-ға дейін түрлі хаттар жазып, қайырымдылық көмек сұрады. Ол 9 шілдеде, ата-анасының 84-ші тойы болатын күні ұйықтағанда дүниеден өтті. Роза Хоторн гильдиясы оны қасиеттілікке көтеру мақсатымен құрылды. 2003 жылы Нью-Йорк архиепархиясының архиепископы кардинал Эдвард Иган Хоторнның қасиеттілікке көтерілу қозғалысын бекітті. 2024 жылдың 14 наурызында Папа Франциск Хоторнның батырлық ерліктерін мойындап, оны "Құрметті" деп жариялады, бұл Хоторнның шаفاعты арқылы керемет оқиғаның орын алуын талап ететін киеленуге дейінгі соңғы қадам.
On July 8, 1926, Hawthorne wrote various letters asking for donations until nearly 10 o'clock before going to bed. She died in her sleep on July 9, the day that would have been her parents' 84th wedding anniversary. The Rose Hawthorne Guild was established to promote her cause for canonization. In 2003, Cardinal Edward Egan, Archbishop of the Archdiocese of New York, approved the movement for Hawthorne's canonization. On March 14, 2024, Pope Francis, recognized Hawthorne's life of heroic virtue and declared her Venerable, the final step before Beatification, which would require a miracle to take place through the intercession of Hawthorne.