Кіріспе
Бахрейн экономикасы мұнай мен газға күшті тәуелді. Бахрейн динары әлемдегі екінші ең құнды валюта бірлігі болып табылады. 20 ғасырдың соңынан бері Бахрейн банк және туризм салаларына ауыр инвестиция жасады. Ел астанасы Манама көптеген ірі қаржылық құрылымдарға орталық саналады. Бахрейннің қаржы индустриясы өте сәтті. 2008 жылы Лондон қаласының Global Financial Centres Index көрсеткіші бойынша Бахрейн әлемдегі ең жылдам өсіп келе жатқан қаржы орталығы деп танылды. Бахрейннің банк және қаржы қызметтері секторы, әсіресе исламдық банк ісі, мұнайға деген сұраныс тудырған аймақтық өркендеуден пайда тапты. Мұнай – Бахрейннің ең көп экспортталатын тауары, ол экспорттық түсімдердің 60%-ын, мемлекеттік кірістердің 70%-ын және ЖІӨ-нің 11%-ын құрайды. Алюминий екінші ең көп экспортталатын өнім, одан кейін қаржы және құрылыс материалдары келеді. Фрейзер институты жариялаған басқа индекс бойынша Бахрейн 70-ші орында тұр. Әлемдік банк Бахрейнді жоғары кіріс деңгейіне ие экономика ретінде мойындады.
The economy of Bahrain is heavily dependent upon oil and gas. The Bahraini Dinar is the second highest valued currency unit in the world. Since the late 20th century, Bahrain has heavily invested in the banking and tourism sectors. The country's capital, Manama is home to many large financial structures. Bahrain's finance industry is very successful. In 2008, Bahrain was named the world's fastest growing financial center by the City of London's Global Financial Centres Index. Bahrain's banking and financial services sector, particularly Islamic banking, have benefited from the regional boom driven by demand for oil. Petroleum is Bahrain's most exported product, accounting for 60% of export receipts, 70% of government revenues, and 11% of GDP. Aluminium is the second most exported product, followed by finance and construction materials. An alternative index, published by the Fraser Institute, puts Bahrain in 70th place. Bahrain was recognised by the World Bank as a high income economy.
Экономикаға шолу
Мұнай мен табиғи газ Бахрейн экономикасында үстемдік етеді. Экономиканы әртараптандыруға жасалған күш-жігерге қарамастан, ЦРУ-ның Дүниежүзілік фактілер кітабында көрсетілгендей: мұнай Бахрейн бюджетінің кірісінің 85% құрайды. Осының салдарынан, соңғы жылдары әлемдік энергия бағасының төмендеуі бюджет тапшылығын тудырды – 2017 жылы жалғыз ғана ЖІӨ-нің 10% құрады. Бахрейн Таяу Шығыс және Солтүстік Африка (MENA) аймағындағы бай ел, ал оның экономикасы мұнай мен газға, халықаралық банк ісіне және туризмге тәуелді. 2023 жылдың шілдесінде Бахрейннің ұлттық экспорт 23%-ға төмендеп, 323 миллион бахрейн динарына жетті, ал импорт 6%-ға төмендеп, 441 миллион бахрейн динарын құрады, нәтижесінде 68 миллион бахрейн динары көлемінде сауда дефициті пайда болды, деп хабарлады Ақпарат және электрондық үкімет агенттігі (iGA). 2023 жылдың қорытындысы бойынша Бахрейннің ЖІӨ 2,45%-ға өсті, мұнай емес сектор 4,48%-ға өсім көрсетті, бұл елдің экономиканы әртараптандыру бойынша жасаған табысты қадамдарын көрсетеді. Бахрейннің экономикалық даму кеңесі Бахрейннің инвестициялық ахуалын жақсартуда, халықаралық инвесторлардың келуін жеңілдетуде және 100% шетелдік меншікке ашық секторларды кеңейтуде маңызды рөл атқарды, соның ішінде мұнай және газ секторларында да белгілі бір шарттармен маңызды бастамалар іске асырылуда.
Инвестициялар
2008 жылы Дүниежүзілік банк Бахрейнде тіркелген компаниялардың қор нарығы капитализациясын 21,176 миллион доллар деп бағалаған. Бахрейн – барлығына бизнес мүмкіндіктерін жасауға ашық, жылдам өсіп келе жатқан және ерекше экономика құруға ұмтылатын ел.
Көмірсутек өнеркәсібі
Мұнай және табиғи газ – Бахрейннің жалғыз маңызды табиғи ресурстары. Қорлар шектеулі болғандықтан, Бахрейн 2004 жылға дейінгі онжылдықта экономикасын әртараптандыруға күш салды. Бахрейн мұнай өндірісін тәулігіне шамамен 40 000 баррельге (6400 м³) дейін тұрақтандырды, ал қорлар 10-15 жылға жетеді деп болжануда. Бахрейн Мұнай Компаниясының мұнай өңдеу зауыты 1935 жылы салынған, оның қуаты тәулігіне шамамен 250 000 баррель (40 000 м³) және бұл Персия шығанағындағы алғашқы зауыт болды. 1980 жылы мұнай өңдеу зауытының 60%-ын мемлекеттік Бахрейн Ұлттық Мұнай Компаниясына сатқаннан кейін, АҚШ компаниясы Caltex қазір 40%-ына ие. Сауд Арабиясы мұнай өңдеу операциялары үшін қажетті шикізаттың көп бөлігін құбыр арқылы жеткізеді. Бахрейн Сауд Арабиясының Абу Сафа теңіздік мұнай кен орнынан түсетін таза табыстың және кірістің үлкен бөлігін алады. Бахрейн Ұлттық Газ Компаниясы Бахрейннің мұнай кен орындарынан тікелей құбыр арқылы жеткізілетін газды пайдаланатын газ сұйыту зауытын басқарады. Газ қоры қазіргі тұтыну деңгейімен шамамен 50 жылға жетеді. Перс шығанағының Мұнай-химия Өнеркәсіптері Компаниясы (GPIC) – Кувейттің мұнай-химия өнеркәсіптерінің, Сауд Арабиясының Негізгі Өнеркәсіп Корпорациясының және Бахрейн Үкіметінің бірлескен кәсіпорны. 1985 жылы құрылысы аяқталған зауыт аммиак, метанол және карбамидті экспортқа шығарады. Бахрейннің басқа өнеркәсіптеріне әлемдегі ең ірі алюминий қорыту зауыты, жылдық өндірісі шамамен 1 500 000 метрикалық тоннаны құрайтын «Алюминий Бахрейн» және оған байланысты зауыттар, мысалы, «Алюминий Экструзиясы Компаниясы» және Перс шығанағының Алюминий Прокаты Компаниясы (GARMCO) кіреді. Басқа зауыттардың ішінде Араб Темір және Болат Компаниясының темір кенін гранулациялау зауыты (жылдық 4 миллион тонна) және кеме жасау және жөндеу кемежайы бар. Бахрейннің ірі қаржы орталығы ретінде дамуы оның әртараптандыру жұмысының ең көп таралған нәтижесі болып табылады. Халықаралық қаржы институттары Бахрейнде оффшорлық және оншорлық режимде ешқандай кедергісіз жұмыс істейді. 2001 жылы Бахрейннің орталық банкі 15 жаңа лицензия берді. Бахрейнде 100-ден астам оффшорлық банк бөлімшелері мен өкілдіктері, сондай-ақ 65 американдық фирма орналасқан. Бахрейннің халықаралық әуежайы Персия шығанағындағы ең жұқтырылған әуежайлардың бірі болып табылады және 22 әуе тасымалдаушыға қызмет көрсетеді. Жаңа және жұқтырылған порт АҚШ, Еуропа және Таяу Шығысқа тікелей және үнемі жүк тасымалдау мүмкіндіктерін ұсынады. Халықаралық деңгейде танылған Бахрейн компанияларының қатарында Gucci-дің табысын жақсартумен танылған венчурлық капитал фирмасы Investcorp бар.