Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Janet Chisholm (6 мамыр 1929 – 23 шілде 2004), туған аты Janet Anne Deane, Суық соғыс кезеңінде британдық MI6 қызметкері болған.
Janet Chisholm (6 May 1929 – 23 July 2004), born Janet Anne Deane, was a British MI6 agent during the Cold War.
Ерте өмір
Ол Үндістанның Касаули қаласында Корольдік инженерлер офицерінің отбасында дүниеге келді. Ол Беркширдегі Кавершамдағы королева Анна мектебінде білім алды, онда орыс тілін үйренді. Содан кейін Гренобль университетінде француз тілін оқыды. Мектеп бітіргеннен кейін ол Лондонға хатшы болып жұмыс істеді, сосын одақтас бақылау комиссиясына қосылып, Батыс Германияға көшті. Сол жерде ол болашақ күйеуі Руари Чишольммен танысып, британдық барлау қызметіне жұмысқа орналасты. Оның күйеуі МИ6 бөлімшесінің басшысы болған, бірақ визалық қызметкер ретінде жұмыс істеген тыңшы еді. Олег Пенковский МИ6-қа кеңес әскери құпияларын ұсынғанда, ол аралықтағы байланыс ролін атқарды. Сырт қарағанда, Джанет төрт баланың қарапайым анасы еді. Ол жергілікті саябақта Пенковскиймен кездесіп, ол тәттілер сияқты көрінетін, бірақ ішінде Кеңес Одағының ядролық қару-жарағы туралы әскери құпияларды қамтитын құжаттар болатын. Олардың құпиясын ашқан – тағы бір британдық агент Джордж Блейк, ол Кеңес Одағына сатқан. Пеньковский тез тұтқындалып, кейін өлім жазасына кесілді, ал Чишолмдар елден қуылды. Пеньковскийдің өліміне байланысты пікір таластар көп, көптері Блейк советтік шенеуніктерге барлығын мойындағаннан кейін МИ6 оны қауіпке ұшыратты деп санайды. МИ6 болса, оның өміріне қауіп төнгеннен кейін де британдықтарға ақпарат беруді жалғастыруға талап еткенін мәлімдеді. Чишолмдар Сингапурда және екі рет Оңтүстік Африкада Руари зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмыс істеді. Ол мемуар жазуды жоспарлаған, бірақ оны бастамас бұрын безгектен қайтыс болды. Жанет 70 жасқа дейін әлемді аралап саяхаттап жүрді. Ол Ресейдегі тәжірибесі туралы сөйлеуден бас тартты және өзі білген барлық құпияларды қабірге алып кетті.
She was born in Kasauli, India to a Royal Engineers officer. She was educated Queen Anne's School, Caversham, in Berkshire, where she learnt Russian. She then studied French at Grenoble University. After school, she worked in London as a secretary before joining the Allied Control Commission and moving to West Germany. There she met her future husband, Ruari Chisholm, and began working for British Intelligence. Her husband was a spy who headed the MI6 station in Moscow but worked under the guise of a visa officer. When Oleg Penkovsky offered Soviet military secrets to MI6, she became the go between. Outwardly, Janet was an ordinary mother of four children. She would meet Penkovsky in a local park and he would offer what appeared to be sweets, but were actually disguised documents containing military secrets about the Soviet nuclear weapons arsenal. Their cover was eventually blown by another British agent, George Blake, who defected to the Soviets. Penkovsky was quickly arrested and later executed, while the Chisholms were deported. Controversy surrounds Penkovsky's death, with many believing that MI6 put him in danger after Blake confessed all to the Soviet officials. For their part, MI6 maintained that he insisted on continuing to feed the British information even after his life was threatened. The Chisholms went on to work in Singapore and twice in South Africa until Ruari's retirement. He had planned to write a memoir but died of malaria before he could begin. Janet continued to travel around the world until well into her 70s. She refused to talk about her experiences in Russia and took all of the secrets she learned to the grave.
Портрет халықтық мәдениетте
Чисхолм рөлін Люси Лиман 2007 жылы BBC телеарнасының "Ядролық құпиялар" деректі-драмалық фильмінде ойнады. Бұл бағдарламаға КГБ-ның құпия фотосуреттері енгізілді, онда Жанет Чисхолм Олег Пенковскиймен кездесетіні көрсетілген.
Chisholm was portrayed by Lucy Liemann in the 2007 BBC Television docudrama Nuclear Secrets. The programme included covert KGB photographs showing Janet Chisholm meeting Oleg Penkovsky.