Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өнімді тұтынатын және өндіретін адам.
Person who consumes and produces a product
Просумер – бұл тұтынушы да, өндіруші де болатын жеке адам. Бұл термин «өндіруші» және «тұтынушы» сөздерінің қосылуынан пайда болған. Зерттеулер просумерлердің алты түрін анықтады: өздігінен жасаушы просумерлер, өзін-өзі қызмет көрсетуші просумерлер, жекешелендіруші просумерлер, бірлесіп жұмыс істейтін просумерлер, монетизацияланған просумерлер және экономикалық просумерлер. «Просумер» және «просумция» терминдерін 1980 жылы американдық болашақтан көре білуші Альвин Тоффлер енгізді, және сол кездегі көптеген технология жазушылары оларды кеңінен қолданды. Технологиялық жетістіктер мен пайдаланушылардың қатысуының артуы өндіріс және тұтыну арасындағы шекараны жояды, тұтынушы просумерге айналады.
A prosumer is an individual who both consumes and produces. The term is a portmanteau of the words producer and consumer. Research has identified six types of prosumers: DIY prosumers, self service prosumers, customizing prosumers, collaborative prosumers, monetised prosumers, and economic prosumers. The terms prosumer and prosumption were coined in 1980 by Alvin Toffler, an American futurist, and were widely used by many technology writers of the time. Technological breakthrough and a rise in user participation blurs the line between production and consumption activities, with the consumer becoming a prosumer.
Анықтамалар мен мәнмәтіндер
Просюмерлер – «өздігінен тұтыну немесе басқалардың тұтынуы үшін құнды өндіретін және тұтынатын, сондай-ақ айырбасқа қатысатын ұйымдардан жасырын немесе айқын ынталандырулар ала алатын жеке тұлғалар» деп анықталған. Бұл, сондай-ақ биогаз өндіріп, оны газ желісіне жіберіп, бірақ сол желіден басқа уақытта немесе басқа жерде газды пайдаланатын кәсіпорындар үшін де қатысты. Мысалы, Еуропалық Одақтың «Horizon 2020» ғылыми-зерттеу және инновациялық бағдарламасының бөлігі болып табылатын «Nobel Grid» жобасы осы терминді осы мағынада қолданады. Ортақ экономика – жеке адамдардың просюмер ретінде әрекет ететін тағы бір сала. Мысалы, ортақ экономикада жеке тұлғалар жеткізуші (мысалы, Airbnb иелері, Uber жүргізушілері) және тұтынушы (мысалы, Airbnb қонақтары, Uber жолаушылары) бола алады. Просюмерлер – ортақ экономиканы дамытудың бір жолы. Ғалымдар просюмерлік мәдениетті социолог Джордж Рицер ұсынған Макдональдизация тұжырымдамасымен байланыстырады. Макдональдс бизнес-моделіне сілтеме жасай отырып, басқару үшін тиімділікті күшейткен, бірақ сонымен қатар клиенттерді өз күштерімен көбірек еңбек етуге мәжбүрлеген (мысалы, мейрамханаларда өздері тазалау арқылы), Макдональдизация просюмерлерді еңбегі үшін ақы төлеместен, көбірек жұмыс істеуге итермелейді.
Prosumers have been defined as "individuals who consume and produce value, either for self consumption or consumption by others, and can receive implicit or explicit incentives from organizations involved in the exchange." It is also done by businesses which produce biogas and feed it into a gas network while using gas from the same network at other times or in other places. The European Union's Nobel Grid project, which is part of their Horizon 2020 research and innovation programme, uses the term in this way, for example. The sharing economy is another context where individuals can act as prosumers. For example, in the sharing economy, individuals can be providers (e. g., Airbnb hosts, Uber drivers) and consumers (e. g., Airbnb guests, Uber passengers). Prosumers are one avenue to grow the sharing economy. Scholars have connected prosumer culture to the concept of McDonaldization, as advanced by sociologist George Ritzer. Referring to the business model of McDonald's, which has emphasized efficiency for management while getting customers to invest more effort and time themselves (such as by cleaning up after themselves in restaurants), McDonaldization gets prosumers to perform more work without paying them for their labor.
Шығуы мен дамуы
Тұтынушылар мен өндірушілер рөлінің қабылуы әртүрлі экономикалық дағдарыстар кезінде, мысалы, 1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде пайда болған кооперативтік өзін-өзі көмектесу қозғалыстарынан бастау алады. Маршалл Маклюан мен Баррингтон Невитт 1972 жылы жарық көрген «Бүгін алыңыз» (4-бет) кітабында электр технологиясы тұтынушыны өндірушіге айналдырады деген пікірді келтірген. 1980 жылы шыққан «Үшінші толқын» кітабында болашақтанушы Альвин Тоффлер «просьюмер» терминін енгізіп, өндірушілер мен тұтынушылар рөлінің қабысуы мен бірігуі басталатынын болжады (ол бұл туралы 1970 жылғы «Болашақ соққысы» кітабында да сипаттаған болатын). Тоффлер стандартталған өнімдерді жаппай өндіру тұтынушылардың негізгі қажеттіліктерін қанағаттандыруға бастаған кезде толық қаныққан нарықты көз алдына елестетеді. Пайданы арттыру үшін бизнес жаппай жекешелендіру процесін іске қосады, яғни жоғары дәрежеде жекелендірілген өнімдерді жаппай өндіруге көшеді. Дегенмен, жоғары дәрежеде жекешелендіруге қол жеткізу үшін тұтынушылар өндіріс процесіне қатысуы керек, әсіресе дизайн талаптарын нақтылауда. Бұл, белгілі бір деңгейде, көптеген әулетті клиенттердің сәулетшілер сияқты мамандармен ондаған жылдар бойы қалыптасқан қарым-қатынасының кеңеюі ғана. Алайда, көп жағдайда сәулетші клиенттер жалғыз немесе тіпті негізгі соңғы тұтынушылар емес. Тоффлер осы және тағы да көптеген идеяларды 21 ғасырға дейін дамытты. Жақында жарық көрген «Революциялық байлық» (2006) сияқты еңбектермен қатар, просьюмер ұғымы мен фактісін бүкіл әлемде тануға және бағалауға болады. Бұл ұғымдардың жаһандық әсері мен таралуын, әсіресе Тоффлердің Қытайдағы танымалдығын атап өту арқылы бағалауға болады. 2006 жылдың маусымында C-SPAN арнасының «After Words» бағдарламасында Ньют Гингричпен осы мәселелерді талқылағанда Тоффлер «Үшінші толқынның» Қытайда Мао Цзэдунның еңбегінен кейін барлық уақыттағы бестселлерлер тізімінде екінші орында тұратынын айтты. Дон Тапскотт бұл ұғымды 1995 жылы шыққан «Цифрлық экономика» кітабында және 2006 жылы шыққан «Викиэкономика: жаппай ынтымақтастық Энтони Д. Уильямспен қалай бәрін өзгертеді» кітабында қайтадан таныстырды. Джордж Ритцер мен Натан Юргенсон кеңінен сілтеме жасалған мақаласында просумпция Web 2.0-ның маңызды ерекшелігіне айналды деп мәлімдеді. Просьюмерлер компаниялар үшін жалақысыз құндылық жасайды. Тоффлердің просумпциясын Филип Котлер экономикалық тұрғыдан жақсы сипаттап, кеңейтті, оны маркетологтар үшін жаңа сын ретінде қарастырды. Котлер адамдардың өздері тұтынатын тауарлар мен қызметтерді жобалауға белсенді қатысуды қалатынын және заманауи компьютерлер оларға осы мүмкіндікті беретінін болжады. Ол сондай-ақ, просумпцияға ұқсас қызметтерді және тұрақты өмір салтын дамытуға ықпал ететін бірнеше күштерді сипаттады, бұл тақырыпты 2013 және 2015 жылдары екі маркетингтік кітапта Томаш Шимусиак одан әрі дамытты. Технологиялық прогресс просумпцияның дамуын жеделдетті. Мысалы, қосымша өндіріс техникасының көмегімен бірлесіп жасау өндірістің әртүрлі кезеңдерінде: жобалау, өндіру және тарату кезеңдерінде жүзеге асырылады. Бұл жеке тұтынушылар арасында да жүзеге асырылады, нәтижесінде бірлесіп жобалау қауымдастықтары құрылады. Сол сияқты, жаппай жекешелендіру көбінесе жекешелендірілген тауарлар мен қызметтерді жаппай өндірумен байланысты. Бұл қатысудың артуы Instagram, Facebook, Twitter және Flickr сияқты Web 2.0 технологияларының танымалдылығының артуымен байланысты. 2020 жылдың шілдесінде жарияланған академиялық зерттемеде қазіргі заманғы технология мен оған байланысты қатысу мәдениетінен туындаған «робот просумерінің» мәнісі мен өсуі туралы хабарланды, бұл бұрын ғылыми фантастика жазушылары болжаған болатын.
The blurring of the roles of consumers and producers has its origins in the cooperative self help movements that sprang up during various economic crises, e. g. the Great Depression of the 1930s. Marshall McLuhan and Barrington Nevitt suggested in their 1972 book Take Today, (p. 4) that with electric technology, the consumer would become a producer. In the 1980 book, The Third Wave, futurologist Alvin Toffler coined the term "prosumer" when he predicted that the role of producers and consumers would begin to blur and merge (even though he described it in his book Future Shock from 1970). Toffler envisioned a highly saturated marketplace as mass production of standardized products began to satisfy basic consumer demands. To continue growing profit, businesses would initiate a process of mass customization, that is the mass production of highly customized products. However, to reach a high degree of customization, consumers would have to take part in the production process especially in specifying design requirements. In a sense, this is merely an extension or broadening of the kind of relationship that many affluent clients have had with professionals like architects for many decades. However, in many cases architectural clients are not the only or even primary end consumers. Toffler has extended these and many other ideas well into the 21st century. Along with more recently published works such as Revolutionary Wealth (2006), one can recognize and assess both the concept and fact of the prosumer as it is seen and felt on a worldwide scale. That these concepts are having global impact and reach, however, can be measured in part by noting in particular, Toffler's popularity in China. Discussing some of these issues with Newt Gingrich on C SPAN's After Words program in June 2006, Toffler mentioned that The Third Wave is the second ranked bestseller of all time in China, just behind a work by Mao Zedong. Don Tapscott reintroduced the concept in his 1995 book The Digital Economy., and his 2006 book Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything with Anthony D. Williams. George Ritzer and Nathan Jurgenson, in a widely cited article, claimed that prosumption had become a salient characteristic of Web 2.0. Prosumers create value for companies without receiving wages. Toffler's Prosumption was well described and expanded in economic terms by Philip Kotler, who saw them as a new challenge for marketers. Kotler anticipated that people will also want to play larger role in designing certain goods and services they consume, furthermore modern computers will permit them to do it. He also described several forces that would lead to more prosumption like activities, and to more sustainable lifestyles, that topic was further developed by Tomasz Szymusiak in 2013 and 2015 in two marketing books. Technological breakthrough has fastened the development of prosumption. With the help of additive manufacturing techniques, for example, co creation takes place at different production stages: design, manufacturing and distribution stages. It also takes place between individual customers, leading to co design communities. Similarly, mass customisation is often associated with the production of tailored goods or services on a large scale production. This increase in participation has flourished following the increasing popularity of Web 2.0 technologies, such as Instagram, Facebook, Twitter and Flickr. In July 2020, an academic description reported on the nature and rise of the "robot prosumer", derived from modern day technology and related participatory culture, that, in turn, was substantially predicted earlier by science fiction writers.
Сын
Просумерлік капитализм "ақысыз еңбекті көңілді ойынға айналдырып, жаңаша қанаушылықты" қолдайды деп сынға түсті.
Prosumer capitalism has been criticized as promoting "new forms of exploitation through unpaid work gamified as fun".