Кіріспе

АҚШ ақпараттық және бағыттау орталығы

Ұлттық қар және мұз деректері орталығы (NSIDC) – полярлық және криосфералық зерттеулерді қолдауға арналған АҚШ ақпараттық және бағыттау орталығы. NSIDC қар мен мұз туралы деректерді архивтейді және таратады, сондай-ақ қар жамылғысы, қар көшкіндері, мұздықтар, мұз қабаттары, тұщы су мұзы, теңіз мұзы, жер асты мұзы, мәңгі мұз, атмосфералық мұз, палеоглациология және мұз өзегі туралы ақпаратты ұстап сақтайды. NSIDC Колорадо Боулдер университетінің Қоршаған ортаны зерттеу жөніндегі ынтымақтастық институтының (CIRES) құрамына кіреді және ынтымақтастық келісімі арқылы Ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқарманың (NOAA) Ұлттық экологиялық ақпарат орталықтарымен байланысты. NSIDC – NASA-ның өткен және қазіргі спутниктері мен далалық өлшемдер бағдарламаларының деректерін архивтеу және тарату үшін Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) қаржыландырған он екі таратылған белсенді архив орталығының бірі. NSIDC Арктиканың жергілікті байқаулары мен білімдерін алмасу (ELOKA) және басқа да ғылыми зерттеу гранттары арқылы Ұлттық ғылым қорына да көмектеседі. NSIDC сонымен қатар ICSU Дүниежүзілік деректер жүйесінің мүшесі болып табылады. Марк Серрез – NSIDC директоры.

Тарих

Гляциология бойынша Дүниежүзілік деректер орталығы (WDC) – барлық қолда бар гляциологиялық ақпаратты сақтауға жауапты деректер орталығы, 1957 жылы американдық географиялық қоғамда доктор Уильям О. Филд, директордың кеңсесінде құрылды. 1971 және 1976 жылдар аралығында доктор Марк Ф. Мейердің басшылығымен АҚШ Геологиялық қызметінің, Глациология жобалық кеңсесі басқарды. 1976 жылы WDC Glaciology жауапкершілігі NOAA, Environmental Data and Information Service (EDIS) қызметіне берілді және орталық профессор Роджер Г. Барридің басшылығымен Боулдердегі Колорадо университетіне көшірілді. 1982 жылы NOAA WDC қорын кеңейту және кейбір NOAA бағдарламаларының деректерін сақтау үшін Ұлттық қар және мұз деректері орталығын (NSIDC) құрды. 1980 және 1990 жылдары NSIDC-ге көрсетілетін қолдау, NASA-ның қар мен мұздың таратылған белсенді деректер архиві (DAAC) және NSF-тің Арктика мен Антарктиканың таңдалған деректері мен метадеректерін басқаруға арналған қаржыландыруымен кеңейтілді.

Халықаралық өзара іс-қимыл

Халықаралық ғылыми және деректерді басқару бағдарламалары деректерді еркін алмасуға мүмкіндік жасап, Жер жүйесіндегі криосфераның рөлін түсінуге бағытталған зерттеулерді үдетеді. NSIDC көптеген халықаралық бағдарламаларға үлес қосады. Осы бағдарламалардың көпшілігі, тек бірнешеуі ғана аталған, Халықаралық ғылыми одақтар кеңесінің (ICSU) қамқорлығында жүзеге асырылады. NSIDC ғалымдары Халықаралық геодезия және геофизика одағының (IUGG), Халықаралық криосфералық ғылымдар қауымдастығының (IACS) және Халықаралық мәңгі тоң ассоциациясының (IPA), Дүниежүзілік цифрлық теңіз мұзы дерекқорының (GDSIDB) және Дүниежүзілік климаттық зерттеу бағдарламасының (WCRP) жұмысына қатысады, оның ішінде Климат және криосфера (CliC), Жаһандық энергия және су циклы эксперименті (GEWEX), Жаһандық климатты бақылау жүйесі (GCOS) және Жерді бақылау жүйелерінің жаһандық жүйесі (GEOSS) кіреді. NSIDC-тің бұрынғы директоры Роджер Г. Барри 2005 жылға дейін WCRP CliC ғылыми басқару тобының тең төрағасының орынбасары болды, ал 2007 жылға дейін GCOS/Global Terrestrial Observing System (GTOS) Жерді климатты бақылау тобының мүшесі болды.

Зерттеу

NSIDC зерттеушілері Антарктика мұздықтарының динамикасын, топырақтың қар мен қату/еру циклын қашықтан сезіктеудің жаңа әдістерін, су жүйесі модельдеудегі қардың рөлін, теңіз мұзының аумағындағы өзгерістер мен ауа райы үлгілері арасындағы байланыстарды, полярлық климаттың ірі масштабты өзгерістерін, өзендер мен көлдердегі мұзды, сондай-ақ маусымдық және тұрақты түрде қатып қалған жердің таралуын және ерекшеліктерін зерттейді. Ғылыми қызметкерлер өз жұмыстарын CIRES криосфералық және полярлық процестер бөлімінде, Колорадо Боулдер университетінде атқарады. NSIDC Арктика және Антарктика теңіз мұздарын дерлік нақты уақытта бақылайды және Арктика теңіз мұзының жаңалықтары мен талдау бетіне теңіз мұзы аумағының деректері мен талдауларын жүйелі түрде жариялайды.

Жергілікті және дәстүрлі білімдер

NSIDC-тің ғылыми-зерттеу жобасы – Арктика аймағының жергілікті бақылаулары мен білімдерін алмасу, яғни ELOKA. Бұл 2007–2009 жылдар аралығындағы Халықаралық Поляр Жыл кезеңінде бастау алған халықаралық ынтымақтастық жобасы. ELOKA Арктика туралы жергілікті бақылаулар мен білімді жинауға, сақтауға, алмасуға және пайдалануға көмектеседі. ELOKA деректерді басқару және қолданушыларға қолдау көрсетеді, сонымен қатар Арктикада тұратын сарапшылар мен келуші зерттеушілер арасындағы ынтымақтастықты ынталандырады. Арктика тұрғындары мен зерттеушілердің бірлескен жұмысы Арктиканы және онда болып жатқан соңғы өзгерістерді түсінуге маңызды үлес қосты. Жергілікті және дәстүрлі білімді (ЖДБ) зерттеу және қоғамдық мониторинг жүргізудегі басты қиындық – деректер мен ақпаратты тиімді және лайықты түрде жазу, сақтау және басқару болып табылады. Сондай-ақ, мұндай деректерді Арктика тұрғындары мен зерттеушілерге, сондай-ақ мұғалімдер, студенттер және шешім қабылдаушылар сияқты басқа да мүдделі тараптарға қолжетімді етудің тиімді жолын табу да маңызды мәселе. ЖДБ және қоғамдық зерттеулерді қолдау үшін желі және деректерді басқару жүйесі болмағандықтан, бірқатар мәселелер туындады. ELOKA осы кемшілікті жоюға бағытталған.