Кіріспе

Американдық филолог (1866–1955)

Карл Дарлинг Бак (2 қазан 1866 – 8 ақпан 1955) – американдық филолог.

Өмірбаян

Бак 1866 жылғы 2 қазанда Мэн штатында (Бакспортта немесе Орландта) дүниеге келді. Ол 1886 жылы Йель университетін бітірді, үш жыл бойы аспирантурада оқыды және 1887 жылдан 1889 жылға дейін Афинадағы Америка классикалық зерттеулер мектебінде, ал 1889–1892 жылдар аралығында Лейпцигте білім алды. 1892 жылы Чикаго университетінде санскрит және үнді-еуропалық салыстырмалы тіл білімі профессоры болды, кейіннен Мартин А. Райерсон атындағы Салыстырмалы тіл білімінің еңбегімен ерекшеленген профессоры атанды. Мансабының басында ол италия тілдерінің диалектілерін зерттеді, оның ішінде жарияланған еңбектері: Der Vocalismus der oskischen Sprache (1892), The Oscan Umbrian Verb System (1895), Oscan және Umbrian тілдерінің грамматикасы, жазулар жинағы және сөздік (1904) және Джонсонның «Универсалды циклопедиясындағы» италия тілдеріне қатысты мақала жарық көрді. Ол В. Г. Хейлмен бірлесіп «Латын грамматикасы» (1903) жинағын дайындады. Кейіннен ол грек тілдерінің диалектілерін жан-жақты зерттеді, мына еңбектерін жариялады: Грек тілдерінің диалектілері; грамматика, таңдалған жазулар, сөздік (1910), грек және латын тілдерінің салыстырмалы грамматикасы (1933); сондай-ақ жалпы үнді-еуропалық мәселелерге қатысты зерттеулер жүргізді. Оның «Басты үнді-еуропа тілдеріндегі таңдамалы синонимдер сөздігі» атты еңбегін Кальверт Уоткинс «сөздердің, сөздердің тегінің, тіркестердің және идеялардың қазынасы, ұлы американдық ғалымға арналған ескерткіш» деп атады. Бак 1921 жылы Америка өнер және ғылым академиясының, ал 1923 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол қайтыс болғаннан кейін «Нью-Йорк таймс» газеті Бактың 30 тілде сөйлей білгенін хабарлады. Бактың көптеген кітаптары бірнеше рет қайта басылды, олардың кейбіреулері бүгінгі күнге дейін қолданыста.