Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық мәдени антрополог (1920–1983)
Scottish cultural anthropologist (1920–1983)
Виктор Виттер Тернер (28 мамыр 1920 – 18 желтоқсан 1983) – британдық мәдени антрополог, символдар, рәсімдер және өту рәсімдері туралы еңбектерімен әйгілі. Оның жұмысы, Клиффорд Герцтің және басқалардың еңбектерімен қатар, көбінесе символдық және түсіндірмелі антропология деп аталады.
Victor Witter Turner (28 May 1920 – 18 December 1983) was a British cultural anthropologist best known for his work on symbols, rituals, and rites of passage. His work, along with that of Clifford Geertz and others, is often referred to as symbolic and interpretive anthropology.
Ерте өмір
Виктор Тернер Шотландияның Глазго қаласында Норман мен Вайолет Тернердің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі электр инженері, ал анасы репертуарлық актриса, Шотландия Ұлттық ойыншыларын құрған. Тернер бастапқыда Лондон университетінің колледжінде поэзия және классиканы оқыды. 1941 жылы Тернер Екінші дүниежүзілік соғысқа шақырылып, 1944 жылға дейін қарулы күштерде қатыспады. Қызмет еткен үш жылында ол Эдит Броклзби Дэвиспен танысып, үйленді, ол соғыс кезінде "жер жұмысшысы" ретінде қызмет еткен. Олардың бес баласы бар: ғалым Роберт Тернер, ақын Фредерик Тернер және Гучер колледжінің антропология профессоры Рори Тернер. Тернер 1946 жылы антропологияға жаңа бағытталған күйі университет колледжіне оралды. Кейін Манчестер университетінде антропология бойынша аспирантураны бітірді.
Victor Turner was born in Glasgow, Scotland, son of Norman and Violet Turner. His father was an electrical engineer and his mother was a repertory actress, who founded the Scottish National Players. Turner initially studied poetry and classics at University College London. In 1941, Turner was drafted into World War II and served as a noncombatant until 1944. During his three years of service, he met and married Edith Brocklesby Davis, who was serving during the war as a "land girl". Their five children include scientist Robert Turner, poet Frederick Turner, and Rory Turner, an anthropology professor at Goucher College. Turner returned to University College in 1946 with a new focus on anthropology. He later pursued graduate studies in anthropology at Manchester University.
Мансап
Тернер Замбияда (сол кездегі Солтүстік Родезияда) Родс Ливингстон институтының ғылыми қызметкері болып жұмыс істеді. Осы лауазым арқылы Тернер Замбияның ндембу халқы туралы өмір бойы зерттеуді бастады. Ол 1955 жылы Манчестер университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Заманындағы Манчестер антропологтарының көптегені сияқты, ол да қақтығыстарға ден қойды. Ндембу ауыл тұрғындары арасындағы қақтығыстар мен дағдарыстарды шешудің символикасын түсіндіру үшін ол әлеуметтік драма деген жаңа тұжырымдаманы жасады. Тернер өмірін ритуалдарды зерттеуге арнады. 1950-ші жылдардың соңында Чикаго университетінің профессоры ретінде Тернер ритуалдар мен өту рәсімдерін зерттеуді әлемдік діндерге және діни тұлғалардың өміріне қолдана бастады. Ол 1958 жылы әйелімен бірге католик дініне кірді. Тернер Арнольд ван Геннептің өту рәсімдерінің үш кезеңді құрылымын және лиминальді фаза туралы теорияларды дамытты. Ван Геннептің құрылымы прелиминальді фазадан (бөліну), лиминальді фазадан (өтпелі кезең) және постлиминальді фазадан (қайта қабылдану) тұрады. Тернер лиминалдықта, екі фазаның арасындағы өтпелі күйде, адамдардың «екі арада» екенін атап өтті: олар бұрынғы қоғамға жатпайды және оған әлі қайта қосылмаған. Лиминалдық – бұл беймәлімдік, қарапайымдық, оқшаулану, сынақтар, жыныстық екіұштылық және бірлестік сипаттамаларымен ерекшеленетін күй.
Turner worked in Zambia (then Northern Rhodesia) as research officer for the Rhodes Livingstone Institute. It was through this position that Turner started his lifelong study of the Ndembu people of Zambia. He completed his PhD at University of Manchester in 1955. Like many of the Manchester anthropologists of his time, he also became concerned with conflict. He developed the new concept of social drama in order to account for the symbolism of conflict and crisis resolution among Ndembu villagers. Turner spent his career exploring rituals. As a professor at the University of Chicago in the late 1950s, Turner began to apply his study of rituals and rites of passage to world religions and the lives of religious heroes. He and his wife converted to Catholicism in 1958. Turner explored Arnold van Gennep's threefold structure of rites of passage and expanding theories on the liminal phase. Van Gennep's structure consisted of a pre liminal phase (separation), a liminal phase (transition), and a post liminal phase (reincorporation). Turner noted that in liminality, the transitional state between two phases, individuals were "betwixt and between": they did not belong to the society that they previously were a part of and they were not yet reincorporated into that society. Liminality is a limbo, an ambiguous period characterized by humility, seclusion, tests, sexual ambiguity, and communitas.
Ықпал
Жазушы Чак Палахниук "The Believer" журналында: "Көп жағдайда мен Виктор Тернердің лиминалдық және лиминоидтық оқиғалар туралы көп жазған еңбектерін көркемдеумен айналысамын", - деген сөздерін айтты. Тернердің лиминалитет және өнер туралы зерттеулері Өнер зерттеуі саласындағы дамуға зор ықпал етті, әсіресе оның Рихард Шехнермен болған достығы мен кәсіби байланысы арқасында, олар ритуал мен театр арасындағы қарым-қатынасты зерттеді.
Author Chuck Palahniuk was quoted in The Believer as saying, "So often what I’m doing is dramatizing the writings of Victor Turner, who wrote a lot about liminal and liminoid events." Turner's work on liminality and performance has strongly influenced developments in the field of Performance Studies, particularly due to his friendship and professional collaboration with Richard Schechner with whom he explored the relationship between ritual and theater.
Виктор Тернер сыйлығы
Виктор Тернер этнографиялық жазу сыйлығы жыл сайын Адамгершілік антропология қоғамы (ААҚ) тарапынан табыс етіледі. Үміткер бола алатын еңбектер – "этнографиялық монографиялар, әңгімелер, эсселер, өмірбаяндықтар, естеліктер, поэзия және драма" сияқты түрлі жанрларда жарық көрген кітаптар. Кирин Нараянның "Баяушылар, қасиеттілер және алаяқтар: индуист діни оқытуындағы халықтық әңгімелер" (1989) еңбегі 1990 жылы Виктор Тернер сыйлығының тұңғыш иегері атанды.
The Victor Turner Prize in Ethnographic Writing is awarded annually by The Society for Humanistic Anthropology (SHA). Eligible works are "published books in various genres including ethnographic monographs, narratives, essays, biographies, memoirs, poetry, and drama." Kirin Narayan's Storytellers, Saints and Scoundrels: Folk Narrative in Hindu Religious Teaching (1989) was the first Victor Turner Prize winner in 1990.