Сісера – Хазор патшасы Ябиннің қанаан армиясының бас қолбасшысы. Еврей Библиясындағы төртінші кітабында айтылады, оның жеңілісі мен Жейлдің қаһармандығы туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киелі кітаптағы әскербасы Сисара (Sīsərāʾ) Хазор патшасы Явиннің қанаандық әскерінің қолбасшысы болды, ол Еврей Киелі кітабының 4-5-тарауларында (NIV) билер кітабында еске алынады. Забулон және Нафталим тайпаларының Барақ пен Дебора басшылығымен жеңілгеннен кейін, Сисара ұйықтағанда Жаил оның басына тікұшақ қағып өлтірді.
Biblical army commander
Sisera ( Sīsərāʾ) was commander of the Canaanite army of King Jabin of Hazor, who is mentioned in Judges 4–5 (NIV) of the Hebrew Bible. After being defeated by the forces of the Israelite tribes of Zebulun and Naphtali under the command of Barak and Deborah, Sisera was killed by Jael, who hammered a tent peg into his temple while he slept.
Киелі кітаптағы оқиға
Билер кітабында Хазор патшасы Ябиннің исраилдіктерді жиырма жыл бойы қыспаққа алғаны жазылған. Оның бас қолбасшысы Сисара еді, ол Харошет-Хагойимдегі бекітілген атты әскер базасынан тоғыз жүз темір соғыс арабшасын басқарды. Пайғамбар әйел Дебора Барақты Сисарамен шайқасуға көндіргеннен кейін, олар он мың исраилдік әскермен бірге Эздрелон жазығындағы Табор тауы шайқасында оны жеңді. Билер 5:20 айтуынша, "жұлдыздар өз жолдарынан Сисараға қарсы соғысты", ал келесі аят армияның Кишон шатқалымен жуылғанын көрсетеді. Шайқастан кейін қырық жыл бойы бейбітшілік орнады. Шайқастан кейін Сисара Заанаим жазығындағы Хебер кенитінің лагеріне қашқан, онда оны Хебердің әйелі Жаел қарсы алды. Жаел оны сырттай қонақжайлылықпен шатырына кіргізіп, оған сүт берді. Жаел Сисараны жасырып, оны кілеммен жабуға уәде берді; бірақ ол ұйықтап қалғаннан кейін, ол қашаумен соғып, шатыр тірегін оның маңдайынан өткізіп, соққысы сонша күшті болды ki тірек оның басын жерге қадап қойды. Кейінірек, қоштасу сөзінде пайғамбар Самуил израильдіктердің Сисараға бағынуын "өздерінің Құдайлары Иені ұмытуларының" салдары деп атады.
According to the biblical book of Judges, Jabin, King of Hazor, oppressed the Israelites for twenty years. His general was Sisera, who commanded nine hundred iron chariots from Harosheth Haggoyim, a fortified cavalry base. After the prophetess Deborah persuaded Barak to face Sisera in battle, they, with an Israelite force of ten thousand, defeated him at the Battle of Mount Tabor on the plain of Esdraelon. Judges 5:20 says that "the stars in their courses fought against Sisera", and the following verse implies that the army was swept away by the Wadi Kishon. Following the battle, there was peace for forty years. After the battle, Sisera fled on foot until he came to campsite of Heber the Kenite in the plain of Zaanaim, where he was received by Jael, Heber's wife. Jael brought him into her tent with apparent hospitality and gave him milk. Jael promised to hide Sisera and covered him with a rug; but after he fell asleep, she drove a tent peg through his temple with a mallet, her blow being so forceful that the peg pinned his head to the ground. Later, during his farewell address, the prophet Samuel referred to the Israelites' subjection to Sisera as a consequence of their "forgetting the LORD their God".
Археологиялық мәліметтер
Сисара есімінің шығу тегі белгісіз. Сисараның есімі әртүрлі түрде филистиндерге, хеттіктерге, хуррилерге немесе мысырлықтарға (Сес Ра, «Раның қызметшісі») жатқызылған. Израильдік ғалым және археолог Адам Зерттал Сисераны Сардиния аралынан келген деп дәлелдеп, оны Шардана (немесе Шерден) деп аталатын теңіз халықтарымен теңестіреді. Зерттал мен Орен Коэн Казир-Хариш пен Нахал-Ирон арасындағы Эль-Ахват жерінде Сисараның әскери базасы – Харошет-Хаггоимнің орналасқандығын болжайды. Дегенмен, Харошет-Хаггоимнің орнына қатысты бір пікірге келісім болған жоқ. Нидич оның «харосет» терминімен байланысы орманды жерлерде орналасқан болуын көрсететінін ұсынады. Яһуди аңызына сәйкес, Сисараның анасы оның үйге оралмағаны үшін жүз рет жылаған, сондықтан Рош-Хашана, яһуди жаңа жылында софардан жүз рет үрленеді. Талмудта Сисараның ұрпақтары Иерусалимде Тауратты оқып, тіпті балаларға да үйреткені айтылады. Талмудта Жаил Сисарамен жеті рет қатынасқа түскені, бірақ оны өлтіру үшін шаршатуға тырысқандықтан, оның күнәсі аспан үшін жасалған және мақтауға лайық деп есептеледі. Мидраш бойынша, Сисара бұрын соғысқан барлық елдерді бағындырған. Оның дауысы соншалықты күшті болған, қатты айқайлағанда ең мықты қабырғалар да дірілдеп, ең қатыгез жануарлар да өлген. Тек Дебора ғана оның дауысына төтеп бере алды. Сисара Кишонда шомылғанда, шалбарына жеткілікті балық ілініп, одан бүкіл әскерін азықтандырды, ал отыз бір патша Израиль суларын ішу немесе пайдалану мүмкіндігі үшін ғана Сисараны еріп жүрді.
The etymology of Sisera's name is unclear. Sisera's name has been variously identified as Philistine, Hittite, Hurrian, or Egyptian (Ses Ra, "servant of Ra"). The Israeli scholar and archaeologist Adam Zertal identifies Sisera with the sea people called Shardana (or Sherden), arguing that Sisera came from the island of Sardinia. Zertal and Oren Cohen proposed that the excavation at El Ahwat, between Katzir Harish and Nahal Iron, is the site of Harosheth Haggoyim, Sisera's military base. However, consensus has not been reached regarding the site of Harosheth Haggoyim. Niditch suggests that its association with the term haroset might indicate its placement at any number of wooded places. According to Jewish legend, because Sisera's mother cried a hundred cries when he did not return home, a hundred blasts are blown on the shofar on Rosh Hashana, the Jewish New Year. The Talmud states that the descendants of Sisera studied Torah in Jerusalem and even taught children there. According to the Talmud, Jael engaged in sexual intercourse with Sisera seven times, but because she was attempting to exhaust him in order to kill him, her sin was for Heaven's sake and therefore praiseworthy. Also according to the Midrash, Sisera had previously conquered every country against which he had fought. His voice was so strong that, when he called loudly, the most solid wall would shake and the wildest animal would fall dead. Deborah was the only one who could withstand his voice and not be stirred from her place. Sisera caught enough fish in his beard when bathing in the Kishon to provision his whole army, and thirty one kings followed Sisera merely for the opportunity of drinking, or otherwise using, the waters of Israel.
Суретшілердің бейнесі
Сисараның Яилдің қолынан қаза табуы еуропалық тарихи өнерде жиі бейнеленген. Ренессанс дәуірінде голландиялық гравер және суретші Лукас ван Лейден осы көріністің ағаш кескінін жасады. Пьетро Алессандро Гульельми (1728–1804) 1788 жылы Неапольдегі Сан-Карло театры үшін Ұлы ораза маусымына арналған «Дебора және Сисара» атты оратория жазды, ол «18 ғасырдың соңындағы ең ұлы туындылардың бірі деп саналып келді». Неміс композиторы Саймон Майр Сисара туралы әңгімені Венециядағы Сан-Лазаро-дей-Мендиканти шіркеуі үшін ораторияға (1793) түсірді. Джеффри Хаусхолдтың 1939 жылғы «Жабайы адам» атты тыңшылық триллерінде басты кейіпкер ойша: «Міне, Сисара өлді, ал оның жақтарына шеге қадалған», – дейді. 1948 жылғы «Тәтті майлы тарелке» атты жарты сағаттық радиодрамада Агата Кристи өзінің кейіпкері адвокаттың кофесіне дәрі қояды; өз кімдігін ашқаннан кейін, ол оның басына шеге қадап қояды. Арита ван Херк романының орталық бейнесі Сисараға сілтеме жасайды. Энтони Троллоптың «Барсеттің соңғы жылнамасы» романында суретші Конвей Далримпл мұрагер Клара Ван Сиверді Сисараның басына шеге соғып тұрған Яил ретінде бейнелейді. Яил мен Сисара туралы оқиға Артемизия Джентилески, Грегорио Лазаррини, Джеймс Норткотт, Густав Доре және Джеймс Тиссоттың суреттері сияқты көптеген картиналардың тақырыбы болды. Шелби Футтың 1994 жылғы «Жұлдыздар өз жолымен» (Геттисбург шайқасы туралы) еңбегінде автор генерал Роберт Лидің жеңілісі туралы ой жүгіртеді. «Жұлдыздар өз жолымен» – Джон Томассонның 1941 жылғы «Жалғыз жұлдыз уағызшысы» романындағы Геттисбург шайқасы туралы тараудың атауы. 5:20-шы тараудан аят келтірілген. «Заң мен тәртіп» эпизодының «Pro Se» бөлімінде шизофрениямен ауыратын Джеймс Смит (басқа нәрселермен қатар) өзінің генерал Сисара екеніне және әртүрлі әйелдер оны улауға тырысқанына сенеді. «Waking the Dead» сериалының 4-ші маусымының 1-ші эпизодында («Құдайдың алдында») құрбанды еденге бекітіп, үлкен шегемен өлтірулер тізбегі жасалады. Осы әрекеттің киелі мағынасы қылмыстарды шешу процесінде зерттеледі.
Sisera's murder by Jael was frequently depicted in historical European art. Lucas van Leyden, a Dutch engraver and painter during the Renaissance period, created a woodcut of the scene. Pietro Alessandro Guglielmi (1728–1804) wrote an oratorio, Debora e Sisera, for the Lenten season of 1788 at the Teatro di San Carlo, Naples, which was said to have been "almost universally regarded as one of the most sublime works of the late 18th century." German composer Simon Mayr wrote an oratorio (1793) on the story of Sisera for the church of San Lazzaro dei Mendicanti in Venice. In Geoffrey Household's 1939 spy thriller Rogue Male, the protagonist muses: "Behold, Sisera lay dead and the nail was in his temples." In a half hour radio drama, Butter in a Lordly Dish (1948), Agatha Christie has her protagonist drug a lawyer's coffee; after revealing her true identity, she hammers a nail into his head. The central image of Aritha van Herk's novel 'The Tent Peg' refers to Sisera. In Anthony Trollope's novel The Last Chronicle of Barset, artist Conway Dalrymple paints the heiress Clara Van Siever as Jael driving a nail through the head of Sisera. The story of Jael and Sisera has been the subject of many paintings, including those by Artemisia Gentileschi, Gregorio Lazzarini, James Northcote, Gustave Doré and James Tissot. In Shelby Foote's Stars in Their Courses (1994), about the Battle of Gettysburg, the author reflects on the defeat of General Robert E. Lee. "The Stars in Their Courses" is the title of a chapter about the Battle of Gettysburg in the novel Lone Star Preacher (1941) by John Thomason. The quotation from Judges 5:20 appears at the end of the chapter. In the Law & Order episode "Pro Se", the schizophrenic James Smith suffers from the delusion that (among other things) he is General Sisera and various women are trying to poison him. In Waking the Dead s4ep1 "In Sight of The Lord" a series of murders are committed with a large nail through the head fixing the victim to the floor. The biblical meaning of the act is explored in the process of solving the murders.