Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фламандтық Ренессанс композиторы
Flemish Renaissance composer
Тиелман (немесе Тайлман) Сусато (шамамен 1510/15 – 1570 жылдан кейін) – Антверпен қаласындағы Ренессанс композиторы, музыкант және музыка баспагері.
Tielman (or Tylman) Susato (c. 1510/15 – after 1570) was a Renaissance composer, instrumentalist and publisher of music in Antwerp.
Өмірбаян
Сузатоның нақты туған жері белгісіз, бірақ кейбір ғалымдар оның аты – Сузато, яғни Сост қаласынан екенін болжайды. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, алайда ол шамамен 1530 жылдан бастап Антверпендегі түрлі мұрағаттарда каллиграф және аспапшы ретінде жұмыс істегені белгілі: керней, флейта және тенор саз – оның иелігіндегі аспаптардың тізімінде кездеседі. 1543 жылы ол Төмен елдерде жылжымалы музыка әрпін қолданатын алғашқы музыка баспаханасын құрды. Оны Антверпенде «Крамхорн белгісімен» табуға болар еді. Сузато Антверпенде баспахана ашқанға дейін музыка баспасы көбінесе Италияда, Францияда және Германияда жүзеге асырылған. Ұзақ өтпей, Левенде Петрус Фалесий ескісі және Антверпенде Кристофер Плантен Сузатоға қосылды, соның арқасында Төмен елдер музыка баспасының өңірлік орталығына айналды. Сузато музыкалық аспаптармен де айналысқан болуы мүмкін. Ол бірнеше рет басқа баспагерлермен серіктестік құруға тырысты, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. 1561 жылы оның баспа ісін 1564 жылы қайтыс болған ұлы Якоб Сузато жалғастырды. Тильман Сузато алдымен Солтүстік Голландиядағы Алкмар қаласына, содан кейін Швецияға көшті. Оның соңғы жазбасы 1570 жылға дейін сақталған. Сузато сонымен қатар шебер композитор болды. Ол сол заманғы әдеттегі имитациялық полифониялық стильде бірнеше массалар мен мотеттер кітабын жазды (және жариялады). Ол сондай-ақ жас және тәжірибесіз әншілер үшін арнайы жазылған екі шансон кітабын жазды: олар тек екі немесе үш дауысқа арналған. Оның таралымы және ықпалы тұрғысынан ең маңызды жарияланымдары – Клеменс нон Папаның «Souterliedekens» шығармалары, ол голланд тілінде халық әндерінің әуендерін пайдалана отырып, өлшенген псалмдарды ұсынды. Олар 16 ғасырда Нидерландыда үлкен танымаллыққа ие болды. Сузато аспаптық музыканы да көп жазды, және оның көптеген шығармалары бүгінге дейін жазылып, орындалады. Ол 1551 жылы «Het derde musyck boexken alderhande danserye» атты би музыкасының бір кітабын шығарды, ол қарапайым, бірақ көркемдікпен ұйымдастырылған шығармалардан тұрады. Бұл шығармалардың көпшілігі би түрлері (аллеманд, гальярд және т.б.) болып табылады. Сузато өзінің жарияланымдарын қаланың көрнекті азаматтарына арнаған. Кейде ол бір композитордың шығармаларына толық кітапты арнады (мысалы, Маншикорт және Креккильон). Ол басқа фламанд композиторларын да басып шығаруға бейім болды. Ол сондай-ақ, танымал кеш Ренессанс композиторы Орландо де Лассустың музыкасын алғашқылардың бірі болып жариялады.
While Susato's exact place of birth is unknown, some scholars believe that because of his name—Susato meaning de Soest, of the town of Soest — he may be from the town of that name in Westphalia, or the town of Soest in The Netherlands. Not much is known about his early life, but he begins appearing in various Antwerp archives of around 1530 working as a calligrapher as well as an instrumentalist: trumpet, flute and tenor pipe are listed as instruments that he owned. In 1543, he founded the first music publishing house using movable music type in the Low Countries. He could be found in Antwerp, "At the Sign of the Crumhorn." Until Susato set up his press in Antwerp, music printing had been done mainly in Italy, France and Germany. Soon afterwards, Susato was joined by Petrus Phalesius the Elder in Leuven and Christopher Plantin, also in Antwerp, and the Low Countries became a regional center of music publishing. It is possible that Susato also ran a musical instrument business, and he attempted several times to form partnerships with other publishers but none was successful. In 1561 his son Jacob Susato, who died in 1564, took over his publishing business. Tielman Susato first moved to Alkmaar, North Holland, and later to Sweden. The last known record of him dates from 1570. Susato was also an accomplished composer. He wrote (and published) several books of masses and motets which are in the typical imitative polyphonic style of the time. He also wrote two books of chansons which were specifically designed to be sung by young, inexperienced singers: they are for only two or three voices. Most important of his publications in terms of distribution and influence were the Souterliedekens of Clemens non Papa, which were metrical psalm settings in Dutch, using the tunes of popular songs. They were hugely popular in the Netherlands in the 16th century. Susato also was a prolific composer of instrumental music, and much of it is still recorded and performed today. He produced one book of dance music in 1551, Het derde musyck boexken alderhande danserye, composed of pieces in simple but artistic arrangement. Most of these pieces are dance forms (allemandes, galliards, and so forth). Often Susato dedicated his publications to prominent citizens of the town. Sometimes he devoted an entire volume to the works of one composer (for example Manchicourt and Crecquillon). Not surprisingly, he seems to have favored other Flemish composers as subjects for publication. He was also one of the first to publish music of the acclaimed late Renaissance composer Orlande de Lassus.