Кіріспе

Аляска мен Британдық Колумбия арасындағы тау өткелі, сонымен қатар Өлі жылқы жолы (биіктігі) деп те аталады, ол АҚШ-тың Аляска штаты мен Канаданың Британдық Колумбия провинциясының шекарасындағы Жағалау тауларының шекаралық жоталары арқылы өтеді. Бұл өткел Аляскадағы Скагвейден Юкон өзенінің бастауындағы көлдер тізбегіне (Кретер көлі, Линдеман көлі және Беннетт көлі) жетелейді.

Тарих

Ақ жолақ Чилкут үндістерінің қатаң бақылауында болды және 1887 жылға дейін бұл аймақтан тыс адамдарға белгісіз болған. Уильям Огилви Джуно қаласында болғанда, Дэйс шығанасының жанындағы Льюс өзенінің (Юкон өзені) бастауына салынған төменгі өткел туралы әңгімелер естіген. Огилви экспедициясы Юкон территориясына Юкон өзеніндегі халықаралық шекараны зерттеу және белгілеу мақсатымен аттанған. 1887 жылдың маусым айында Огилви экспедициясы Тайя шығанасының басында, Пирамида аралынан Чилкут асуына дейін зерттеулер жүргізді. Джунодан кемемен келген Уильям Мур таулы жерлерде жол салуда тәжірибелі болды және Чилкут асуы арбаларға өту үшін тым тік болғандықтан, осы бағытты сынап көргісі келді. Олар Чилкут үндістерінің бақылауындағы тағы бір төменгі өткел туралы естіген. Огилви ақпарат жинап, мұндай өткелдің бар екенін анықтады. Джим есімді үнді, көптеген сөйлесулер мен ынталандырулардың арқасында, оны көрсетуге көнді. Мур және оның жетекшісі төменгі биіктіктегі өткелден өтті. Огилви мен оның геодезиялық тобы Чилкут асуына көтерілді. Олардың жүктерін көтеру үшін жалдаған көптеген Чилкут үнділерінің арасында Скукум Джим Мейсон да болды, ол отбасымен бірге Клондайк аймағында бай алтын кенін тапқан. Мур жаңа өткелді зерттеп, өз арба жолына қолайлы бағыт тапқанына риза болып қайтып келді. Ақ жолаққа атау берген – Канаданың ішкі істер министрі Томас Уайт есімді Уильям Огилви. Уильям Мур және оның ұлы Skagua-ға (сол кезде осылай аталған) жер иелігін алу үшін оралды. Олар үй және кемежай салып, Мурсвилл деп аталатын қалалық аумақты зерттеді. 1894 жылы Солтүстік-Батыс атты полициясы Канаданың Юкон территориясына жол тартқанда Дия және Моурсвилл қалаларына келді. Алғашқы алтын іздеушілердің тобы Ақ жолақ арқылы Моурдың жасаған жолымен өтті. Алтын асығу кезінде Моорлардың жеріне көп адам келді. Моурсвиллді Франк Рид қайта зерттеп, Skaguay деп атады. Жорж А. Брэкетт бұл жолды ақылы жолға айналдырды, ал Солтүстік-Батыс атты полициясы өткелдерді күзетіп, Канаданың иелігіндегі Скагуэйде қысқа мерзімге пост ұстады.

Алтынға шұғыл жылдар

Ақ өткел жолы Клондайк алтын асығы кезінде кеншілер қолданған екі негізгі өткелдің бірі болды. Ақ өткел батысқа қарай бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан Чилкут жолына қарағанда Беннетт көліне жеңілірек жол болды, бірақ ол Клондайкқа жаңа келген чиечаколарды тонаған қылмыстық элементке толы болды. Бұл алаяқтар Аляска штатының Скагвей қаласындағы жаман атты Сопи Смит тобының мүшелері деп есептелді. 1898 жылы Смит Джуно портындағы атыста қаза тауып, оның тобы Скагвей мен Ақ өткелден қуылды. Алтын асығы кезінде соншама көп жылқы өлді, жол "Өлі жылқылар жолы" деп аталды. Жол Беннетт көлінде аяқталып, онда кеншілер Даусон қаласы маңындағы Клондайк алтын кендеріне дейін Юкон өзенімен жүзу үшін сал немесе қайық жасады не сатып алды. Ақ өткел және Юкон темір жолы (W. P. & Y. R.) 1898-1900 жылдары Ақ өткел арқылы салынған тар темір жол еді. Клондайк тас жолының оңтүстік бөлігі де Ақ өткелді пайдаланады және темір жолға параллель өтеді. Скагвей тарихи ауданы мен Ақ өткел – АҚШ-тың ұлттық тарихи ескерткіші. Қатты климат, қиын жағдайлар мен ұзақ сапардың салдарынан Чилкут жолы мен Ақ өткел арқылы саяхат еткендер кеңінен аштықтан зардап шекті. Ақ өткелде аштықтан азап шеккендердің көпшілігі жол бойында тапқан өлген жылқы етін жеді.

Климат

Аляска жағындағы Уайт-Пасс тауының шаңырағына жақын, 2250 фут (686 метр) биіктікте Капитан Уильям Мур көпірі үшін метеостанция орналасқан.