Жулиан Стюарт: Мәдени экологияның негізін қалаушы антрополог
Julian Steward
Жулиан Стюарт – американдық антрополог, мәдени экологияның негізін қалаушы. Теориясы мәдени өзгерістерді зерттеуге арналған. Пайюттар мен жермен байланысы зор әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық антрополог Джулиан Хейнес Стюард (31 қаңтар 1902 - 6 ақпан 1972) – американдық антрополог, ең белгілісі мәдени экологияның «тұжырымдамасы мен әдістемесін» және мәдениет өзгеруінің ғылыми теориясын жасауға қосқан үлесімен танылды.
American anthropologist
Julian Haynes Steward (January 31, 1902 – February 6, 1972) was an American anthropologist known best for his role in developing "the concept and method" of cultural ecology, as well as a scientific theory of culture change.
Ерте өмір және білім
Стюард Вашингтон қаласында дүниеге келді, ол Монро көшесінде, Солтүстік-Батыс (NW), кейіннен Кливленд паркіндегі Макомб көшесінде тұрды. 16 жасында Стюард Вашингтон қаласында бақытсыз балалық шағын тастап, Калифорнияның Грейт-Бассен аймағындағы Дип-Спрингс-Вэллидегі пансиондық мектепке оқуға түсті. Стюардтың жаңадан құрылған Deep Springs дайындық мектебіндегі (кейін Deep Springs колледжіне айналған) тәжірибесі оның академиялық және мансаптық қызығушылықтарына елеулі әсер етті. Стюардтың жермен "тікелей қарым-қатынасы" (әсіресе, суару және мал шаруашылығы арқылы күнкөріс) және сол жерде тұратын Солтүстік Пайют үндістері оның мәдени экология теориясы мен әдісі үшін "катализатор" болды (Кернс 1999; Мерфи 1977).
Steward was born in Washington, D. C., where he lived on Monroe Street, NW, and later, Macomb Street in Cleveland Park. At age 16, Steward left an unhappy childhood in Washington, D. C. to attend boarding school in Deep Springs Valley, California, in the Great Basin. Steward's experience at the newly established Deep Springs Preparatory School (which later became Deep Springs College), high in the White Mountains had a significant influence on his academic and career interests. Steward's "direct engagement" with the land (specifically, subsistence through irrigation and ranching) and the Northern Paiute Amerindians that lived there became a "catalyst" for his theory and method of cultural ecology. (Kerns 1999; Murphy 1977)
Студент кезінде Стюард Беркли университетінде бір жыл оқыды, оның профессорлары Альфред Кробер және Роберт Лоуи болды, содан кейін ол Корнелл университетіне ауысты, оны 1925 жылы зоология мамандығы бойынша бітірді. Корнеллде, сол кездегі көптеген университеттер сияқты, антропология кафедрасы болмаса да, оның президенті Ливингстон Фарранд бұрын Колумбия университетінде антропология профессоры болған. Фарранд Стюардқа Берклиде антропологияға деген қызығушылығын (немесе Стюардтың сөзімен айтқанда, оның бұрыннан таңдаған "өмірлік еңбегін") жалғастыруды кеңес берді (Кернс 2003:71–72). Стюард Кробер мен Лоуидің басшылығымен оқыды және Берклиде Оскар Шмидерден аймақтық географияны үйренді, онда оның "Америкалық үндістердің салтанатты клоуны, ритуалдық клоундық және рөлдерді ауыстыру туралы зерттеуі" атты диссертациясы 1929 жылы қабылданды.
As an undergraduate, Steward studied for a year at UC Berkeley, with two of his professors being Alfred Kroeber and Robert Lowie, after which he transferred to Cornell University, from which he graduated in 1925 with a B. Sc. in zoology. Although Cornell, like most universities at the time, did not have an anthropology department, its president, Livingston Farrand, had previously been a professor of anthropology at Columbia University. Farrand advised Steward to continue pursuing his interest (or, in Steward's words, his already chosen "life work") in anthropology at Berkeley (Kerns 2003:71–72). Steward studied as directed by Kroeber and Lowie— and was taught by Oskar Schmieder in regional geography— at Berkeley, where his dissertation The Ceremonial Buffoon of the American Indian, a Study of Ritualized Clowning and Role Reversals was accepted in 1929.
Мансап
Кейін Стюард Мичиган университетінде антропология кафедрасын құрды, онда ол 1930 жылға дейін сабақ берді, содан кейін оны Лесли Уайт алмастырды. Ол Уайттың «жалпыға ортақ» мәдени эволюция моделімен келіспеді, бірақ бұл модель танымал болып, кафедраның атақ-даңқы мен беделін арттырды. 1930 жылы Стюард Юта университетіне көшті, оның Сиерра-Невадаға жақын орналасқандығы және Калифорния, Невада, Айдахо және Орегон штаттарындағы археологиялық далалық зерттеулерге қолжетімділігі оған ұнады. Стюардтың зерттеу қызығушылықтары негізінен «күнкөріспен» – адам, орта, технология, әлеуметтік құрылым және еңбек ұйымдастырудың динамикалық өзара әрекеттесуімен байланысты болды, мұны Кробер «ерекше», түпнұсқа және жаңашыл деп санады. 1931 жылы Стюард ақшаға мұқтаж болғандықтан Кробердің «Мәдени элементтердің таралуы» (CED) зерттеуі үшін Ұлы Бассейн Шошоны халқы бойынша далалық жұмыстарды бастады. 1935 жылы ол Смитсониан институтының Америка этнографиясы бюросына (BAE) тағайындалды, ол оның ең ықпалды еңбектерінің бірнешеуін жариялады. Олардың ішінде: «Бассейн-Жазық аймағының ежелгі халықтарының әлеуметтік-саяси топтары» (1938) – бұл мәдени экология парадигмасын «толыққанды түсіндірді» және американдық антропологиядағы диффузионизмнің ықпалын азайтуға көмектесті. Он бір жыл бойы Стюард Оңтүстік Америка үндістерінің нұсқаулығын редакциялап, зор ықпалға ие әкімші болды. Ол сондай-ақ Смитсониан институтында жұмыс істеді, онда 1943 жылы Әлеуметтік антропология институтын құрды. Ол Америка антропологиялық қауымдастығын қайта ұйымдастыру жөніндегі комиссияда да жұмыс істеді және Ұлттық ғылым қорының құрылуына қатысты. Ол археологиялық зерттеулермен де белсенді айналысты, Конгреске археологиялық қалдықтарды қалпына келтіру комитетін құруға (қазіргі кезде «құтқару археологиясы» деп аталатынның бастамасы) сәтті лобби жасады және Гордон Виллимен бірге Перумен байланысты зерттеу жобасын – Виру аңғары жобасын құруға жұмыс істеді. Стюард мәдениет пен мәдени өзгерістердің принциптерін анықтау үшін әртүрлі мәдениеттердегі заңдылықтарды іздеді. Оның еңбегі әлеуметтік ұйымның күрделілігінің өзгеруін ортаның шектеулерімен байланыстырды. Эволюциялық тұрғыдан алғанда, ол мәдени экологияны 19 ғасырда танымал болған бір сызықты типологиялық модельдерге және Лесли Уайттың «жалпыға ортақ» моделіне қарама-қарсы «көп сызықты» деп сипаттады. Стюардтың ең маңызды теориялық үлесі оның Колумбия университетіндегі оқыту жылдарында (1946–1953) жасалды. Стюардтың теориялық тұрғыдан ең өнімді жылдары 1946 жылдан 1953 жылға дейін Колумбия университетінде сабақ беру кезінде болды. Осы уақытта Колумбияда Екінші дүниежүзілік соғыстан келген көптеген ардагерлер GI Bill арқасында оқуға түсті. Стюард тез арада студенттердің тобын қалыптастырды, олар антропология тарихында зор ықпал етті, олардың ішінде Сидни Минц, Эрик Вольф, Рой Раппапорт, Стэнли Даймонд, Роберт Маннерс, Мортон Фрид, Роберт Ф. Мерфи және Марвин Харрис сияқты басқа да ғалымдар болды. Бұл студенттердің көпшілігі Пуэрто-Рико жобасына қатысты, бұл Пуэрто-Рикодағы жаңғыруға қатысты тағы бір ірі көлемді зерттеу болды. Стюард Колумбиядан Иллинойс университетіне көшті, онда ол антропология кафедрасын басқарды және 1968 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сабақ берді. Ол он бір үшінші әлем елдеріндегі жаңғыруды салыстыра зерттейтін тағы бір ірі зерттеуді бастады. Бұл зерттеудің нәтижелері «Дәстүрлі қоғамдардағы қазіргі заманғы өзгерістер» атты үш томдық жинақта жарияланды. Стюард 1972 жылы қайтыс болды.
Steward later established an anthropology department at the University of Michigan, where he taught until 1930, when he was replaced by Leslie White, with whose model of "universal" cultural evolution he disagreed, although it became popular and gained the department fame and notoriety. In 1930 Steward relocated to the University of Utah, which appealed to him for its proximity to the Sierra Nevada, and nearby archaeological fieldwork opportunities in California, Nevada, Idaho, and Oregon. Steward's research interests mainly concerned "subsistence"— the dynamic interaction of man, environment, technology, social structure, and the organization of work— which Kroeber regarded as "eccentric", original, and innovative. (EthnoAdmin 2003) In 1931, Steward, needing money, began fieldwork on the Great Basin Shoshone for Kroeber's Culture Element Distribution (CED) survey; in 1935 he received an appointment to the Smithsonian's Bureau of American Ethnography (BAE), which published some of his most influential works. Among them: Basin Plateau Aboriginal Sociopolitical Groups (1938), which "fully explicated" the paradigm of cultural ecology, and helped decrease the diffusionist emphasis of American anthropology. For eleven years Steward was an administrator of considerable influence, editing the Handbook of South American Indians. He also had a job with the Smithsonian Institution, where he initiateded the Institute for Social Anthropology in 1943. He also served on a committee to reorganize the American Anthropological Association and played a role in the creation of the National Science Foundation. He was also active in archaeological pursuits, successfully lobbying Congress to create the Committee for the Recovery of Archaeological Remains (the beginning of what is known presently as 'salvage archaeology') and worked with Gordon Willey to establish the Viru Valley project, an ambitious research program involved with Peru. Steward searched for cross cultural regularities in an effort to discern principles of culture and culture change. His work explained variation in the complexity of social organization as being limited to within a range possibilities by the environment. In evolutionary terms, he described cultural ecology as "multi linear", in contrast to the unilinear typological models popular during the 19th century, and Leslie White's "universal" model. Steward's most important theoretical contributions happened during his teaching years at Columbia (1946–53). Steward's most productive years theoretically were from 1946 to 1953, while teaching at Columbia University. During this time, Columbia had an influx of World War II veterans who were attending school due to the GI Bill. Steward quickly developed a coterie of students who would later have enormous influence in the history of anthropology, including Sidney Mintz, Eric Wolf, Roy Rappaport, Stanley Diamond, Robert Manners, Morton Fried, Robert F. Murphy, and influenced other scholars such as Marvin Harris. Many of these students participated with the Puerto Rico Project, yet another large scale group research study that concerned modernization in Puerto Rico. Steward quit Columbia for the University of Illinois at Urbana Champaign, where he directed the Anthropology Department and continued to teach until his retirement in 1968. There he began yet another large scale study, a comparative analysis of modernization in eleven third world societies. The results of this research were published in three volumes entitled Contemporary Change in Traditional Societies. Steward died in 1972.
Жұмысы мен ықпалы
Стьюардты мұғалім және әкімші ретінде атқаратын рөлінен бөлек, оны ең көп мәдени экологияның әдісі мен теориясы үшін еске алады. ХХ ғасырдың алғашқы үш онжылдығында американдық антропологтар жалпылауларға күдікпен қарады және жасаған мұқият егжей-тегжейлі монографияларынан нақты қорытынды шығаруға көбінесе дайын болмады. Стьюард көбірек номотетикалық, ғылыми стильді дамытқанымен ерекшеленеді. Оның "көп желілік" мәдени эволюция теориясы қоғамның қоршаған ортаға бейімделу жолдарын зерттеді. Бұл әдіс Льюис Генри Морган сияқты философтардың ықпалымен туған Лесли Уайттың "жалпы эволюция" теориясынан гөрі тереңірек болды. Стьюардтың қоғам эволюциясына деген қызығушылығы оны жаңғыру процестерін зерттеуге итермеледі. Ол қоғамның ұлттық және жергілікті деңгейлерінің бір-бірімен қалай байланысты екенін зерттеген алғашқы антропологтардың бірі болды. Ол адамзат эволюциясының барлық кезеңін қамтитын әлеуметтік теория құру мүмкіндігіне күмән келтірді, бірақ антропологтардың нақты, қолданыстағы мәдениеттерді ғана сипаттаумен шектелмейтінін де айтты. Стьюард белгілі бір дәуірлер мен аймақтардың өкілі болатын, типтік және жалпы мәдениетті талдауға болатын теория құруға болатынына сенді. Ол нақты мәдениеттің дамуын анықтайтын шешуші факторлар ретінде технология мен экономиканы көрсетті, сонымен қатар саяси жүйелер, идеологиялар және діндер сияқты екіншілік факторлардың да бар екенін атап өтті. Бұл факторлар қоғамның бір мезгілде бірнеше бағытта дамуына себеп болады. Стьюард бастапқыда экожүйелер мен физикалық ортаға баса назар аударды, бірақ осы орталар мәдениетке қалай әсер ететініне қызығушылық танытты (Клеммер 1999: ix). Стьюардтың 1952 жылға дейін Колумбия университетінде оқытушылық қызмет атқарған кезеңінде ол өзінің ең маңызды теориялық еңбектерін жазды: "Мәдени себептер мен заңдар: ерте цивилизациялардың дамуының сынақ формуласы" (1949б), "Аймақтық зерттеулер: теория және практика" (1950), "Социомәдени интеграция деңгейлері" (1951), "Эволюция және процесс" (1953а) және "Қазіргі қоғамдардың мәдени зерттеуі: Пуэрто-Рико" (Стьюард және Маннерс 1953). Клеммер былай деп жазады: "1949 мен 1953 жылдар аралығында жарық көрген жарияланымдардың барлығы Стьюардтың қызығушылықтарының кең ауқымын көрсетеді: мәдени эволюциядан, тарихқа дейінгі және археологиядан бастап себеп-салдарлық байланыстарды және мәдени "заңдарды" іздеуден бастап, аймақтық зерттеулерге, қазіргі қоғамдарды зерттеуге және жергілікті мәдени жүйелердің ұлттық жүйелермен байланысына дейін" (Клеммер 1999: xiv). Стьюардтың "Ұлы ойпаң" жұмысына қатысты Клеммер: "[оның философиясы] адамдардың немен айналысатынымен анықталатын көзқарас ретінде сипатталуы мүмкін, оны Оңтүстік Америкадағы кесу және күйдіру егіншілігімен айналысатын адамдардың ұлттық пролетариатқа айналуын зерттеуге деген қызығушылығының артуынан көруге болады" (Клеммер 1999: xiv). Клеммер өзінің ерекше стилінен өзгешеленетін және оның жұмысының бұрынғыдан аз таныс жақтарын ашатын екі жұмысты атап өтеді, олар "Юта штатының юте индейлерінің аборигендік және тарихи топтары: Уайт-Ривер юте индейлерінің талдауы және жергілікті компоненттері" (1963б) және "Солтүстік пайют индейлері" (Стьюард және Уилер Фогелин 1954; Клеммер 1999; xiv).
In addition to his role as a teacher and administrator, Steward is remembered most for his method and theory of cultural ecology. During the first three decades of the twentieth century, American anthropologists were suspicious of generalizations and often unwilling to generalize conclusions from the meticulously detailed monographs that they produced. Steward is notable for developing a more nomothetic, social scientific style. His theory of "multilinear" cultural evolution examined the way in which societies adapted to their environment. This method was more nuanced than Leslie White's theory of "universal evolution", which was influenced by philosophers such as Lewis Henry Morgan. Steward's interest in the evolution of society also caused him to examine processes of modernization. He was one of the first anthropologists to examine the way in which national and local levels of society were related to one another. He questioned the possibility of creating a social theory which encompassed the entire evolution of humanity; yet, he also argued that anthropologists are not limited to description of specific, existing cultures. Steward believed it is possible to create theories analyzing typical, common culture, representative of specific eras or regions. As the decisive factors determining the development of a given culture, he indicated technology and economics, while noting that there are secondary factors, such as political systems, ideologies, and religions. These factors cause a given society to evolve in several ways at the same time. Steward initially emphasized ecosystems and physical environments, but soon became interested in how these environments could influence cultures (Clemmer 1999: ix). It was during Steward's teaching years at Columbia, which lasted until 1952, that he wrote arguably his most important theoretical contributions: "Cultural Causality and Law: A Trial Formulation of the Development of Early Civilizations (1949b), "Area Research: Theory and Practice" (1950), "Levels of Sociocultural Integration" (1951), "Evolution and Process (1953a), and "The Cultural Study of Contemporary Societies: Puerto Rico" (Steward and Manners 1953). Clemmer writes, "Altogether, the publications released between 1949 and 1953 represent nearly the entire gamut of Steward's broad range of interests: from cultural evolution, prehistory, and archaeology to the search for causality and cultural "laws" to area studies, the study of contemporary societies, and the relationship of local cultural systems to national ones (Clemmer 1999: xiv)." In regard to Steward's Great Basin work, Clemmer writes, " [his philosophy] might be characterized as a perspective that people are in large part defined by what they do for a living, can be seen in his growing interest in studying the transformation of slash and burn horticulturists into national proletariats in South America" (Clemmer 1999: xiv). Clemmer does mention two works that contradict his characteristic style and reveal a less familiar aspect to his work, which are "Aboriginal and Historic Groups of the Ute Indians of Utah: An Analysis and Native Components of the White River Ute Indians" (1963b) and "The Northern Paiute Indians" (Steward and Wheeler Vogelin 1954; Clemmer 1999; xiv).