1933 жылғы "Беркли сквері" фильмі

Кіріспе

1933 жылғы фильм

«Беркли сквері» — 1933 жылы Fox Film Corporation компаниясы түсірген, Франк Ллойд режиссерлік еткен және Лесли Ховард пен Хизер Энджер бас рөлдерде ойнаған американдық кодекске дейінгі фантастикалық драмалық фильм. Фильмде жас американ Питер Стэндиштің тарихы айтылады, оның рөлін Говард сомдады (Оскар сыйлығының «Үздік актер» номинациясына ұсынылған). С.Т. Джоши түсіндіргендей, ол «20 ғасыр адамының бейнесі, ол бірқалай жолмен 18 ғасырдағы әулетінің өкілімен жекелігін біріктіреді». Фильм Джон Л. Балдерстонның осы аттас пьесасы негізінде түсірілген.

Фильм 1970 жылдарға дейін жоғалған деп есептелген, бірақ сол кезде қайта табылды. Жаңа қалпына келтірілген 35 мм таспа жасалды және қалпына келтірілген нұсқа алғаш рет 2011 жылы H. P. Lovecraft Film Festival-де көрсетілді.

Сюжет

1784 жылы АҚШ тәуелсіздік алғаннан кейін америкалық Питер Стендиш Нью-Йорктен Англияға туысына үйлену үшін аттанады. Бір француздың ауа шарымен Англия арнасын кешіп өтіп жатқанын естіген Питер, болашақтағы кереметтерді көре алмайтынына қынжылады. 1933 жылы оның ұрпағы, сондай-ақ Питер Стендиш, күтпеген жерден Лондонның Беркли скверіндегі үйді мұраға алады. Ол атасының күнделігіне қатты үйіріліп, никесіне тұрған Марджори Франтты алаңдатады. Америка елшісімен шай ішкенде Питер дипломатқа сол күні сағат 17:30-да 149 жылға кері оралатынына сенімді екенін айтады. Питер атасының күнделігін оқып, болашақта не болатынын білгендіктен, оның нұсқауларын ғана орындау керек деп ойлайды. Ол үйге асығып келеді, есікті ашқанда, 1784 жылға қайта оралып, үйге келген кезде бұрынғы Питер Стендиштің орнын басады. Үйдің иесі – оның туыстары, Петигрюлер. Леди Энн мен оның ересек балалары Том, Кейт және Хелен оны қарсы алады. Петигрюлердің қаржылық жағдайы нашар болғандықтан, олар Кейттің бай америкалыққа үйленуін қалайды. Питер Хеленді алғаш көргенге дейін оқыған болашағын өзгертуге ниеттенбейді. Ол оған тартылумен күресуге тырысады, бірақ сәтсіздікке ұшырайды. Темірқасық Хеленді мистер Трастлға үйленуге мәжбүр етеді, бірақ Хелен Питер келгенге дейін үйленбеуге шешім қабылдаған. Кейін ол Питерге оны көргенге дейін түсінде көріпті дейді. Уақыт өте келе, Питер 18 ғасырдың әдет-ғұрыптарын білмейтіндігінен кейін жағдайды қиындатады. Адамдар одан қорқа бастайды, себебі ол қателіктер жасайды және әлі орын алмаған оқиғалар туралы айтады. Мысалы, ол сер Джошуа Рейнольдсқа өзінің портретін салуды тапсырғанда, суретшінің жаңа ғана қолға алған басқа бір туындысын мақтайды. Кейт Питердің жынға иелгеніне сеніп, олардың келісімін бұзады. Алайда, Хелен оның қиындықтарын түсінеді және оған ғашық болады. Хелен соңында Питерден оның "екінші көру қабілетін" түсіндіруді сұрайды, ол осы туралы тек меңзеген. Ол ашық сөйлеуден бас тартса да, оның көздерінде қазіргі заманның суреттерін, оның барлық қорқыныштары мен кереметтерін көріп, шындықты сезеді. Ол өзінің 149 жыл бұрын туған арбақтар арасында өмір сүретінін, оның дәуірінің күнделікті жағдайларынан (гигиена мен санитарияның жоқтығынан, "дүниедегі лас шошқа қорасы" деп аталатын жерде жуынбаудан) қатты көңілсіздікке түскенін білгенде, оны өз уақытына қайтуға шақырады. Ол салдарына қарамастан онымен бірге қалуды қалайды, бірақ соңында 1933 жылға қайта оралады. Ол Хеленнің қабіріне барып, оның 1787 жылдың 15 маусымында 23 жасында қайтыс болғанын біледі. Марджори онымен кездеседі, оның ақыл-санасының дұрыс емес екеніне алаңдайды, себебі ол өзінің 18 ғасырдан келгенін айтады. Питер атасының онымен орын алмастырғанына сенеді. Ол оған үйленбейтінін айтады. Питердің көңілі Хеленнің қабіріндегі епитафиямен және олардың "сенің уақытыңда да, менің уақытымда да емес, Құдайдың уақытында" бірге болатынына сенімімен тыныштандырылады.

In 1784, shortly after the United States wins its independence, American Peter Standish sails from New York to England to marry his cousin. Upon hearing of a Frenchman crossing the English Channel in a balloon, Peter regrets that he will not be able to see the marvels the future has in store. In 1933, his descendant, also named Peter Standish, unexpectedly inherits a house in Berkeley Square, London. He becomes increasingly obsessed with his ancestor's diary, causing his fiancée Marjorie Frant great concern. When they have tea with the American ambassador, Peter confides to the diplomat with eager anticipation his conviction that he will be transported back 149 years at 5:30 that day. Peter is convinced that all he needs to do is follow his ancestor's diary, since he already knows what happens, from reading it. He rushes home, and just as he opens the door, he is indeed back in 1784, taking the place of the earlier Peter Standish just as he arrives at the house, then owned by his relations, the Pettigrews. Lady Ann and her grown offspring Tom, Kate, and Helen are there to greet him. The Pettigrews, being in desperate financial straits, are anxious for Kate to marry the wealthy American. Peter is determined not to alter the future he has read about, until he sees Helen for the first time. He tries to fight his attraction to her, but ultimately fails. Helen, meanwhile, is being pressed by her mother to marry Mr. Throstle, but Helen has determined, even before Peter's arrival, not to marry. She later confesses to Peter that she had been dreaming of him before she saw him. As time goes on, Peter keeps inadvertently giving offense with his unfamiliarity with 18th century customs. People also begin to fear him, as he blunders and speaks of things which have not yet taken place. For example, when he commissions Sir Joshua Reynolds to paint his portrait, he praises another Reynolds work by name, one the painter has only just begun. Kate becomes convinced that Peter is demonically possessed and breaks their engagement. Helen, however, is sympathetic to his difficulties, and falls in love with him. Helen eventually presses Peter for an explanation of his "second sight", which he has only hinted at. Though he refuses to speak openly, she somehow sees in his eyes visions of his modern world, with all its horrors as well as its marvels, and guesses the truth. Knowing he has become disillusioned, living among ghosts born 149 years before his time, and desperately unhappy with the day to day realities of her era (including a lack of hygiene and plumbing, and not bathing regularly in what he calls a "filthy little pigsty of a world"), she urges him to return to his own time. He wants to stay with her regardless of the consequences, but in the end, he does go back to 1933. When he visits Helen's grave, he learns that she died on June 15, 1787, at the age of 23. Marjorie comes to see him, worried about his sanity because he has been saying that he is from the 18th century. Peter believes his ancestor had switched places with him. He tells her he cannot marry her. Peter is consoled by the epitaph on Helen's grave, and her conviction that they will be together, "not in my time, nor in yours, but in God's".