Кіріспе
Қазіргі ағылшын тіліндегі Киелі кітап аудармасы The Recovery Version – бұл Киелі кітаптың түпнұсқа тілдерінен жасалған қазіргі ағылшын тіліндегі аудармасы. Оны Witness Lee және Watchman Nee-нің қызметі Living Stream Ministry басып шығарды. Бұл аударма Жергілікті шіркеулерде (бірлестік) кеңінен қолданылады. Жаңа өсиет 1985 жылы зерттеуге көмектесетін материалдармен бірге жарық көрді және 1991 жылы қайта қарастырылды. Жаңа өсиеттің мәтін ғана бар нұсқасы 1993 жылы, ал толық Киелі кітаптың мәтін ғана бар нұсқасы 1999 жылы қолжетімді болды. 2003 жылы толық зерттеу Кітабы жарық көрді. Атау авторлардың қалпына келтіру теологиясын көрсетеді, олар өз аудармаларындағы көптеген ұстанымдардың (мысалы, сенім арқылы ғана ақталу) бұрын шіркеуде жоғалып, кейіннен қайта жаңғырғанын сенеді.
The Recovery Version is a modern English translation of the Bible from the original languages, published by Living Stream Ministry, ministry of Witness Lee and Watchman Nee. It is the commonly used translation of Local Churches (affiliation). The New Testament was published in 1985 with study aids, and was revised in 1991. Text only editions of the New Testament and of the complete Bible became available in 1993 and 1999, respectively. The full study Bible was published in 2003. The name was chosen to reflect the restorationist theology of the authors, who believe many of the doctrines in their translation (such as justification by faith alone) were lost by the church before being recovered later.
Аударма
Recovery Version – бұл Еврей жазбаларының 1980 жылғы қайта қарастырылған басылымы Biblia Hebraica Stuttgartensia және Novum Testamentum Graece (26-шы басылым) -де кездесетін Нестле Аландтың грек мәтінінен жасалған Киелі кітаптың жаңа аудармасы. Аудармашылар соңғы екі мың жылда Киелі кітапты түсінуде үлкен жетістіктер болғанын сендіреді, бұл бір жағынан "Киелі кітаптағы сөздердің, тіркестердің немесе амалдардың мағынасын дәлдей түсетін филологиялық және экзегетикалық зерттеулердің" нәтижесінде, екінші жағынан христиан тәжірибесінің жинақталуының арқасында мүмкін болды. Осы түсінік ағылшын тіліндегі маңызды, авторитетті аудармалардың басшылығымен осы аударманың негізін құрайды. Recovery Version аудармасының мақсаты – кез келген бірбеттіліктер мен қате пікірлерден сақтану және Киелі кітаптың хабарын ағылшын тілінде мүмкіндігінше дәл жеткізу. Осы себепті, ол кейбір үзінділерде дәстүрлі аудармалардан өзгеше. Оның аудармасы негізінен сөзбе-сөз, түпнұсқа еврей немесе грек мәтінінің сөздерін және әрбір Киелі кітап авторының жеке стилін сақтауға бағытталған формальды эквивалент болып табылады. Аударманың мақсаты – түсінікті болуы, сондықтан түпнұсқа мәтіндегі түсіндіруге қатысты күмәнді жағдайлар оқырманның зерделеуі үшін осы аудармада шешілмейді. Recovery Version Ескі өсиеттегі барлық жерде тетраграмматонды «Ехоба» деп аударады.
Оқу құралдары
Әр кітаптың басында оның рухани мағынасын қысқаша баяндайтын тақырып жолы бар. Әр кітаптың алдында кітаптың құрылымын егжей-тегжейлі көрсететін мазмұн келтіріледі, ол мәтін бойында да орналасқан, кітаптың құрылымына шолу ұсынады. Төменгі жазбаларда тарих, география және тұлғалар емес, шындықтың ашылуы, рухани жарық және өмірмен қамтамасыз етуге баса назар беріледі. Жаңа Өсиеттің аяқ жазбаларын Ли жазған, ал Ескі Өсиеттің аяқ жазбаларын оның әдеби еңбектерінен редакциялық топ жинақтаған. Аяқ жазбаларында сөзбе-сөз (бірақ оқуға қиын) аудармалар, қолданылуға лайықты балама аудармалар, түпнұсқа мәтінді оқудың басқа жолдары және басқа ағылшын тіліндегі аудармалар мен ғылыми зерттеулердегі балама аудармалар көрсетілген. Түпнұсқа мәтіннің сөзбе-сөз аудармасында жоғалған айқындық көбінесе аяқ жазбаларында қарастырылып, толықтырылады. Recovery Version-да 15 000-нан астам аяқ жазба бар. Шеткі сілтемелер бірдей сөздер мен фактілерді қамтитын басқа аяттарға, сондай-ақ Киелі кітаптағы рухани аянға қатысты басқа да мәліметтерге сілтеме жасайды. Карталар Ескі Өсиет дәуіріндегі Ежелгі Таяу Шығысты, Ескі Өсиет дәуіріндегі Израильді және Жаңа Өсиет дәуіріндегі Киелі жерді көрсетеді, сондай-ақ Пауылдың саяхаттарын көрсетеді. Диаграммалар Жаңа Өсиеттің әртүрлі бөлімдерінің ерекшеліктерін көрсетеді және Даниялдың пайғамбарлық жетпіс аптасы, сенушілердің көтерілуі және Мәсіхтің келуі сияқты мәліметтерді визуалды уақыт сызығында ұйымдастырады.
Мәтіндік салыстыру
+ Таңдалған тармақтарды басқа аудармалармен салыстыру King James Version English Standard Version New International Version American Standard Version New American Standard Bible Darby Translation Recovery Version айырмашылықтары Жаратылыс 4:7б. Егер жақсылық жасамасаң, күнә есіктің алдында жатыр. Оның құштарлығы саған болады, ал сен оған билік етесің. Ал егер дұрыс істемесең, күнә есіктің алдында тығылып тұр. Оның құштарлығы саған қарсы, бірақ сен оған билік етуің керек. Егер дұрыс істемесең, күнә есіктің алдында тығылып тұр; ол сені қалайды, бірақ сен оны басып тастауың керек. Егер жақсылық жасамасаң, күнә есіктің алдында жатыр; оның құштарлығы саған, бірақ сен оған билік етесің. Егер дұрыс істемесең, күнә есіктің алдында тығылып тұр; оның құштарлығы сен үшін, бірақ сен оны басып тастауың керек. Егер жақсылық жасамасаң, күнә есіктің алдында жатыр; оның құштарлығы саған болады, ал сен оған билік етесің. Егер дұрыс істемесең, күнә есіктің алдында тығылып тұр; оның құштарлығы сен үшін, бірақ сен оған билік етесің. Жаратылыс 4:7, 1-аят: Күнә мен Шайтан – бір (Рим. 7:8 және ескерту). Шайтан күнә ретінде есіктің алдында тығылып тұрып, бізді ұстап алуға және жоюға мүмкіндік күтеді. 1Пет. 5:8: Сақ болыңыз, күзеңіз. Сіздерге қарсы тұрған Шайтан, арыстандай, кімді жұтып қоюға болатынын іздеп айналады. [7] Сондай-ақ, 1Пет. 5:8 қараңыз. Пс. 51:11 Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңды менен алыс қылма. Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңды менен алма. Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңды менен алма. Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңды менен алыс қылма. Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңды менен алыс қылма. Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңның күшін менен алма. Мені Өзіңнен айырма, Киелі Рухыңды менен алыс қылма. "Біздің аудармамыздағы үш жолда (Зәб. 51:11, Ишая 63:10-11) тек Киелі Рух деп аударғанбыз, еврейшеде «Оның қасиеттілігінің Рухы» делінген. Осылайша, бұл сөз үшінші Тұлғаның жеке аты ретінде емес, Құдайдың Рухы ретінде қолданылады. Жаңа Келісімде ғана Рух «Құдайдың Киелі Рухы» деп аталады". Пс. 51:11, 2-аят: Мұнда және Исая 63:10-11-де қолданылған қасиеттіліктің Рухы атауы Жаңа Келісімде қолданылған Киелі Рухтан өзгеше [7] Мат. 9:16 Ешкім жаңа матаны ескі киімге тиектейді, себебі жаңа мата ескі киімді жыртып, тесік одан да үлкен болады. Ешкім ескі киімге бүршік матаны тиектейді, себебі жамау киімді жұлып алып, тесік одан да үлкен болады. Ешкім ескі киімге бүршік матаны тиектейді, себебі жамау киімнен жұлынып, тесік одан да үлкен болады. Ешкім ескі киімге өңделмеген матаны тиектейді, себебі жамау киімді жұлып алып, тесік одан да үлкен болады. Ешкім ескі киімге бүршік матаны тиектейді, себебі жамау киімнен жұлынып, тесік үлкейеді. Ешкім ескі киімге жаңа матаны тиектейді, себебі жамау киімді жұлып алып, тесік үлкейеді. Ешкім ескі киімге өңделмеген матаны тиектейді, себебі жамау киімді жұлып алып, тесік үлкейеді. Грек сөзі «кардтау» немесе «жүн тарау» емес деген екі әріптен тұрады. Осылайша, бұл сөздің мағынасы – кардталмаған, буланбаған, жуылмаған, аяқталмаған, өңделмеген. Ж. 3:16 Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім құрып кетпесін, мәңгілік өмірге ие болсын. Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім жойылмай, мәңгілік өмірге ие болсын. Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім жойылмай, мәңгілік өмірге ие болсын. Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім жойылмай, мәңгілік өмірге ие болсын. Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім жойылмай, мәңгілік өмірге ие болсын. Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім жойылмай, мәңгілік өмірге ие болсын. Құдай әлемді соншалықты сүйгендіктен, Өзінің жалғыз Ұлын берді, осылайша Оған сенген әркім мәңгілік өмірге ие болып, құрып кетпейді. Жақия 3:16 (ЖД) Исаға сену Исаға сену емес. Бірақ сенуші Раббыға сенсе, онда ол Оның бірлігінде болады. Бұл объективті фактіні мойындау, ал екіншісі – субъективті түрде өмірді қабылдау. [7] Рим. Сіздер құлдық Рухты алып, қайтадан қорқуға түспедіңіз, бірақ сіздерді ұлдар еткен Рухты алдыңыз, Оның арқылы біз «Абба, Әке!» деп айқайлаймыз. Сіздер құлдық Рухты алып, қайтадан қорқуға түспедіңіз, бірақ сіздерді ұлдар еткен Рухты алдыңыз, Оның арқылы біз «Абба! Әке!» деп айқайлаймыз. Сіздер құлдық Рухты алып, қайтадан қорқуға түспедіңіз, керісінше, сіздерді ұлдар еткен Рухты алдыңыз, Оның арқылы біз «Абба, Әке!» деп айқайлаймыз. Сіздер құлдық Рухты алып, қайтадан қорқуға түспедіңіз, бірақ сіздерді ұлдар еткен Рухты алдыңыз, Оның арқылы біз «Абба! Әке!» деп айқайлаймыз. Сіздер құлдық Рухты алып, қайтадан қорқуға түспедіңіз, бірақ сіздерді ұлдар еткен Рухты алдыңыз, Оның арқылы біз «Абба, Әке!» деп айқайлаймыз. Сіздер құлдық Рухты алып, қайтадан қорқуға түспедіңіз, бірақ сіздерді ұлдар еткен Рухты алдыңыз, Оның арқылы біз «Абба, Әке!» деп айқайлаймыз. Мұнда аудармашылар «ұлдық» деген сөзді «асырап алудан» гөрі қолданды. [7] Піл. Мені күштендіретін Мәсіх арқылы меннің барлық нәрсені істей аламын. Мені күштендіретін Оның арқылы меннің барлық нәрсені істей аламын. Мені күшпен беріп, барлық нәрсені істей аламын. Мені күштендіретін Оның ішінде меннің барлық нәрсені істей аламын. Мені күштендіретін Оның арқылы меннің барлық нәрсені істей аламын. Менде Оның күші бар, меннің барлық нәрсені істей аламын. Менің барлық нәрсені істеуге күшім Оның күшінен. G1722 ἐν (en) дегеніміз – ішінде, т.б. ἐνδυναμοῦντί (endynamounti) – іштен күшті ету. Мәсіх біздің ішімізде (Кол. 1:27) қоныстанған. Ол бізге күш береді, бізді іштен күшті етеді, сырттан емес. Осы ішкі күш арқылы Пауыл Мәсіхте барлық нәрсені істей алды. [7] Кол. 2:9 Өйткені Оның ішінде Құдайдың барлық толықтығы денеде тұрады. Өйткені Оның ішінде Құдайдың барлық толықтығы денеде тұрады. Өйткені Мәсіхте Құдайдың барлық толықтығы дене түрінде қоныстанған. Өйткені Оның ішінде Құдайдың барлық толықтығы денеде тұрады. Өйткені Оның ішінде Құдайдың барлық толықтығы дене түрінде қоныстанған. Өйткені Оның ішінде Құдайдың барлық толықтығы денеде тұрады. Өйткені Оның ішінде Құдайдың барлық толықтығы денеде тұрады. {G2330} θεότητος, «Құдайлық» деп аударылған, Жаңа Келісімде бірегей. Рим. 1:20-да {G2305} θειότης «құдайлық» немесе «құдайлық» деп аударылған. Мұнда Пауыл Мәсіхке тиесілі Құдайдың мәнді және жеке құдайлығы туралы айтып отыр. Бенгельдің айтуынша: «Құдайдың қасиеттері емес, Құдайдың табиғаты». «Құдайлық» – құдайлықты білдіреді, ол жаратылыстардың көрсететін құдайлық сипаттарынан өзгеше (Рим. 1:20). [7]
4:7bAnd if thou doest not well, sin lieth at the door. And unto thee shall be his desire, and thou shalt rule over him. And if you do not do well, sin is crouching at the door. Its desire is contrary to you, but you must rule over it. But if you do not do what is right, sin is crouching at your door; it desires to have you, but you must master it. And if thou doest not well, sin coucheth at the door; and unto thee shall be its desire; but do thou rule over it. And if you do not do well, sin is crouching at the door; and its desire is for you, but you must master it. And if thou doest not well, sin lieth at the door; and unto thee [shall be] his desire, and thou shalt rule over him. And if you do not do well, sin is crouching at the door; and his desire is for you, but you must rule over him. Gen.4:7, n.1: Sin and Satan are one (Rom.7:8 and note) Satan as sin is crouching at the door, waiting for the opportunity to seize and devour us
1Pet.5:8: Be sober; watch. Your adversary the devil, as a roaring lion, walks about, seeking someone to devour. [7]
See also 1Pet.5:8 in the KJV, the ESV, and the NIV. Ps. 51:11Cast me not away from thy presence; and take not thy holy spirit from me. Cast me not away from your presence, and take not your Holy Spirit from me. Do not cast me from your presence or take your Holy Spirit from me. Cast me not away from thy presence; And take not thy holy Spirit from me. Do not cast me away from Your presence And do not take Your Holy Spirit from me. Cast me not away from thy presence, and take not the spirit of thy holiness from me. Do not cast me from Your presence, and do not take the Spirit of Your holiness away from me. "The only three passages (Ps.51:11, Isa.63:10 11) where we have in our translation Holy Spirit, the Hebrew is properly 'the Spirit of His holiness.' It is thus of the Spirit of God that the word is used, and not as the Proper Name of the third person. Only in the NT does the Spirit bear the name of 'The Holy Spirit.'" Ps.51:11, n.2: The title the Spirit of holiness used here and in Isa.63:10 11 is not the same as the Holy Spirit used in the NT [7] Mat. 9:16No man putteth a piece of new cloth unto an old garment, for that which is put in to fill it up taketh from the garment, and the rent is made worse. No one puts a piece of unshrunk cloth on an old garment, for the patch tears away from the garment, and a worse tear is made. No one sews a patch of unshrunk cloth on an old garment, for the patch will pull away from the garment, making the tear worse. And no man putteth a piece of undressed cloth upon an old garment; for that which should fill it up taketh from the garment, and a worse rent is made. But no one puts a patch of unshrunk cloth on an old garment; for [b]the patch pulls away from the garment, and a worse tear results. But no one puts a patch of new cloth on an old garment, for its filling up takes from the garment and a worse rent takes place. No one puts a patch of unfulled cloth on an old garment, for that which fills it up pulls away from the garment, and a worse tear is made. The Greek word is formed with not and to card or comb wool. Thus, the word means uncarded, unsteamed and unwashed, unfinished, unfulled, untreated. Jn. 3:16For God so loved the world, that he gave his only begotten Son, that whosoever believeth in him should not perish, but have everlasting life. For God so loved the world, that he gave his only Son, that whoever believes in him should not perish but have eternal life. For God so loved the world that he gave his one and only Son, that whoever believes in him shall not perish but have eternal life. For God so loved the world that he gave his one and only Son, that whoever believes in him shall not perish but have eternal life. For God so loved the world, that He gave His only begotten Son, that whoever believes in Him shall not perish, but have eternal life. For God so loved the world, that he gave his only begotten Son, that whosoever believes on him may not perish, but have life eternal. For God so loved the world that He gave His only begotten Son, that every one who believes into Him would not perish, but would have eternal life. Jn.3:16, n.2: Believing into {G1519} the Lord is not the same as believing Him (John 6:30). To believe Him is to believe that He is true and real, but to believe into Him is to receive Him and be united with Him as one. The former is to acknowledge a fact objectively; the latter is to receive a life subjectively. [7] Rom. 8:15For ye have not received the spirit of bondage again to fear; but ye have received the Spirit of adoption, whereby we cry, Abba, Father. For you did not receive the spirit of slavery to fall back into fear, but you have received the Spirit of adoption as sons, by whom we cry, “Abba! Father!”The Spirit you received does not make you slaves, so that you live in fear again; rather, the Spirit you received brought about your adoption to sonship. And by him we cry, “Abba, Father.”For ye received not the spirit of bondage again unto fear; but ye received the spirit of adoption, whereby we cry, Abba, Father. For you have not received a spirit of slavery leading to fear again, but you have received a spirit of adoption as sons by which we cry out, “Abba! Father!”For ye have not received a spirit of bondage again for fear, but ye have received a spirit of adoption, whereby we cry, Abba, Father. For you have not received a spirit of slavery bringing you into fear again, but you have received a spirit of sonship in which we cry, Abba, Father!Here the translators used the word sonship instead of adoption. [7] Phl. 4:13I can do all things through Christ which strengtheneth me. I can do all things through him who strengthens me. I can do all this through him who gives me strength. I can do all things in him that strengtheneth me. I can do all things through Him who strengthens me. I have strength for all things in him that gives me power. I am able to do all things in Him who empowers me. G1722 εν (en) means in, etc. ἐνδυναμοῦντί (endynamounti) means makes dynamic inwardly. Christ dwells in us (Col.1:27). He empowers us, makes us dynamic from within, not from without. By such inward empowering Paul was able to do all things in Christ. [7] Col.
2:9For in him dwelleth all the fulness of the Godhead bodily. For in him the whole fullness of deity dwells bodily. For in Christ all the fullness of the Deity lives in bodily form. For in him dwelleth all the fulness of the Godhead bodily. For in Him all the fullness of Deity dwells in bodily form. For in him dwells all the fulness of the Godhead bodily. For in Him dwells all the fullness of the Godhead bodily. {G2330} θεότητος, translated into "Godhead," is unique in the NT. In Rom.1:20, {G2305} θειότης is translated divinity or godhood. Here Paul is speaking of the essential and personal deity as belonging to Christ. So Bengel: "Not the divine attributes, but the divine nature." "Godhead" refers to deity, which is different from the divine characteristics manifested by the created things (Rom.1:20). [7]
Басқа тілдер
Киелі кітаптың толық және ішінара басылымдары Қалпына келтіру нұсқасында басқа тілдерде де бар, оның ішінде: қытай (恢復本), француз (Version Recouvrement), неміс (Wiedererlangungs Übersetzung), индонезия (Alkitab Versi Pemulihan), жапон (回復訳), корей (회복역), португал (Versão Restauração), орыс (Восстановительный перевод), испан (Versión Recobro), тагалог (Salin sa Pagbabawi) және себуано (Hubad Pahiuli). Сонымен қатар, Индокитай түбегіндегі тай, вьетнам, мьянма, Камбоджа, Лаос тілдеріндегі нұсқалары да бар және т.б.