Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей композиторы, педагог және дирижер (1855–1914)
Russian composer, teacher and conductor (1855–1914)
Анатолий Константинович Лядов (Анато́лий Константи́нович Ля́дов; 12 мамыр 1855 [е.с. 30 сәуір 1855] – 28 тамыз 1914 [е.с. 15 тамыз 1914]) – орыс композиторы, педагог және дирижері.
Anatoly Konstantinovich Lyadov (Анато́лий Константи́нович Ля́дов; 12 May 1855 [O. S. 30 April 1855]28 August 1914 [O. S. 15 August 1914]) was a Russian composer, teacher and conductor.
Өмірбаян
Лядов 1855 жылы Ресей империясының Санкт-Петербург қаласында көрнекті орыс музыканттарының отбасында дүниеге келді. 1860-1868 жылдары дирижер әкесі Константин Лядовтан жеке оқытылды, содан кейін 1870 жылы Санкт-Петербург консерваториясына фортепиано мен скрипканы оқуға түсті. Бірақ ол аспаптармен шұғылдануды тоқтатты және контрапункт пен фугаға ден қойды, әйтсе де ол өте жақсы пианист болып қала берді. Оның табиғи музыкалық қабілетін, басқалармен қатар, Модест Муссоргский жоғары бағалады, ал 1870-ші жылдары ол "Бес" деп белгілі композиторлар тобымен байланысқа түсті. Ол Николай Римский-Корсаковтың композиция класына қабылданды, бірақ 1876 жылы сабақтан қалу себепті шығарылды. 1878 жылы дипломдық жұмысын аяқтауға көмектесу үшін қайтадан сол кластарға қабылданды.
Lyadov was born in 1855 in St. Petersburg, Russian Empire, into a family of eminent Russian musicians. He was taught informally by his conductor step father Konstantin Lyadov from 1860 to 1868, and then in 1870 entered the St. Petersburg Conservatory to study piano and violin. He soon gave up instrumental study to concentrate on counterpoint and fugue, although he remained a fine pianist. His natural musical talent was highly thought of by, among others, Modest Mussorgsky, and during the 1870s he became associated with the group of composers known as The Five. He entered the composition classes of Nikolai Rimsky Korsakov, but was expelled for absenteeism in 1876. In 1878 he was readmitted to these classes to help him complete his graduation composition.
Мұғалім
1878 жылдан бастап Санкт-Петербург консерваториясында сабақ берді, оның шәкірттері Сергей Прокофьев, Николай Мясковский, Михаил Гнесин, Лазарь Саминский, Любовь Стрейхер және Борис Асафьев болды. Мінезіне сай, ол кейде өте жақсы, кейде өзгермелі оқытушы болды. Консерваторияда онымен бірге гармонияны оқыған дирижер Николай Малко былай деп жазды: "Лядовтың сын пікірлері әрқашан дәл, анық, түсінікті, құрылымдық және қысқа болатын. Ол сөздің ортасында тоқтап, қалтасынан кішкентай қайшы алып, тырнағымен бірдеңе істей бастайтын, ал біз күтетінбіз". Игорь Стравинский Лядовтың өзіне де, шәкірттеріне де қатаң болғанын, өте ұқыпты жазғанын және егжей-тегжейлі назар талап еткенін айтты. Прокофьев тіпті ең қарапайым музыкалық жаңалықтардың консервативті Лядовты қатты ашуландырғанын еске алды. "Ол қолын қалтасына салып, жұмсақ, табаны жоқ аяқ киімдерінде дөңгелей отырып: "Неге менімен оқып жатырсыңды түсінбеймін. Рихард Штраусқа бар. Дебюссиге бар" дейтін. Бұл сөздер "Кетіңдер!" деген мағынаны білдіретін. Дегенмен, Лядов таныстарына Прокофьев туралы айтатын. "Мен оны оқытуға міндеттімін. Ол өзінің техникасын, стилін алдымен фортепианода қалыптастыруы керек". 1905 жылы ол Римский-Корсаковты жұмыстан шығаруға наразылық білдіріп, қысқа уақытқа отставкаға кетті, бірақ Римский-Корсаковты қызметіне қайта орналастырғаннан кейін қайта оралды.
He taught at the St. Petersburg Conservatory from 1878, his pupils included Sergei Prokofiev, Nikolai Myaskovsky, Mikhail Gnesin, Lazare Saminsky, Lyubov Streicher, and Boris Asafyev. Consistent with his character, he was a variable but at times brilliant instructor. Conductor Nikolai Malko, who studied harmony with him at the conservatory, wrote, "Lyadov's critical comments were always precise, clear, understandable, constructive, and brief And it was done indolently, without haste, sometimes seemingly disdainfully. He could suddenly stop in midword, take out some small scissors from his pocket and start doing something with his fingernail, while we all waited." Igor Stravinsky remarked that Lyadov was as strict with himself as he was with his pupils, writing with great precision and demanding fine attention to detail. Prokofiev recalled that even the most innocent musical innovations drove the conservative Lyadov crazy. "Shoving his hands in his pockets and rocking in his soft woolen shoes without heels, he would say, 'I don't understand why you are studying with me. Go to Richard Strauss. Go to Debussy.' This was said in a tone that meant 'Go to the devil!'" Still, Lyadov told his acquaintances about Prokofiev. "I am obliged to teach him. He must form his technique, his style—first in piano music." In 1905, he resigned briefly over the dismissal of Rimsky Korsakov, only to return when Rimsky Korsakov was reinstated.
Глазунов, Беляев және Чайковский
Лядов ағаш өндіруші миллионер және меценат Митрофан Беляевті жасөспірім Александр Глазуновтың музыкасымен таныстырды. Глазуновтың музыкасына деген қызығушылық Беляевтің бүкіл орыс ұлттық композиторлар тобын қолдауға тез әкелді. 1884 жылы Беляев «Орыс симфониялық концерттері» институтын құрды және жыл сайын Глинка сыйлығын белгіледі. Келесі жылы ол Лейпцигте жеке баспа үйін ашты. Глазунов, Лядов, Римский-Корсаков және Бородиннің шығармаларын өз қаражатымен жариялады. Сонымен қатар, жас композиторлар Беляевтен көмек сұрады. Беляев Лядовтан Глазунов пен Римский-Корсаковпен бірге кеңесші кеңес құрып, осы үміткерлерді іріктеуге көмектесуді өтінді. Ақырында осы композиторлар тобы «Беляев шеңбері» деп аталды. 1887 жылдың қараша айында Лядов Петр Ильич Чайковскиймен кездесті. Алты жылдай бұрын Чайковский Безель баспасына Лядовтың жазған фортепиано арабескісі туралы теріс пікір білдірген еді. Дегенмен, осы сапардан бұрын да Чайковскийдің Лядовқа деген көзқарасы өзгеруі мүмкін. Ол Лядовқа өзінің «Манфред симфониясының» нотасын сыйға берген. Енді оны жеке кездескен соң, жас композитор үшін ол «құрметті Лядов» атанды. 1890 жылдың қысынан бастап ол Лядовқа және Беляев шеңберінің қалған мүшелеріне жиі бара бастады.
Lyadov introduced timber millionaire and philanthropist Mitrofan Belyayev to the music of the teenage Alexander Glazunov. Interest in Glazunov's music quickly grew to Belyayev's patronage of an entire group of Russian nationalist composers. In 1884 Belyayev instituted the Russian Symphony Concerts and established an annual Glinka Prize. The following year he started his own publishing house in Leipzig. He published music by Glazunov, Lyadov, Rimsky Korsakov and Borodin at his own expense. In addition, young composers appealed for Belyayev's help. Belyayev asked Lyadov to serve with Glazunov and Rimsky Korsakov on an advisory council to help select from these applicants. The group of composers that formed eventually became known as the Belyayev Circle. In November 1887, Lyadov met Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Nearly seven years earlier Tchaikovsky had given a negative opinion to the publisher Besel about a piano arabesque Lyadov had written. Even before this visit, though, Tchaikovsky's opinion of Lyadov may have been changing. He had honored Lyadov with a copy of the score of his Manfred Symphony. Now that he had actually met the man face to face, the younger composer became "dear Lyadov." He became a frequent visitor to Lyadov and the rest of the Belyayev Circle, beginning in the winter of 1890.
Кейінгі жылдар
1884 жылы ол бай әйелге үйленді, осы неке арқылы Новгород облысы Боровичевск ауданындағы Полиновка селосындағы мүлікке ие болды, онда ол жазда асықпай шығармалар жазып, 1914 жылы қайтыс болды.
He married into money in 1884, acquiring through his marriage a country property in Polynovka, Borovichevsky, Novgorod Governorate, where he spent his summers composing unhurriedly, and where he died in 1914.
Музыка
Лядовтың техникалық шеберлігі замандастары тарапынан жоғары бағаланғанымен, оның жауапкершіліксіздігі оның мансабына кедергі келтірді. Өзіне қатысты сыншыл көзқарасы мен сенімсіздігінен оның жарияланған шығармалары салыстырмалы түрде аз. Оның көптеген туындылары бұрыннан бар материалға жасалған вариациялар немесе аранжировкалар (мысалы, оның "Орыс халық әндері", Op. 58). Ол көптеген фортепиано миниатюраларын жазды, олардың ішінде 1893 жылғы "Музыкалық тамақ жәшігі" ең танымал. Көптеген замандастары сияқты, Лядовты да орыс тақырыптары қызықтырды. Оның музыкасының көп бөлігі бағдарламалық сипатқа ие; мысалы, оның тондық поэмалары "Баба Яга", Op. 56, "Кикимора", Op. 63, "Сиқырлы көл", Op. 62 (Арсений Мещерскийдің "Сиқырлы көл" картинасынан шабыттандырылған). Бұл қысқа тондық поэмалар, оның ең танымал туындылары, оркестрлік дыбыс бояуына ерекше шеберлік танытады. Кейінгі шығармаларында ол жас замандасы Александр Скрябин сияқты кеңейтілген тоналдылықпен тәжірибе жасады. Лядовтың ірі көлемді туындыны аяқтамағаны айтылады. Дегенмен, оның көптеген миниатюралары репертуарда өз орнын тапқан. 1905 жылы Лядов жаңа балет музыкасын жазуға кірісті, бірақ жұмыс ілгерілемеген соң, ол операға көшті. Лядов операны аяқтаған жоқ, бірақ оның бөліктері "Кикимора" және "Сиқырлы көл" атты қысқа тондық поэмаларда көрініс тапты. 1909 жылы Сергей Дягилев Лядовқа Шопеннің "Силфидтер" балеті үшін оркестрлік номерді орындауды тапсырды және сол жылдың 4 қыркүйегінде композиторға өзінің "Ресей балеттерінің" 1910 жылғы маусымына жаңа балет партитурасын сұрады. Алайда, Лядовтың "От құсы" болып аталған туындыны жазуды бастауға баяу болды деген кең таралған әңгімеге қарамастан (сол кездегі тәжірибесіз Игорь Стравинский орындаған), Лядовтың бұл тапсырманы қабылдағанына ешқандай дәлел жоқ.
While Lyadov's technical facility was highly regarded by his contemporaries, his unreliability stood in the way of his advancement. His published compositions are relatively few due to a certain self critical lack of confidence. Many of his works are variations on or arrangements of pre existing material (for example his Russian Folksongs, Op. 58). He did compose a large number of piano miniatures, of which his Musical Snuffbox of 1893 is perhaps most famous. Like many of his contemporaries, Lyadov was drawn to intensely Russian subjects. Much of his music is programmatic; for example his tone poems Baba Yaga Op. 56, Kikimora Op. 63, The Enchanted Lake Op. 62 (inspired by the painting by Arseny Meshchersky, "The Enchanted Lake"). These short tone poems, probably his most popular works, exhibit an exceptional flair for orchestral tone colour. In his later compositions he experimented with extended tonality, like his younger contemporary Alexander Scriabin. It has been argued that Lyadov never completed a large scale work. However, many of his miniatures have their place in the repertory. In 1905 Lyadov began work on a new ballet score, but when the work failed to progress, he shifted gears to work on an opera instead. Lyadov never finished the opera, but sections of the work found realization in the short tone poems Kikimora and The Enchanted Lake. In 1909 Sergei Diaghilev commissioned Lyadov to orchestrate a number for the Chopin based ballet Les Sylphides, and on 4 September that year wrote to the composer asking for a new ballet score for the 1910 season of his Ballets Russes; however, despite the much repeated story that Lyadov was slow to start composing the work which eventually became The Firebird (famously fulfilled by the then relatively inexperienced Igor Stravinsky), there is no evidence that Lyadov ever accepted the commission.