Кіріспе

Орта ғасыр қолжазбаларындағы байланысты мәтіндер тобы. Уэльстік триадалар (Trioedd Ynys Prydein, "Британия аралының триадалары") – орта ғасыр қолжазбаларындағы байланысты мәтіндер тобы, олар Уэльстің фольклоры, мифологиясы және дәстүрлі тарихының үштік топтарындағы фрагменттерін сақтайды. Триада – бұл риторикалық форма, онда нәрселер үштікке топтастырылады, ал тақырыбы олардың ортақ белгісін көрсетеді; мысалы, "Ең ұсталмайтын үш нәрсе – ағынның күші, жебенің ұшуы және ақымақтың тілі".

Мазмұны

Мәтіндерде король Артур және Рим империясы құлағаннан кейінгі Британияның басқа да жартылай тарихи тұлғалары, Бран Блаженді сияқты мифтік кейіпкерлер, Алан IV, Бретань герцогы (Алан Фирган деп аталған) және Caswallawn (Кассивеллаун) мен Caradoc (Каратакус) сияқты темір ғасырындағы тұлғалар туралы сілтемелер бар. Кейбір триадалар үш тұлғаның ортақ белгісін тізімдейді (мысалы, "Британия аралының үш жеңілтек бардтары"), ал басқалары маңызды повестеу түсіндірмелерін қамтиды. Триада түрі, әдетте, уэльс бардтары мен ақындарының өлеңдер мен әңгімелер құрастыруда есте сақтауға көмектесу құралы ретінде пайда болған, кейіннен уэльс әдебиетінің риторикалық тәсіліне айналды. Орта ғасырлық уэльс ертегісі Кульхвх пен Ольвенде көптеген триадалар кездеседі.

Ең көне жинақ

Уэльстік триадалардың сақталған ең ерте жинағы қазіргі Уэльстің Ұлттық кітапханасындағы Peniarth 16 қолжазбасында кездеседі, ол 13 ғасырдың үшінші тоқсанына жатсады және Рейчел Бромвич жинаған 96 триаданың 46-сын қамтиды. Басқа маңызды қолжазбаларға шамамен 1275 жылы жазылған Peniarth 45 және Рхиддерхтің Ақ кітабы (Welsh: Llyfr Gwyn Rhydderch) мен Гергесттің Қызыл кітабы (Welsh: Llyfr Coch Hergest) кіреді, олар Peniarth қолжазбаларындағы жинақтардан айқын түрде ерекшеленетін ортақ нұсқаны бөліседі.

Кейінгі жинақтар

18 ғасырдағы валлилік ескі заттарды зерттеуші Иоло Морганвг триадалар жинағын жасады, оны өзінің қолжазбалар жинағынан алғанын айтты. Оның кейбір триадалары орта ғасырлық қолжазбалардағыларға ұқсас, бірақ кейбіреулері Морганвгке ғана тән және оның өзі құрастырғаны деп жиі саналады.