Кіріспе

Кәсіподақшылар қауымдастығы

Ольстер одағының Еңбек қауымдастығы (UULA) – 1918 жылдың маусымында Эдвард Карсон құрған, Ирландиядағы Ольстер одағымен байланысқан кәсіподақшылар қауымдастығы. Мүшелері Еңбек одағы деп аталды. 1918 және 1919 жылдары Ұлыбританияда қатаң таптық қақтығыстар болды. Бұл құбылыс сол кезде Ұлыбританияның құрамына кіретін Ирландияға да тарады. Осы кезеңде кәсіподақтар қатарына мүшелік саны күрт өсті және бірнеше ереуілдер орын алды. Бұл кәсіподақ қызметі Ольстер одағы жетекшілігінің бір бөлігін, әсіресе Эдвард Карсон мен Р. Доусон Бейтсті алаңдатты. Карсон сол кезде Британ империясы одағының президенті болып, Ұлыбританияда большевиктердің көтеріліс қаупін арттыруға бейімділік танытқан еді.

Негізін қалау

Ольстерлік профсоюздық еңбек қауымдастығы кәсіподақ өкілдерінен және Ольстерлік одақтастардан құралған. Карсон оны Дж. М. Эндрюспен бірге жергілікті кәсіподақ қозғалысынан «большевиктерді» және республикашылдарды тазалау мақсатымен құрды. Карсон мен Бейтс бұл сыныптық қақтығыстан және белсенді «Синн Фэйннің» дамуынан қорқып, бұл олардың бұрынғы Ольстерлік ерікті жасақтарында бекітілген сыныптық одағының ыдырауына әкелуі мүмкін деп сақтады. Контрреволюциялық дабылмен шақыру, социализм мен республикашылдықтың екі қауіпті күші деп есептегендерге қарсы «адал жұмысшыларға» арналған шақыру болды. Оның құрамында кейін парламентте тәуелсіз одақтас депутаты болған Томми Хендерсон да болды.

1918 жылғы жалпы сайлау

1918 жылғы жалпы сайлау кезінде Бэйтс UULA-ның мақсаттарын баяндады. Карсонға жазған хатында ол оларды жұмысшы табының жас өкілдерін өз ұйымдарынан, яғни социализмнен мүлдем басқа көзқарастарды ұстанатын Тәуелсіз Еңбек партиясынан аудару құралы ретінде қолданатынын айтты. Белфаст Еңбек партиясы төрт үміткерді тікелей ұсынды, бірақ екі UULA және екі одақтас үміткерге жеңіліп қалды.

Жұмысшылар ереуілі

Белфаст инженерлері мен кеме жасаушыларының көпшілігі протестанттар, дәстүрлі түрде жақсы ұйымдастырылған, жұмыс аптасын 10 сағатқа қысқартуды талап етіп, үш апталық ереуіл ұйымдастырды. Бұл кеме жасау және инженерлік кәсіподақтар конфедерациясының ұлттық басшылығына қарамастан жасалған әрекет болды. Ереуіл электрмен жабдықтау және қалалық газ қызметкерлерін де қамтыды, нәтижесінде өнеркәсіп пен сауданың үлкен бөлігі тоқтап қалды. Олар күнделікті газет шығара бастады және Бас ереуіл комитеті құрылып, тек "қажетті" өндіріске ғана рұқсат беретін арнайы рұқсаттар беруге кірісті. Пол Коллинз бұл қуғын-сүргіннің 12 шілдеде Карсонның сөйлеген сөзіне байланысты болғанын айтады. Ол былай деді: "Еңбекшілердің досы ретінде көрінетін бұл адамдар, Айға барған адам сияқты, Еңбекшілер туралы еш ойламайды. Олардың нағыз мақсаты және осы пропаганданың жасырын сипаты – біздің халқымызды адастырып, араздастыру, соның салдарынан біз қайда екенімізді білмей жатып, Ирландияның оңтүстігі мен батысындағы қалған бөлігі сияқты құлдыққа түсуіміз мүмкін". Дегенмен, Коллинз қуғын-сүргіннің тікелей себебі 7 шілдеде Коркта Банбридж RIC офицері полковник Смиттің қазасы болғанын болжайды. Ирландияның оңтүстігіндегі теміржолшылар оның денесін пойызбен үйіне жіберуге бас тартты, бұл көптеген лоялистерді оның өлтірушілерімен Еңбек қозғалысын байланыстыруға итермеледі. Коллинзтің айтуынша, оның жерлеу күні қуғын-сүргін басталды, нәтижесінде он мың католик және Еңбек қозғалысымен байланысы бар "Rotten Prods" деп аталатын адамдар қуылды.

Құлдырау

Ұйым ешқашан жетекші кәсіподақ жетекшілерін тартуға қол жеткізе алмады және көп ұзамай маңыздылығы төмендеді. Эндрюс пен Уильям Грант бастапқыда Солтүстік Ирландия Парламентінде оның атынан сөйлей алғанмен, кейінгі жылдары Стормонт Парламентіне тек аса танымал емес Джон Уильям Кеннеди және кейде сенаторлар ғана қатысты. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде көптеген жұмысшылар ресми кәсіподақ қозғалысына және Солтүстік Ирландия Еңбек партиясына көшті, ал UULA-ның көптеген бөлімшелері белсенсізденді. 1950 жылдары UULA-ны қайта жандандыруға тырысылды, бірақ тек Дерриде бір ғана жаңа бөлімше құрылды.