Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд ботанигі
Scottish botanist
Джон Хаттон Балфур (15 қыркүйек 1808 – 11 ақпан 1884) – шотланд ботанигі. Балфур 1841 жылы Глазго университетінде, ал кейін 1845 жылы Эдинбург университетінде ботаника профессоры болды, сонымен қатар Корольдік Эдинбург ботаника бағының 7-ші Корольдік сақтаушысы және Ұлыбритания Королевасының ботанигі қызметтерін атқарды. Ол 1879 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымдарда болды. Оны «Аға талшық» деп атаған.
John Hutton Balfour (15 September 1808 – 11 February 1884) was a Scottish botanist. Balfour became a Professor of Botany, first at the University of Glasgow in 1841, moving to the University of Edinburgh and also becoming the 7th Regius Keeper of the Royal Botanic Garden Edinburgh and Her Majesty's Botanist in 1845. He held these posts until his retirement in 1879. He was nicknamed Woody Fibre.
Ерте өмір
Ол Эдинбургке баспа және баспа бизнесін ашу үшін оралған әскери хирург Эндрю Балфурдың ұлы болды. Балфур Эдинбургтегі Корольдік жоғары мектепте білім алды, содан кейін Санкт-Эндрюс университетінде және Эдинбург университетінде оқыды, 1832 жылы М. А. және кейін М. Д. дәрежелерін алды. Эдинбургте ол Плиний қоғамының белгілі мүшесі болды, онда ол френологиямен айналысатын Уильям А. Ф. Браунмен танысты және табиғаттану мен теологияға қатысты белсенді пікірталастарға қатысты. Оның бастапқы ниеті Шотландия шіркеуінде дін қызметкері болу еді, бірақ ол шетелде оқығаннан кейін 1834 жылы Эдинбургте медициналық тәжірибасын бастады. 1834 жылы Балфур Эдинбургтің Харви қоғамының мүшесі болып сайланды және 1852 жылы президент болды. 1835 жылы, небәрі 26 жасында, Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол олардың ең ұзақ қызмет еткен мүшелерінің бірі болды. Ол 1860–1879 жылдары бас хатшы, ал 1881–1883 жылдары вице-президент болды.
He was the son of Andrew Balfour, an Army Surgeon who had returned to Edinburgh to set up a printing and publishing business. Balfour was educated at the Royal High School in Edinburgh and then studied at St Andrews University and the University of Edinburgh, graduating with degrees of M. A. and then M. D., the latter in 1832. In Edinburgh, he became a notable member of the Plinian Society, where he encountered the phrenologist William A. F. Browne and entered the vigorous debates concerning natural history and theology. His original intention had been to seek ordination in the Church of Scotland but instead he started medical practice in Edinburgh in 1834 after studying abroad. In 1834 Balfour was elected a member of the Harveian Society of Edinburgh and served as President in 1852. He was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh in January 1835, aged only 26. He was one of their longest serving members. He was General Secretary 1860–1879 and Vice President 1881 3.
Ботаника
Ботаникаға қызығушылық танытқан Балфур 1836 жылы Эдинбург ботаникалық қоғамын (1845–1846 жылдары президент болып қызмет етті) және 1838 жылы Эдинбург ботаникалық клубын құруда маңызды рөл атқарды. 1841 жылы ол Эдинбургтегі университеттен тыс мектепте ботаникадан лекция оқып, біршама жетістікке жетті. 1842 жылы Глазго университетінде ботаника профессоры болып тағайындалды. 1845 жылы Балфур Эдинбург университетінің ботаника кафедрасына көшті, ол 1879 жылға дейін осы қызметте болды. Ол сондай-ақ Эдинбургтағы Корольдік ботаникалық бақтың сақтаушысы және Ұлыбритания патшайымының ботанигі болып тағайындалды. Бұл тағайындаулар ұзаққа созылған саяси күрестен кейін болды, онда Балфур Чарльз Дарвиннің жақын серігі, белгілі ғалым Джозеф Дальтон Хукерді жеңіп шықты. 1846 жылы ол Эскулап клубының мүшесі болып сайланды. Балфур көп жылдар бойы Эдинбург университетінің медицина факультетінің деканы болды және ботаниканы өте табысты оқытты, ғылыми лекцияларын теологиялық ойлармен толықтырды, себебі ол табиғи теологияға берілгендігін сақтады. 1862 жылдың қаңтар айында ол Чарльз Дарвинмен ботаникалық мәселелер бойынша хат алмасты, қайын інісі Уильям А. Ф. Браунмен Плиний қоғамында өткізген кештерін еске алды. Ол сондай-ақ ерекше және ызалы ботаник Хьюетт Коттрелл Уотсонмен, ертедегі френологиямен айналысушы, эволюционист және адам миының екі жарты шарының әртүрлі дамуын жақтаушымен хат алмасты. Балфурдың басшылығымен Корольдік ботаникалық бақ кеңейтіліп, жақсартылды, пальма үйі, дендропарк және оқу корпусы салынды. Оның жарияланымдарына «Ботаника нұсқаулығы» (1848), «Ботаника сынып кітабы» (1852), «Ботаниканың жоспары» (1854), «Мектептер үшін ботаника элементтері» (1869), «Ботаник серігі» (1860), «Палеонтологиялық ботаникаға кіріспе» (1872) және «Жазбалардағы өсімдіктер» кіреді. Ол сондай-ақ «Британ энциклопедиясының» 8-ші басылымындағы ботаника туралы мақалаға үлес қосты. Балфур 1879 жылы академиялық қызметтен зейнеткерлікке шықты. Оның ұлы, сэр Исаак Бейли Балфур (1853–1922), өзі де белгілі ботаник болды, 1884 жылдан 1888 жылға дейін Оксфорд университетінде Шерардиан ботаника профессоры болып қызмет етті, содан кейін әкесінің Эдинбургтегі бұрынғы кафедрасына оралды. Калифорнияның түлкіқұйрықты қарағайы оның құрметіне Pinus balfouriana Balf деп аталды.
With an interest in botany, Balfour was prominent in the foundation of both the Botanical Society of Edinburgh in 1836 (serving as President in 1845–46) and the Edinburgh Botanical Club in 1838. In 1841 he began giving lectures in Edinburgh's extramural school on botany with some success. In 1842 he was appointed Professor of Botany at the University of Glasgow. In 1845, Balfour transferred to take the chair of Botany at the University of Edinburgh, a position he held until 1879. He was also nominated keeper of the Royal Botanic Garden in Edinburgh and Her Majesty's Botanist. These appointments followed a protracted political struggle in which Balfour triumphed over his distinguished opponent, Joseph Dalton Hooker, a close associate of Charles Darwin. In 1846 he was elected a member of the Aesculapian Club. Balfour served for many years as dean of the faculty of medicine in the University of Edinburgh and he was an enormously successful teacher of botany, lacing his scientific lectures with theological asides, as he remained profoundly wedded to natural theology. In January 1862, he corresponded with Charles Darwin on botanical matters, recollecting their evenings together at the Plinian Society with his brother in law William A. F. Browne. He also corresponded with the extraordinary and irascible botanist Hewett Cottrell Watson, an early phrenologist, evolutionist and advocate of the differential development of the human cerebral hemispheres. Under Balfour's care the Royal Botanic Garden was enlarged and improved and a palm house, arboretum, and teaching accommodation were built. His publications include botanical text books such as Manual of Botany (1848), Class Book of Botany (1852), Outlines of Botany (1854), Elements of Botany for Schools (1869), Botanist's Companion (1860), Introduction to Palaeontological Botany (1872), and The Plants of Scripture. He also contributed to the article on botany in the 8th edition of Encyclopædia Britannica. Balfour retired from his academic post in 1879. His son, Sir Isaac Bayley Balfour (1853–1922), became a distinguished botanist in his own right, serving as Sherardian Professor of Botany at Oxford University from 1884 to 1888, before returning to his father's old Chair at Edinburgh. California's foxtail pine is named Pinus balfouriana Balf. after him.
Кейінгі өмірі
1877 жылдан бастап ол Эдинбург Корольдік ботаникалық бағының жаңадан кеңейтілген аумағындағы Инверлиф үйінде, қызметі бойынша Корольдік сақтаушы ретінде тұрды. Ол Инверлиф үйінде қайтыс болды және әйелі Марион Споттисвуд Балфурмен бірге Уорристон зиратында жерленді. Оның шөбересінің шөбересі – актриса Тильда Суинтон.
From 1877 he lived in Inverleith House within the then newly extended Royal Botanic Gardens, Edinburgh in his role there as Regius Keeper. He died in Inverleith House and was buried in Warriston Cemetery with his wife Marion Spottiswood Balfour. His great great granddaughter is actress Tilda Swinton.